VII SA/WA 1513/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę właścicieli działki na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Służewca Wschodniego. Skarga dotyczyła § 3 pkt 3 ppkt 6 części tekstowej uchwały oraz części graficznej, które przewidywały poprowadzenie ogólnodostępnego ciągu pieszego przez działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...]. Skarżący podnieśli zarzuty naruszenia ich interesu prawnego, wskazując na nieprecyzyjne sformułowanie pojęcia "ogólnodostępny ciąg pieszy", brak jego jednoznacznej definicji w planie oraz orientacyjne wyznaczenie jego przebiegu na części ich nieruchomości. Argumentowali, że takie ustalenia naruszają ich prawo własności (art. 140 k.c.) w sposób sprzeczny z Konstytucją RP (art. 2, art. 64 ust. 3, art. 31 ust. 3), przekraczając granice władztwa planistycznego gminy i naruszając zasadę proporcjonalności. Rada Miasta Stołecznego Warszawy wniosła o oddalenie skargi, twierdząc m.in., że ciąg pieszy ma pełnić funkcje komunikacyjne i połączyć tereny osiedlowe z terenami usługowymi, a skarżący nie wnieśli uwag do projektu planu w trakcie konsultacji społecznych. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że sposób uregulowania "ogólnodostępnego ciągu pieszego" w planie nie spełnia zasad poprawnej legislacji, a jego orientacyjne wyznaczenie na rysunku planu prowadzi do nieostrego określenia granic prawa własności skarżących. Sąd podkreślił, że ingerencja w prawo własności musi być konieczna, uzasadniona i proporcjonalna, a gmina musi wykazać, że inne, mniej dolegliwe rozwiązania nie były możliwe. W ocenie Sądu, Rada nie wykazała takiej konieczności ani nie przeprowadziła analizy zakresu ograniczenia prawa własności. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność § 3 pkt 3 ppkt 6 zaskarżonej uchwały w odniesieniu do działki skarżących oraz nieważność części graficznej planu w zakresie wytyczania orientacyjnego przebiegu ciągu pieszego przez tę działkę. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz skarżących.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnianie skarg na miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego w przypadkach nieprecyzyjnych ustaleń dotyczących ograniczeń prawa własności, zwłaszcza w kontekście ciągów pieszych i innych form korzystania z nieruchomości publicznych na terenach prywatnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wyznaczenia ciągu pieszego na działce usługowej, ale zasady dotyczące proporcjonalności, precyzji legislacyjnej i władztwa planistycznego mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyznaczenie ogólnodostępnego ciągu pieszego na działce prywatnej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, bez precyzyjnego określenia jego przebiegu i parametrów, narusza prawo własności właściciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyznaczenie ogólnodostępnego ciągu pieszego na działce prywatnej, bez precyzyjnego określenia jego przebiegu i parametrów, stanowi naruszenie prawa własności właściciela, jeśli nie jest uzasadnione koniecznością ochrony interesu publicznego i nie zachowuje zasady proporcjonalności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że orientacyjne wyznaczenie ciągu pieszego na rysunku planu, bez sprecyzowania jego przebiegu i parametrów w części tekstowej, narusza zasady poprawnej legislacji i prawo własności. Brak analizy konieczności takiego ograniczenia oraz alternatywnych rozwiązań świadczy o przekroczeniu władztwa planistycznego gminy.
Czy nieprecyzyjne sformułowanie i orientacyjne wyznaczenie "ogólnodostępnego ciągu pieszego" w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego narusza zasady poprawnej legislacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieprecyzyjne sformułowanie i orientacyjne wyznaczenie "ogólnodostępnego ciągu pieszego" narusza zasady poprawnej legislacji, ponieważ przepisy ograniczające prawa powinny być jasne, jednoznaczne i precyzyjne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy ograniczające konstytucyjne wolności lub prawa muszą być sformułowane w sposób pozwalający na jednoznaczną wykładnię i stosowanie, czego brak w przypadku "ogólnodostępnego ciągu pieszego" w analizowanym planie.
Czy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące ogólnodostępnego ciągu pieszego, które nie są poparte analizą konieczności i proporcjonalności ograniczenia prawa własności, są zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenia planu dotyczące ogólnodostępnego ciągu pieszego, które nie są poparte analizą konieczności i proporcjonalności ograniczenia prawa własności, nie są zgodne z prawem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ingerencja w prawo własności musi być konieczna, racjonalna i proporcjonalna do celów, dla których jest wprowadzana. Brak takiej analizy ze strony gminy świadczy o naruszeniu zasady proporcjonalności i przekroczeniu władztwa planistycznego.
Przepisy (21)
Główne
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady poprawnej legislacji poprzez niedookreśloność i wieloznaczność pojęcia "ogólnodostępnego ciągu pieszego".
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie prawa własności poprzez ograniczenie w sposób nieproporcjonalny i przekraczający granice władztwa planistycznego.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady proporcjonalności przy ograniczaniu prawa własności.
u.p.z.p. art. 1 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie obowiązku uwzględnienia prawa własności przez gminę przy dokonywaniu czynności z zakresu planowania przestrzennego.
u.p.z.p. art. 6 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie prawa własności poprzez ograniczenie w sposób nieproporcjonalny i przekraczający granice władztwa planistycznego.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Naruszenie prawa własności poprzez ograniczenie sposobu korzystania z rzeczy.
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Podstawa prawna skargi na uchwałę organu gminy naruszającą interes prawny lub uprawnienie.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie nieważności uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa.
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przesłanki stwierdzenia nieważności uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
u.p.z.p. art. 3 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zasada władztwa planistycznego gminy.
u.p.z.p. art. 6 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Kształtowanie sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 15 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 8 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
u.s.g. art. 91 § 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Brak stwierdzenia nieważności uchwały w przypadku nieistotnego naruszenia prawa.
u.p.z.p. art. 3 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Elementy uwzględniane przy planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
ZTP
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej
Zasady tworzenia aktów prawnych, których naruszenie może skutkować nieważnością.
u.g.n.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa własności skarżących poprzez nieprecyzyjne i orientacyjne wyznaczenie ogólnodostępnego ciągu pieszego na ich działce. • Naruszenie zasad poprawnej legislacji przez niejasne i wieloznaczne określenie "ogólnodostępnego ciągu pieszego". • Przekroczenie przez Radę Miasta granic władztwa planistycznego, brak wykazania konieczności i proporcjonalności ograniczenia prawa własności. • Brak analizy alternatywnych, mniej dolegliwych dla właścicieli rozwiązań.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Rady, że ciąg pieszy ma pełnić funkcje komunikacyjne i połączyć tereny osiedlowe z usługowymi. • Argumentacja Rady, że skarżący nie wnieśli uwag do projektu planu w trakcie konsultacji społecznych. • Argumentacja Rady, że plan nie stanowi bariery dla wykorzystania terenu zgodnie z przeznaczeniem. • Argumentacja Rady o spójności tekstu i rysunku planu.
Godne uwagi sformułowania
"orientacyjny przebieg ogólnodostępnego ciągu pieszego" • "nie spełnia zatem zasad poprawnej legislacji" • "przekroczenie granic przysługującego jej władztwa planistycznego" • "ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów" • "faktyczne wywłaszczenie z części prawa własności bez jasnego określenia granic owego wywłaszczenia"
Skład orzekający
Małgorzata Jarecka
przewodniczący
Joanna Gierak-Podsiadły
członek
Lucyna Staniszewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnianie skarg na miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego w przypadkach nieprecyzyjnych ustaleń dotyczących ograniczeń prawa własności, zwłaszcza w kontekście ciągów pieszych i innych form korzystania z nieruchomości publicznych na terenach prywatnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyznaczenia ciągu pieszego na działce usługowej, ale zasady dotyczące proporcjonalności, precyzji legislacyjnej i władztwa planistycznego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest częstym problemem dla właścicieli nieruchomości. Wyrok pokazuje, jak sądy interpretują granice władztwa planistycznego gmin.
“Czy gmina może wyznaczyć "ciąg pieszy" na Twojej działce bez Twojej zgody? Sąd administracyjny odpowiada.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.