VII SA/Wa 1031/20

VII SA/Wa 1031/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-12-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Mirosław Montowski /sprawozdawca/
Włodzimierz Kowalczyk /przewodniczący/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1047/21 - Wyrok NSA z 2024-01-24
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 30 ust.5 ust.6 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi J B na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia wykonania robót budowlanych oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...], Wojewoda [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186, dalej "Prawo budowlane"), po rozpatrzeniu odwołania J B od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] , wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia dotyczącego zamiaru budowy budynku gospodarczego na skład narzędzi i urządzeń ogrodniczych na terenie działki o nr ew. [...]z obrębu [...]przy ul. [...] , utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta [...].
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 20 lutego 2019 r. J B (zwany dalej także: "inwestorem", bądź "skarżącym") zgłosił do Wydziału Architektury Urzędu [...] dla Dzielnicy [...] zamiar budowy budynku gospodarczego z blachy, niezwiązanego trwale z gruntem, przeznaczonego na skład narzędzi i urządzeń ogrodniczych o wymiarach 6 m x 4 m oraz wysokości 2,2 m, o płaskim dachu, na działce ew. nr [...] z obrębu [...], przy ul. [...].
Postanowieniem z [...] marca 2019 r. Prezydent [...] wezwał inwestora do uzupełnienia zgłoszenia, m.in. poprzez wyjaśnienie jego zakresu, wskazując, że na nieruchomości objętej planowaną inwestycją znajduje się już obiekt budowlany.
W piśmie z dnia 1 kwietnia 2019 r. J B wskazał, że budynek gospodarczy będący przedmiotem zgłoszenia stoi już na jego działce i "nie wie czy poprzednicy prawni dokonali zgłoszenia tego budynku w czasach, kiedy funkcjonowało gospodarstwo rolne".
W tych okolicznościach decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] , Prezydent [...] wniósł sprzeciw do zgłoszenia budowy budynku gospodarczego na skład narzędzi i urządzeń ogrodniczych na terenie działki o nr ew[...]z obrębu [...]przy ul. [...].
Odwołanie od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, wniósł J B.
Pismem z [...] czerwca 2019 r. Wojewoda [...] wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] o przeprowadzenie kontroli, celem zweryfikowania czy przedmiotowa inwestycja została już zrealizowana.
Przy piśmie z [...]lutego 2020 r. powiatowy organ nadzoru budowlanego przekazał kopię protokołu oględzin nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., wskazując jednocześnie, że na kontrolowanej nieruchomości znajduje się wykonany z blachy skład narzędzi ogrodniczych o wymiarach 4 x 6 m i wysokości 2,5 m, który to obiekt nie jest trwale związany z gruntem.
Z wyjaśnień inwestora oraz z kontroli przeprowadzonej przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego wynikało, że przedmiotowy budynek został posadowiony przed nabyciem nieruchomości przez obecnych właścicieli, a obecny właściciel nie posiada dokumentów potwierdzających legalność tego budynku.
W tym stanie rzeczy, Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...]z dnia [...] kwietnia 2019 r. wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia budowy budynku gospodarczego na skład narzędzi i urządzeń ogrodniczych na terenie działki ew. nr [...]z obrębu [...]przy ul. [...].
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się inwestor - J B, wywodząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie:
"I/ przepisów prawa materialnego, tj.
b/ art. 3 pkt 4 prawa budowlanego poprzez błędną jego interpretację, polegającą na pominięciu zwrotu "w szczególności" i uznaniu, iż tylko 3 rodzaje obiektów wskazane w tym przepisie i to tylko "niewielkie" można zaliczyć do obiektów "małej architektury";
II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaakceptowanie przez organ II stopnia rażącego naruszenia następujących przepisów k.p.a. przez organ I instancji:
a) art. 67 § 2 pkt 3 oraz 68 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż w trakcie postępowania w pierwszej instancji rzeczywiście doszło do przeprowadzenia postępowania dowodowego - dokonania oględzin obiektu i sporządzenia z nich protokołu - podczas gdy w aktach nie ma "protokołu" spełniającego wymogi postawione przez k.p.a. takiemu dokumentowi;
b) art. 15 k.p.a., tj. zasady dwuinstancyjności - bowiem dopiero organ II instancji zlecił PINB w [...] dokonanie oględzin przedmiotowego obiektu, a więc organ I instancji nie dysponując niezbędnymi dowodami nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ich uzyskania - czyli w istocie brak było rozpoznania sprawy w I instancji, czego nie dostrzegł skład orzekający;
c) art. 10 w zw. z art. 81 k.p.a. - uniemożliwienie przed wydaniem decyzji w I instancji wypowiedzenia się przez skarżącą odnośnie zebranych materiałów i dowodów, mimo braku okoliczności o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a.;
d) art. 64 § 2 oraz 79 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, co uniemożliwiło wycofanie zgłoszenia, gdyż obiekt istniejący nie wymagał zgłoszenia - jako obiekt "małej architektury";
mianowicie przemilcza istnienie dowodów w postaci zdjęć obrazujących rzeczywiste przeznaczenie przedmiotowego obiektu;
e) art. 107 § 3 k.p.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia decyzji w sposób pobieżny, chaotyczny i nieodpowiadający wymaganiom tego przepisu, a także ze względu na nierozpatrzenie wszystkich zarzutów podniesionych w piśmie "Uzupełnienie zgłoszenia" złożonego w l instancji, oraz w "Odwołaniu od decyzji" Prezydenta [...], zwłaszcza podniesieniu, iż tego typu obiekt nie wymagał zgłoszenia, jako obiekt "małej architektury" oraz że zastosowanie mają przepisy prawa budowlanego z 1974 r. i pominięcie tych kwestii w uzasadnieniu decyzji II instancji;
f) art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej sprzeciw bez należytego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, całkowite pominięcie wyjaśnienia "funkcji użytkowej" istniejącego od 30 lat obiektu;
g) zastosowanie aktualnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego, zamiast prawa z roku 1974 (obiekt wzniesiony przed uchwaleniem nowego prawa)."
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji Wojewody [...] oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesione zostało, że organ II instancji w oparciu o oględziny obiektu stwierdził jedynie, że obiekt już istnieje, nie zastanawiając się nad charakterem tego obiektu oraz jego "funkcjami użytkowymi". Tymczasem strona już w odwołaniu od decyzji Prezydenta [...] prostowała kwalifikację obiektu wskazując, że jest to obiekt "małej architektury" z uwagi na jego rozmiary, rodzaj materiału z którego został wzniesiony, sposób posadowienia a w szczególności funkcje, które w rzeczywistości spełnia, lecz sprostowania te pozostały bez echa. Takich rozmiarów i podobnej konstrukcji obiekty są oferowane przez niektóre supermarkety, a ich sprzedawcy informują, że nie wymagają one zgłoszenia.
Skarżący zarzuca ponadto, że nie zawiadomiono go o "oględzinach" obiektu, ani też nie pozwolono na zgłoszenie jakichkolwiek uwag, zaś w decyzji organu I stopnia zgłoszono sprzeciw wobec istniejącego obiektu, nie biorąc pod uwagę jego funkcji użytkowej oraz faktu, że nie maja tu zastosowania przepisy obecnej ustawy - Prawo budowlane. W związku z powyższym została naruszona zasada czynnego udziału strony w postępowaniu przed organem I instancji sformułowana w art. 10 k.p.a.
W piśmie procesowym z dnia 21 lipca 2020 r. skarżący zarzucił poza tym, że organ II instancji nie poczynił żadnych istotnych dla sprawy ustaleń, w szczególności względem daty powstania obiektu, co doprowadziło do zaakceptowania zastosowania w sprawie obecnie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego, zamiast ustawy z 1974 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja Wojewody [...] nie narusza prawa w sposób wskazany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] , Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia dotyczącego zamiaru budowy budynku gospodarczego na skład narzędzi i urządzeń ogrodniczych na terenie działki o nr ew. [...] z obrębu [...]przy ul. [...] .
Ustawa - Prawo budowlane przewiduje dwie zasadnicze formy reglamentacji procesu budowlanego. Są to pozwolenie na budowę oraz zgłoszenie robót budowy (robót budowlanych). Istotą tych rozwiązań jest umożliwienie organowi administracji architektoniczno-budowlanej weryfikacji prawidłowości zamierzenia. Inaczej mówiąc stanowią narzędzie pozwalające ustalić, czy planowane roboty (budowa) są zgodne z przepisami prawa.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można, rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem przypadków określonych w art. 29 - 31 ww. ustawy, gdzie określono odstępstwa od powyższej reguły.
W art. 29 Prawa budowlanego, ustawodawca umieścił katalog obiektów
i robót budowlanych, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a więc takich, do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Są one określone enumeratywnie, tj. mają formę listy zamkniętej i niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej.
Z kolei w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego zawarto enumeratywne wyliczenie przypadków wymienionych w art. 29 ww. ustawy, które podlegają zgłoszeniu właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie z ustawą - Prawo budowlane, organ administracji publicznej ma kompetencję do wydania decyzji wnoszącej sprzeciw do zamiaru wykonania robót objętych zgłoszeniem.
Organ II instancji prawidłowo wskazał, że przepisy prawa przewidują dwa odrębne powody do wniesienia sprzeciwu. Pierwszym, zgodnie z art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego jest niedopełnienie przez inwestora we właściwym terminie obowiązku uzupełnienia brakujących dokumentów, mimo wezwania go do tego przez organ postanowieniem. Drugim rodzajem sprzeciwu jest zgodnie z art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego stwierdzenie przez organ administracji architektoniczno- budowlanej, że realizacja zamierzenia inwestycyjnego na podstawie zgłoszenia nie jest dopuszczalna z powodów merytorycznych. Niewniesienie sprzeciwu przez właściwy organ w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia (lub od dnia usunięcia braków w zgłoszeniu, jeżeli był do tego wzywany inwestor), w praktyce oznacza udzielenie zgody na realizację zamierzeń inwestycyjnych określonych w zgłoszeniu.
Wojewoda [...] prawidłowo zatem uznał, że wniesienie sprzeciwu oznacza brak zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej na przystąpienie przez inwestora do realizacji zamierzonej działalności budowlanej. Sprzeciw jest rozstrzygnięciem sprawy, co do jej istoty i dlatego powinien być wyrażony w formie decyzji administracyjnej.
Dodatkowo, jak trafnie zauważył organ odwoławczy - wniesienie odwołania od decyzji o sprzeciwie uruchamia tryb odwoławczy przed organem II instancji, do którego zastosowanie mają przepisy k.p.a. Jednakże zgodnie z aktualnym orzecznictwem organ odwoławczy nie może pominąć specyfiki instytucji zgłoszenia, w tym regulacji zawartej w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego.
Stosownie do treści art. 30 ust. 5 i 5b Prawa budowlanego do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 21 dni od dnia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu i nie później niż po upływie 3 lat od dnia zgłoszenia. Organy administracji publicznej ograniczone są czasowo do wniesienia sprzeciwu tracąc, po upływie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, kompetencję do wydania decyzji w przedmiocie sprzeciwu.
Odwołanie od decyzji wnoszącej sprzeciw nie powoduje przedłużenia materialnoprawnego terminu do wydania decyzji o sprzeciwie w razie ewentualnego ponownego rozpoznania sprawy.
Z powyższego wynika jeden zasadniczy wniosek. Weryfikacja robót (budowy) przez organy administracji architektoniczno-budowlanej może nastąpić jedynie przed rozpoczęciem całości zamierzenia budowlanego. Dotyczy to wszelkich działań inwestora, zarówno podlegających reglamentacji, jak i tych które reglamentacji nie podlegają. Ten ostatni przypadek może dotyczyć sytuacji, gdy organ administracji architektoniczno-budowlanej uzna, iż pomimo wniosku inwestora, określone roboty nie wymagają np. zgłoszenia (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 września 2019r., sygn. akt II SA/Gl 355/19, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, inwestor - J B, zgłosił zamiar budowy budynku gospodarczego z blachy, niezwiązanego trwale z gruntem, przeznaczonego na skład narzędzi i urządzeń ogrodniczych o wymiarach 6 m x 4 m oraz wysokości 2,2 m, o płaskim dachu, na działce ew. nr [...] z obrębu [...], przy ul. [...].
Z kolei w piśmie z dnia 1 kwietnia 2019 r. skarżący wskazał, że budynek gospodarczy będący przedmiotem zgłoszenia stoi już na jego działce i "nie wie czy poprzednicy prawni dokonali zgłoszenia tego budynku w czasach, kiedy funkcjonowało gospodarstwo rolne".
Fakt zrealizowania budynku gospodarczego na działce o nr ew. [...] z obrębu [...]przy ul. [...]przed datą zgłoszenia wynikał zetem już z samych wyjaśnień inwestora. Okoliczność tę potwierdziły tylko oględziny przeprowadzone w obecności przedstawiciela skarżącego przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla [...] w dniu [...]stycznia 2020 r., w trakcie których ustalono, że przedmiotowy budynek o wymiarach 4 x 6 m i wysokości 2,5 m został posadowiony przed nabyciem nieruchomości przez obecnego właściciela, a który nie posiada dokumentów potwierdzających legalność tego budynku.
Fakt wzniesienia obiektu na terenie, na którym miał powstać obiekt zgłaszany, ma wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, zastosowanie znajdzie bowiem przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, zawierający podstawę do wniesienia sprzeciwu w sytuacji, gdy budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. Jeśli bowiem zgłoszenie dotyczy obiektu już zrealizowanego, to brak sprzeciwu mógłby prowadzić do akceptacji działań polegających w istocie na obejściu przepisów prawa. Dokonanie zgłoszenia zamiaru realizacji robót budowanych, które zostały już wykonane, nie przesądza wprawdzie możliwości uznania tych robót za wykonane zgodnie z prawem, ale może do takich skutków prowadzić.
Ponadto należy mieć na uwadze, że nie jest możliwe wykonanie obiektu budowlanego w miejscu, w którym taki obiekt już istnieje. Wymóg zawarty w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego ma bezwzględny charakter, albowiem jak już wyjaśniono, w myśl tego przepisu zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. W sytuacji, gdy organ administracji architektoniczno-budowlanej stwierdzi, że obiekt, którego dotyczy zgłoszenie, został już zrealizowany albo ma zostać zrealizowany z wykorzystaniem części samowolnie wybudowanego obiektu, to nie ulega wątpliwości, że wymóg dokonania zgłoszenia przed terminem rozpoczęcia robót budowlanych nie zostałby w takim przypadku spełniony. Obowiązkiem właściwego organu jest zatem wniesienie sprzeciwu, na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2, w związku z naruszeniem art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt II OSK 1397/15; por. też wyrok NSA z dnia 3 lipca 2008 r. o sygn. akt II OSK 761/07; dostępne na CBOSA).
Prawidłowo uznał więc organ II instancji, że zgłoszenia należy dokonać przed planowanymi robotami budowlanymi, zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, zaś w przypadku ich rozpoczęcia lub zrealizowania przed dokonaniem zgłoszenia, Prezydent [...] zobowiązany był wnieść sprzeciw. Instytucja zgłoszenia nie może być stosowana w celu legalizacji obiektu budowlanego, który już istnieje. Zbadanie przedmiotowej inwestycji pod kątem zgodności z prawem należy obecnie do kompetencji organu nadzoru budowlanego. Od momentu rozpoczęcia realizacji inwestycji sprawa przechodzi do właściwości organów nadzoru budowlanego, które po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego dokonują wyboru właściwego trybu postępowania legalizacyjnego. To właściwy organ nadzoru budowlanego powinien aktualnie ocenić, czy istnieją podstawy do zastosowania art. 49b ust. 1 lub 2 albo art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r., czy też w sprawie zastosowanie znaleźć powinny przepisy Prawa budowlanego z 24 października 1974 r., na co wskazuje skarżący.
Poza przedstawionymi wyżej rozważaniami, Sąd dostrzega potrzebę odniesienia się także do tych zarzutów skarżącego, w których podnosi On, że istniejący budynek nie stanowi budynku gospodarczego, lecz jest obiektem małej architektury, którego wzniesienie nie wymaga zgłoszenia.
Pomijając już nawet fakt, że taki jego charakter i przeznaczenie (budynek gospodarczy) zadeklarował sam skarżący w zgłoszeniu z dnia 20 lutego 2019 r., konieczne wydaje się wyjaśnienie, że zgodnie z art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego, przez obiekt małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności:
a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury,
b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,
c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki.
Wprawdzie powyższa definicja z art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego nie wymienia w sposób wyczerpujący wszystkich rodzajów obiektów małej architektury, jednak trzeba mieć na względzie, że mogą to być jedynie obiekty niewielkie i rodzajowo podobne do tych, które zostały wymienione w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego.
Przy klasyfikacji obiektu, nie wymienionego w tym przepisie, należy kierować się dwoma kryteriami, a mianowicie wielkością obiektu oraz podobieństwem do obiektu wymienionego w ww. przepisie. Definicja obiektów małej architektury określa jedną cechę wspólną tej kategorii obiektów budowlanych, poprzez użycie w stosunku do nich pojęcia "niewielkie obiekty". Jest to pojęcie nieostre, jednakże przykładowe wyliczenie w tejże definicji obiektów budowlanych będących obiektami małej architektury wraz z określeniem ich funkcji, pozwala ocenić w konkretnym stanie faktycznym charakter obiektu budowlanego (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 maja 2017r., sygn. akt IV SA/Po 249/17). Wśród obiektów małej architektury wyróżnia się niewielkie obiekty w następujących kategoriach: obiekty kultu religijnego, obiekty architektury ogrodowej oraz obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku (por. wyrok WSA w Gdańsku z 16 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 184/08; Lex).
Sąd podziela stanowisko organów administracji, że przedmiotowy obiekt nie mieści się w żadnej z trzech kategorii obiektu małej architektury. Jak bowiem wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2020 r., na kontrolowanej nieruchomości znajduje się wykonany z blachy skład narzędzi ogrodniczych o wymiarach 4 x 6 m i wysokości 2,5 m, który to obiekt nie jest trwale związany z gruntem.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 marca 2013r. (sygn. akt II OSK 2219/11, cbosa.nsa.gov.pl), w sprawie o zbliżonym stanie faktycznym, już same wymiary przedmiotowego obiektu wykluczają zatem jego uznanie za niewielki obiekt, jaki wymieniono przykładowo w art. 3 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane. Przemawia za tym także technologia jego wykonania oraz to, że nie może być on uznany za obiekt służący wyłącznie rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownica, huśtawka, drabinka czy śmietnik.
Przedmiotowy obiekt stanowi typowy budynek gospodarczy, o którym mowa w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdzie wyjaśniono, że przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych.
Na taki charakter ww. zabudowy wskazują również informacje podawane przez samego skarżącego w załączonym do zgłoszenia opisie inwestycji, gdzie zaznaczono, że przedmiotowy obiekt służyć ma jako skład narzędzi, nawozów i urządzeń ogrodniczych.
Mając to na uwadze, organy prawidłowo zakwalifikowały obiekt zgłoszony przez skarżącą, jako spełniający kryteria z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, który nakazuje zaliczyć do budowli każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Z przedstawionych względów, Sąd doszedł do przekonania, że obiekt objęty zgłoszeniem skarżącego stanowi wolno stojący parterowy budynek gospodarczy, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, a którego budowa wymaga zgłoszenia w trybie art. 30 tej ustawy.
Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organy przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 79 i art. 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Także zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a., gdy organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jest w ocenie Sądu nieuzasadniony. Przepis ten stanowi gwarancję zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Przez udział strony w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć udział w całym ciągu czynności procesowych. Strona skarżąca miała możliwość uczestniczenia we wszystkich czynnościach procesowych, wypowiadania się w trakcie ich trwania i nie była pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu.
Odnosząc się z kolei do zarzutu wskazanego w uzasadnieniu skargi, a dotyczącego naruszenia zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a., Sąd stwierdza, że organ odwoławczy, zgodnie ze swoim obowiązkiem ponownie rozpoznał i rozstrzygnął sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie ograniczył się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Jak bowiem wynika z istoty administracyjnego toku instancji, organ dwukrotnie rozstrzyga tę samą sprawę, nie zaś tylko kontroluje zasadność argumentów wskazanych przez organ I instancji. W związku z tym organ odwoławczy nie tylko zobowiązany jest do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w tym poczynienia własnych ustaleń faktycznych - o ile jest to konieczne - ale też do samodzielnego dokonania mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa i odniesienia się do zarzutów powołanych przez stronę w odwołaniu. Zadośćuczynienie powyższym wymogom stanowi gwarancję realizacji celu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz zapewnienie, że ponowne rozpatrzenie sprawy, przez organ odwoławczy, nie będzie iluzoryczne i nie będzie sprowadzać się do bezrefleksyjnego utrzymywania w mocy zaskarżonej decyzji (por. wyrok WSA w Gliwicach z 29 listopada 2017 r., I SA/Gl 765/17; wyrok WSA w Bydgoszczy z 23 stycznia 2018 r., II SA/Bd 700/17; wyrok WSA w Opolu z 27 marca 2018 r., II SA/Op 610/17; dostępne CBOSA).
Ponadto, Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., bowiem uzasadnienie decyzji Wojewody [...] - z jednej strony umożliwiło skarżącemu poznanie motywów, którymi kierował się organ administracji wydając decyzję, a z drugiej strony dało możliwość kontroli rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji wskazało jednocześnie na zakres rozstrzygnięcia dokonanego przez organ administracji.
W ocenie składu orzekającego w przedmiotowej sprawie decyzja Wojewody [...]z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...], została wydana w oparciu o prawidłowo przeprowadzoną analizę akt sprawy i wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy.
Zdaniem Sądu, Wojewoda [...] ocenił sprawę w sposób właściwy, a zatem, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.