VII SA/Wa 1443/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska utrzymujące w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji w granicach parku narodowego, uznając priorytet ochrony przyrody nad prawem własności.
Skarżący P. B. domagał się uchylenia postanowienia Ministra Klimatu i Środowiska, które utrzymało w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce położonej w granicach parku narodowego. Minister uznał, że inwestycja zagraża siedliskom i gatunkom chronionym oraz negatywnie wpływa na krajobraz. Sąd administracyjny podzielił stanowisko Ministra, podkreślając nadrzędność ochrony przyrody nad prawem własności w obszarach chronionych, nawet jeśli wiąże się to z ograniczeniem możliwości zagospodarowania terenu.
Sprawa dotyczyła skargi P. B. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska, które utrzymało w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce nr geodezyjny [...] położonej w miejscowości L., w gminie [...], na obszarze [...] Parku Narodowego. Dyrektor Parku Narodowego odmówił uzgodnienia, wskazując na położenie działki w granicach parku, sąsiedztwo obszarów ochrony ścisłej, zagrożenie dla cennych siedlisk przyrodniczych, gatunków chronionych (w tym ptaków i nietoperzy) oraz negatywny wpływ na krajobraz. Minister Klimatu i Środowiska podtrzymał tę decyzję, analizując zarzuty skarżącego dotyczące m.in. błędnej wykładni przepisów o ochronie przyrody i prawa własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły, iż planowana inwestycja stanowi zagrożenie dla przyrody parku narodowego. Sąd podkreślił, że ochrona przyrody w parkach narodowych ma pierwszeństwo przed prawem własności, a ograniczenia w zagospodarowaniu terenu są dopuszczalne w celu realizacji celów ochronnych. Sąd zwrócił uwagę na szczegółowe ustalenia dotyczące występowania chronionych gatunków i siedlisk na działce oraz w jej sąsiedztwie, a także na negatywny wpływ urbanizacji na przyrodę parku. Sąd uznał, że przepis art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody, dotyczący wyjątków od zakazu budowy, nie może być interpretowany w sposób pozwalający na realizację inwestycji sprzecznych z celami ochrony parku narodowego, zwłaszcza gdy nie stanowi ona kontynuacji dotychczasowego sposobu zagospodarowania terenu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, planowana inwestycja nie może zostać uzgodniona, ponieważ ochrona przyrody w parku narodowym ma pierwszeństwo przed prawem własności, a inwestycja stanowi zagrożenie dla siedlisk i gatunków chronionych oraz negatywnie wpływa na krajobraz.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły zagrożenie dla przyrody parku narodowego. Ochrona przyrody w parkach narodowych jest nadrzędna wobec prawa własności, a ograniczenia w zagospodarowaniu terenu są dopuszczalne w celu realizacji celów ochronnych. Inwestycja, niebędąca kontynuacją dotychczasowego sposobu zagospodarowania, stanowi zagrożenie dla gatunków chronionych i krajobrazu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (56)
Główne
u.p.z.p. art. 53 § 4 pkt 7
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 60 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.o.p. art. 4 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 15 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 15 § 2 pkt 5
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 15 § 1 pkt 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 15 § 1 pkt 3
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 15 § 1 pkt 6
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 15 § 1 pkt 9
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 15 § 1 pkt 11
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 15 § 1 pkt 18
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 15 § 1 pkt 20
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 15 § 1 pkt 22
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 15 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 15 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 106
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 6 § 2 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.o.p. art. 3 § 2
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 6 § 1 pkt 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 8 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 5 § 28
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 117 § 2
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 5 § 8
Ustawa o ochronie przyrody
k.c. art. 140
Ustawa - Kodeks cywilny
p.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p. art. 91
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 8d
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 8e
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 7
Ustawa o ochronie przyrody
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.p. art. 7b
Ustawa o ochronie przyrody
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p. art. 15 § 2
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 8 § 2
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 15 § 2
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 117 § 2
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 5 § 8
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 15 § 2
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 15 § 2
Ustawa o ochronie przyrody
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7b
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 106 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.g.r.i.l.
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.p. art. 15 § 2
Ustawa o ochronie przyrody
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ochrona przyrody w parku narodowym ma pierwszeństwo przed prawem własności. Planowana inwestycja stanowi zagrożenie dla siedlisk i gatunków chronionych oraz negatywnie wpływa na krajobraz. Zakaz budowy na terenach parków narodowych ma zastosowanie, gdy inwestycja nie jest kontynuacją dotychczasowego sposobu zagospodarowania. Organy administracji prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny sprawy, opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym.
Odrzucone argumenty
Inwestycja nie stoi w sprzeczności z zasadami przyjętymi dla parku narodowego. Na terenie działki nie znajduje się obszar ochrony ścisłej ani stanowisko monitoringowe wilka. Planowana inwestycja pozostaje w zgodzie z zasadą zrównoważonego użytkowania, uwzględniającą rozwój społeczny i cywilizacyjny. Przepis art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody powinien być zastosowany, gdyż inwestycja jest kontynuacją wykorzystania gospodarczego terenu. Organ I i II instancji dokonały dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego. Projekt planu ochrony nie może stanowić podstawy do orzekania.
Godne uwagi sformułowania
ochrona przyrody ma pierwszeństwo przed prawem własności inwestycja stanowi zagrożenie dla siedlisk i gatunków chronionych niebędąca kontynuowaniem dotychczasowego sposobu zagospodarowania zabudowa gruntu jest szczególnie niebezpieczna dla występujących gatunków chronionych park narodowy jest najwyższą formą ochrony przyrody w Polsce
Skład orzekający
Małgorzata Jarecka
przewodniczący
Artur Kuś
członek
Grzegorz Rudnicki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie pierwszeństwa ochrony przyrody nad prawem własności w parkach narodowych oraz interpretacja przepisów dotyczących warunków zabudowy na terenach chronionych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji na terenie parku narodowego i konieczności uzgodnienia z dyrektorem parku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje konflikt między prawem własności a nadrzędną potrzebą ochrony przyrody na terenach cennych przyrodniczo, jakim są parki narodowe. Pokazuje, jak szczegółowe analizy przyrodnicze mogą wpływać na decyzje administracyjne i sądowe.
“Prawo własności kontra park narodowy: Czy można budować na terenie chronionym?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1443/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-12-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Artur Kuś Grzegorz Rudnicki /sprawozdawca/ Małgorzata Jarecka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Sygn. powiązane II OSK 798/22 - Wyrok NSA z 2023-07-26 Skarżony organ Minister Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Artur Kuś, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] maja 2021 r. znak [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę Uzasadnienie Uzasadnienie. Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2021 r. znak [...] Minister Klimatu i Środowiska (dalej: "Minister"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 106 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r, - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust, 4 pkt 7 ustawy z 27.marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: "u.p.z.p."), po rozpatrzeniu zażalenia P. B. na postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego (dalej: "Dyrektor Parku") z [...] lutego 2021 r., znak: [...] – utrzymał ww. postanowienie w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie Minister wyjaśnił, że [...] stycznia 2021 r. Wójt Gminy [...] zwrócił się do Dyrektora Parku z prośbą o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego wraz z potrzebnymi urządzeniami budowlanymi w ramach nowej zabudowy zagrodowej na działce nr geodezyjny [...] położonej w miejscowości L., w gminie [...], na obszarze [...] Parku Narodowego. Postanowieniem z [...] lutego 2021 r., znak: [...], Dyrektor Parku odmówił uzgodnienia realizacji inwestycji, wskazując, że przedmiotowa działka położona jest w granicach Parku, określonych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia [...] marca 1997 r. w sprawie [...] Parku Narodowego (Dz. U. poz. [...]). Działka [...] sąsiaduje z terenem zwartych kompleksów leśnych przylegających do rzeki [...], która jest obszarem ochrony ścisłej (zarządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 31 grudnia 2020 r. w sprawie zadań ochronnych dla [...] Parku Narodowego na 2021 r.). Lasy te stanowią cenne siedliska przyrodnicze, są to siedliska grądowe [...] Grąd subkontynentalny ([...] - [...]), oraz [...] Bory i lasy bagienne (w szczególności zbiorowisko [...] - [...]), które towarzyszą przepływającej rzece [...]. Zgodnie z zarządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z 31 grudnia 2020 r., w sprawie zadań ochronnych dla [...] Parku Narodowego na 2021 rok (Dz. Urz. [...] poz. [...]) zanikanie tradycyjnych, ekstensywnych sposobów użytkowania gruntów jest jednym z zagrożeń wewnętrznych dla przyrody [...] Parku Narodowego i za takie zagrożenie Dyrektor Parku uznał planowaną inwestycję. Zgodnie z inwentaryzacją przeprowadzoną na potrzeby planu ochrony dla [...] Parku Narodowego, działka ew. [...] w miejscowości L., której dotyczy inwestycja jest miejscem rozrodu dla wielu gatunków ptaków objętych ochroną ścisłą. Dyrektor Parku, podkreślił, że planowana inwestycja, zagraża bezpośrednio siedliskom i gatunkom chronionym oraz negatywnie wpływa na istniejący, wolny od zabudowy krajobraz. Zamierzenie budowlane jest sprzeczne z celami ochrony przyrody i stanowi zagrożenie dla przyrody [...] Parku Narodowego. Zgodnie z projektem planu ochrony dla [...] Parku Narodowego i obszaru Natura 2000 [...], wyłączonymi spod nowej zabudowy powinny być strefy ochronne (buforowe) położone w odległości mniejszej niż 100 m od brzegów rzek, do której zalicza się teren inwestycji, ponieważ działka [...], położona jest w 100 m strefie ochronnej rzeki [...]. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie. Minister omówił zarzuty podniesione w zażaleniu i stwierdził, że dla obszaru przeznaczonego do inwestycji nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 53 ust. 4 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy, wydaje się po uzgodnieniu z Dyrektorem Parku. Z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. wynika, że każdy ma prawo w granicach określonych ustawami, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. W art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody (dalej: "ustawa") ustawodawca wyraźnie wskazuje, że obowiązkiem organów administracji publicznej, osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym. Norma ta zobowiązuje wszystkich do dbałości o przyrodę, gdyż w świetle Konstytucji, Rzeczpospolita Polska strzeże dziedzictwa narodowego (art. 5 Konstytucji). Szczególny nacisk położono na organy administracji publicznej, zobowiązując je do uwzględniania ochrony przyrody w swojej działalności niezależnie od działu gospodarki, którym się zajmują. Wójt jest organem ochrony przyrody zgodnie z art. 91 pkt 4 ustawy. Ochronę przyrody realizuje się, między innymi, poprzez obejmowanie zasobów, tworów i składników przyrody formami ochrony przyrody (art. 3 pkt 2 ustawy), w tym poprzez tworzenie parków narodowych (art, 6 ust. 1 pkt 1 ustawy). Park narodowy jest najwyższą formą ochrony przyrody w Polsce, a podstawę do jego tworzenia stanowi interes publiczny. Z treści art. 8 ust. 1 ustawy, wynika, że park narodowy jest obszarem wyróżniającym się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi (...), na którym ochronie podlega cala przyroda oraz walory krajobrazowe. Parki narodowe, jako najcenniejsze obszary przyrodnicze stanowią swoiste refugia dzikiej przyrody w porównaniu do innych (poza rezerwatami przyrody) cennych obszarów przyrodniczych. Obszary te spełniają fundamentalną rolę w ochronie zasobów genetycznych, podtrzymujących różnorodność biologiczną nie tylko bezpośrednio na ich terenie ale także zasilając oraz stabilizując znaczenie ekologiczne terenów do nich przyległych. Zważywszy, że park narodowy tworzy się w celu ochrony przed zniszczeniem całej, szczególnie cennej przyrody, należy rozumieć, iż ustawodawca miał na myśli wszelkie czynniki, zarówno zewnętrzne, jak również wewnętrzne, mogące wywierać negatywny wpływ na przyrodę parku narodowego. Dlatego też w Ustawie uwzględniono, między innymi, pojęcie zagrożenia wewnętrznego (art. 5 pkt 28) co może znajdować zastosowanie w stosunku do rozpatrywanego studium przypadku. W celu niedopuszczenia do degradacji walorów przyrodniczych objętych ochroną, ustawodawca w art. 15ust. 1 ustawy, określił katalog zakazów obowiązujących w parkach narodowych. Jednym z nich jest zakaz budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych, z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom parku narodowego. Jednocześnie w art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy, wskazany został wyjątek od tej zasady. Art. 117 ust. 2 ustawy stanowi, że na gruntach użytkowanych gospodarczo w parkach narodowych lub rezerwatach przyrody stosuje się ochronę krajobrazową. Z kolei w świetle art. 5 pkt 8, pod pojęciem ochrony krajobrazowej należy rozumieć zachowanie cech charakterystycznych danego krajobrazu. Oznacza to, że działalność objęta zakazami dokonywana przez człowieka na obszarze ochrony krajobrazowej jest dopuszczalna, jeżeli stanowi kontynuację dotychczasowego sposobu wykorzystania gospodarczego danego terenu przez określony podmiot i nie wpływa na zmianę cech charakterystycznych krajobrazu na tym obszarze. Z powyższego wynika, że przepis ten nie będzie miał zastosowania w odniesieniu do przedsięwzięć zlokalizowanych na terenie parku narodowego, które nie są zgodne z powyższymi przesłankami. Właściciel może więc wykorzystywać swoją działkę w sposób, który nie koliduje z celem tworzenia parku narodowego i kiedy nie narusza zasad przyjętych w tym przypadku dla obszaru objętego ochroną krajobrazową. W każdym indywidualnym przypadku postępowanie administracyjne powinno się opierać na dogłębnym zbadaniu sprawy, wszechstronnej analizie uwarunkowań - pozwalających na ocenę na ile proponowane formy zabudowy przestrzennej (rozumianej w tym przypadku jako gospodarcze wykorzystanie obszaru) są zgodne lub nie z zasadami, które możemy uznać za cechy charakterystyczne dla danego typu krajobrazu podlegającego ochronie w parku narodowym. W prowadzonym postępowaniu, wraz z niezbędną oceną potencjalnych zagrożeń (w rozumieniu art. 5 pkt 28 Ustawy) wydaje się to kluczowe dla podjęcia właściwego rozstrzygnięcia administracyjnego. Zgodnie z art. 7 i art. 77 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. na organie administracji spoczywa obowiązek dochowania szczególnej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, rozpatrzeniu zgromadzonego materiału dowodowego oraz wydania rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 80 k.p.a. rozstrzygnięcie musi się opierać na konkretnych ustaleniach faktycznych dotyczących obszaru planowanej inwestycji, których pełna analiza z punktu widzenia wiedzy specjalistycznej posiadanej przez organ I instancji powinna stanowić podstawę rozstrzygnięcia. Stanowisko organu nie może dotyczyć dowolnych spraw związanych z przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz tylko tych aspektów, które wiążą się z zadaniami organu uzgadniającego. Działka nr [...], na której planowane jest przedsięwzięcie, znajduje się na obszarze Parku i ma powierzchnię 1,87 ha. Potwierdzają to materiały kartograficzne znajdujące się w aktach sprawy, z których wynika, że ww. dziadka jest położona na terenie rolnym, niezabudowanym, w dużej części zadrzewionym. Na pozostałym obszarze działki, co potwierdza skarżący, rośnie regularnie koszona trawa, teren graniczy na zachód z działką leśną (nr [...]), na północ z działką nr [...] która jest drogą powiatową nr [...], na południe z lasem i z korytem rzeki [...] (działka nr [...]) oraz na wschód częściowo z rzeką, częściowo z zadrzewioną działką nr [...], na której znajduje się dom mieszkalny. Teren objęty inwestycją znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie dużych i zwartych kompleksów leśnych. Lasy otaczają działkę inwestycyjną z trzech stron, częściowo znajdują się również na terenie działki gdzie zlokalizowana jest inwestycja. Lasy te stanowią cenne siedliska przyrodnicze, są to siedliska grądowe [...] Grąd subkontynentalny ([...]- [...]), oraz [...] Bory i lasy bagienne (w szczególności zbiorowisko [...]- [...]), które towarzyszą przepływającej rzece [...]. Obszar tych właśnie zwartych kompleksów leśnych przylegających do rzeki [...] objęty jest ochroną ścisłą (zarządzenie Ministra z [...] grudnia 2020 r., w sprawie zadań ochronnych dla [...] Parku Narodowego na 2021 r.), zatem teren działki bezpośrednio graniczy z obszarem ochrony ścisłej. Objęty ochroną obszar leśny przylegający bezpośrednio do działki planowanej pod zabudowę wchodzi w zakres stanowiska monitoringowego wilka, 200 m od działki biegnie szlak migracyjny tego gatunku, co potwierdzają fotopułapki oraz obserwacje prowadzone przez pracownika Parku (notatka z 12 kwietnia br., sporządzona przez pracownika WPN). Sama działka nr [...] jest obszarem cennym przyrodniczo, miejscem rozrodu dla gatunków ptaków objętych ochroną ścisłą, co potwierdza inwentaryzacja sporządzona przez zespół specjalistów, przeprowadzona na potrzeby opracowania planu ochrony dla [...] Parku Narodowego (Plan ochrony dla [...] Parku Narodowego i obszaru Natura 2000 ; - [...]- ochrony fauny z 2014 r. pod kierownictwem prof. dr hab. M. G. NFOŚiGW). Są ta: [...] [...], [...] oraz [...]. Trzy pierwsze gatunki znajdują się również na liście załącznika nr 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa. Derkacz to gatunek zagrożony w skali świata, chroniony ww. Dyrektywą Ptasią. Zgodnie z poradnikiem metodycznym dotyczącym gatunków chronionych Dyrektywą Ptasią gatunek ten zasiedla otwarte i półotwarte tereny z żyznymi, ekstensywnie użytkowanymi łąkami. Wymogi siedliskowe wiążą się z terenami obfitującymi w wodę (Monitoring ptaków lęgowych - poradnik metodyczny dotyczący gatunków chronionych Dyrektywą Ptasią, P. Chylarecki, A. Sikora, Z. Cenian, Warszawa 2009r., BMŚ) - właśnie takie warunki siedliskowe występują obecnie na terenie. Na marginesie należy podkreślić fakt, że zubożenie środowiska przez spadek liczebności derkacza wpłynie również negatywnie na sytuację ekonomiczną rolników będących beneficjentami programów rolno - środowiskowych. Ponadto ze względu na występowanie na działce zadrzewień, a jedocześnie przestrzeni otwartej blisko wody, teren ten jest żerowiskiem dla gatunków objętych ochroną: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz wymienionych powyżej gatunków ptaków, które mają tu dogodne miejsce wzrostu i rozwoju, zgodnie z danymi z operatu (mapa występowania sporządzona z danych GPS w aktach sprawy). W granicach działki odnotowano również występowanie objętych ochroną ścisłą owadów: [...], [...], [...], [...], [...]. Potwierdzeniem czego jest poza danymi z operatu, m in. publikacja A dystribution Atlas of Bumblebees in Poland T. Pawlikowskiego 2008 r. zgodnie z którą [...] jest w Polsce gatunkiem rzadko spotykanym, ma gniazda napowierzchniowe, np. w drzewie, jego rodziny liczą do 30 osobników, a [...] jest jeszcze rzadziej występującym w naszym kraju gatunkiem preferującym •wilgotne łąki kośne. Na graniczącym bezpośrednio z inwestycją terenie leśnym, przyległym do przepływającej rzeki [...], służby parku oraz eksperci realizujący cytowany powyżej operat do Planu Ochrony [...] Parku Narodowego zaobserwowali [...]. Na terenach przyleśnych stwierdzono występowanie objętych ochroną ścisłą nietoperzy: [...] - dwa stanowiska (ok. 30 m od planowanej inwestycji, w drewnianym domu znajduje się jego kolonia rozrodcza) oraz [...] ok. 300 m od inwestycji. Za opinią z dnia 15 kwietnia br. sporządzoną przez dr L. K. Pracownika Pracowni Naukowo-Edukacyjnej WPN nietoperze w. poszukiwaniu pokarmu poruszają się wzdłuż rzeki oraz wzdłuż ścian lasów, rozwój zabudowy doprowadzi do zakłócenia funkcjonowania kolonii [...]. Wszystkie gatunki wykazane powyżej zostały rozpoznane w terenie przez ekspertów analizujących teren parku narodowego przy opracowaniu operatu do planu ochrony WPN, a ich występowanie na działce [...] zostało potwierdzone zobrazowaniem współrzędnych GPS. W pobliżu znajdują się stanowiska jaszczurki [...] ok. 140 m od granicy działki, motyla [...] gatunku objętego ochroną ścisłą, znajdującego się na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce. Działka stanowi także istotne miejsce żerowania jeleniowatych. Tym samym przedmiotowy obszar pełni funkcję przestrzeni użytkowej, umożliwiającej swobodne przemieszczanie się zwierząt i ich żerowania. Działka z obecnym zagospodarowaniem umożliwia zwierzętom miejsce żerowania, dostęp do wodopoju, swobodne przemieszczanie się oraz dostęp do innych terenów zapewniających schronienie. Lokalizacja planowanej inwestycji w terenie dotychczas otwartym, niezabudowanym, będzie skutkowała przede wszystkim ciągłą presją (w postaci odstraszania) na migrujące w opisywanym obszarze gatunki zwierząt. Zwierzęta wychodząc na silnie ograniczoną otwartą przestrzeń będą płoszone i odstraszane. Inwestycja miałaby negatywny bezpośredni wpływ na komponenty biocenozy Parku, przede wszystkim zwierzęta. Każdy wzrost intensywności oddziaływania czynników płoszących, takich jak hałas, światło, zapachy, pojazdy, obecność ludzi i zwierząt domowych, skutecznie ograniczy występowanie cennych gatunków zwierząt. Presja urbanizacyjna jest jednym z głównych zagrożeń wewnętrznych [...] Parku Narodowego zgodnie z ww. zarządzeniem Ministra z 31 grudnia 2020 r., w sprawie zadań ochronnych dla WPN na 2021 rok. Urbanizacja jest szczególnie niebezpieczna dla występujących tu gatunków chronionych, powoduje zanikanie gatunków roślin i zwierząt i ich ostoi. Dlatego inwestycja na działce nr [...], w miejscowości L., zagraża bezpośrednio siedliskom i gatunkom chronionym, negatywnie wpływa na istniejący, wolny od zabudowy krajobraz. Zamierzenie budowlane jest sprzeczne z celami ochrony przyrody i stanowi zagrożenie dla przyrody [...] Parku Narodowego. Zgodnie z projektem planu ochrony dla [...] Parku Narodowego i obszaru Natura 2000 [...], wyłączonymi spod nowej zabudowy powinny być strefy ochronne (buforowe) położone w odległości mniejszej niż 100 m od brzegów rzek. Przedmiotowa działka [...] położona jest w 100 m ; strefie ochronnej rzeki [...]. Zgodnie z ww. dokumentem strefy ochronne wyznacza się również wokół niektórych siedlisk przyrodniczych Natura 2000, w tym występującego w sąsiedztwie inwestycji siedliska [...] Bory i lasy bagienne, wokół którego wyznacza się 100 m strefę wolna od zabudowy. Projekt rozporządzenia wskazuje również minimum 50 metrowe strefy ochronne od granicy lasów o powierzchni powyżej 5 ha. Konieczność utrzymania strefy rolnej, dzięki której ograniczone są oddziaływania antropogeniczne zagrażające elementom przyrodniczym znalazła się również w projekcie Planu Ochrony [...] Parku Narodowego Zapisy zawarte w projekcie planu ochrony WPN nie mają mocy wiążącej na etapie uzgadniana decyzji o warunkach zabudowy, natomiast są materiałem pomocniczym do ustalenia, w zakresie ochrony przyrody oraz walorów krajobrazowych, miejsca inwestycji i konieczności ochrony przyrody i krajobrazu w obszarze jej realizacji. Istniejąca w rejonie zabudowa jest bardzo rozproszona i ma charakter swobodnie komponowanej. Dalsza zabudowa w tym obszarze spowoduje zwiększenie negatywnego . oddziaływania czynników wewnętrznych na przyrodę Parku. Organ II instancji odpowiadając na zarzut naruszenia art 15 ust. 2 pkt 5 ustawy powołał się na powyżej dokonaną analizę tego przepisu i wniosek, że za gospodarcze wykorzystanie danego terenu, w rozumieniu przepisów ochronie przyrody, można uznać jedynie stan bieżący nieruchomości, a. nie planowane w przyszłości działania. Dla niniejszego postępowania istotny jest więc sposób faktycznego wykorzystania gruntu według stanu utrwalonego. Rolnicze wykorzystanie terenu objętego inwestycją ograniczone był do tej pory do ekstensywnego użytkowania trwałych użytków zielonych (łąki, pastwiska), co szczegółowo przeanalizowano posługując się historycznymi i aktualnymi zdjęciami satelitarnymi z lat 2002-2020 oraz co potwierdza sam Inwestor w swoim zażaleniu. Działki sąsiednie są działkami leśnymi, występująca zabudowa jest rozproszona, na działce [...] znajduje się drewniana zabudowa ukryta w zieleni, ta zabudowa istnieje od lat. Inwestor wskazał w zażaleniu, że na terenie działki znajdują się grunty rolne zabudowane BR-RV, ale ich powierzchnia wynosi jedynie 0,0043 ha, stanowi zaledwie ok. 0,23% powierzchni działki. Podobnie należy stwierdzić, że wielkość gospodarstwa rolnego posiadanego przez Inwestora na terenie gminy 11,5915 ha, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, być może lokalizacja siedliska na pozostałych gruntach (ok. 9,72 ha) będzie bardziej zasadna z punktu widzenia zasad zrównoważonego rozwoju, nie jest to jednak przedmiotem postanowienia. Art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy nie będzie miał zastosowania w odniesieniu do wszystkich (dowolnych) przedsięwzięć zlokalizowanych na obszarze parku narodowego, lecz tylko do tych, które nie są zgodne z powyższymi przesłankami. Właściciel może więc wykorzystywać swoją działkę w sposób, który nie koliduje z celem tworzenia parku narodowego i kiedy nie narusza "zasad" przyjętych w tym przypadku dla obszaru objętego ochroną krajobrazową. W nawiązaniu dó powyższego argument nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 ust 1 i ust. 2 ustawy Minister zgodził się ze skarżącym, że zrównoważony rozwój oznacza nie tylko ochronę przyrody, ale także troskę o rozwój społeczny i cywilizacyjny przejawiający się koniecznością budowania infrastruktury. Jednak powstanie tylu budynków na działce nr [...] spowoduje całkowite przekształcenie obszaru, a poza tym negatywnie wpłynie na występujące fu siedliska roślin i zwierząt, co szczegółowo wyjaśniono wcześniej. W postanowieniu I instancji poprawnie uznano, że inwestycja zagraża bezpośrednio siedliskom i gatunkom chronionym oraz negatywnie wpływa na istniejący wolny od zabudowy krajobraz. Nie został też naruszony art. 8 k.p.a. Za słuszne należy uznać twierdzenie Inwestora, że Dyrektor Parku nie ma kompetencji do powoływania się w swoim rozstrzygnięciu na braki w projekcie decyzji o warunkach zabudowy, jednak te braki nie były podstawą odmowy uzgodnienia. Dyrektor Parku nie uchybił art. 7 i 77 k.p.a., bowiem stan faktyczny sprawy został szczegółowo wyjaśniony, co znajduje odzwierciedlenie w treści postanowienia. Minister stwierdził, że zebrano kompletny materia! dowodowy uwzględniając wszystkie aspekty sprawy oraz został on szczegółowo rozpatrzony, z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów. Dyrektor Parku ma za zadanie przeanalizować wpływ inwestycji na przyrodę Parku. Wskazanie, że gros działek inwestora leży poza obszarem Parku miało podkreślić, że skarżący ma wiele innych działek usytułowanych poza obszarem chronionym, gdzie nie ma przeciwskazań dla wznoszenia budynków. Z tym postanowieniem nie zgodził się skarżący, wnosząc pismem datowanym na 1 czerwca 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości. Postanowieniu zarzucił: "1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 117 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. la pkt 8 i pkt 28 w zw. z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że planowana inwestycja przez skarżącego zlokalizowana na działce nr [...] w miejscowości L. narusza zasady przyjęte dla obszaru chronionego, jakim jest [...] Park Narodowy, co stanowi zagrożenie siedliskom i gatunkom chronionym oraz negatywnie wpływa na istniejący wolny od zabudowy krajobraz, podczas gdy wnioskowana inwestycja nie stoi w sprzeczności zasadami przyjętymi dla parku, na jej terenie nie znajduje się obszar ochrony ścisłej, stanowisko między innymi monitoringowego wilka znajduje się w odległości 200 metrów od działki skarżącego, podobnie poza działka nr [...] znajduje się stanowisko jaszczurki zaś uznanie, że sam teren jest cenny przyrodniczo nie wskazuje, aby planowana inwestycja mogłaby mieć negatywny wpływ na obszar chroniony, biorąc pod uwagę, że [...] Park Narodowy w całej okazałości jest cenny przyrodniczo, dlatego uznać należy, że planowana inwestycja pozostaje w zgodzie z zasadą zrównoważonego użytkowania, która przejawia się nie tylko poprzez ochronę przyrody, ale i troskę o rozwój społeczny i cywilizacyjny, co pociąga za sobą konieczność budowania infrastruktury i jej kontynuacji. 2. (- brak zarzutu, dopisek Sądu) 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 p.z.p. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że nie zachodzą przesłanki do ustawowego wyłączenia zakazu budowy w parkach narodowych wobec skarżącego ograniczając tym samym jego prawo własności, podczas gdy planowana inwestycja jest swoistą kontynuacją wykorzystania gospodarczego terenu, natomiast na sąsiedniej działce nr [...] został zlokalizowany dom mieszkalny, natomiast planowana inwestycja nie spowoduje zmian cech charakterystycznych krajobrazu, a tym samym stanowi pozytywną przesłankę do zastosowania wyjątku od ogólnej zasady zakazu budowy w parkach narodowych. 4. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody poprzez jego zastosowanie i uznanie, że planowana inwestycja przez skarżącego mieści się w katalogu uzasadniającym zastosowanie bezwzględnego zakazu budowy w parku narodowym, podczas gdy w rzeczywistości skarżący planowaną inwestycją kontynuuje wykorzystanie terenu gospodarczego, który to teren przed laty pełnił tożsame przeznaczenie gospodarcze, co należy uznać za nieprawidłowe zastosowanie bezwzględnego zakazu budowy przez skarżącego. 5. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7b k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oraz wybiórczej oceny zebranego materiału dowodowego przez organ II instancji, uznając, że inwestycja skarżącego będzie miała negatywny wpływ na siedliska przyrodnicze występujące na terenie parku, podczas gdy organ Minister Klimatu i Środowiska nieprawidłowo podzielił stanowisko Dyrektora Parku w zakresie odmowy uzgodnienia planowanej inwestycji z obszarami położonymi w granicach parku i jego otuliny, jako zagrażające obszarowi chronionemu bowiem siedliska i stanowiska zwierząt przebiegają poza działką skarżącego, co doprowadziło do niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji w sytuacji, gdy była ona wadliwa". Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra i postanowienia Dyrektora [...] Parku Narodowego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając skargę skarżący podkreślił, że organ podejmuje rozstrzygniecie w niniejszej sprawie w oparciu o projekt planu ochrony przyrody i krajobrazu [...] Parku Narodowego, który nie może stanowić jakiejkolwiek podstawy do orzekania w niniejszej sprawie. Dyrektor Parku zobowiązany był do dokonania uzgodnienia w zakresie obszaru planowanej inwestycji w granicach obszarowych parku. Stosownie do art. 53 ust. 4 pkt 7 u.p.z.p. w zw. z art. 5 pkt 14 i art. 11 ustawy o ochronie przyrody dyrektor parku narodowego jest uprawniony do uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy inwestycji lokalizowanych w otulinie parku narodowego, a zatem oceny czy dopuszczalne są działania inwestycyjne w tym obszarze zważywszy na ustawowy cel otuliny, w oderwaniu od ścisłych zakazów obowiązujących na obszarze samego parku. Organ każdorazowo obowiązany jest więc ocenić czy planowana inwestycja może stanowić czynnik mogący wywoływać niekorzystne zmiany dla zasobów przyrodniczych parku narodowego przez fakt umiejscowienia jej w strefie otuliny, dla której nie obowiązują żadne ustawowe ograniczenia w swobodzie inwestycyjnej. Ocena ta nie może być dowolna, a zatem odmawiając uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy organ zobowiązany jest przedstawić fakty i wyczerpująco uzasadnić swoje stanowisko. Strefa otuliny nie stanowi bowiem wartości chronionej samej w sobie lecz służy zabezpieczeniu parku przed realnymi zagrożeniami zewnętrznymi, nawet potencjalnymi. Mając na uwadze okoliczność podnoszoną przez organ II instancji, że [...] Park Narodowy, jako obszar chroniony jest cenny przyrodniczo, to trudno uznać, że zachodzą przesłanki do pozbawienia skarżącego możliwości budowy domu i stodoły na terenie parku, w sytuacji gdy obszar ścisłej ochrony zwierzęta i ptactwo mają zlokalizowane poza działką nr [...]. Skarżący zaprzeczył, że organ I i II instancji wykazał, że inwestycja będzie miała negatywny wpływ na zasoby przyrodnicze i cenne przyrodniczy gatunki ptactwa i zwierzyny bytującej w [...] Parku Narodowym występowały na terenie planowanej inwestycji (np. jaszczurki). Organ II instancji wskazuje, że działka stanowi miejsce żerowania jeleniowatych uznając jednocześnie, że teren stanowi przestrzeń użytkową umożliwiającą swobodne przemieszczanie i ich żerowania. Jest to konsekwencją tego, że skarżący nie zamieszkuje na ww. terenie, a obecnie przebywa tam jedynie sporadycznie, dlatego zwierzyna przemieszcza się przez teren działki. W sytuacji gdy skarżący nie ma możliwości wybudowania domu, zgodnie ze swoimi zamierzeniami, a korzystałby z działki w inny sposób jak wskazuje organ - doprowadziłby do pełnego ogrodzenia działki i często na niej przebywał to również spowodowałoby, że swobodne przemieszczanie się zwierzyny nie będzie odbywać się przez działkę skarżącego. Tym samym, w ocenie skarżącego organ II instancji dokonał naruszenia art. 117 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. la pkt 8 i 28 w zw. z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie przyrody. W ocenie skarżącego organ II instancji dokonał błędnej wykładni ww. normy prawnej doprowadzając do uznania, że planowana inwestycja przez skarżącego zlokalizowana na działce nr [...] w miejscowości [...] naruszy zasady przyjęte dla obszaru chronionego, jakim jest [...] Park Narodowy. Na terenie działki nr [...] nie jest zlokalizowany obszar ochrony ścisłej. Ponadto na działce nr [...] nie znajduje się stanowisko monitoringowego wilka, jak powołuje się organ II instancji, natomiast stanowisko to znajduje się w odległości 200 metrów od działki skarżącego. Podobnie organ II instancji powołuje się plan ochrony [...] Parku Narodowego, który wskazuje szereg ptactwa i zwierzyny bytującej w otulinie. Takie okoliczności podnoszone przez organ doprowadziły do uznania, że sam teren jest cenny przyrodniczo. Natomiast okoliczność ta nie wskazuje, aby planowana inwestycja miałaby negatywny wpływ dla obszaru chronionego, biorąc pod uwagę, że [...] Park Narodowy w całej okazałości jest ceny przyrodniczo. Takie stanowisko powoduje, że organ II instancji nie przedstawia faktów uzasadniających zaskarżone postanowienie. Ocena zagrożenia planowanej inwestycji musi wykazywać wprost zagrożenia z niej płynące. Minister stwierdził, że urbanizacja [...] Parku Narodowego jest niebezpieczna, dlatego powinno się podejmować działania ograniczające taką urbanizację. Takie stanowisko zagraża prawu własności skarżącego do działki znajdującej się w granicach Parku Narodowego. Zakaz budowy planowanej inwestycji nie może dotyczyć okoliczności ogólnych nieodnoszących się wprost do skarżącego. W konsekwencji organ II instancji naruszył również przepisy prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Organ nieprawidłowo uznał, że nie zachodzą przesłanki do ustawowego wyłączenia zakazu budowy w parkach narodowych wobec skarżącego ograniczając tym samym jego prawo własności. Minister Klimatu i Środowiska wskazał w zaskarżonym postanowieniu, że kolejna zabudowa będzie spowoduje zwiększenie negatywnego oddziaływania czynników zewnętrznych na przyrodę Parku. Odmowa uzgodnienia narusza prawa skarżącego, gdyż w pobliżu zlokalizowane są już inne nieruchomości, zaś skarżący warunków zabudowy uzyskać nie może. Planowana inwestycja jest swoistą kontynuacją wykorzystania gospodarczego terenu, nie spowoduje zmian cech charakterystycznych krajobrazu, co stanowi przesłankę do zastosowania wyjątku od zasady zakazu budowy w parkach narodowych. Ponadto, Minister naruszył poprzez zastosowanie art. 15 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., gdyż nieprawidłowo uznał, że planowana inwestycja mieści się w katalogu uzasadniającym zastosowanie bezwzględnego zakazu budowy w parku narodowym. Budowa budynku mieszkalnego i gospodarczego nie będzie stanowiła zagrożenia dla [...] Parku Narodowego, bowiem wszelkie cenne siedliska i stanowiska ptactwa, a także zwierząt znajdują się poza działką nr [...] należącą do skarżącego. Ponadto, inwestycja będzie stanowiła kontynuację terenu gospodarczego, który to teren przed laty pełnił tożsame przeznaczenie gospodarcze. Co do strefy ochronnej rzeki [...], na którą powołuje się organ II instancji, działka nr [...] położona jest 100 metrów od obszaru chronionego, co oznacza, że odległość ta jest prawidłowa i wystarczająca. Minister naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7b k.p.a. przez dokonanie dowolnej oraz wybiórczej oceny zebranego materiału dowodowego. Nieprawidłowo ustalił, że wszelkie stanowiska zwierząt i ptactwa pomimo tego, że nie są zlokalizowane na działce nr [...] będą zagrożone planowaną inwestycją. Stanowiska zwierząt i ptactwa, które miałyby zostać zlokalizowane na działce skarżącego są nieudowodnione i nie stanowią obszaru ścisłej ochrony. Zasada zrównoważonego użytkowania wskazuje także na rozwój społeczny i cywilizacyjny, co pociąga za sobą konieczność budowania infrastruktury i jej kontynuacji również w otulinie parku. Natomiast z zaskarżonego postanowienia organu wynika, że żaden podmiot nie powinien otrzymać pozytywnego uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z projektem decyzji. Takie stanowisko wydaje się być zbyt daleko idące i zbyt ogólne, gdyż odmowa powinna zawierać fakty niebudzące wątpliwości, które zostaną potwierdzone odpowiednimi dowodami w postępowaniu administracyjnym. Doszło na naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia I instancji. Skarżący wnosił też o dopuszczenie dowodu z: "1) postanowienia Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] listopada 2019 r. o numerze [...] w przedmiocie uzgodnienia inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie zabudowy zagrodowej na działkach [...] i [...] w miejscowości L., gmina [...] na terenie [...] Parku Narodowego na okoliczność stosowania odrębnej praktyki orzeczniczej dla działek znajdujących się na terenie parku, która nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego i faktycznego. 2) oświadczenia z dnia 25 sierpnia 2021 r. Pana J. P., zam. [...], [...]-[...] S. w przedmiocie potwierdzenia, że na nieruchomości oznaczonej jako działka o numerze [...] obręb [...] w latach 60 ubiegłego wieku znajdowała się stodoła wykonana z drewna oraz mapą zasadniczą z dnia 2 grudnia 2020 r. wskazującą miejsce zlokalizowania ww. stodoły okoliczność wcześniejszego sposobu zagospodarowania ww. nieruchomości, mapą wojskową z 1929 r. potwierdzającą okoliczność istnienia zabudowy, w tym zabudowy na gruntach rolnych. Potwierdzenie powyższych twierdzenie, jest okoliczność klasy gruntów działki [...] będąc działką budowlaną na roli. 3) projekt planu ochrony dla [...] Parku Narodowego z dnia 15 lutego 2016 r., który stanowił podstawę orzekania w niniejszej sprawie - na okoliczność wskazanie, że zgodnie z przedmiotowym projektem działka o numerze [...] znajduje na obszarze ochrony krajobrazowej podstawowej - a zgodnie z zapisami projektu ochrona krajobrazowa podstawowa powinna obejmować tereny, na których potrzebne jest jedynie zachowanie ogólnej struktury krajobrazu, istnieje możliwość przekształceń szaty roślinnej i zmiany użytkowania terenu, w tym rozwoju zabudowy. 4) kopii mapy zasadniczej z dnia 30 czerwca 2021 r. dla miejscowości L., gmina [...] na okoliczność istnienia w pobliżu działki o numerze [...], obręb [...] i rozbudowy nowej zabudowy poniżej odległości 100 m od granicy rzeki K., a dodatkowo usytuowanie pobliskich nieruchomości jednoznacznie wskazuje na okoliczność istniej zwartej zabudowy. 5) opinię dr K. K. z dnia 14 października 2021 r. stwierdzającą istnienie trzech gatunków trzmieli tj. [...], [...] oraz [...]. Dodatkowo ekspert stwierdził, że istnienie trzmiela ww. gatunków jest liczna albo bardzo liczna na terenie kraju. Ponadto we wnioskach opinii ekspert w żaden sposób nie wykluczył możliwości istnienia zabudowy, a jedynie wskazał, że zaleca się pozostawienie pasa łąki ( najlepiej przy granicy z siedliskiem leśnymi), na którym powinna być prowadzona ekstensywna gospodarka. Dodatkowo trzmiele nie są objęte ochroną ścisłą albowiem od 2016 r. objęte są wyłącznie ochroną częściową na terenie Polski. 6) ekspertyzę ornitologiczną działki [...] obręb [...] z lipca 2021 r. sporządzoną przez E.stwierdzającą, że ptactwo takiej jak [...], [...], [...] oraz dziwonia nie występując na terenie objętym analizą, a teren nie stanowi terenu dogodnego miejsca lęgowego tych gatunków. Powyższe w sposób jednoznaczny obala twierdzenie organu, jakoby na tym terenie występowały tergo rodzaju gatunki ptactwa". W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżone postanowienia nie naruszały prawa w sposób opisany powyżej, zaś skarga nie była zasadna. 1. Na wstępie wyjaśnić należy, że prawnym obowiązkiem (art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP) wszelkich organów administracji publicznej, osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym (art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Takie nakreślenie przez ustawodawcę obowiązku wprost nawiązuje do konstytucyjnej zasady, zgodnie z którą Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę środowiska (art. 5 Konstytucji RP), stanowiącego jedno z dóbr wspólnych całego narodu (art. 1 Konstytucji RP). Troska o ochronę przyrody stanowi również przyczynę ustawowego nakazu skierowanego do organów planistycznych uzgadniania warunków zabudowy terenu, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, z organem rzeczowo właściwym do sprawowania takiej ochrony. Zgodnie z art. 91 ustawy o ochronie przyrody – w odniesieniu do przedmiotu niniejszej sprawy - podmiotem pełniącym rolę organu ochrony przyrody jest Minister Klimatu i Środowiska, jako właściwy do spraw środowiska (pkt 1) i Dyrektor [...]Parku Narodowego (pkt 2c). Park narodowy, zgodnie z hipotezą art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, jest formą ochrony przyrody, a jego utworzenie stanowi cel publiczny w rozumieniu ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 ze zm.). Jest to obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, o powierzchni nie mniejszej niż 1000 ha, na którym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe (art. 8 ust. 1 cyt. ustawy). Park narodowy tworzy się w celu zachowania różnorodności biologicznej, zasobów, tworów i składników przyrody nieożywionej i walorów krajobrazowych, przywrócenia właściwego stanu zasobów i składników przyrody oraz odtworzenia zniekształconych siedlisk przyrodniczych, siedlisk roślin, siedlisk zwierząt lub siedlisk grzybów (art. 8 ust. 2 ww. ustawy). Opisana powyżej definicja parku narodowego powoduje, że tą ustawową formą ochrony objęta jest cała przyroda na całym obszarze parku. Nadzór nad rzeczywistym realizowaniem tej formy ochrony przyrody powierzył ustawodawca dyrektorowi parku narodowego (art. 8d ww. ustawy), określając jednocześnie kompetencje tego organu parku narodowego (art. 8e ustawy). Dlatego właśnie, zgodnie z art. 53 ust. 4 u.p.z.p., projekt decyzji o warunkach zabudowy organ planistyczny zobowiązany jest uzgodnić z właściwymi organami, w tym wypadku z Dyrektorem Parku. Takie uzgodnienie pozwala bowiem organowi ustalającemu warunki zabudowy na zidentyfikowanie zarówno potencjalnego, występującego w sprawie chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich (a więc m.in. w zakresie ochrony przyrody), jak i ustalenie granic prawnych możliwego zagospodarowania danego terenu, do którego właściciel ma tytuł prawny (art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Położenie gruntu na terenie parku narodowego wiąże się więc zawsze dla właściciela takiej nieruchomości z prawnymi ograniczeniami w sposobie możliwego zagospodarowania tego terenu. Zagospodarowanie bowiem terenu przez jego właściciela nie może uniemożliwić wykonania tej formy ochrony przyrody, jaką jest park narodowy i związanych z jego utworzeniem szczególnych obowiązków. Takie ograniczenia prawa własności, jakie wynikają z ustawy o ochronie przyrody (w zakresie określającym wymogi ochronne) i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w zakresie konieczności dostosowania warunków zabudowy do wymogów ochrony przyrody i pozytywnego uzgodnienia ich w właściwym organem), są dopuszczalne (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). 2. Bezspornym w sprawie jest, że nieruchomość skarżącego, stanowiąca działkę o powierzchni 1,87 ha, Nr ewid [...] w L., gmina [...], w odniesieniu do której Wójt Gminy [...] wystąpił do Dyrektora Parku o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy, położona jest na terenie [...]Parku Narodowego. Niekwestionowanym w sprawie jest ponadto, że graniczy ona z siedliskiem przyrodniczym w postaci siedliska grądowego [...] Grąd subkontynentalnego ([...]) oraz [...] borami i lasami bagiennymi, zaś otaczający przedmiotową działkę obszar zwartych kompleksów leśnych, przylegających do rzeki [...], został objęty ochroną ścisłą zarządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z 31 grudnia 2020 r., w sprawie zadań ochronnych dla [...]Parku Narodowego na 2021 r. Prowadząc postepowanie uzgodnieniowe w zakresie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla takiej nieruchomości organa ochrony przyrody zobowiązane były – art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. – przeanalizować, czy uzgadniane przedsięwzięcie budowlane nie będzie naruszało obowiązującego w parkach narodowych zakazu ujętego w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Ustawodawca zakazał bowiem na terenie parków narodowych m.in. budowy lub przebudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych (z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom parku narodowego albo rezerwatu przyrody – pkt 1), niszczenia nor, gniazd, legowisk i innych schronień zwierząt oraz ich miejsc rozrodu (pkt 3), użytkowania, niszczenia, zanieczyszczania i dokonywania zmian obiektów przyrodniczych, obszarów oraz zasobów, tworów i składników przyrody (pkt 6), niszczenia gleby lub zmiany przeznaczenia i użytkowania gruntów (pkt 9), prowadzenia działalności rolniczej (z wyjątkiem miejsc wyznaczonych w planie ochrony – pkt 11), ruchu pojazdów poza drogami publicznymi oraz poza drogami położonymi na nieruchomościach stanowiących własność parków narodowych lub będących w użytkowaniu wieczystym parków narodowych (pkt 18), zakłócania ciszy (pkt 20), wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu (pkt 22). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarówno organ I, jak i II instancji przeprowadziły stosowne i bardzo staranne rozważania w powyższym zakresie. Co więcej, Minister nie ograniczył uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wyłącznie do wniosków płynących z wiedzy tego wyspecjalizowanego organu, ale wskazał także na źródła zewnętrzne - opracowania naukowe oraz wyniki obserwacji terenu przez pracownika parku. W takim zakresie organ wyjaśnił, że objęty ochroną obszar leśny przylegający bezpośrednio do działki skarżącego wchodzi w zakres stanowiska monitoringowego wilka, 200 m od działki biegnie szlak migracyjny tego gatunku co potwierdzały ujęcia z foto pułapki (wbrew skarżącemu organ nie twierdził, że znajdują się na działce skarżącego) oraz obserwacje prowadzone przez pracownika Parku (notatka z dnia 12 kwietnia 2021 r. sporządzona przez pracownika WPN). Wniosek organu, że działka Nr ewid. [...] jest "obszarem cennym przyrodniczo, miejscem rozrodu dla gatunków ptaków objętych ochroną ścisłą" został potwierdzony inwentaryzacją zespołu specjalistów na potrzeby opracowania planu ochrony dla [...]Parku Narodowego (Plan ochrony dla [...]Parku Narodowego 'i obszaru Natura 2000 [...] – Op[...]erat- ochrony fauny z 2014 r. pod kierownictwem prof. dr hab. M. G. NFOŚiGW). Minister wymienił te gatunki ([...], [...], [...], [...]) odwołując się do faktu, że trzy pierwsze gatunki znajdują się na liście załącznika nr 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, z czego derkacz to "gatunek zagrożony w skali świata, chroniony ww. Dyrektywą Ptasią". W zakresie wymagań ochrony przyrody w takim wypadku organ przywołał literaturę - Monitoring ptaków lęgowych - poradnik metodyczny dotyczący gatunków chronionych Dyrektywą Ptasią, P. Chylareckiego, A. Sikory, Z. Ceniana. Minister wyjaśnił ponadto, że z uwagi na położenie działka skarżącego "jest żerowiskiem dla gatunków objętych ochroną" (w tym [...], [...], [...], [...], [...] i [...] – opierając się nie na własnej wiedzy, ale danych ze znajdującego się w aktach sprawy operatu w postaci mapy występowania, na podstawie danych GPS. Na działce skarżącego, co wynikało ze znajdującego się w aktach sprawy ww. operatu w postaci mapy występowania, na podstawie danych GPS, odnotowano również występowanie objętych ochroną ścisłą [...], [...], [...], [...] i [...]. Minister wyjaśnił ponadto, że na graniczącym bezpośrednio z działką skarżacego terenie leśnym, "służby parku oraz eksperci realizujący cytowany powyżej operat do Planu Ochrony [...]Parku Narodowego zaobserwowali dzięcioła czarnego (...), objętych ochroną ścisłą nietoperzy: karlika drobnego (...) - dwa stanowiska (ok. 30 m od planowanej inwestycji (...) w drewnianym domu znajduje się jego kolonia rozrodcza) oraz mopka (...) ok. 300 m od inwestycji". W takim tez zakresie organ powołał się na opinię z 15 kwietnia 2021 r. dr L. K., pracownika Pracowni Naukowo-Edukacyjnej WPN, że rozwój zabudowy doprowadzi do zakłócenia funkcjonowania kolonii karlika. Jednocześnie organ wskazał, że "wszystkie gatunki wykazane powyżej zostały rozpoznane w terenie przez ekspertów analizujących teren parku narodowego przy opracowaniu operatu do planu ochrony WPN, a ich występowanie na działce [...] zostało potwierdzone zobrazowaniem współrzędnych GPS". Minister dodatkowo wyjaśnił, że w pobliżu nieruchomości skarżącego występują stanowiska jaszczurki [...], a ok. 140 m od granicy działki, [...] - gatunku objętego ochroną ścisłą, znajdującego się na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce. Jak stwierdził organ, "działka stanowi także istotne miejsce żerowania jeleniowatych". W kontekście powyższych ustaleń organu tut. Sąd za w pełni uzasadnione uznał stanowisko Ministra, że "przedmiotowy obszar pełni funkcję przestrzeni użytkowej, umożliwiającej swobodne przemieszczanie się zwierząt i ich żerowania. Działka z obecnym zagospodarowaniem umożliwia zwierzętom miejsce żerowania, dostęp do wodopoju, swobodne przemieszczanie się oraz dostęp do innych terenów zapewniających schronienie. Lokalizacja planowanej inwestycji w terenie dotychczas otwartym, niezabudowanym, będzie skutkowała przede wszystkim ciągłą presją (w postaci odstraszania) na migrujące w opisywanym obszarze gatunki zwierząt. Zwierzęta wychodząc na silnie ograniczoną otwartą przestrzeń będą płoszone i odstraszane". Skarżący załączył do skargi dwie opinie, wykazujące – jego zdaniem – stan odmienny. Z opinii dr K. K. z 14 października 2021 r. wynikać miało, że istnienie trzmiela wymienionych przez organ gatunków jest liczne albo bardzo liczna na terenie kraju, zaś ekspert w żaden sposób nie wykluczył możliwości istnienia zabudowy, a jedynie wskazał, że zaleca się pozostawienie pasa łąki (najlepiej przy granicy z siedliskiem leśnymi), na którym powinna być prowadzona ekstensywna gospodarka, a trzmiele nie są objęte ochroną ścisłą (od 2016 r. objęte są wyłącznie ochroną częściową na terenie Polski). Natomiast z ekspertyzy ornitologicznej działki Nr ewid. [...] E., wynikać miało, że ptactwo takie jak derkacz, kropiatka, żuraw oraz dziwonia nie występuje na terenie objętym analizą, a teren ten nie stanowi terenu dogodnego miejsca lęgowego tych gatunków. W odniesieniu do ww. opinii tut. Sąd podkreśla, że zasadą jest (art. 133 § 1 p.p.s.a.) dokonywanie kontroli prawidłowości orzeczenia organu na podstawie akt sprawy. Sąd powinien wydać wyrok w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, stanowiący podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny nie może wykraczać poza ten materiał. Art. 133 § 1 p.p.s.a. wyznacza bowiem granice, w których może operować sąd administracyjny przyjmując za podstawę orzekania w sprawie dany stan faktyczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2021 r., sygn. akt II GSK 774/21, CBOSA). Co więcej, "orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Naruszeniem obowiązku określonego w art. 133 § 1 p.p.s.a. będzie zatem takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego czy też działania organu, które doprowadzi do przedstawienia przez sąd pierwszej instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym" (wyrok NSA z 5 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3363/21, CBOSA). Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem - co do zasady - materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem ( tak np. wyrok NSA z 26 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 3727/18, CBOSA). Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny dopuszcza nowe dowody w sytuacjach wyjątkowych i tylko wówczas, gdy uzna, że przyczyny kontrolowanego aktu administracyjnego nie zostały przez organ udowodnione; na wniosek strony są bowiem może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. W niniejszej zaś sprawie istotnych wątpliwości co do przesłanek odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy nie było. Należy bowiem podkreślić, że okoliczności związane z występowaniem poszczególnych gatunków trzmiela lub ptaków wykazane zostały przez organ powołanymi dowodami, ale przede wszystkim nie były to jedyne okoliczności brane przez organa pod uwagę przy wydawaniu negatywnego postanowienia. 3. Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody zakazy wymienione w ust. 1 tego artykułu nie dotyczą wykonywania prawa własności, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Wyjaśnić więc należy, że zgodnie z art. 140 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1740, dalej: "k.c.") właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, ale w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Prawo własności nie jest prawem absolutnym, może doznawać ograniczeń ustawowych (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP), byleby tylko te ograniczenia nie naruszały istoty prawa własności. Należy wyjaśnić, że materialnoprawne warunki ograniczenia prawa własności określa art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem, ograniczenia praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo praw i wolności innych osób (szerzej w wyroku NSA z 13 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 2637/20CBOSA). Rolą organu uzgadniającego projekt decyzji o warunkach zabudowy nieruchomości położonej w obszarze parku narodowego jest więc wyważenie interesu publicznego i interesów prywatnych, tak aby w jak największym stopniu zabezpieczyć ochronę przyrody, w jak najmniejszym stopniu naruszając prawa właściciela nieruchomości objętej projektem decyzji o warunkach zabudowy. Jeżeli jednak uzgadniana inwestycja stanowi zagrożenie dla szczególnie ważnych elementów chronionej przyrody, a organ uzgadniający starannie wyjaśni tą kwestię, to wówczas interes publiczny (jakim jest ochrona przyrody właśnie) musi mieć prymat przed interesem prywatnym (określoną budową). Należy przy tym brać pod uwagę, że organa uzgadniające nie mają wpływu na treść projektu decyzji; oceniają taki zamiar inwestycyjny, jaki został przez organ planistyczny przedstawiony w projekcie decyzji. Zawarty w dziale VII ustawy o ochronie środowiska z 27 kwietnia 2001 r. (t. jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1973) dotyczącym właśnie ochrony środowiska przy realizacji inwestycji art. 73 ust. 1 pkt 1 nakazuje wprost organowi planistycznemu uwzględniać w decyzji o warunkach zabudowy ograniczenia dla zagospodarowania nieruchomości wynikające m.in. z faktu ustanowienia parku narodowego w trybie ustawy o ochronie przyrody. Dyspozycja art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody, biorąc także pod uwagę ratio legis ustawodawcy w zakresie celu utworzenia parku narodowego, dotyczy ponadto wyłącznie działalności, która daje możliwość użytkowania danego obszaru przez ich właściciela na dotychczasowych zasadach, czyli stanowi to kontynuację tej funkcji w trakcie ich gospodarczego wykorzystania w obrębie obszaru objętego ochroną krajobrazową (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1901/09, CBOSA). Niewątpliwie zaś wynika z akt sprawy, że działka skarżącego nie była dotąd zabudowana i nie mogła być wykorzystywana na cele siedliskowe, mieszkalne. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, szeroka interpretacja art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody (jako wyjątku od zasady zakazu budowy lub przebudowy obiektów budowlanych na terenie parku narodowego) nie jest dopuszczalna. Wymaga ona bowiem uwzględniania nie tylko tego, że budowa obiektów budowlanych powinna stanowić kontynuację już istniejącej funkcji mieszkalnej, ale także i podstawowego celu tworzenia parków narodowych, wynikającego z art. 8 ust. 2 cyt. ustawy. Wykorzystanie gospodarcze terenu parku narodowego w tej sprawie rozumiane, jako budowa siedliska, musi być rozumiane jako zgodne z jego podstawowymi celami i uwzględniać zasady ochronne przewidziane dla parku narodowego zarządzeniem właściwego ministra. Takie zasady przewidziane zostały w zarządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z 31 grudnia 2020 r., w sprawie zadań ochronnych dla [...]Parku Narodowego na 2021 rok (Dz. Urz. MKiŚ poz. [...]) i wskazują na to, że "zanikanie tradycyjnych, ekstensywnych sposobów użytkowania gruntów jest jednym z zagrożeń wewnętrznych dla przyrody [...]Parku Narodowego". Dlatego też organ I instancji prawidłowo uznał, że niebędąca kontynuowaniem dotychczasowego sposobu zagospodarowania zabudowa gruntu jest szczególnie niebezpieczna dla występujących gatunków chronionych i może przyczynić się do zanikania gatunków roślin i zwierząt i ich ostoi. Słusznie też Minister – w kontekście interpretacji wyjątków, określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody – podkreślił, że "rolnicze wykorzystanie terenu objętego inwestycją ograniczone był do tej pory do ekstensywnego użytkowania trwałych użytków zielonych (łąki, pastwiska), co szczegółowo przeanalizowano posługując się historycznymi i aktualnymi zdjęciami satelitarnymi z lat 2002-2020 oraz co potwierdza sam Inwestor w swoim zażaleniu. Działki sąsiednie jak wskazano powyżej są działkami leśnymi, występująca zabudowa jest rozproszona, na działce [...] znajduje się drewniana zabudowa ukryta w zieleni, ta zabudowa jak wskazano wyżej istnieje od lat. Inwestor wskazał w zażaleniu, że na terenie działki znajdują się grunty rolne zabudowane BR-RV, wyjaśnić należy, że ich powierzchnia wynosi jedynie 0,0043 ha, stanowi zaledwie ok. 0,23% powierzchni działki co bezsprzecznie w tym przypadku można uznać za nieistotne". Jak jednoznacznie stwierdził NSA w wyroku z 5 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2776/14 (CBOSA) "organ orzekający w sprawie warunków zabudowy musi mieć na uwadze nie tylko prawo własności przysługujące wnioskodawcy, ale także ochronę interesu publicznego. Takie rozumienie przepisów u.p.z.p. nie jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności. (...). Wykorzystanie gospodarcze terenu parku musi być rozumiane jako zgodne z jego podstawowymi celami i uwzględniać zasady ochronne przewidziane dla parku narodowego zarządzeniem właściwego ministra. (...). Nie można przez gospodarcze wykorzystanie obszaru parku narodowego rozumieć wszelkiego rodzaju działalności gospodarczej w ramach realizacji prawa własności, ponieważ podważałoby to główny cel ochrony przyrody, jakim jest troska o zachowanie oraz zrównoważone użytkowanie zasobów środowiska przyrodniczego, które polega na ochronie określonych elementów lub walorów środowiska przed zniszczeniem lub degradacją, ze względów ekologicznych. (...). Przepis art. 15 ust. 2 pkt 5 u.o.p. mówiąc o gospodarczym wykorzystaniu obszaru dotyczy przykładowo wykorzystania leśnego czy rolnego, a nie służącego celom mieszkaniowym". 4. Niezasadny był zarzut naruszenia przez Ministra art. 117 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym na gruntach użytkowanych gospodarczo w parkach narodowych lub rezerwatach przyrody stosuje się ochronę krajobrazową. Zgodnie z art. 5 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody ochrona krajobrazowa obejmuje zachowanie cech charakterystycznych danego krajobrazu. Jak stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z 10 marca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1905/08 "celem powyższej regulacji jest zatem zachowanie walorów krajobrazowych, czyli wartości ekologicznych, estetycznych lub kulturowych obszaru oraz związanej z nim rzeźby terenu, tworów i składników przyrody, ukształtowanych przez siły przyrody lub działalność człowieka. Oznacza to, iż działalność objęta zakazami dokonywana przez człowieka na obszarze objętym ochroną krajobrazową jest dopuszczalna, jeżeli jest kontynuacją dotychczasowego sposobu gospodarczego wykorzystania danego terenu przez określony podmiot i nie wpływa na zmianę cech charakterystycznych krajobrazu na tym obszarze". Rację miał bowiem Sąd, stwierdzając w ww. wyroku, że art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody nie uchyla zakazów określonych w art. 15 ust. 1 tej ustawy, lecz odsyła w tym zakresie do unormowań kodeksu cywilnego. Trafnie też powołano w ww. wyroku orzeczenia Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujące, że "prawo własności pomimo, iż jest traktowane jako prawo podmiotowe o najszerszej treści w porównaniu z innymi prawami i najsilniejsze w stosunku do rzeczy, nie jest prawem absolutnym i niczym w swojej treści nieograniczonym. Do jego istoty należą z jednej strony swoboda korzystania z rzeczy, z drugiej zaś pewne ograniczenia tej swobody stanowiące swoistą granicę tego prawa, w konsekwencji także granicę jego ochrony. Ograniczenia te wynikają z przepisów kodeksu cywilnego, które nakazują uwzględnienie społeczno - gospodarczego przeznaczenia prawa oraz zasad współżycia społecznego przy wykonywaniu prawa własności, z przepisów prawa sąsiedzkiego, a także innych przepisów np. o ochronie przyrody. Właścicielowi wolno zatem czynić ze swoją rzeczą wszystko, co nie jest zabronione przez ustawy, zasady współżycia społecznego i co nie pozostaje w sprzeczności ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem prawa". W przypadku zlokalizowania działki, na obszarze chronionym ustawowo [...]Parku Narodowego, granice ustawowe korzystania przez skarżącego z jego nieruchomości wyznaczać więc będzie art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, wprowadzający zakaz budowy i rozbudowy budynków mieszkalnych. O ile bowiem – zgodnie z art. 15 ust. 2 tej ustawy – rozbudowa już istniejących budynków może stanowić dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości, o tyle budowa nowych budynków na gruncie uprzednio niezabudowanym nie korzysta z wyłączenia ujętego w art. 15 ust. 2, bo nie jest kontynuacją ich dotychczasowego gospodarczego wykorzystywania. Korzystaniem z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa w przypadku działki zlokalizowanej w parku narodowym, która znajdując się na obszarze objętym ochroną krajobrazową, będzie korzystanie ograniczone ochroną przyrody i nienaruszalnością całego obszaru parku narodowego, jako jednego ekosystemu, stosownie do zapisu art. 8 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody. 5. Z omówionych powyżej powodów niezasadne były zarzuty skarżącego naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 w zw. z art. 7b k.p.a. Organa obu instancji w sposób bardzo staranny ustaliły stan faktyczny, opierając się nie wyłącznie na własnej wiedzy, ale wskazanych w uzasadnieniach dowodach. Nie sposób uznać po analizie uzasadnień obu postanowień, aby organa zebrane dowody oceniły dowolnie. Zgodnie zaś z art. 7b k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej współdziałają ze sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy. Przepis ten nie miał jednak w tej sprawie zastosowania, dlatego, że uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy regulowane jest art. 106 § 1 - § 6 k.p.a. Ten właśnie przepis reguluje zasady i tryb tzw. współdziałania organów administracji publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnej (por. komentarz do art. 106 w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021). Stąd też art. 7b z natury rzeczy naruszony być nie mógł. 6. Minister utrzymując w mocy poprawne postanowienie Dyrektora Parku – co wynika z oceny prawnej dokonanej przez tut. Sąd – nie mógł tym samym naruszyć art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i postąpił zgodnie z dyspozycją tego przepisu. 7. Uszło jednak uwadze organów obu instancji, że nie rozpoznały całości sprawy, nie uwzględniając wniosku Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2021 r., o uzgodnienie - z uwagi na ochronę gruntów rolnych i leśnych - projektu decyzji o warunkach zabudowy, skierowanego wprawdzie najpierw do Starosty [...], ale przekazanego przez ten organ [...] lutego 2021 r. do Dyrektora Parku, jako właściwego organu uzgodnieniowego (art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p.). Wprawdzie Dyrektor Parku postanowieniem z [...] lutego 2021 r. znak [...], odmówił uzgodnienia projektu decyzji Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy załączonej do ww. wniosku, a Minister postanowieniem z [...] maja 2021 r., znak [...], utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy – ale Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1457/21 z 1 listopada 2021 r. uchylił oba postanowienia i umorzył postępowanie w sprawie. Przyczyną takiego wyroku była dokonana przez Sąd ocena prawna, że wniosek Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2021 r., o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy powinien być przez organa rozpoznany w niniejszej sprawie, a nie w odrębnym postępowaniu. Tym niemniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wziął pod uwagę, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a. sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku jednakże z tym, że nieruchomość skarżącego nr ewid. [...] składająca się zarówno – co wynika z akt sprawy – z gruntów rolnych, jak leśnych - położona jest na terenie parku narodowego, to do oceny niezbędnej dla ustalenia ochrony tych gruntów w rozumieniu ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t. jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1326) przez organa uzgadniające wymagane byłoby stosowanie również i ustawy o ochronie przyrody – w tym jej art. 15 ust. 1 i 2. Organa (zarówno właściwy rzeczowo Dyrektor Parku, jak i Minister) musiałyby tym samym odnosić się do ich dotychczasowego gospodarczego wykorzystywania. Położenie gruntów rolnych i leśnych na terenie parku narodowego wymaga uwzględnienia tego faktu, że uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy było już niemożliwe z uwagi na ochronę przyrody. Skoro na działce Nr ewid [...] znajdują się grunty orne RV oraz niewielki fragment (0,0043ha) gruntów rolnych Br-RV, pozostała cześć działki to grunty leśne, podlegające ochronie prawnej, to budowa miałaby negatywny wpływ na użytki leśne, w tym przez zmianę ich dotychczasowego przeznaczenia na cele nieleśne. To zaś byłoby również niezgodne z zasadami ochrony przyrody, zwłaszcza na obszarze parku narodowego, o których mowa w poprzedzającej części uzasadnienia. 8. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI