VII SA/WA 190/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-04-27
NSAbudowlaneŚredniawsa
roboty budowlaneochrona przyrodyochrona gatunkowaptakiwróbelsamowola budowlananadzór budowlanyelewacjaspółdzielnia mieszkaniowa

Podsumowanie

WSA w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję nakazującą zaniechanie robót budowlanych przy elewacji, uznając samowolę budowlaną i naruszenie przepisów o ochronie przyrody.

Spółdzielnia Mieszkaniowa rozpoczęła remont elewacji budynku, ignorując sprzeciw Prezydenta i potencjalne naruszenie ochrony gatunków chronionych ptaków. Organy nadzoru budowlanego nakazały zaniechanie robót. Spółdzielnia odwołała się, argumentując m.in. umorzeniem postępowania przez RDOŚ. WSA oddalił skargę, stwierdzając samowolę budowlaną i naruszenie przepisów o ochronie przyrody jako podstawę do nakazu zaniechania prac.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz zaniechania robót budowlanych przy elewacji budynku mieszkalnego. Sprawa wybuchła po zgłoszeniu dotyczącym potencjalnego zagrożenia dla gniazd chronionych gatunków ptaków podczas remontu. Pomimo sprzeciwu Prezydenta wobec zgłoszenia prac budowlanych, Spółdzielnia rozpoczęła roboty, co zostało zakwalifikowane jako samowola budowlana. Dodatkowo, organy nadzoru budowlanego wskazały na naruszenie przepisów o ochronie przyrody, nakazując przedłożenie opinii ornitologicznej i zgody organu ochrony środowiska, czego Spółdzielnia nie uczyniła. WSA uznał, że obie podstawy – samowola budowlana i naruszenie przepisów o ochronie przyrody – były wystarczające do wydania nakazu zaniechania robót, oddalając tym samym skargę Spółdzielni.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, prowadzenie robót budowlanych w sposób zagrażający środowisku, w tym siedliskom chronionych gatunków ptaków, stanowi naruszenie przepisów o ochronie przyrody i uzasadnia nakaz zaniechania tych robót.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że naruszenie przepisów o ochronie przyrody, w tym niszczenie gniazd chronionych gatunków ptaków (wróbli), stanowi samodzielną podstawę do wydania nakazu zaniechania robót budowlanych, niezależnie od kwestii samowoli budowlanej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

pr.bud. art. 51 § 1

Prawo budowlane

Nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych jest właściwy, gdy roboty są prowadzone bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia, lub w sposób mogący powodować zagrożenie środowiska, a nie da się ich doprowadzić do stanu zgodnego z prawem w inny sposób.

pr.bud. art. 50 § 1

Prawo budowlane

Określa sytuacje, w których roboty budowlane są prowadzone w sposób naruszający prawo, w tym bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia, lub w sposób mogący powodować zagrożenie.

u.o.p. art. 52

Ustawa o ochronie przyrody

Określa zakazy dotyczące ochrony gatunkowej zwierząt, w tym niszczenia siedlisk i gniazd.

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt art. 6 § pkt 8

Dotyczy zakazów w zakresie ochrony gatunkowej zwierząt.

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt art. 8 § ust. 1 pkt 6

Dotyczy zakazów w zakresie ochrony gatunkowej zwierząt.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa covidowa art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roboty budowlane prowadzone bez wymaganego zgłoszenia (samowola budowlana). Naruszenie przepisów o ochronie przyrody poprzez niszczenie siedlisk chronionych gatunków ptaków.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 pr.bud. oraz art. 7, art. 77, art. 97 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Argument o braku możliwości uzyskania decyzji środowiskowej z powodu umorzenia postępowania przez RDOŚ.

Godne uwagi sformułowania

nieznajomość takiego prawa nie może stanowić usprawiedliwienia dla jego niezastosowania, a zwłaszcza naruszenia roboty budowlane prowadzone bez wymaganego przez prawo zgłoszenia niszczenie takich gniazd w okresie lutego i marca, a więc przed sezonem lęgowym ptaków, było nie tylko szkodliwe dla przyrody, ale również sprzeczne z prawem nie można kierować pod adresem tego ostatniego skutecznego zarzutu o naruszeniu prawa

Skład orzekający

Andrzej Siwek

przewodniczący

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

członek

Tomasz Stawecki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej oraz przepisów o ochronie przyrody w kontekście robót budowlanych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale stanowi przykład zastosowania przepisów o ochronie przyrody w kontekście budowlanym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między potrzebami remontowymi a ochroną przyrody, co jest aktualnym tematem. Pokazuje również konsekwencje samowoli budowlanej.

Remont elewacji zniszczył gniazda wróbli – sąd ukarał spółdzielnię.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VII SA/Wa 190/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek /przewodniczący/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Tomasz Stawecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 2281/21 - Wyrok NSA z 2022-12-08
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Siwek, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zaniechania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę
Uzasadnienie
1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB") decyzją nr [...] z [...] listopada 2020 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. (dalej: "Spółdzielnia" lub "skarżąca") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") nr v z [...] lipca 2020 r., znak: [...], nakazującą zaniechanie prowadzenia robót budowlanych.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
2. W dniu [...] stycznia 2020 r. do PINB wpłynęło pismo osoby fizycznej, w którym zwrócono się o przeprowadzenie kontroli w sprawie robót budowlanych dotyczących elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. O. w W.. Pismo zawierało prośbę o interwencję w związku z tym, że remont elewacji zagraża siedliskom ptaków należących do gatunków chronionych, które pod parapetami okiennymi założyły swoje gniazda. Do pisma dołączono dokumentację fotograficzną gniazd oraz zniszczeń spowodowanych przez roboty budowlane. Żądanie przerwania prac remontowych zostało również wyrażone w liście elektronicznym skierowanym przez przedstawicieli Fundacji "[...]" zarówno do zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", jak i organów administracji: Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej: "RDOŚ") oraz właściwego miejscowo powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.
W związku z wymienionymi interwencjami organizacji ekologicznych, Prezydent [...] decyzją nr [...] z [...] lutego 2020 r. wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w W., złożonego [...] stycznia 2020 r. i dotyczącego przeprowadzenia prac pn.: "Malowanie elewacji od strony wschodniej budynku, wymiana odspojonych starych fragmentów ocieplenia, wymiana rynien, rur spustowych, pasów nadrynnowych. Wymiana drzwi wejściowych do budynku", przy ul. O. na działce nr ewid. [...] z obrębu
[...] w Dzielnicy [...] w W.. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ww. prace zostały już rozpoczęte, a podczas ich prowadzenia zniszczone zostały siedliska gatunku chronionego: passer domesticus, czyli wróbla.
Odwołanie Spółdzielni od decyzji nr [...] nie zostało rozpatrzone z uwagi na wniesienie środka zaskarżenia po terminie.
W związku z ww. pismem organizacji ekologicznych PINB w dniu [...] lutego 2020 r. przeprowadził czynności kontrolne, w trakcie których ustalono, że na terenie ww. nieruchomości znajduje się 5-kondygnacyjny budynek mieszkalny wielorodzinny. Stwierdzono, że na elewacji budynku trwają prace polegające na remoncie cokołu o wysokości 60 cm oraz opaski wokół budynku. Część obróbek blacharskich parapetów okiennych została zdemontowana. Nie zaobserwowano obecności wróbli. Nie stwierdzono również występowania zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi bądź mienia.
Zawiadomieniem z [...] lutego 2020 r. poinformowano strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych dotyczących elewacji ww. budynku mieszkalnego.
Kolejno, PINB postanowieniem nr [...] z [...] marca 2020 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych dotyczących elewacji przedmiotowego budynku oraz nałożył na Spółdzielnię obowiązek przedłożenia opinii ornitologicznej stwierdzającej obecność lub brak chronionych gatunków ptaków gniazdujących na ścianach danego obiektu, a w przypadku występowania ptaków objętych ochroną lub obecności jaj i piskląt również przedłożenia zgody właściwego organu ochrony środowiska, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska lub Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
3. W związku z wcześniejszymi czynnościami Prezydenta [...] oraz właściwego inspektora nadzoru budowlanego PINB zawiadomił Spółdzielnię w dniu [...] czerwca 2020 r. o kontynuacji postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych dotyczących elewacji budynku mieszkalnego przy ul. O. w W..
Następnie, PINB decyzją nr [...] z [...] lipca 2020 r. nakazał Spółdzielni zaniechanie prowadzenia dalszych robót budowlanych dotyczących elewacji ww. budynku mieszkalnego.
Organ pierwszej instancji wskazał, że wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.; dalej: "pr.bud.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.").
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wszystkie gatunki ptaków występujące w Polsce są objęte różnymi formami ochrony prawnej. Podstawowym aktem prawnym regulującym tę ochronę jest ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2014 r., poz. 1348). Na podstawie ww. przepisów prawa w stosunku do dziko występujących ptaków wprowadza się m.in. następujące zakazy: umyślnego zabijania, umyślnego okaleczania lub chwytania, umyślnego niszczenia ich jaj, postaci młodocianych, niszczenia siedlisk lub ostoi będących ich obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania, niszczenia, usuwania lub uszkadzania gniazd, nor, legowisk, zimowisk lub innych schronień, umyślnego uniemożliwiania dostępu do schronień, umyślnego płoszenia lub niepokojenia, umyślnego płoszenia lub niepokojenia w miejscach noclegu, w okresie lęgowym w miejscach rozrodu lub wychowu młodych lub w miejscach żerowania zgrupowań ptaków migrujących lub zimujących.
Dodatkowo, zgodnie z powołanymi przepisami roboty budowlane w stosunku do elewacji obiektów budowlanych w okresie od 1 marca do 16 października należy prowadzić z poszanowaniem ochrony przyrody i z zachowaniem następujących warunków: przed przystąpieniem do prac budowlanych należy uzyskać opinię ornitologiczną stwierdzającą obecność lub brak chronionych gatunków ptaków w danym obiekcie budowlanym. W przypadku obecności chronionych gatunków ptaków gnieżdżących się w otworach wentylacyjnych należy uzyskać: w przypadku ptaków objętych ochroną ścisłą – zgodę regionalnego dyrektora ochrony środowiska na płoszenie gatunków objętych ochroną ścisłą (w przypadku braku jaj i młodych w gniazdach) w trybie art. 56 ust. 1 pkt 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, natomiast w przypadku obecności jaj i piskląt należy uzyskać zgodę Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na zabijanie, okaleczanie i chwytanie piskląt i zniszczenie jaj lub na odchów i inkubację jaj w trybie powołanego wyżej przepisu, a w przypadku ptaków objętych ochroną częściową: zgodę regionalnego dyrektora ochrony środowiska na płoszenie gatunków objętych ochroną częściową (w przypadku braku jaj i młodych w gniazdach) w trybie art. 56 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, natomiast w przypadku obecności jaj i piskląt należy uzyskać zgodę regionalnego dyrektora ochrony środowiska na zabijanie, okaleczanie i chwytanie piskląt i zniszczenie jaj.
Tymczasem, skarżąca nie przedłożyła opinii ornitologicznej wymaganej postanowieniem nr [...] z [...] marca 2020 r. Ponadto Spółdzielnia nie wykazała, że dysponuje zgodą Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska lub Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na płoszenie gatunków objętych ochroną ścisłą lub odpowiednio na zabijanie okaleczanie i chwytanie piskląt i zniszczenie jaj lub na odchów i inkubację jaj. Zaistniały stan faktyczny wypełnił zatem dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 1 pr.bud. w sytuacji, gdy roboty budowlane wykonywane są w warunkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 pr.bud. i gdy obiektu nie da się (a contrario art. 51 ust. 1 pkt 2 pr.bud.) doprowadzić do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie konkretnych czynności i jedynie rozbiórka całości lub części obiektu, albo zaniechanie robót może zapobiec zaistnieniu stanu niezgodności inwestycji z prawem.
4. Pismem z [...] sierpnia 2020 r. skarżąca wniosła odwołanie od ww. rozstrzygnięcia PINB. Decyzję organu pierwszej instancji skarżąca zaskarżyła w całości, zarzucając jej rażące naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 pr.bud. oraz art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 61a § 1, art. 80, art. 97 § 1 pkt 4 i art. 107 § 3 k.p.a. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. W przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w: całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
5. Po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z [...] listopada 2020 r. utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] lipca 2020 r.
Organ drugiej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 pr.bud.
W ocenie organu odwoławczego PINB dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy.
[...] WINB wyjaśnił, że rozpoczęcie robót budowlanych przy przedmiotowej elewacji nastąpiło w warunkach samowoli budowlanej. Organ powiatowy prawidłowo prowadził więc postępowanie w trybie art. 50-51 pr.bud. PINB zasadnie rozpoczął procedurę naprawczą na podstawie art. 50 pr.bud., nakładając jednocześnie na skarżącą obowiązek przedłożenia opinii ornitologicznej stwierdzającej obecność lub brak chronionych gatunków ptaków w danym obiekcie budowlanym, tj. budynku przy ul. O. w W..
Skarżąca zarówno w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, jak i w ramach postępowania odwoławczego nie przedłożyła wymaganej postanowieniem PINB nr [...] dokumentacji (tj. opinii ornitologicznej). Zaistniały stan faktyczny wypełniał więc dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 1 pr.bud. Ustawodawca precyzując kolejne etapy procedury naprawczej wykluczył możliwość uznaniowego kształtowania sytuacji prawnej strony, pozostawiając organowi jedynie swobodę przy wyborze środka mającego na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami. Orzekając zaniechanie dalszych robót budowlanych organ powiatowy zakończył ww. postępowanie naprawcze.
W ocenie organu odwoławczego PINB nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W tym stanie rzeczy zasadne było więc utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2020 r.
6. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca pismem z [...] grudnia 2020 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Decyzji [...] WINB skarżąc zarzuciła rażące naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 pr.bud. oraz art. 7, art. 77, art. 97 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
Skarżąca wyjaśniła, że nie mogła dostarczyć organom decyzji środowiskowej, ponieważ Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] listopada 2020 r., po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w przedmiocie wydania zezwolenia na niszczenie siedlisk ptaków podczas wykonywania prac remontowych elewacji budynku przy ul. O. w W., umorzył postępowanie w sprawie stwierdzając brak przedmiotu postępowania.
7. Odpowiadając w dniu [...] stycznia 2021 r. na ww. skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji zostały wskazane w jej uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżącą pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
8. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne.
Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
9. Ponadto, stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842; dalej: "ustawa covidowa"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
10. Sąd oddalił skargę Spółdzielni, gdyż uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji [...] WINB, a także poprzedzającej ją decyzji organu powiatowego z [...] lipca 2020 r. Zdaniem Sądu nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, które miało wpływ lub mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
O stanowisku Sądu przesądzają dwa argumenty podniesione przez WINB w zaskarżonej decyzji: po pierwsze, prowadzenie robót budowlanych w warunkach samowoli oraz po drugie, prowadzenie robót w sytuacji wyraźnego naruszenia przepisów o ochronie przyrody. Te ostatnie przepisy mają charakter prawa powszechnie obowiązującego przy czym zgodnie z europejską tradycją prawną nieznajomość takiego prawa nie może stanowić usprawiedliwienia dla jego niezastosowania, a zwłaszcza naruszenia.
Zakwalifikowanie przez organ pierwszej instancji prowadzonych robót budowlanych jako przejawu samowoli budowlanej wynika z faktu, że planując przedmiotowe prace dotyczące wschodniej elewacji budynku mieszkalnego Spółdzielnia złożyła w dniu [...] stycznia 2020 r. zgłoszenie zamiaru prowadzenia robót budowlanych, najpewniej na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2a lit. b pr.bud. Jednocześnie już w dniu [...] lutego 2020 r. Prezydent [...] decyzją nr [...] wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia dokonanego przez Spółdzielnię (patrz: k. 37-38 akt adm.). Z tego względu dokonanie zgłoszenia stało się bezskuteczne i Spółdzielnia nie była upoważniona do rozpoczęcia robót budowlanych. Mimo tego takie prace przy elewacji zostały przez Spółdzielnię podjęte, co potwierdziły zarówno oględziny przeprowadzone przez PINB [...] lutego 2020 r. i co potwierdza również dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach (patrz: k. 8, 11-12 akt admin.).
Przedstawione działanie Spółdzielni należało zatem uznać za odpowiadające hipotezie normy prawnej wyrażonej w art. 50 ust. 1 pkt 1 pr.bud. Były to bowiem roboty budowlane prowadzone bez wymaganego przez prawo zgłoszenia. W związku z tym decyzja z [...] lipca 2020 r. nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych, wydana przez PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 pr.bud. była zgodna z prawem, tzn. wskazywała właściwą podstawę prawną oraz wynikała z właściwego zastosowania wskazanego przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Zdaniem Sądu nie ma zatem powodów dla zakwestionowania decyzji organu powiatowego nakazującej zaniechanie prowadzenia dalszych robót budowlanych, a także decyzji organu wojewódzkiego (odwoławczego) utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie PINB z [...] lipca 2020 r.
Przedstawiony przypadek samowoli budowlanej odnoszącej się do remontu elewacji budynku mieszkalnego nie był wszakże jedyną podstawą wydania kwestionowanych przez skarżącą decyzji. Jak wspomniano wyżej, w rozpatrywanej sprawie doszło również do naruszenia przepisów o ochronie przyrody, a w szczególności przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2016. poz. 2134 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r., poz. 2183).
Jeszcze przed rozpoczęciem przedmiotowych robót budowlanych dotyczących elewacji budynku mieszalnego, a z pewnością w 2019 r. na ścianie budynku, między innymi pod wysuniętymi blaszanymi parapetami okiennymi, ptaki uwiły gniazda lęgowe (patrz np.: k. 9). Z pewnością więc niszczenie takich gniazd w okresie lutego i marca, a więc przed sezonem lęgowym ptaków, było nie tylko szkodliwe dla przyrody, ale również sprzeczne z prawem. Ptakami, które zaobserwowano w przypadku budynku na ul. O. były wróble (passer domesticus) uznawane za ptaki najdłużej związane z siedzibami ludzkimi i jednocześnie pozostające pod ochroną. Uszkodzenie lub świadome niszczenie gniazd stanowi zatem naruszenie przepisów o ochronie przyrody, w szczególności art. 52 ust. pkt 8 i art. 52 pkt 2 ww. ustawy o ochronie przyrody oraz § 6 ust. pkt 8 oraz § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r.
Skarżąca spółdzielnia mieszkaniowa nie mogła zasłaniać się niewiedzą o ochronie ptaków, gdyż krótko po złożeniu przez Spółdzielnię w organie architektoniczno-budowlanym zgłoszenia zamiaru robót budowlanych organizacje zajmujące się ochroną przyrody zawiadomiły powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, ale także samą Spółdzielnię o ryzyku naruszenia prawa w związku z planowaną i faktycznie podjętą inwestycją.
Spółdzielnia wyjaśnia, że nie mogła uzyskać opinii ornitologicznej, ani zgody organu odpowiedzialnego za ochronę środowiska na zniszczenie ptasich gniazd, ponieważ Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Nie była to jednak okoliczność uzasadniająca działania inwestycyjne Spółdzielni, ani stanowiąca usprawiedliwienie dla nich. Spółdzielnia wystąpiła bowiem do RDOŚ z odpowiednim wnioskiem w dniu, w którym jednak gniazda wróbli były już faktycznie zniszczone w wyniku robót budowlanych prowadzonych przez Spółdzielnię. W tej sytuacji rozstrzygnięcie RDOŚ nie mogło uzasadniać niewykonania przez Spółdzielnię obowiązku uzyskania odpowiedniej opinii ornitologicznej lub zgody właściwego organu ochrony środowiska na działania wywierające negatywne skutki dla siedlisk ptaków chronionych.
W tym stanie rzeczy naruszenie przez Spółdzielnię przepisów o ochronie przyrody stanowiło samodzielne, tj. niezależne od samowoli budowlanej, uzasadnienie nakazu zaniechania prowadzenia robót budowlanych przy elewacji budynku mieszkalnego należącego do Spółdzielni. W opinii Sądu decyzja PINB z [...] lipca 2020 r. nakazująca zaniechanie prowadzenia robót budowlanych była zatem w pełni zgodna z prawem i uzasadniona merytorycznie. Wbrew stanowisku skarżącej nie doszło do naruszenia przez organy nadzoru budowlanego, ani przepisów materialnoprawnych, w szczególności art. 51 ust. 1 pr.bud., ani przepisów procesowych. Organ pierwszej instancji wyjaśnił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, że nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych przewidziany w art. 51 ust. 1 pkt 1 pr.bud. powinien być wydany m.in. w przypadku, gdy roboty budowlane wykonywane są w sposób mogący powodować zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2 pr.bud.).
Odnosząc się również do zarzutu skarżącej o naruszeniu art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie ustalenia okoliczności faktycznych sprawy i właściwego ich rozpatrzenia, a także uzasadnienia wydanych decyzji, Sąd stwierdził, że wymienione zarzuty są bezpodstawne. Z akt sprawy nie wynika żadna okoliczność, która potwierdzałaby argumenty skarżącej. W opinii Sądu niezasadny był również zarzut nie zawieszenia postępowania przez organy nadzoru budowlanego w związku z umorzeniem postępowania przez RDOŚ. Procesowe rozstrzygnięcie organu ochrony środowiska nie powodowało niemożliwości wydania rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego. W związku z tym nie można kierować pod adresem tego ostatniego skutecznego zarzutu o naruszeniu prawa.
11. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga niezasadna.
Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę