VII SA/WA 1165/25

VII SA/Wa 1165/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Ścieszka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję - art. 64a ppsa
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151a par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu B. sp. z o.o. z siedzibą w U. od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 14 kwietnia 2025 r. nr 612/OPO/2025 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz B. sp. z o.o. z siedzibą w U. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta S. decyzją z 14 listopada 2024 r. po rozpatrzeniu wniosku B. sp. z o.o. z siedzibą w U. zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił Spółce pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem wielostanowiskowym, ciągu pieszo-jezdnego oraz zbiornika podziemnego na wody opadowe przy ul. [...] w S., dz. geod. Nr [...] obręb [...] w S.
Po rozpatrzeniu odwołań Wspólnoty Mieszkaniowej ul. W. [...], [...], [...], [...] oraz Wspólnoty Mieszkaniowej ul. P. [...], [...], [...], [...], Wojewoda Mazowiecki decyzją z 14 kwietnia 2025 r., działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta S. z 14 listopada 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wojewoda stwierdził, że organ ten naruszył przepisy procedury administracyjnej oraz przepisy prawa materialnego, w tym art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418), tym samym nie podjął wszystkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zaznaczył, że obowiązkiem organu architektoniczno-budowlanego jest wnikliwa kontrola projektu. Z dokumentacji przedłożonej w tej sprawie wynika, że inwestor był wzywany o uzupełnienie braków i nieprawidłowości w dokumentacji, po czym przedłożony projekt uzyskał akceptację organu I instancji, który udzielił pozwolenia na budowę. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie dokonał w sposób wyczerpujący sprawdzeń projektu budowlanego pod kątem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami, co mogło mieć istotne znaczenie dla wyniku rozstrzygnięcia sprawy.
W pierwszej kolejności wątpliwości Wojewody wzbudziła zgodność inwestycji z ustaleniami decyzji Prezydenta Miasta S. z 28 lutego 2023 r. w zakresie usytuowania elewacji frontowej w obowiązującej linii zabudowy. Wojewoda wskazał, że oznaczenie linii zabudowy ciągłą linią z pełnymi trójkątami wyznacza dokładne miejsce lokalizacji inwestycji, a więc jest to linia, w której musi się znaleźć lico ściany frontowej projektowanego budynku. Wobec powyższego, wątpliwości budzi także spełnienie przez przedmiotową inwestycję wytycznych w ww. decyzji w zakresie szerokości elewacji frontowej (od strony ul. Ż.), która ma wynosić od 13 m do 23 m. Organ powiatowy nie wyjaśnił dlaczego uznał, że inwestycja spełnia ww. wytyczne w zakresie lokalizacji inwestycji względem linii zabudowy, jak i spełnienia wytycznych w zakresie szerokości elewacji, skoro szerokość ta nie została zwymiarowana.
Dalej Wojewoda zauważał, że inwestycja wymaga wykazania zgodności z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 124, poz. 1030), w zakresie § 12 ust. 2. Z projektu budowlanego nie wynika jednoznacznie, że zaprojektowana droga pożarowa spełnia ww. wytyczne. Z wyliczeń projektanta (str. 17 projektu zagospodarowania terenu) wynika, że obwód budynku wynosi 142,15 m i 30% elewacji to 42,65 m. Jednakże długość wyznaczonej drogi pożarowej przy budynku nie jest równa podanej wartości. Należy tę kwestię wyjaśnić i doprowadzić projekt budowlany do zgodności z warunkami p.poż.
Wojewoda zauważał następnie, że w przedłożonym projekcie budowlanym nie została należycie wyjaśniona kwestia nasłonecznienia, która powinna zostać sporządzona na dwa dni równonocy odrębnie. Przeprowadzona w tym zakresie analiza powinna doprowadzić do przedstawienia odpowiednich wniosków.
Wreszcie, zdaniem Wojewody, projekt budowlany wymaga doprowadzenia do zgodności z rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1679), w zakresie § 6 ust. 1, tj. co do oddzielenia numeracji każdego elementu projektu budowlanego.
W wytycznych dla organu pierwszej instancji znalazła się konieczność wykazania przez inwestora zgodności projektu budowlanego z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, poprzez poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich z uwzględnieniem istniejącej, jak i potencjalnej zabudowy na sąsiednich działkach, mając w szczególności na względzie § 13, § 57 i § 60 oraz § 271-273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2022 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225). W efekcie powyższego Wojewoda uznał za uzasadnione zastosowanie w niniejszej sprawie art. 138 § 2 k.p.a. zauważając, że usuwanie istotnych naruszeń proceduralnych organu I instancji na etapie postępowania odwoławczego prowadziłoby do naruszenia fundamentalnej dla postępowania administracyjnego zasady dwuinstancyjności.
W sprzeciwie od powyższej decyzji Spółka B. sp. z o.o. z siedzibą w S. podniosła zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia pomimo braku przesłanek do zastosowania tego przepisu, bowiem decyzja organu I instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy. Spółka zaznaczała, że doszło do naruszenia prawa materialnego i procesowego, wskazując w szczególności na art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak wezwania inwestora do złożenia wyjaśnień czy uzupełnień. W ocenie skarżącej organ odwoławczy nie włączył się do toczącego postępowania, błędnie zinterpretował przepisy, a przy tym niedokładnie rozpatrzył sprawę.
Wskazując na powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda Mazowiecki wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Jak stanowi art. 151a § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.
Z powołanych przepisów wynika, że sąd administracyjny w postępowaniu prowadzonym na skutek sprzeciwu ma ograniczony zakres kognicji. Jest uprawniony jedynie do oceny sprawy w zakresie zastosowania przez organ administracji art. 138 § 2 k.p.a. Stosownie do art. 138 § 2 zdanie pierwsze k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zastosowanie tego przepisu jest zatem uwarunkowane przesłankami procesowymi. Pierwsza polega na tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w trakcie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji, zaś druga sprowadza się do tego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wykazanie zaistnienia tych przesłanek następuje natomiast na określonej podstawie materialnoprawnej. Tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych zapisanych w hipotetycznym stanie faktycznym daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (patrz: Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2017, s. 728).
Według art. 138 § 2 zdanie drugie k.p.a., przekazując sprawę, organ odwoławczy powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W orzecznictwie przyjmuje się (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2986/20; CBOSA), że organ drugiej instancji ma możliwość wydania decyzji kasacyjnej wyłącznie w sytuacji, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przy czym, braki w postępowaniu dowodowym nie mogą stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. jedynie w sytuacji, gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 § 1 k.p.a. Tym samym zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. poprzedzone być powinno wykazaniem, że ewentualne postępowanie dowodowe przeprowadzone w oparciu o przepis art. 136 § 1 k.p.a. będzie niewystarczające.
W ocenie Sądu, na gruncie rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy nie wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że decyzja Prezydenta Miasta S. z 14 listopada 2024 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Nie może być uznane za wystarczające w tej mierze przywołanie treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. bez wykazania, że nie było możliwe przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu, wątpliwości jakie dostrzegł organ odwoławczy mogły bowiem zostać rozstrzygnięte w ramach postępowania prowadzonego w oparciu o wyżej wskazany art. 136 k.p.a.
Wobec powyższego za trafne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., doszło bowiem do przedwczesnego jego zastosowania z pominięciem postępowania wyjaśniającego. Należy wskazać, że na obecnym etapie nie można przyjąć, aby organ pierwszej instancji wydając decyzję naruszył przepisy postępowania w sytuacji gdy akceptację uzyskał uzupełniany w toku postępowania projekt budowlany, w którym – wbrew twierdzeniom Wojewody - przeprowadzona została analiza nasłonecznienia wraz z wnioskami, odrębnie dla dnia 21 marca 2022 r. i 21 września 2022 r. Ewentualne wątpliwości, jakie mogły nasunąć się organowi odwoławczemu, mogły zostać rozwiane w toku uzupełniającego postępowania dowodowego. Podobna konstatacja przynależy do kwestii wyliczeń zaprojektowanej drogi pożarowej do budynku oraz szerokości elewacji frontowej, która w wartości liczbowej została wskazana na stronie 8 projektu budowlanego i zwymiarowana na opracowaniu graficznym (str. 17). Zdaniem Sądu, podnoszona przez Wojewodę wadliwość w zakresie usytuowania elewacji frontowej budynku w obowiązującej linii zabudowy nie może zrównać stanu sprawy z niepełnym zebraniem bądź wybiórczym przeanalizowaniem materiału dowodowego. Jeżeli organ odwoławczy uznał, że należy te kwestie dodatkowo wyjaśnić powinien zastosować art. 136 k.p.a. i uzupełnić postępowanie dowodowe w tym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że korekta projektu budowlanego w postępowaniu odwoławczym nie prowadziłaby do naruszenia zasady dwuinstancyjności, nawet bowiem uzupełnienie dokumentacji nie oznaczałaby braku tożsamości projektu ocenianego przez organ pierwszej instancji.
Podkreślić w tym miejscu należy, że jak wskazano w poprzedzających rozważaniach, zakres kontroli sądowej w odniesieniu do decyzji kasacyjnej opartej na art. 138 § 2 k.p.a., jest ograniczony. Co do zasady nie obejmuje więc kontroli stosowania norm prawa materialnego. Niniejszy wyrok nie oznacza zatem akceptacji dla stanowiska organu pierwszej instancji co do prawidłowości projektu budowlanego. Jest to kwestia pozostająca poza kontrolą sądową. Niniejsze orzeczenie jest natomiast wyrazem braku akceptacji dla stanowiska organu odwoławczego. Nie można bowiem przyjąć, że decyzja o udzieleniu pozwolenia na budowę została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
W świetle powyższego Sąd uznał, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. uchylając się od ewentualnego uzupełnienia materiału dowodowego, obowiązku dokonania jego oceny i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
W ponownym postępowaniu organ odwoławczy powinien wykorzystać dostępne mu środki i podjąć takie czynności, jakie są niezbędne lub choćby pożądane dla rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, a więc wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 lub art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Dopiero ziszczenie się przesłanek przewidzianych w art. 136 § 4 k.p.a. może prowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt II wyroku), które obejmują wpis sądowy od wniesionego sprzeciwu w wysokości 100 złotych, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.