VII SA/WA 1773/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę z 1967 r. Pozwolenie to dotyczyło wybicia otworów okiennych w budynku przy ul. [...]. Skarżąca podnosiła szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów o ochronie zabytków, prawa budowlanego (brak rozpoczęcia robót w terminie, naruszenie praw sąsiada) oraz przepisów proceduralnych (np. skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, dotyczącym wad tkwiących w samej decyzji. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że wobec upływu blisko 55 lat od wydania decyzji z 1967 r., nie można było stwierdzić jej nieważności. Sąd powołał się na zasadę pewności obrotu prawnego oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, wskazując, że znaczny upływ czasu wyklucza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli zawierała ona wady. Sąd zaznaczył, że brak uzgodnienia konserwatorskiego stanowiłby podstawę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności, a zarzut skierowania decyzji do niewłaściwego podmiotu również nie mógł być uwzględniony z uwagi na upływ czasu i specyfikę postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowana linia orzecznicza dotycząca wpływu upływu czasu na możliwość stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy od wydania decyzji minęło kilkadziesiąt lat. Nowelizacja k.p.a. z 2021 r. wprowadziła konkretne terminy, które mogą mieć zastosowanie w przyszłości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy można stwierdzić nieważność decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa po upływie kilkudziesięciu lat od jej wydania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, znaczny upływ czasu od wydania decyzji (blisko 55 lat) wyklucza możliwość stwierdzenia jej nieważności, nawet jeśli zawierała wady, ze względu na zasadę pewności obrotu prawnego i bezpieczeństwa prawnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, wskazując, że nieograniczona wzruszalność decyzji jest sprzeczna z zasadami państwa prawnego. Znaczny upływ czasu, trudności dowodowe i potrzeba ochrony praw nabytych przemawiają za stabilnością stosunków prawnych.
Czy brak uzgodnienia z konserwatorem zabytków stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę?
Odpowiedź sądu
Nie, brak wymaganego uzgodnienia z konserwatorem zabytków stanowiłby podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji, zwłaszcza po upływie kilkudziesięciu lat.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że brak uzgodnienia z konserwatorem zabytków, jeśli był wymagany, jest wadą proceduralną, która może być podstawą do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.). Nie jest to jednak wada skutkująca nieważnością decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., szczególnie po tak długim czasie.
Czy skierowanie decyzji do podmiotu, który nie był stroną postępowania, stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności?
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy decyzja została skierowana do podmiotu, który w ogóle nie mógł być stroną (np. osoba zmarła). W tym przypadku, mimo pewnych wątpliwości co do kręgu stron, nie można było stwierdzić nieważności z tego powodu, zwłaszcza po upływie czasu.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. dotyczy błędnego określenia adresata rozstrzygnięcia. W analizowanej sprawie, mimo że wnioskodawcą był J D, J P była uczestniczką postępowania. Ponadto, nawet gdyby uznać wadę, upływ czasu (10 lat) wykluczałby stwierdzenie nieważności.
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji po upływie znacznego czasu od jej wydania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną postępowania nie zawsze stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności, zwłaszcza gdy upłynął termin 10 lat.
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Brak uzgodnienia z konserwatorem zabytków może być podstawą do wznowienia postępowania.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane art. 36 § 1
Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 15 § 1
Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 39
Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 41 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane
Ustawa o ochronie dóbr kultury art. 27 § 1
Rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego art. 16 § 1
Rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego art. 16 § 2
Zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego art. 80 § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 16 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego art. 1 § pkt 1
Ustawa z dnia 16 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego art. 156 § 2
Ustawa z dnia 16 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego art. 158 § 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Znaczny upływ czasu od wydania decyzji (blisko 55 lat) uniemożliwia stwierdzenie jej nieważności ze względu na zasadę pewności obrotu prawnego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów o ochronie zabytków (brak uzgodnienia konserwatorskiego). • Naruszenie przepisów prawa budowlanego (brak rozpoczęcia robót w terminie, naruszenie praw sąsiada). • Skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną postępowania. • Wady merytoryczne decyzji (np. brak określenia liczby i usytuowania okien).
Godne uwagi sformułowania
znaczny upływ czasu od wydania weryfikowanej w niniejszej sprawie decyzji ([...] maja 1967r.) tj. blisko 55 lat nie można było stwierdzić jej nieważności • zasada pewności obrotu prawnego • nieograniczona w czasie wzruszalność ostatecznych decyzji administracyjnych nie jest zasadą konstytucyjną
Skład orzekający
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Antas
członek
Bogusław Cieśla
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza dotycząca wpływu upływu czasu na możliwość stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy od wydania decyzji minęło kilkadziesiąt lat. Nowelizacja k.p.a. z 2021 r. wprowadziła konkretne terminy, które mogą mieć zastosowanie w przyszłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy decyzji sprzed ponad 50 lat, co jest nietypowe. Pokazuje, jak zasada pewności obrotu prawnego może chronić nawet potencjalnie wadliwe akty administracyjne po długim czasie.
“Decyzja sprzed ponad 50 lat - czy można ją jeszcze podważyć? Sąd administracyjny odpowiada.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.