VII SA/Wa 2360/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-12-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
planowanie przestrzennewarunki zabudowyochrona przyrodypark krajobrazowystrefa ochronnalinia brzegowabudowanieruchomościjezioro

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie GDOŚ odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy domu jednorodzinnego w pasie 100m od jeziora, uznając zgodność z prawem zakazu budowy nowych obiektów w strefie ochronnej.

Skarżący M.L. kwestionował postanowienie GDOŚ odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy domu jednorodzinnego na działce nr [...] w [...] Parku Krajobrazowym. Głównym zarzutem było błędne uznanie, że planowana inwestycja (rozbudowa istniejącego budynku rekreacji) narusza zakaz budowy nowych obiektów w 100-metrowym pasie od linii brzegowej jeziora. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że projekt dotyczył budowy nowego obiektu, a jego lokalizacja w strefie ochronnej jest niezgodna z przepisami.

Przedmiotem skargi M.L. było postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska utrzymujące w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w [...] Parku Krajobrazowym. Organy ochrony przyrody odmówiły uzgodnienia, wskazując na naruszenie zakazu budowania nowych obiektów w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora [...], zgodnie z uchwałą Sejmiku Województwa [...]. Skarżąca zarzucała organom błędne ustalenie charakteru inwestycji (rozbudowa, a nie budowa nowego obiektu) oraz naruszenie prawa własności i konstytucyjnych zasad. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że projekt decyzji dotyczył budowy nowego obiektu, a jego lokalizacja w 100-metrowej strefie ochronnej od jeziora jest niezgodna z obowiązującymi przepisami, co uzasadnia odmowę uzgodnienia. Sąd podkreślił, że ograniczenia prawa własności w celu ochrony środowiska są dopuszczalne i zgodne z Konstytucją RP.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zakaz dotyczy budowania nowych obiektów budowlanych. Sąd uznał, że projekt dotyczył budowy nowego obiektu, a nie rozbudowy istniejącego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na treści projektu decyzji o warunkach zabudowy, który wskazywał na budowę nowego budynku, a nie rozbudowę istniejącego. Mapa zasadnicza nie wykazywała istnienia budynku na działce.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 8

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wskazuje na obowiązek uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody.

u.p.z.p. art. 60 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4.

u.o.p. art. 17 § ust. 1 pkt 7

Ustawa o ochronie przyrody

Umożliwia wprowadzanie zakazów, w tym zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych.

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 8

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymaga uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody.

u.p.z.p. art. 60 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4.

u.o.p. art. 17 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Wprowadza zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej.

Uchwała Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] listopada 2022 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego art. § 5 § ust. 1 pkt 7 lit. a

Zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów jezior.

Pomocnicze

u.o.p. art. 17 § ust. 2

Ustawa o ochronie przyrody

Określa przypadki, w których zakazy, o których mowa w ust. 1, nie mają zastosowania (np. inwestycje celu publicznego).

k.p.a. art. 106 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje tryb uzgodnienia w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji przez organ II instancji.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Stosowanie przepisów K.p.a. do postępowania przed sądami administracyjnymi.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

P.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa warunki ograniczania wolności i praw konstytucyjnych, w tym dla ochrony środowiska.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Stanowi, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.

u.o.p. art. 17 § ust. 2

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Określa wyjątki od zakazu, m.in. dla inwestycji celu publicznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Lokalizacja planowanej inwestycji w 100-metrowej strefie ochronnej od linii brzegowej jeziora narusza zakaz budowania nowych obiektów budowlanych. Projekt decyzji o warunkach zabudowy dotyczył budowy nowego obiektu, a nie rozbudowy istniejącego.

Odrzucone argumenty

Inwestycja polega na rozbudowie i nadbudowie istniejącego budynku rekreacji, a nie na budowie nowego obiektu. Zakaz budowy nowych obiektów nie dotyczy rozbudowy lub nadbudowy istniejących budynków. Zakaz budowy w strefie ochronnej narusza prawo własności i konstytucyjne zasady. Należy uwzględnić stan zagospodarowania działek sąsiednich, które są już zabudowane w pasie mniejszym niż 100 m od linii brzegowej.

Godne uwagi sformułowania

organ uzgadniający jest związany treścią projektu decyzji i nie może go ani modyfikować, ani dokonywać ustaleń, jaka była rzeczywista wola inwestora ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw organ uzgadniający jest bezwzględnie związany ww. zakazem wyrażonym w § 5 ust. 1 pkt 7 Uchwały i ocenia projekt decyzji o warunkach zabudowy tylko w odniesieniu do działki zainwestowanej.

Skład orzekający

Izabela Ostrowska

przewodniczący

Joanna Gierak-Podsiadły

członek

Paweł Konicki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy w parkach krajobrazowych, zwłaszcza w kontekście zakazu budowy w strefach ochronnych od wód oraz relacji między prawem własności a ochroną środowiska."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy w pasie ochronnym jeziora w parku krajobrazowym, z uwzględnieniem konkretnych przepisów uchwały sejmiku województwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do zabudowy nieruchomości a ochroną środowiska, co jest częstym problemem w planowaniu przestrzennym. Pokazuje, jak organy interpretują przepisy dotyczące stref ochronnych.

Czy można budować dom nad jeziorem w parku krajobrazowym? Sąd wyjaśnia ograniczenia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2360/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Joanna Gierak-Podsiadły
Paweł Konicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 540/24 - Wyrok NSA z 2025-03-25
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 741
art. 53 ust 4 pkt 8, art. 60 ust 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły asesor WSA Paweł Konicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 24 lipca 2023 r. znak: DOA-WPPOH.612.520.2021.KD w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M.L jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 24 lipca 2023 r. (znak DOA-WPPOH.612.520.2021.KD), utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...]października 2021 r. (znak [...]) o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy:
Pismem z 13 października 2021 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] zwrócił się o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obręb [...]gmina [...]. Do przedłożonego wniosku dołączono projekt decyzji, zawierający część tekstową oraz graficzną, sporządzoną na kopii mapy zasadniczej w skali 1:1000.
Postanowieniem z [...]października 2021 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...]na podstawie art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca z 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r., poz. 741 ze zm.), art. 106 § 5 oraz art. 124 K.p.a., art. 16, art. 25 oraz art. 91 pkt 2a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r., poz. 1098), zgodnie z rozporządzeniem Nr 9 Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia 26 stycznia 2006 r. w sprawie [...]Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Warm. - Maz. Nr 20, poz. 506) odmówił uzgodnienia projektu decyzji dla ww. inwestycji.
Zdaniem organu przedmiotowa działka zlokalizowana jest na terenie [...]Parku Krajobrazowego utworzonego uchwałą Nr [...]Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]z dnia [...] grudnia 1977 r. w sprawie utworzenia [...]Parku Krajobrazowego (Dz. U. [...]w [...]Nr 11, poz. 51) oraz uchwałą Nr VIII/31/77 Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]z dnia 5 grudnia 1977 r. w sprawie utworzenia [...]Parku Krajobrazowego (Dz. U. w [...] Nr 8, poz. 36), na terenie dla którego obowiązują zapisy rozporządzenia Nr 9 Wojewody [...] z dnia [...]stycznia 2006 r. w sprawie [...]Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr 20, poz. 506). Ponadto przedmiotowa działka zlokalizowana jest również w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków Puszcza [...][...] oraz w granicach obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty [...]a [...]
W ocenie organu, planowane zamierzenie inwestycyjne stoi w sprzeczności z zakazem zawartym w treści § 3 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia Nr 9 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Po analizie załącznika graficznego do projektu decyzji ustalono, że działka nr [...]prawie w całości położona jest w pasie szerokości 100 m od jeziora [...] (działka nr [...], obręb [...]). Nie było również podstaw do zastosowania w sprawie odstępstw od ww. zakazu, bowiem inwestycja nie dotyczy obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej jak również nie dotyczy przypadków określonych w art. 17 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, tj. wykonywania zadań wynikających z planu ochrony, zadań ochronnych lub planu zadań ochronnych, wykonywania zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym i realizacji inwestycji celu publicznego. Nadto w obrębie terenu inwestycji występują zadrzewienia, a uzgadniany projekt może dopuszczać lokalizację inwestycji w kolizji z zakazem "likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych".
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła M.L., wskazując, że linia brzegowa jeziora przesunięta jest w głąb działki [...] i kwestionując występowanie zadrzewień w miejscu realizacji inwestycji. Nadto strona wskazała na stan zagospodarowania działek sąsiednich.
Postanowieniem z 24 lipca 2023 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a., art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r., poz. 977) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w trakcie postępowania weszła w życie uchwała Nr [...]Sejmiku Województwa [...]z dnia [...]listopada 2022 r. w sprawie [...]Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2022 r., poz. 5615 – zwana dalej Uchwałą), którą uchyliła dotychczasowe rozporządzenie Nr 9. Organ odwoławczy zobowiązany był zatem uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania. Zmiana aktu prawa miejscowego o [...]Parku Krajobrazowym nie wprowadziła jednak zmiany w kwestii możliwości wprowadzania nowej zabudowy w pasie ochronnym jeziora [...]. Dlatego też nie było konieczności przekazania przedmiotowej sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Organ odwoławczy po analizie zebranego materiału dowodowego, w tym mapy zasadniczej stanowiącej załącznik graficzny do uzgadnianego projektu decyzji o warunkach zabudowy oraz pomocniczo ortofotomap i map topograficznych znajdujących się na ogólnodostępnych portalach internetowych www.geoserwis.gdos.gov.pl i www.mapy.geoportal.gov.pl, stwierdza, iż teren, na którym planowana jest inwestycja, położony jest w całości w 100 m strefie ochronnej od linii brzegowej jeziora [...], a realizacja inwestycji będzie wiązać się z naruszeniem zakazu zawartego w § 5 ust. 1 pkt 7 lit. a Uchwały. Kryterium decydującym o możliwości ewentualnego usytuowania nowego obiektu budowlanego w ochronnej strefie 100 m od linii brzegowej jeziora [...]jest jego funkcja. Zakaz bowiem nie dotyczy obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Budowa domu mieszkalnego jednorodzinnego nie mieści się jednak we wskazanych odstępstwie.
Nie jest również możliwe zastosowanie żadnego z odstępstw od ww. zakazu określonych w art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r., poz. 1336), które dotyczą wykonywania zadań wynikających z planu ochrony, zadań ochronnych lub planu zadań ochronnych, wykonywania zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym, realizacji inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej, organ odwoławczy wskazał, że teren inwestycji wyznaczony nieprzekraczalnymi liniami zabudowy znajduje się w całości w 100 m pasie ochronnym. Organ uzgadniający przyjął za linię brzegową granicę działki ewidencyjnej jeziora [...] (działka nr [...]), a załącznik graficzny (mapa zasadnicza w skali 1:1000) jest wystarczającym materiałem dowodowym pozwalającym na ustalenie stanu faktycznego. Z jej analizy wynika, że praktycznie cała działka objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy znajduje się w 100 m pasie ochronnym jeziora [...]. Wskazując z kolei na art. 220 ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo wodne (Dz.U. 2022 r. poz. 2625) organ odwoławczy uznał, że nie ma możliwości wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia linii brzegu z urzędu, gdyż to podmiot mający w tym interes prawny zleca wykonanie rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych uprawnionemu geodecie. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, iż nie ma potrzeby przeprowadzania oględzin terenu.
W związku z tym, iż realizacja planowanej inwestycji koliduje z § 5 ust. 1 pkt 7 lit a Uchwały, a do odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy wystarczy kolizja z jednym z zakazów obowiązujących w granicach [...]Parku Krajobrazowego oraz mając na względzie ekonomikę procesową, organ II instancji odstąpił od badania kwestii naruszenia zakazu likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych oraz od rozpatrywania kwestii możliwego oddziaływania planowanej inwestycji na ww. obszary Natura 2000.
Skargę na powyższe postanowienie złożyła M.L, zaskarżając jej w całości i zarzucając organowi II instancji, w szczególności:
1. brak rozpoznania istoty sprawy oraz odwołania od postanowienia organu I । instancji i błędne ustalenie, jakoby w przedmiotowej sprawie miały być uzgadniane warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie nowego budynku mieszkalnego, podczas gdy w istocie uzgodnieniu w niniejszej sprawie podlegają warunki zabudowy dla inwestycji w postaci rozbudowy i nadbudowy istniejącego już (a nie nowego) budynku rekreacji indywidualnej oraz zmianie sposobu jego użytkowania;
2. naruszenie § 5 ust. 1 pkt 7 uchwały Nr [...]Sejmiku Województwa [...] z dnia [...]listopada 2022 r. w sprawie [...]Parku Krajobrazowego w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, polegające na powieleniu przez organ argumentacji organu I instancji oraz błędnej interpretacji i nieprawidłowym ustaleniu, jakoby podlegająca uzgodnieniu rozbudowa i nadbudowa istniejącego już budynku rekreacji indywidualnej miała rzekomo kolidować z zakazem budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m, podczas gdy uchwała ta, ani ww. ustawa o ochronie przyrody nie zakazują jakichkolwiek czynności związanych z budynkami już istniejącymi, w tym ich rozbudowy lub nadbudowy;
3. naruszenie art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP polegające na dokonaniu niedopuszczalnej rozszerzającej interpretacji ustanowionego w § 5 ust. 1 pkt 7 Uchwały zakazu sytuowania nowej zabudowy, poprzez objęcie tym zakazem także rozbudowy i nadbudowy istniejących już obiektów, co narusza konstytucyjnie chronione prawo własności i wynikające z niego prawo zabudowy nieruchomości;
4. naruszenie art. 81a § 1 w zw. z art. 140 K.p.a. polegające na rozstrzygnięciu wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść inwestora,
5. naruszenie art. 8 § 2 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez powielenie argumentacji organu I instancji i odmowę uzgodnienia inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie istniejącego budynku, chociaż organ I instancji dotychczas uzgadniał pozytywnie rozbudowy, przebudowy lub nadbudowy istniejących budynków znajdujących się w sąsiedztwie działki, co stanowi o odstąpieniu przez organy bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym,
6. naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu obywatela, jakim jest zagospodarowanie działki w sposób, jaki jest zgodny z istniejącą linią zabudowy i zagospodarowaniem wszystkich działek sąsiednich (dowód: wydruki map z geoportal.gov.pl),
7. naruszenie art. 107 § 2 i 3 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez dowolność w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika, z jakich powodów organ uznał, że zakaz budowy nowego obiektu, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 7 Uchwały, miał się rzekomo odnosić także do rozbudowy i nadbudowy istniejącego już budynku.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu II instancji oraz uchylenie w całości, poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i zobowiązanie organu II instancji do pozytywnego uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla ww. inwestycji na części działki nr [...], ewentualnie o uchylenie decyzji organu II instancji w całości i przekazanie sprawy do i ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. Nadto skarżąca wniosła o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organ błędnie analizował możliwość uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie nowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, podczas gdy w istocie uzgodnieniu w niniejszej sprawie podlegają warunki zabudowy dla inwestycji w postaci rozbudowy i nadbudowy istniejącego już (a nie nowego) budynku rekreacji indywidualnej oraz zmianie sposobu jego użytkowania. Organ nie wskazał i nie wyjaśnił w jakikolwiek sposób zakaz budowy nowego obiektu miał się odnosić także do rozbudowy i nadbudowy istniejącego już budynku i dlaczego. Zdaniem skarżącej Uchwała zakazuje wyłącznie budowania nowych obiektów w pasie szerokości 100 m od linii brzegowej jeziora, a nie zakazuje jakichkolwiek innych czynności budowlanych związanych z budynkami już istniejącymi, w tym ich rozbudowy lub nadbudowy. Jednocześnie przepisy uchwały oraz ustawy w ogóle nie pozwalają organowi ochrony przyrody na dokonywanie oceny w zakresie zmiany sposobu użytkowania budynku.
Nadto skarżąca zwróciła uwagę, że przedmiotowa działka znajduje się w zwartym kompleksie zabudowy mieszkaniowej i obszarze już dawno zurbanizowanym, dlatego niezbędne było ustalenie, czy ze względu na zagospodarowanie działek sąsiednich, nadal zasadne jest wyłączenie skarżącej prawa zabudowy działki i czy zakaz ten na tym konkretnym terenie nadal spełnia swój cel ochronny określony w Uchwale i ustawie. Wszystkie działki w bezpośrednim sąsiedztwie i znajdujące się w bliskim sąsiedztwie do linii brzegowej jeziora [...]są już zabudowane budynkami mieszkalnymi, gospodarczymi, pensjonatowymi, czy wczasowymi lub prowadzone są na ich terenie budowy takich obiektów, w większości przypadków w pasie mniejszym niż 100 metrów od linii brzegowej. Wnioski te potwierdza także analiza istniejącego zagospodarowania opisana w pkt 7 analizy urbanistycznej. Działka skarżącej jest jedyną działką na tym terenie, na której właściciel nie może wykonywać swojego prawa.
Odpowiedź na skargę złożył Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – zwanej dalej P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. w sytuacji, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega natomiast wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy art. 60 ust. 1 i art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 60 ust. 1 ww. ustawy: "[d]ecyzję o warunkach zabudowy wydaje, z zastrzeżeniem ust. 3, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi". Z kolei zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 8 decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 (odpowiednio stosowne do decyzji o warunkach zabudowy – art. 64 ust. 1), wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody". W rozpoznawanej sprawy uzgodnienie, o którym mowa powyżej, wymagane jest w związku z lokalizowaniem planowanej inwestycji w obszarze [...]Parku Krajobrazowego ograniczeniom w zainwestowaniu nieruchomości wynikającym z uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...]z dnia [...]listopada 2022 r. w sprawie [...]Parku Krajobrazowego.
Wyjaśnić należy, że poprzez uzgodnienie organ administracji wypowiada się o tym, czy realizacja planowanego przedsięwzięcia stosownie do proponowanych warunków zabudowy nie pociągnie za sobą naruszenia przepisów, których stosowanie leży we właściwości rzeczowej organu uzgadniającego, a wykracza poza właściwość rzeczową organu administracji właściwego do ustalenia warunków zabudowy. Uzgodnienie stanowi zatem ocenę, czy zmiany będące następstwem realizacji proponowanych warunków zabudowy nie doprowadzą do naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Wyrażenie zgody (uzgodnienie) wiąże organ decydujący w postępowaniu głównym, a treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydana jest po uzgodnieniu przez organ decydujący (por. wyrok NSA z 1 grudnia 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 1490/01 – orzeczenia przywołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie art. 53 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przewiduje, że przedmiotowe uzgodnienie dokonywane jest w trybie art. 106 K.p.a., a więc w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi.
W okolicznościach niniejszej sprawy, przedmiot uzgodnienia stanowił projekt decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce ewidencyjnej nr [...]położonej w obrębie geodezyjnym [...], gm. [...]– obszar wiejski. Nie jest zatem tak, jak stwierdza się w skardze, że warunki zabudowy dotyczyły inwestycji w postaci rozbudowy i nadbudowy istniejącego już budynku rekreacji indywidualnej oraz zmianie sposobu użytkowania. Organ, któremu przedstawiono do uzgodnienia projekt decyzji o warunkach zabudowy jest związany jego treścią i nie może go ani modyfikować, ani dokonywać ustaleń, jaka była rzeczywista wola inwestora. Ponadto zwrócić należało uwagę, że także z kopii mapy zasadniczej stanowiącej załącznik do ww. projektu decyzji nie wynika, aby na działce nr [...]znajdował się jakikolwiek budynek.
Stwierdzić następnie należało, że możliwość zainwestowania ww. nieruchomości podlega ograniczeniom wynikającym z zamieszczonych w § 5 Uchwały zakazów, wśród nich ograniczeniom w budowie nowych obiektów budowlach. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 7 Uchwały w [...]Parku Krajowobrazowym wprowadza się zakaz: "budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od:
a) linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych,
b) zasięgu lustra wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących przy normalnym poziomie piętrzenia określonym w pozwoleniu wodnoprawnym, o którym mowa w art. 389 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne;
- z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej".
Przepis ten znajdujących swoje umocowanie ustawowe w art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r., poz. 1098 ze zm.).
W ocenie Sądu w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, uznać należało, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia naruszy powyższy zakaz budowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegu jeziora – w analizowanym przypadku – Jeziora [...]. Jak wynika bowiem z mapy stanowiącej załącznik graficzny do projektu decyzji oraz ogólnodostępnych zdjęć satelitarnych, niemal cały obszar działki znajduje się w odległości 100 m od ww. Jeziora. Tym samym jako prawidłowe należało ocenić stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, że realizacja planowanej inwestycji stoi w sprzeczności z zakazem wyrażonym w ww. przepisie Uchwały. Zdaniem Sądu również prawidłowo przyjął organ odwoławczy za linię brzegową granicę działki ewidencyjnej obejmującej Jezioro [...], a więc działkę nr [...], skoro nie została ona ustalona w trybie art. 220 Prawa wodnego. Brak jest również podstaw, aby uznać, że planowana budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego korzystała ze zwolnień wymienionych w art. 17 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Nie stanowi ona bowiem wykonywania zadań wynikających z planu ochrony, zadań ochronnych lub planu zadań ochronnych, wykonywania zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym, realizacji inwestycji celu publicznego.
Wyjaśnić natomiast należy, że obowiązek uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z właściwym organem ochrony środowiska, w sytuacjach przewidzianych w art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest podyktowany koniecznością ochrony dobra publicznego, jakim jest szeroko rozumiana ochrona środowiska (w tym środowiska przyrodniczego). Powierzenie uzgodnienia wyspecjalizowanym organom gwarantuje fachową ocenę zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami szczególnymi, określającymi cele, zasady i formy ochrony przyrody. Dokonywana przez te organy, w ramach szczególnych kompetencji, ocena zgodności planowanej inwestycji z przepisami szczególnymi, gwarantuje zatem m.in. zachowanie właściwej proporcji między ochroną dobra publicznego (w przedmiotowej sprawie środowiska przyrodniczego), a ingerencją w prawo własności (w tym prawo inwestora do zagospodarowania należącej do niego nieruchomości) – wyrok NSA z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 1488/18.
W nawiązaniu do zarzutów kwestionujących naruszenie ww. zakazem przepisów art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, stwierdzić trzeba, że prawo własności w polskim porządku prawnym chronione jest w sposób szczególny, bowiem przepisom dotyczącym ochrony własności nadano rangę konstytucyjną, jednakże nie jest ono chronione w sposób nieograniczony. Art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Możliwość ograniczenia prawa własności została przewidziana w art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. W aspekcie powołanych powyżej przepisów, zarzut dotyczący ich naruszenia należy uznać za nieuzasadniony. Ograniczenie prawa własności skarżącej zostało ściśle powiązane z ochroną przyrody i z tego powodu nie narusza zasady proporcjonalności. To właśnie w art. 17 ustawy o ochronie przyrody ustawodawca dopuścił wprowadzenie zamieszczonych tam zakazów w tym opisanego w § 5 ust. 1 pkt 7 Uchwały. Działanie organów administracji w tych granicach nie może być postrzegane jako naruszające prawo własności skarżącej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 stycznia 2017 r. (sygn. akt II OSK 951/15) konsekwencje wprowadzenia zakazów w parku krajobrazowym mogą dotykać praw właścicieli nieruchomości poprzez ograniczenie ich uprawnień w zakresie korzystania z nieruchomości położonych w obszarze chronionym. Jednocześnie zaznaczył, że ustanowienie takich ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw jest dopuszczalne, gdy jest konieczne dla ochrony środowiska (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Powyższe stanowisko o zgodności z przepisami Konstytucji RP takich zakazów jak w niniejszej sprawie jest konsekwentnie podzielane przez Naczelny Sąd Administracyjny w kolejnych orzeczeniach (por. wyroki NSA z 13 września 2018 r. sygn. akt II OSK 2254/16, 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1917/19, 14 grudnia 2022 r. sygn. akt II OSK 3870/19).
Nie można było również podzielić zarzutów dotyczących istniejącej już zabudowy na terenach sąsiadujących z działką skarżącej. Organ uzgadniający jest bezwzględnie związany ww. zakazem wyrażonym w § 5 ust. 1 pkt 7 Uchwały i ocenia projekt decyzji o warunkach zabudowy tylko w odniesieniu do działki zainwestowanej. Nie ustala zatem ani legalności, ani podstaw prawnych zrealizowanych już inwestycji znajdujących się w okolicy. Ponadto zwrócić należało, że § 6 Uchwały wyraźnie wskazał, że dotyczy on nowych zamierzeń inwestycyjnych. Zgodnie z nim: "[n]iniejsza uchwała nie narusza uprawnień nabytych na podstawie ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, prawomocnych decyzji administracyjnych i innych orzeczeń oraz innych aktów prawnych, obowiązujących w dniu wejścia w życie niniejszej uchwały".
Z tego względu jako niezasadne należało ocenić podniesione w rozpoznawanej skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 § 2, art. 81a § 1 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a. oraz zarzutów naruszenia Uchwały (§ 5 ust. 1 pkt , ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (art. 17 ust. 1 pkt 7) i Konstytucji RP (art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 3).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Sprawa rozpoznano w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI