VII SA/Wa 1921/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-02-08
NSAnieruchomościŚredniawsa
plan zagospodarowania przestrzennegoochrona przyrodypark narodowyinteres prawnywładztwo planistyczneuchwałagminanieruchomościzabudowa mieszkaniowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia na uchwałę Rady Gminy dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego.

Stowarzyszenie wniosło skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając przeznaczenie działki na cele mieszkaniowe na terenie Parku Narodowego. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego, a gmina nie przekroczyła swoich kompetencji planistycznych. Sąd podkreślił, że prawo własności nie jest absolutne i że ustalenia planu nie ingerują bezpośrednio w sytuację prawną osób reprezentowanych przez stowarzyszenie.

Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Rady Gminy dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując przeznaczenie działki na cele zabudowy mieszkaniowej, która według skarżącego znajdowała się na terenie Parku Narodowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów o ochronie przyrody i planowaniu przestrzennym. Sąd, po analizie argumentów obu stron, oddalił skargę. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że Stowarzyszenie nie wykazało naruszenia swojego interesu prawnego, który jest warunkiem koniecznym do zaskarżenia uchwały na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd podkreślił, że skarga nie ma charakteru actio popularis i wymaga wykazania konkretnego naruszenia uprawnień. Ponadto, sąd uznał, że gmina nie przekroczyła swoich kompetencji planistycznych (tzw. władztwa planistycznego), a ustalenia planu dotyczące zabudowy mieszkaniowej w sąsiedztwie nieruchomości wspólnej osób reprezentowanych przez stowarzyszenie nie naruszają ich interesu prawnego w sposób bezpośredni i realny. Sąd odwołał się również do wcześniejszego orzecznictwa NSA dotyczącego podobnych spraw, wskazując na różnice w stanie faktycznym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Stowarzyszenie nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały, jeśli nie wykaże naruszenia swojego interesu prawnego. Skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie jest skargą publiczną (actio popularis).

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że do zaskarżenia uchwały organu gminy w sprawie planu miejscowego wymagane jest wykazanie naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, a nie tylko interesu faktycznego czy celu statutowego organizacji. Stowarzyszenie nie przedstawiło dowodów na bezpośrednie naruszenie praw swoich członków przez uchwałę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 14 § ust. 8

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 3 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia [...] w sprawie [...] Parku Narodowego art. § 2 § pkt 11

Ustawa o ochronie przyrody art. 15 § ust. 1 pkt 1

Ustawa Prawo ochrony środowiska art. 73 § ust. 1 pkt 1

Konstytucja art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego. Gmina nie przekroczyła granic władztwa planistycznego. Ustalenia planu nie naruszają bezpośrednio prawa własności osób reprezentowanych przez skarżącego.

Odrzucone argumenty

Przeznaczenie działki na cele mieszkaniowe na terenie Parku Narodowego narusza przepisy o ochronie przyrody. Uchwała narusza interes prawny Stowarzyszenia i jego członków.

Godne uwagi sformułowania

skarga nie ma charakteru actio popularis nie wykazało naruszenia swojego interesu prawnego nie przekroczenie granic władztwa planistycznego prawo własności nie ma charakteru absolutnego

Skład orzekający

Wojciech Sawczuk

przewodniczący

Bogusław Cieśla

sprawozdawca

Andrzej Siwek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie legitymacji procesowej organizacji społecznych w sprawach planistycznych oraz zakresu władztwa planistycznego gminy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie działka nie znajdowała się w granicach parku narodowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej organizacji społecznych w sprawach planistycznych oraz zakresu kompetencji gmin w kształtowaniu przestrzeni, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.

Czy organizacja społeczna może zaskarżyć plan zagospodarowania przestrzennego? Sąd wyjaśnia kluczowe warunki.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1921/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek
Bogusław Cieśla /sprawozdawca/
Wojciech Sawczuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
II OSK 1537/22 - Wyrok NSA z 2025-02-25
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Andrzej Siwek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę
Uzasadnienie
Stowarzyszenie B. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na Uchwałę Rady Gminy S. nr [...] z [...] czerwca 2011 r. [...] w części dotyczącej działki [...], obręb [...], poprzez przeznaczenie jej na cele zabudowy mieszkaniowej.
Zaskarżonej uchwale zarzuciło naruszenie przepisów:
1. § 2 pkt 11 Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia [...] w sprawie [...] Parku Narodowego ([...]PN),
2. art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
3. art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
4. art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.),
5. art. 87 Konstytucji w związku z art. 14 ust. 8 u.p.z.p.
Niezastosowanie wskazanych przepisów w odniesieniu do działki [...] położonej we wsi L., doprowadziło zdaniem skarżącego do uchwalenia uchwały sprzecznej z prawem.
Skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności ww. uchwały w części dotyczącej działki [...], obręb [...]. Wskazał, że w dniu 17 czerwca 2021 r. wystąpił do Rady Gminy [...] z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, poprzez stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej działki nr [...]. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, organ uchwałą nr [...] z [...] lipca 2021 r. uznał je za bezzasadne.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że na podstawie ustaleń kwestionowanej uchwały, działka nr [...] położona we wsi L. przeznaczona jest pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne (oznaczenie MN2). Natomiast stosownie do § 2 pkt 11 Rozporządzenia KPN działka ta znajduje się na terenie [...] Parku Narodowego. Nie znajduje się w otulinie Parku, lecz wchodzi w skład [...] Parku Narodowego, co wynika z treści przywołanego przepisu.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, w parkach narodowych zabrania się budowy obiektów budowlanych, z wyjątkiem służących celom parku narodowego. Realizacja zabudowy mieszkaniowej nie może być uznana za działanie służące celom parku narodowego. Natomiast z art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy o Prawo ochrony środowiska wynika, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się ograniczenia wynikające z ustawy o ochronie przyrody, m.in. w odniesieniu do parku narodowego oraz ich otulin.
Uchwała Rady Gminy jest aktem prawa miejscowego, lecz musi być zgodna z przepisami aktów prawa wyższego rzędu, w tym z ustawami i rozporządzeniami.
Rada Gminy S. wprowadzając w kwestionowanym planie przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową na terenie parku narodowego, dopuściła się naruszenia zasad sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 listopada 2016 roku (sygn. akt II OSK 227/15) stwierdził, że postanowienia uchwały Rady Gminy I. z dnia [...] października 2012 r. nr [...], w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego naruszają prawo (w tym przepisy ustawy o ochronie przyrody), z uwagi na to, że przewidują możliwość zabudowy działek znajdujących się na terenie KPN w celach innych niż służące celom parku narodowego.
Rady Gminy S. uznaje, iż działka [...], obręb [...] stanowi składnik majątkowy [...] Parku Narodowego, lecz nie jest położona w jego granicach, a sporządzając projekt planu uzyskano wszelkie wymagane uzgodnienia. Jednak dokonane przez Dyrektora [...] PN uzgodnienie planu, nie usuwa naruszenia prawa w zakresie w jakim przewiduje on możliwość zabudowy mieszkaniowej na terenie działki nr [...] obręb [...].
Skarżący wskazał, że jego celem statutowym jest ochrona przyrody i działanie na rzecz zachowania wartości przyrodniczych terenów położonych w Gminie S.. Osoby reprezentowane przez Stowarzyszenie mają bezpośredni, własny interes prawny w doprowadzeniu do zgodności z prawem regulacji planistycznych dotyczących działki [...]. Są współwłaścicielami nieruchomości położonej w L. stanowiącej tereny wspólne Osiedla [...], oznaczone jako działki [...] z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy w [...], VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...].
Ustalenie przeznaczenia działki [...] nie tylko narusza przepisy o ochronie przyrody prowadząc do utraty cennego przyrodniczo terenu, lecz także wymusza przeprowadzenie drogi dojazdowej przez nieruchomość stanowiącą własność osób reprezentowanych przez skarżącego (działka nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej). W Sądzie Rejonowym w [...] toczy się postępowanie w przedmiocie ustanowienia służebności drogi koniecznej [...] z wniosku użytkownika wieczystego działki [...].
Wójt Gminy S. w odpowiedzi na skargę Stowarzyszenia B. na uchwałę Rady Gminy S. nr [...] z [...] czerwca 2011r. w zakresie działki [...] położonej we wsi L., wnosił o jej oddalenie.
W uzasadnieniu odpowiedzi wskazał, że Stowarzyszenia B. skierowało do Rady Gminy S. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Rada Gminy S. w dniu [...] lipca 2021 r. podjęła Uchwałę Nr [...] uznając wezwanie za bezzasadne. Mimo, że działka nr [...] stanowi składnik majątkowy [...] Parku Narodowego, to nigdy nie była położona w granicach Parku Narodowego wyznaczonych przez rozporządzenie Rady Ministrów. Działka nr [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...], która znajdowała się poza granicami wykupów [...] Parku Narodowego.
Już w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy S. - Uchwała Nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...] maja 1992 r. [...] działka ew. nr [...] miała przeznaczenie oznaczone symbolem: B1 MN - tereny zabudowy jednorodzinnej, teren osiedla mieszkaniowego objęty planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego.
Potem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi L. - Uchwała Nr [...], Rady Gminy S. z dnia . grudnia 1999 r. [...], miała przeznaczenie oznaczone symbolem: MNu - strefa terenów mieszkaniowo usługowych, z podstawowym przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z dopuszczeniem lokalizacji usług i nieuciążliwego rzemiosła usługowego.
W obecnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy S. - Uchwała Nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...] czerwca 2011 r., działka nr [...] ma przeznaczenie oznaczone symbolem: MN2 - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, z podstawowym przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną realizowaną w formie budynków wolnostojących lub bliźniaczych, na terenie przy L. Stawie zabudowa wolnostojąca bez podpiwniczenia z dopuszczeniem zabudowy usługowej.
Stowarzyszenie ani jego członkowie nie są właścicielami działki nr [...] i w związku z tym nie posiadają interesu prawnego w zaskarżeniu planu w odniesieniu do tej działki. Skarżący nie określili w jaki sposób ustalenia planu miejscowego naruszyły ich interes prawny. Sam fakt, iż grupa mieszkańców osiedla mieszkaniowego – "Osiedle [...]", sąsiaduje z działką [...] nie daje interesu prawnego.
Nadto mieszkańcy osiedla wybudowanego na działce ew. nr [...] nie wnieśli do Rady Gminy S. wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to złożyło Stowarzyszenie B. Przed sesją Rady Gminy S. w dniu [...] czerwca 2021 r. zostało złożone przez współwłaścicieli nieruchomości stanowiącej tereny wspólne Osiedla [...] "Oświadczenie w sprawie ochrony Terenów Wspólnych w związku z planami zabudowy działki [...] z obrębu [...] ". To oświadczenie nie było wezwaniem tylko informacją. Dlatego nie ma tożsamości podmiotowej między wzywającym, a skarżącym.
Skarga mieszkańców Osiedla [...] nie jest motywowana ochroną przyrody, lecz jest próbą ingerencji w prawa własności innego podmiotu – T. Sp z o.o. Współwłaściciele Osiedla [...] nabywając swoje nieruchomości znali ustalenia planu miejscowego dla działki nr [...] we wsi L..
Gmina podejmowała rozmowy w celu przeniesienia własności nieruchomości dotyczącej projektowanej drogi oznaczonej w planie miejscowym jako droga gminna dojazdowa o symbolu 11-10KDD, która stanowi dojazd do działek [...] i [...]. Część współwłaścicieli Osiedla [...] nie wyraziła zgody na odsprzedanie gminie tej nieruchomości i dlatego, toczy się postępowanie cywilne w przedmiocie ustanowienia drogi koniecznej, ale nie ma to bezpośredniego wpływu na ustalenia obowiązującego planu miejscowego.
Zarzut wadliwej interpretacji przepisu § 2 pkt 11 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] w sprawie [...] Parku Narodowego [...] jest bezzasadny. Rada Gminy S. już na mocy uchwały Nr [...] z [...] maja 1992r. przeznaczyła działkę nr [...] pod zabudowę, a dzięki procedurze komunalizacyjnej [...] Park Narodowy otrzymał tę działkę w zarząd.
Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia [...] w sprawie [...] Parku Narodowego, południowa granica [...] Parku Narodowego przebiegała po wschodniej granicy działek [...] i [...] we wsi L. W czasie uchwalania obecnego planu, jak i poprzedniego teren działki [...] był poza granicami [...] Parku Narodowego.
Zaskarżony plan miejscowy podtrzymuje ustalenia planu z 1992 r., a także zgodny jest ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. - uchwała Rady Gminy S.Nr [...] z [...] czerwca 2006 r., które wyznacza przedmiotowy teren pod zabudowę oraz uwzględnia granice [...] PN.
Stowarzyszenie B. nie przedstawiło żadnych argumentów potwierdzających, że ustalenia planu miejscowego w zakresie działki nr [...], naruszają jego interes prawny.
Przytoczone wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 2016 r. (sygn. akt II OSK 227/15) - dotyczy nieruchomości znajdujących się w granicach [...] Parku Narodowego, czyli innej sytuacji prawnej niż działka ew. nr [...] we wsi L..
Ustalenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S." uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...] czerwca 2011r. nie naruszają interesu prawnego i interesu faktycznego Stowarzyszenia B., zaś sam proces sporządzania planu był już weryfikowany w wielu aspektach, zarówno przez Wojewodę [...] jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie IV SA/Wa 96/12.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Uchwała Rady Gminy S. z dnia [...] czerwca 2011 r., Nr [...], była już przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 96/12, po rozpoznaniu skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdził nieważność: § 10 ust. 3 pkt 5, § 10 ust. 6 pkt 3, § 11 ust. 1 pkt 1, 4, 5, 9, § 17 pkt 2 lit e, § 18 pkt 2 lit e, § 19 pkt 2 lit e, § 21 pkt 2 lit a, § 22 pkt 2 lit a, § 29 pkt 4 lit b i f, § 30 pkt 4 lit b, f, h, § 39 pkt 3 zdanie pierwsze zaskarżonej uchwały; stwierdził nieważność § 33 i załącznika graficznego w części terenu oznaczonego symbolem U2/ZPa zaskarżonej uchwały; stwierdził nieważność § 36 i załącznika graficznego w części terenu oznaczonego symbolem U2/U1 zaskarżonej uchwały; stwierdził nieważność załącznika graficznego zaskarżonej uchwały odnośnie terenu oznaczonego symbolem R w części dla której w uchwale Rady Gminy S. z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. określono kierunki rozwoju oznaczone symbolem MN1, MN2, MN3, U, UP.
Podstawę prawną przedmiotowej skargi stanowił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zgodnie z którym każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016.718 z dnia 25 maja 2016 r.), w brzmieniu sprzed nowelizacji, dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017.935 z dnia 12 maja 2017 r., dalej: "ustawa nowelizująca"), mającej tu zastosowanie w związku z art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej: skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu. W przypadku uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego, zgodnie z art. 52 § 4 i art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w poprzednim brzmieniu, istniał wymóg wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Skargę, zgodnie z art. 53 § 2, wnosiło się wówczas w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Zatem obowiązkiem sądu było zbadanie, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne, do których zaliczyć należy: 1) zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej, 2) wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, 3) zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Kwestionowana uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest uchwałą z zakresu administracji publicznej. Również pozostałe wymogi formalne do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zostały spełnione, albowiem skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, został również zachowany termin do jej wniesienia.
Przed przystąpieniem do oceny merytorycznej skargi, Sąd zobowiązany był do sprawdzenie czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącego, co dawałoby mu legitymację do wniesienia skargi.
Legitymacja do wniesienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego do sądu administracyjnego przysługuje temu czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003 nr 8, poz. 4) zauważył, że skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis, a do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany.
Organizacja społeczna nie może skarżyć uchwał organu gminy wyłącznie z powołaniem się na własny cel statutowy, nie jest to bowiem wówczas działanie z powodu naruszenia własnego interesu prawnego, ale w obronie interesu publicznego, a ten nie może być wyłączną przesłanką zaskarżenia na podstawie powyższego przepisu (wyrok NSA z dnia 12 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 1457/05; wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 1736/09; postanowienie NSA z dnia 12 października 2001 r., sygn. akt II SA 138/01). W wyroku NSA z dnia 12 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 1457/05 wyjaśniono ponadto, że nie mają zastosowania do regulacji z art. 101 ust. 1 i 2a ustawy o samorządzie gminnym, przepisy art. 31 K.p.a., dopuszczające występowanie w charakterze strony organizacji społecznej reprezentującej interesy innych osób.
Stowarzyszenie może jednak złożyć skargę w imieniu konkretnych członków, grupy mieszkańców, po uzyskaniu ich pisemnego upoważnienia.
Stowarzyszenie "B." wykazało na podstawie pisemnego pełnomocnictwa, że reprezentuje osoby posiadające nieruchomości i zamieszkujące w sąsiedztwie z terenem objętym planem.
Pojęcie interesu prawnego nie posiada definicji ustawowej i zostało wyjaśnione w drodze orzecznictwa sądowoadministracyjnego, zgodnie z którym przez interes prawny (w przeciwieństwie do interesu faktycznego) należy rozumieć przyznany przepisami prawa materialnego zakres uprawnień określonego podmiotu, kształtujący jego pozycję prawną. Uchwała organu samorządowego dotycząca miejscowego planu, może ograniczać uprawnienia także w dziedzinie prawa cywilnego, pozbawiając dany podmiot prawa własności lub je ograniczając.
Skarżący musiał zatem dowieść, że w następstwie podjęcia uchwały dotyczącej miejscowego planu został naruszony interes reprezentowanych osób, oraz wykazać, że uchwała powoduje ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego im prawa. Naruszany interes musi być bezpośredni, realny i aktualny. Związek pomiędzy osobistą sytuacją prawną skarżącego, a daną uchwałą musi istnieć w momencie wniesienia skargi i jednocześnie powodować skutek w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień lub nałożenia obowiązków.
Należało ocenić czy zapisy Uchwały Rady Gminy S. nr [...] z [...] czerwca 2011 r. oddziałują na sytuację prawną osób reprezentowanych przez stowarzyszenie, czy ustalony w planie sposób zagospodarowania działki [...] skutkuje równocześnie pogorszeniem warunków korzystania z sąsiednich działek nieruchomości wspólnej Osiedla [...]. Potencjanie podstawą interesu prawnego w tym przypadku mogłyby być regulacje Kodeksu cywilnego np. dotyczące immisji.
Musiałby istnieć bezpośredni związek między postanowieniami planu dla działki nr [...], a sytuacją prawną właścicieli sąsiednich nieruchomości. Chodzi przede wszystkim o to, czy przyjęty w planie sposób zagospodarowania terenu skutkuje pogorszeniem warunków korzystania z gruntów będących we współwłasności osób reprezentowanych przez skarżącego.
Sąd może dokonywać oceny zaskarżonej uchwały tylko w zakresie wyznaczonym granicami przysługującego stronie skarżącej interesu prawnego. Strona powinna wykazać, że zaskarżona uchwała organu gminy, narusza sferę gwarantowanych jej przepisami uprawnień, przy czym stan owego naruszenia powinien być aktualny i nie może odnosić się do przyszłych i ewentualnych sytuacji.
Zgodnie z wypisem (z dnia 15 września 2021r.) z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. - Uchwałą Nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...] czerwca 2011 r., teren działki oznaczonej nr ew. [...] we wsi L. gm. S. przeznaczony został na cele:
- MN2 - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej
- ZP2 - tereny zabytkowego zespołu dworsko-parkowego w L. (strefa ochrony konserwatorskiej)
-11-13KDW - tereny dróg wewnętrznych
- WS - tereny wód powierzchniowych
Działka ta położona jest: w otulinie [...] Parku Narodowego, w strefie ochrony [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, częściowo w strefie oddziaływania cmentarza, w bezpośrednim sąsiedztwie [...] Parku Narodowego - obszar Natura 2000,
Stosownie do § 18 ww. planu dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolem MN2 ustala się:
1) przeznaczenie podstawowe: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna (realizowana w formie budynków wolnostojących lub bliźniaczych, na terenie przy [...] zabudowa wolnostojąca, bez podpiwniczenia);
2) przeznaczenie dopuszczalne:
a) usługi,
b) zabudowa zagrodowa,
c) urządzenia i obiekty infrastruktury technicznej,
d) parkingi, budynki gospodarcze i garaże niezbędne do obsługi terenów.
Zatem zaskarżony plan miejscowy wprowadza w sąsiedztwie nieruchomości wspólnej osób reprezentowanych przez skarżącego, zabudowę mieszkaniową, co w ocenie Sądu nie zmienia warunków wykonywania prawa własności nieruchomości wspólnej.
Postanowienia zaskarżonej uchwały nie naruszają interesu prawnego skarżących. W przypadku kwestionowania uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uwzględnienie skargi nastąpi, gdy naruszenie przepisów prawnych przekroczy tzw. granice władztwa planistycznego. Władztwo planistyczne jest wynikającą z przepisów art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kompetencją gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami kształtowania polityki przestrzennej. Obejmuje ono samodzielne ustalenie przez gminę przeznaczenia terenów, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy (art. 3 ust. 1 i art. 15 ust. 2 u.p.z.p.). W zakres władztwa planistycznego wchodzi, z mocy art. 6 ust. 1 u.p.z.p., ustalenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości.
Koncepcja władztwa planistycznego oznacza, że w niektórych przypadkach ustalenia planu mogą ingerować w interesy prywatne podmiotów skarżących w sposób odbierany przez nich, jako niekorzystny, natomiast nie musi z tym być powiązane przekroczenie granic władztwa planistycznego.
Prawo własności, mimo że jest najsilniejszym prawem podmiotowym, korzystającym z gwarancji konstytucyjnych i ustawowych, nie ma charakteru absolutnego i nieograniczonego.
Unormowania zawarte w zakwestionowanym akcie nie ingerują w prawo własności nieruchomości położonej w L. stanowiącej tereny wspólne Osiedla [...], oznaczone jako działki [...] z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy w [...], VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...]. Sposób ingerencji zaskarżonej uchwały w to prawo własności ma charakter wyłącznie hipotetyczny. Bezzasadne jest poszukiwanie naruszenia prawa w zaskarżonej uchwale poprzez to, że na nieruchomościach sąsiednich może zostać ustanowiona służebność drogowa.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Zgodność planu miejscowego ze studium musi bezwzględnie istnieć w dacie podjęcia przez radę gminy uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który sprowadza się do tego, że określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany przyjętymi w planie miejscowym ustaleniami, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu.
Skarżący jako właściciele sąsiadującej nieruchomości mają w sprawie interes faktyczny, nie wykazali jednak aby legitymowali się interesem prawnym do zaskarżenia planu.
Skoro nie doszło do przekroczenie granic władztwa planistycznego Gminy, to Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI