VII SA/Wa 1795/24

VII SA/Wa 1795/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Leszek Kobylski /sprawozdawca/
Włodzimierz Kowalczyk /przewodniczący/
Wojciech Białogłowski
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 742
art. 178 ust. 1 pkt 1 w zw. z  art. 221 ust. 12
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.) asesor WSA Wojciech Białogłowski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi D. O. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] marca 2024 r. znak: [...] w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z [...] marca 2024 r., znak: [...], Rada Doskonałości Naukowej (dalej: "RDN", "organ odwoławczy") na podstawie art. 224 ust. 1 w zw. z art. 193 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2023r. poz. 742 ze zm.; dalej: "P.s.w."), po rozpatrzeniu odwołania D. O.(dalej: "skarżąca", "strona") od uchwały nr [...] Rady Naukowej Akademii Wychowania Fizycznego w K. (dalej: "RN AWF", "organ I instancji") z [...] marca 2023 r. - utrzymała w mocy tą uchwałę.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Postępowanie habilitacyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek strony w dniu 31 grudnia 2021 r.
Uchwałą nr [...] z [...] marca 2023 r. organ I instancji, na podstawie art. 178 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 221 ust. 12 P.s.w., odmówił nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu, w dyscyplinie nauki o kulturze fizycznej. W uzasadnieniu powyższej uchwały przedstawiono przebieg postępowania habilitacyjnego, jak i dokonano szczegółowej analizy wskazanych przez stronę trzech niezależnych osiągnięć naukowych. Stwierdzono, że recenzenci pozytywnie ocenili działalność dydaktyczną i organizacyjną strony, uznając jednak osiągnięcia naukowe wskazane przez habilitantkę, jak i całokształt jej pracy naukowej, za niedające podstaw do nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinie nauki o kulturze fizycznej. W związku z tym RN AWF, po przeanalizowaniu materiału dowodowego, zapoznaniu się z czterema negatywnymi recenzjami oraz uchwałą komisji habilitacyjnej odmówiła nadania stopnia doktora habilitowanego dr D. O. w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinie nauki o kulturze fizycznej. Wskazała na wynik głosowania uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego dr D. O., który kształtował się następująco: uprawnionych do głosowania 35, obecnych na posiedzeniu 28, wyniki głosowania: za 0, przeciw 28, wstrzymujących 0.
W złożonym odwołaniu od ww. uchwały z [...] marca 2023r. strona wniosła o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
RN AWF, na posiedzeniu w dniu [...] czerwca 2023 r., podjęła uchwałę nr [...] opiniując negatywnie ww. odwołanie i przekazała je z aktami sprawy organowi odwoławczemu.
Uzasadniając wskazaną na wstępie decyzję organ odwoławczy wyjaśnił, iż 20 września 2023 r. RDN wyznaczyła recenzentów: prof. dr hab. A. L. i prof. dr hab. E. Z., w celu wyrażenia opinii w przedmiotowej sprawie. Z kolei uchwałą Prezydium RDN z dnia [...] listopada 2023 r. na recenzenta w postępowaniu odwoławczym została powołana prof. dr hab. A. Z. w miejsce prof. dr hab. E. Z. Jednocześnie Rady Doskonałości Naukowej w dniu 19 stycznia 2024 r. negatywnie rozpatrzyła wniosek skarżącej o wyłączenie recenzenta w osobie prof. dr hab. A. Z. z udziału w postępowaniu odwoławczym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że powołani przez RDN recenzenci sporządzili recenzje z negatywnymi konkluzjami, przedstawiając szczegółowo w zaskarżonej decyzji ich stanowiska w sprawie.
W dalszej części uzasadnienia RDN przytoczyła art. 219 ust. 1 P.s.w. Wskazała, że jej rzeczoznawcy: prof. dr hab. A. Z. i prof. dr hab. A. L. w swoich opiniach bardzo szczegółowo odnieśli się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu i uznali je za niezasadne. Nie stwierdzili żadnych uchybień proceduralnych ani też formalnych, uzasadniających uchylenie zaskarżonej uchwały [...] RN AWF z dnia [...] marca 2023 r. Ponadto wskazała, że organy orzekające za własne przyjęły ustalenia dokonane przez recenzentów.
Organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do poszczególnych zarzutów odwołania.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 27 § 1 k.p.a. poprzez powołanie do składu komisji habilitacyjnej osób, które podlegają wyłączeniu z uwagi na uzasadnione wątpliwości dotyczące ich bezstronności, RDN, po przytoczeniu art. 27 § 1 i § 3 k.p.a., wskazała, że nie powinny zachodzić okoliczności uzasadniające możliwy brak bezstronności i obiektywizmu w ocenie dorobku naukowego osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego. Wyjaśniła, iż zgodnie z zaleceniami RDN są to m.in. takie przypadki jak:
- "pozostawanie z osobą ubiegającą się o nadanie stopnia doktora habilitowanego w takim stosunku prawnym, że wynik postępowania może mieć wpływ na prawa lub obowiązki członka komisji habilitacyjnej";
- "pozostawanie z osobą ubiegającą się o nadanie stopnia doktora habilitowanego w takim stosunku prawnym lub stosunku faktycznym, że wynik postępowania może mieć wpływ na sytuacje faktyczną członka komisji habilitacyjnej";
- "pokrewieństwo lub powinowactwo z osobą ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego do co najmniej drugiego stopnia";
- "recenzowanie poprzedniego postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego w przypadku, gdy dana osoba ubiega się o nadanie tego stopnia po raz kolejny";
- "zależność lub powiązanie służbowe w stosunku do osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego";
- "współautorstwo publikacji osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego";
- "prowadzenie wspólnie z osobą ubiegającą się o nadanie stopnia doktora habilitowanego prac naukowych w instytucjach naukowych";
- "uczestniczenie wspólnie z osobą ubiegającą się o nadanie stopnia doktora habilitowanego w zespołach badawczych".
RDN uznała, że w analizowanym przypadku okoliczności takie nie wystąpiły. Jednocześnie zaznaczyła, że ocena, czy dana osoba może zostać powołana w skład komisji habilitacyjnej, jest kompetencją właściwego organu podmiotu habilitującego. W przedmiotowej sprawie powołanie komisji habilitacyjnej nastąpiło z należytą starannością i zgodnie z obowiązującym przepisami. W związku z tym powyższe zarzuty uznała za bezpodstawne.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 214 ust. 14 P.s.w. poprzez brak określenia przez organ I instancji sposobu wyznaczania członków komisji habilitacyjnej, co miało istotny wpływ na nieprawidłowy dobór członków komisji habilitacyjnej i na rozstrzygnięcie sprawy, organ odwoławczy wskazał na uregulowania załącznika nr 4 do Zarządzenia nr [...] Rektora Akademii Wychowania Fizycznego im. [...] w K. z dnia [...] kwietnia 2021 r. Zgodnie z treścią rozdziału II ust. 3: Rada Naukowa w terminie 5 tygodni od dnia otrzymania informacji o wyznaczeniu przez Radę Doskonałości Naukowej 4 członków komisji habilitacyjnej, w tym przewodniczącego i 3 recenzentów, powołuje w formie uchwały komisję habilitacyjną, która składa się z 4 członków wyznaczonych przez RDN oraz 2 członków komisji posiadających stopień doktora habilitowanego lub tytuł profesora, zatrudnionych w Akademii Wychowania Fizycznego w K., w tym sekretarza, a także jednego recenzenta posiadającego stopień doktora habilitowanego lub tytuł profesora oraz aktualny dorobek naukowy i uznaną renomę międzynarodową, niebędącego pracownikiem Akademii Wychowania Fizycznego w K.
RDN uznała, iż powyższy zapis jest zgodny z treścią art. 221 ust. 5 P.s.w., a zatem opisany zarzut jest bezpodstawny.
Dalej organ odwoławczy odniósł się do zarzutu naruszenie art. 221 ust. 8 P.s.w. poprzez przyznanie prawa do określonego czynnego udziału w postępowaniu osobom trzecim i przyznanie mocy dowodowej przekazywanym przez te osoby pisemnym opiniom, podczas gdy ustawa nie przewiduje takiej możliwości. Zauważył, iż przepisy ustawy P.s.w. poza recenzentami nie określają zadań pozostałych członków komisji. Jednak podmiot habilitujący może uszczegółowić zadania poszczególnych członków komisji habilitacyjnej. Takie uszczegółowienie znajduje się m.in. w piśmie ([...] z dnia [...].06.2023 r.) przewodniczącej Rady Naukowej Akademii Wychowania Fizycznego w K. do członka komisji, w którym jest m.in. napisane: "proszę Pana Profesora o sporządzenie w formie pisemnej krótkiej i jednoznacznej oceny osiągnięć Kandydatki". RDN wskazała, iż wszyscy członkowie mają prawo i obowiązek uczestniczenia w głosowaniach, dyskusjach podczas posiedzenia komisji habilitacyjnej oraz kolokwium habilitacyjnego. W związku z powyższym wyrażenie opinii przez członków komisji habilitacyjnej w formie pisemnej nie stanowi naruszenia procedury w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego, w konsekwencji zarzut ten jest bezzasadny.
RDN odniosła się także do zarzutu naruszenia art. 221 ust. 8 P.s.w. poprzez uznanie, że recenzje w postępowaniu zostały sporządzone prawidłowo, podczas gdy nie spełniają wymogów ustawowych w zakresie zakresu oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego. Wskazała, że recenzje osiągnięć naukowych strony zostały właściwie uzasadnione i odpowiadają przyjętym standardom i wymogom. Recenzenci dokonali oceny Kandydatki kierując się kryteriami ustawy P.s.w. tj. posiadaniem stopnia naukowego doktora, posiadaniem w dorobku osiągnięć naukowych albo artystycznych, stanowiących istotny wkład w rozwój nauk o kulturze fizycznej, wykazaniem się istotną aktywnością naukową albo artystyczną realizowaną w więcej niż jednej uczelni, instytucji naukowej lub instytucji kultury, w szczególności zagranicznej. Każda z recenzji, zawiera jednoznaczne uzasadnienie negatywnej oceny. Recenzenci dochowali ustawowego terminu 8-tygodni na sporządzenie recenzji. W jednym przypadku termin został przekroczony. Fakt przekroczenia ustawowego terminu na sporządzenie recenzji niewątpliwie jest naruszeniem art. 221 ust. 7 P.s.w., jednak nie pozostaje w bezpośrednim związku z merytoryczną oceną osiągnięć naukowych Kandydatki i nie może być podstawą uwzględnienia odwołania.
W odniesieniu do recenzji, sporządzonych w ramach przedmiotowego postępowania habilitacyjnego RDN stwierdziła, że są one rzetelne, a prezentowane w nich oceny odpowiednio uzasadnione. Ponadto zauważyła, że obowiązujące przepisy nie przewidują dyskusji Kandydata/Kandydatki z recenzentami. Recenzja nie ma na celu ustalenia obiektywnego stanu faktycznego. Posiada ona walor subiektywny, ta sama kwestia może zostać oceniona przez dwie osoby w różny sposób. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał na orzecznictwo sądowe w tym zakresie, zgodnie z którym negatywne oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczane wyjaśnieniami kandydata do tytułu, czy do stopnia. Zdaniem RDN Kandydatka wszczynając postępowanie poddała ocenie swój dorobek naukowy przez środowisko naukowe i powinna przyjąć taką, a nie inną jego ocenę. Ponadto postępowanie habilitacyjne jest aktem oceny Kandydatki przez recenzentów, komisję habilitacyjną i wreszcie uprawnioną radę, a nie aktem sporu Kandydatki z recenzentami.
Dalej organ odwoławczy odniósł się do zarzutu naruszenia przepisów Zarządzenia nr [...] Rektora Akademii Wychowania Fizycznego im. [...] w K. z dnia [...] kwietnia 2021 r. w sprawie określenia czynności w postępowaniach o nadanie stopnia doktora i doktora habilitowanego przez Radę Naukową AWF w K. zawartych w Rozdziale II ust. 8 załącznika do Zarządzenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. poprzez niezaproszenie osoby ubiegającej się o stopnień doktora habilitowanego na posiedzenie komisji habilitacyjnej, uznając go za bezpodstawny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., organ odwoławczy wskazał, że uzasadnienie uchwały zostało sporządzone w sposób prawidłowy, wyczerpująco zostały przedstawione kwestie dotyczące przyczyn odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego. Kwestionowanie cytowania fragmentów poszczególnych recenzji jest nie uzasadnione. Rada Naukowa podejmując decyzję o nadaniu bądź odmowie nadania stopnia naukowego bierze pod uwagę opinie recenzentów i powinna je uwzględniać również w uzasadnieniu uchwały. Opinia nie może być pozytywna, jeżeli co najmniej 2 recenzje są negatywne. Podmiot habilitujący odmawia nadania stopnia, w przypadku gdy opinia, o której mowa w ust. 10, jest negatywna.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 221 ust. 12 P.s.w. organ odwoławczy zauważył, że RN AWF poddała pod głosowanie uchwałę o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Głosowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a jedynie w treści uzasadnienia uchwały (s. 5) wkradła się omyłka pisarska. Z treści wyciągu z protokołu z posiedzenia Rady Naukowej nr [...] wynika, że pod głosowanie została poddana uchwała o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Potwierdza to również treść nagłówka uchwały, (...) w sprawie odmowy nadania (...). Również w protokole z posiedzenia komisji habilitacyjnej jest mowa o skierowaniu do Rady Naukowej wniosku o odmowie nadania stopnia habilitowanego. W związku z tym uchwała została podjęta prawidłowo.
Wskazując na zarzut naruszenia art. 211 ust. 1-12 P.s.w. w zw. z art. 35 § 1 k.p.a. oraz naruszenia art. 36 § 1 i 2 k.p.a. poprzez rażące uchybienia w zachowaniu terminów procedur określonych w ustawie dla poszczególnych etapów postępowania, organ odwoławczy podniósł, że terminy określone w ustawie P.s.w. mają jedynie charakter instrukcyjny i ich przekroczenie nie miało wpływu na wynik postępowania.
Konkludując RDN stwierdziła, że poszczególne czynności podejmowane przez Komisję Habilitacyjną i Radę Naukową Akademii Wychowania Fizycznego im. [...] w K. były procedowane zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz regulacjami wewnętrznymi Akademii Wychowania Fizycznego w K. w zakresie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego. Wszystkie uchwały były podejmowane bez zbędnej zwłoki.
W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że w postępowaniu przed Radą nie doszło do nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Pismem z dnia 21 czerwca 2024r. skarżąca wystosowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję RDN z [...] marca 2024r. Autor skargi zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa tj.:
1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. w zw. z art. 221 ust. 8 P.s.w., poprzez uznanie, że wszystkie recenzje spełniały ustawowe wymogi, jakim winny odpowiadać recenzje w postępowaniu habilitacyjnym podczas, gdy organ odwoławczy pominął przy wydawaniu decyzji zgłaszany przez skarżącą fakt, że recenzent prof. L. dokonał oceny dorobku kandydatki wg kryteriów określonych dla postępowania o nadanie tytułu profesora określonych w art. 227 ust. 1 P.s.w., a nie kryteriów określonych dla postępowania o nadanie stopnia dr habilitowanego, określonych w art. 219 ust. 1 ustawy, co stanowiło naruszenie prawa mające wpływ na treść i konkluzję recenzji sporządzonej przez recenzenta oraz wynik sprawy;
2) art 3 k.c. w zw. z art. 221 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U.2022r. poz. 574) poprzez błędne zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu z art. 221 ust. 9c, podczas gdy w dniu posiedzenia komisji habilitacyjnej tj. 23.01.2023r. przepis ten nie znajdował się w obiegu prawnym, a więc nie mógł być zastosowany. Wszedł on w życie dopiero w dniu 14.02.2023r., po wejściu w życie ustawy o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw, ogłoszonej 31.01.2023 (Dz.U 2023 poz. 212). W dniu posiedzenia komisji habilitacyjnej tj. w dniu 23.01.2023r. obowiązywał art. 221 ust. 9 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (DZ.U. 2022r poz. 574) i Zarządzenie nr [...] Rektora AWF w K. z dnia [...] kwietnia 2021 w sprawie określenia czynności w postępowaniach o nadanie stopnia doktora i doktora habilitowanego. Naruszenie prawa miało istotny wpływ na przebieg i wynik postępowania przed Radą Naukową AWF w K.;
3) art. 219 ust. 1 P.s.w. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż w świetle ustawy przesłanki nadania stopnia doktora habilitowanego określone w art. 219 ust. 1 pkt 2 ustawy muszą być spełnione łącznie, podczas gdy ustawodawca wprowadził celowo do przepisu spójnik "lub," który wyraża alternatywę łączną (nierozłączną). Dla spełnienia przesłanek nadania stopnia doktora habilitowanego wystarczy zatem spełnienie co najmniej jednego argumentu zdaniowego zawartego w art. 219 ust. 1 pkt 2, a nie spełnienie wszystkich. Błędna interpretacja przepisu przez recenzentów doprowadziła do negatywnych konkluzji recenzji wbrew zapisom ustawy. Ani Rada Naukowa AWF w K., ani organ odwoławczy nie dokonał analizy zgodności recenzji z prawem, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
4) art. 6 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 24 ust. 3 k.p.a. poprzez najpierw nierozpatrzenie wniosku strony o wyłączenie recenzenta prof. Z. z postępowania odwoławczego, a potem odmowy wyłączenia już po sporządzeniu przez nią recenzji pomimo wskazania przez stronę przesłanek wyłączenia zgodnie z art. 24 § 3 k.p.a. Postanowienie o odmowie zmiany recenzenta zostało wydane na dzień przed przedstawieniem recenzji prof. Z. jako dowód w sprawie organowi decyzyjnemu, co jednoznacznie wskazuje na fakt, że wykonanie recenzji zostało zlecone, przyjęte i opłacone z publicznych środków przed rozpatrzeniem wniosku strony o wyłączenie recenzenta, a odmowa zmiany recenzenta już po sporządzeniu recenzji, bez merytorycznego uzasadnienia, wbrew oczywistym przesłankom wskazanym we wniosku strony o jego wyłączenie stanowi naruszenie praw strony w postępowaniu i naruszenie zasady praworządności mające wpływ na przebieg i wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę RDN wniosła o jej oddalenie, szczegółowo odnosząc się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Rady Doskonałości Naukowej z [...] marca 2024 r., znak[...], utrzymująca w mocy uchwałę nr [...] Rady Naukowej Akademii Wychowania Fizycznego w K. z [...] marca 2023 r. o odmowie nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu, w dyscyplinie nauki o kulturze fizycznej.
Orzeczenie to zakończyło postępowanie habilitacyjne skarżącej, zainicjowane jego wnioskiem z 31 grudnia 2021 r., a kontrolując ten akt Sąd miał na uwadze, że w ramach swej kognicji nie jest uprawniony do oceny wartości naukowej dokumentacji złożonej przez kandydata do stopnia naukowego lub oceny trafności opinii recenzentów przedstawionych w postępowaniu prowadzonym w tym przedmiocie (por. np. wyrok NSA z 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08; wyrok NSA z 24 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1586/18), oraz, że w zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje "wyłącznie" zbadanie, czy w toku postępowania o nadanie stopnia naukowego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego właściwymi przepisami, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 2660/21).
Zgodnie z art. 219 ust. 1 P.s.w. ustawy stopień doktora habilitowanego nadaje się osobie, która:
1) posiada stopień doktora;
2) posiada w dorobku osiągnięcia naukowe albo artystyczne, stanowiące znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny, w tym co najmniej:
a) 1 monografię naukową wydaną przez wydawnictwo, które w roku opublikowania monografii w ostatecznej formie było ujęte w wykazie sporządzonym zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 267 ust. 2 pkt 2 lit. a, lub
b) 1 cykl powiązanych tematycznie artykułów naukowych opublikowanych w czasopismach naukowych lub w recenzowanych materiałach z konferencji międzynarodowych, które w roku opublikowania artykułu w ostatecznej formie były ujęte w wykazie sporządzonym zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 267 ust. 2 pkt 2 lit. b, lub
c) 1 zrealizowane oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne lub artystyczne;
3) wykazuje się istotną aktywnością naukową albo artystyczną realizowaną w więcej niż jednej uczelni, instytucji naukowej lub instytucji kultury, w szczególności zagranicznej.
Osiągnięcie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, może stanowić część pracy zbiorowej, jeżeli opracowanie wydzielonego zagadnienia jest indywidualnym wkładem osoby ubiegającej się o stopień doktora habilitowanego (ust. 2). Obowiązek publikacji nie dotyczy osiągnięć, których przedmiot jest objęty ochroną informacji niejawnych (ust. 3).
W myśl art. 220 ust. 1 P.s.w. postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o stopień doktora habilitowanego, składany do podmiotu habilitującego za pośrednictwem RDN. Z kolei ust. 2 art. 220 P.s.w. stanowi, że wniosek obejmuje:
1) opis kariery zawodowej;
2) wykaz osiągnięć, o których mowa w art. 219 ust. 1 pkt 2;
3) wskazanie podmiotu habilitującego wybranego do przeprowadzenia postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego.
Stosownie do art. 221 ust. 1 P.s.w. RDN dokonuje oceny formalnej wniosku oraz przekazuje go podmiotowi habilitującemu w terminie 4 tygodni od dnia jego otrzymania. W terminie 4 tygodni od dnia otrzymania wniosku przez podmiot habilitujący może on nie wyrazić zgody na przeprowadzenie postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego i zwrócić wniosek do RDN (ust. 2).
Jak stanowi ust. 3, w przypadku niewyrażenia zgody, RDN niezwłocznie wyznacza inny podmiot habilitujący i przekazuje wniosek temu podmiotowi. Przepisu ust. 2 nie stosuje się.
Zgodnie z art. 221 ust. 5 P.s.w. podmiot habilitujący, w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania informacji o członkach komisji habilitacyjnej wyznaczonych przez RDN, powołuje komisję habilitacyjną. Komisja składa się z:
1) 4 członków wyznaczonych przez RDN;
2) 2 członków posiadających stopień doktora habilitowanego lub tytuł profesora, zatrudnionych w podmiocie habilitującym, w tym sekretarza;
3) recenzenta posiadającego stopień doktora habilitowanego lub tytuł profesora oraz aktualny dorobek naukowy lub artystyczny i uznaną renomę, w tym międzynarodową, niebędącego pracownikiem podmiotu habilitującego.
Recenzentem może być osoba niespełniająca warunków określonych w ust. 4 i 5, która jest pracownikiem zagranicznej uczelni lub instytucji naukowej, jeżeli RDN lub podmiot habilitujący uzna, że osoba ta posiada znaczący dorobek w zakresie zagadnień związanych z osiągnięciami osoby ubiegającej się o stopień doktora habilitowanego (ust. 6). Recenzentem nie może zostać osoba, która w okresie ostatnich 5 lat dwukrotnie nie dochowała terminu, o którym mowa w ust. 8. (ust. 7). Recenzenci, w terminie 8 tygodni od dnia doręczenia im wniosku, oceniają, czy osiągnięcia naukowe osoby ubiegającej się o stopień doktora habilitowanego odpowiadają wymaganiom określonym w art. 219 ust. 1 pkt 2, i przygotowują recenzje (ust. 8).
Od decyzji o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego przysługuje odwołanie do RDN. Przepisy art. 193 ust. 2–4 stosuje się odpowiednio.
I tak, zgodnie z art. 193 ust. 1 od decyzji o odmowie nadania stopnia doktora przysługuje odwołanie do RDN. Termin na wniesienie odwołania wynosi 30 dni od dnia doręczenia decyzji (ust. 2). Organ, o którym mowa w art. 178 ust. 1, przekazuje odwołanie RDN wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia odwołania (ust. 3). Po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy, RDN utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla ją i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi, o którym mowa w art. 178 ust. 1, tego samego albo innego podmiotu doktoryzującego (ust. 4).
Zgodnie z treścią art. 178 ust. 3 P.s.w. w postępowaniach w sprawie nadania stopnia doktora oraz w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa.).
Jak już wcześniej wskazano, zakres kontroli sądu administracyjnego jest ograniczony, bowiem Sąd ten nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji RDN. Nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna kandydata stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Radą Dyscypliny oraz RDN nie naruszono norm postępowania wynikających z przepisów ustawy, a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sądowa kontrola musi zatem ograniczać się jedynie do tego, czy zachowane były zasady postępowania, tzn. czy powołano odpowiednio kwalifikowanych recenzentów, czy przygotowali oni umotywowane recenzje, czy dochowano przepisów dotyczących kworum i głosowania oraz innych przewidzianych przepisami zasad postępowania (por. H. Izdebski, J. Zieliński "Komentarz do art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym" (w:) H. Izdebski, J. Zieliński "Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym. Komentarz", publ. LEX nr 141291).
Ten szczególny charakter postępowania dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed RDN. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała, nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Wskazać należy, że RDN ma kompetencje ograniczone do kontroli, a nie merytorycznego orzekania w sprawie. Kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Radzie Dyscypliny.
Wymaga zaznaczenia, że samo postępowanie przed RDN ma charakter niejawny, a zapadające w jego toku uchwały są podejmowane w tajnym głosowaniu. W sprawie o nadanie stopnia naukowego, ze względu na szczególny tryb postępowania nie może być wprost stosowany art. 10 § 1 Kpa. Dlatego w tych sprawach stosuje się odpowiednio przepisy Kpa. Ponadto decyzje RDN należą do decyzji wydawanych przez organ kolegialny. Decyzje tego typu stanowią podsumowanie postępowania, mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Zatem brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia tej decyzji, z uwagi na specyfikę tego postępowania, nie może być uznane za naruszenie prawa, dające podstawę do uchylenia decyzji. Ograniczenie uzasadnienia decyzji RDN nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje kolegialne podejmowane w głosowaniu tajnym, a wyników tajnego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a. (podobnie na tle poprzednio obowiązującej ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1226/09).
Przechodząc do analizy niniejszej sprawy wskazać należy, że podstawą wniosku skarżącej o nadanie stopnia doktora habilitowanego było wskazanie trzech niezależnych osiągnięć naukowych, stosownie do art. 219 ust. 1 pkt 2 P.s.w. W toku prowadzonego przez organy obu instancji postępowania, dorobek naukowy skarżącej został oceniony negatywnie przez powołanych recenzentów (4 negatywne opinie). W efekcie prac Komisji habilitacyjnej, wydano bowiem uchwałę z dnia [...] stycznia 2023r. zawierającą opinię i ocenę dotyczącą dorobku naukowego, dydaktycznego i organizacyjnego dr D. O. We wnioskach końcowych ww. uchwały wskazano, że recenzenci pozytywnie ocenili działalność dydaktyczną i organizacyjną skarżącej, uznając jednak osiągnięcia naukowe wskazane przez habilitantkę, jak i całokształt jej pracy naukowej za niedający podstaw do nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu, w dyscyplinie nauki o kulturze fizycznej. Powyższe zostało oparte na cytatami z opinii prof. dr hab. M. C., prof. dr hab. R. L., prof. dr hab. W. Z. oraz dr hab. M. Ż. Za odmową nadania dr D. O. stopnia doktora habilitowanego oddano 7 głosów, 0 głosów za, 0 głosów wstrzymujących się (przy obecnych i uprawnionych do głosowania – 7 członkach komisji habilitacyjnej).
Ponownie trzeba w tym miejscu nadmienić, że Sąd nie jest uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Co więcej, samo ukształtowanie procedury habilitacyjnej w przepisach obecnie obowiązującej ustawy powoduje, że merytoryczne badanie i ocena osiągnięć naukowych i dorobku osoby ubiegającej się o stopień doktora habilitowanego nakazuje podmiotowi habilitującemu oparcie się na ocenie wybranych do tej czynności osób posiadających stosowną wiedzę i doświadczenie naukowe. Stąd, zgodnie z dyspozycją art. 221 ust. 12 P.s.w., na podstawie uchwały komisji habilitacyjnej, podmiot habilitujący, w terminie miesiąca od dnia jej otrzymania, nadaje stopień doktora habilitowanego albo odmawia jego nadania. Podmiot habilitujący odmawia nadania stopnia, w przypadku gdy opinia komisji habilitacyjnej jest negatywna.
Reguła wyrażona w przywołanym przepisie oznacza zatem przyjęcie przez ustawodawcę rzadkiej konstrukcji administracyjnej decyzji związanej, przy czym czynnikiem wiążącym jest tu przesądzająca o dalszym biegu postępowania negatywna opinia komisji habilitacyjnej. Skoro rada naukowa dyscypliny jest de facto związana negatywną oceną komisji habilitacyjnej, to nie sposób uznać, że tego rodzaju opinię może podważyć merytorycznie Sąd orzekający w sprawie.
W konsekwencji RN AWF, na podstawie art. 178 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 221 ust. 12 P.w.s., podjęła uchwałę nr [...] o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego dr D. O. w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinie nauki o kulturze fizycznej.
W wyniku wniesionego przez skarżącą odwołania od ww. uchwały, RDN w uchwale nr [...] z [...] czerwca 2023 r. negatywnie je zaopiniowała (wyniki głosowania: 35 osób uprawnionych do głosowania; 29 osób obecnych w trakcie głosowania; 26 osób "za"; 3 osoby "wstrzymujące się"; 6 osób "brak głosu").
Także RDN po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy i opiniami recenzentów, postanowiła utrzymać w mocy uchwałę RN AWF z [...] marca 2023r.
Sąd zauważa, iż recenzje stanowią warunek niezbędny do podjęcia uchwały przez Radę Doskonałości Naukowej, ale nie jest ona nimi w żaden sposób związana. Treść uchwały w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitowanego nie jest ani nie musi być odzwierciedleniem wniosków/konkluzji recenzentów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 548/18). Ponadto przepisy ustawy nie stwarzają kandydatowi na stopień naukowy możliwości dyskutowania na temat recenzji. Tym samym jednoznacznie negatywne oceny recenzentów nie mogą zostać zaprzeczone wyjaśnieniami strony.
Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że w toku postępowania przed organami obu instancji (które szczegółowo opisano, przedstawiając stan faktyczny sprawy) nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie nadania skarżącej stopnia doktora habilitowanego. Podjęta uchwała jest wyrazem woli organu kolegialnego, który biorąc pod uwagę całość okoliczności sprawy, podjął w głosowaniu autonomiczną decyzję o sposobie załatwienia sprawy. Samo merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość, mogło zostać wyrażone tylko w dyskusji i następnie głosowaniu nad treścią uchwały, co w niniejszej sprawie miało miejsce.
W ocenie Sądu, postępowanie to było zgodne z przepisami ustawy. Ponadto zarówno postępowanie zakończone podjęciem uchwały nr [...] RN AWF z [...] marca 2023 r., jak i postępowanie odwoławcze, nie było obarczone tego typu wadami proceduralnymi, które uzasadniałyby pozbawienie mocy wiążącej zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi, poza zarzutem dotyczącym błędnego zastosowania art. 221 ust. 9c P.s.w. W świetle bowiem zapisu rozdziału II ust. 8, załącznika nr 4 do Zarządzenia nr [...] Rektora Akademii. Wychowania Fizycznego im. [...] w K. z dnia [...] kwietnia 2021 r., w sprawie określenia czynności w postępowaniach o nadanie stopnia doktora i doktora habilitowanego przez Radę Naukową w Akademii Wychowania Fizycznego w K., komisja habilitacyjna powinna zaprosić skarżącą na posiedzenie komisji habilitacyjnej. Przepis art 221 ust. 9c P.s.w. stanowiący, że kolokwium habilitacyjnego nie przeprowadza się, jeżeli co najmniej 2 recenzje są negatywne wszedł w życie z dniem 1 października 2023 r. na podstawie ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 212). W tym zakresie nastąpiło naruszenie wewnętrznej regulacji tj. ww. Zarządzenia Rektora. Jednak uchybienie to nie miało istotnego znaczenia, ponieważ w postępowaniu zostały sporządzone 4 negatywne recenzje osiągnięć naukowych dr D. O.
Zgodnie z art. 221 ust. 10 P.s.w. uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego podejmuje komisja habilitacyjna w głosowaniu jawnym. Na wniosek osoby ubiegającej się o stopień komisja podejmuje uchwałę w głosowaniu tajnym. Opinia nie może być pozytywna, jeżeli co najmniej 2 recenzje są negatywne. Zgodnie zaś z ust. 12 ww. przepisu na podstawie uchwały, o której mowa w ust. 10, podmiot habilitujący, w terminie miesiąca od dnia jej otrzymania, nadaje stopień doktora habilitowanego albo odmawia jego nadania. Podmiot habilitujący odmawia nadania stopnia, w przypadku gdy opinia, o której mowa w ust. 10, jest negatywna.
Należy zaznaczyć, że w świetle ww. przepisów w przypadku dwóch recenzji negatywnych uchwała komisji habilitacyjnej może być tylko odmawiająca nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego i w konsekwencji ewentualne zaproszenie skarżącej nie miałoby wpływu na ostateczną treść uchwały, w sytuacji uzyskania przez skarżącą 4 negatywnych recenzji. W związku z tym dostrzeżona wadliwości w postaci nie zaproszenia skarżącej na posiedzenie komisji habilitacyjnej nie wyczerpuje przesłanek, które obligują wojewódzki sąd administracyjny do uwzględnienia skargi.
Mając na uwadze wszystkie zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu ustalenia, Sąd doszedł do przekonania, że w badanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów procedury nadawania stopnia doktora habilitowanego w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy i tym samym obligował Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, Komisja habilitacyjna dokonała wyczerpującej oceny osiągnieć naukowych Habilitantki i jednogłośnie wyraziła negatywną opinię co do możliwości nadania jej kolejnego stopnia naukowego. Stanowisko Komisji habilitacyjnej jest przekonujące i opiera się na zgodnych ocenach wszystkich jej członków. W konsekwencji tego, RN AWF, związana tą uchwałą na mocy art. 221 ust. 12 P.s.w., a za nią także Rada Doskonałości Naukowej, nie dopatrując się istotnych uchybień procedury habilitacyjnej, prawidłowo odmówiły skarżącej nadania stopnia doktora habilitowanego. Skoro zaskarżona decyzja RDN nie narusza prawa w sposób, który obligowałby do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, Sąd zobowiązany był skargę oddalić.
O powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.