VII SA/Wa 1031/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J.B. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy sprzeciw Prezydenta wobec zgłoszenia budowy budynku gospodarczego. Skarżący zgłosił zamiar budowy obiektu, jednak w trakcie postępowania okazało się, że budynek ten już istniał na działce, a skarżący nie posiadał dokumentów potwierdzających jego legalność. Organy administracji uznały, że zgłoszenie nie może służyć legalizacji obiektu już istniejącego, a jego budowa wymagała pozwolenia lub zgłoszenia przed rozpoczęciem prac. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a., w tym zasady dwuinstancyjności, czynnego udziału strony oraz błędnej kwalifikacji obiektu jako niebędącego małą architekturą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że zgłoszenie robót budowlanych służy weryfikacji zamierzenia przed jego realizacją i nie może być wykorzystane do legalizacji obiektów już wzniesionych. Sąd zgodził się z organami, że przedmiotowy obiekt, o wymiarach 4x6m i wysokości 2,5m, nie spełniał kryteriów obiektu małej architektury, a stanowił budynek gospodarczy, którego budowa wymagała zgłoszenia. Sąd nie dopatrzył się również istotnych naruszeń przepisów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasady, że zgłoszenie budowy nie służy legalizacji samowoli budowlanej oraz że obiekty o określonych wymiarach i przeznaczeniu nie mogą być traktowane jako mała architektura.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zgłoszenie dotyczy obiektu już istniejącego. Kwestia zastosowania przepisów z 1974 r. nie została jednoznacznie rozstrzygnięta na korzyść skarżącego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zgłoszenie budowy obiektu budowlanego, który już został zrealizowany, może być podstawą do jego legalizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgłoszenie budowy służy weryfikacji zamierzenia przed jego realizacją i nie może być wykorzystane do legalizacji obiektu już istniejącego. W takiej sytuacji organ administracji jest zobowiązany do wniesienia sprzeciwu.
Uzasadnienie
Instytucja zgłoszenia budowy, zgodnie z art. 30 Prawa budowlanego, wymaga dokonania go przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Zrealizowanie obiektu przed zgłoszeniem lub w trakcie postępowania o zgłoszenie uniemożliwia jego legalizację w tym trybie, a sprawa powinna być rozpatrywana przez organy nadzoru budowlanego.
Czy budynek gospodarczy o wymiarach 4x6m i wysokości 2,5m, wykonany z blachy i niezwiązany trwale z gruntem, może być zakwalifikowany jako obiekt małej architektury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki obiekt nie spełnia kryteriów obiektu małej architektury, ponieważ nie jest 'niewielki' i nie odpowiada rodzajowo obiektom wymienionym w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Definicja obiektu małej architektury wskazuje na 'niewielkie obiekty', a przykładowe wyliczenie obejmuje kapliczki, krzyże, figury, obiekty architektury ogrodowej oraz obiekty użytkowe służące rekreacji i utrzymaniu porządku. Wymiary i przeznaczenie przedmiotowego budynku gospodarczego wykluczają jego zakwalifikowanie jako małej architektury.
Czy organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji o sprzeciwie wobec zgłoszenia budowy, może zastosować przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., jeśli obiekt został wzniesiony przed wejściem w życie obecnej ustawy?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii, ale wskazał, że w przypadku zrealizowania obiektu przed zgłoszeniem, sprawa legalizacji należy do kompetencji organu nadzoru budowlanego, który oceni, czy zastosowanie znajdą przepisy obecnej ustawy czy ustawy z 1974 r.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że instytucja zgłoszenia nie może być stosowana do legalizacji obiektu istniejącego. Wskazał, że to organ nadzoru budowlanego powinien ocenić podstawy do zastosowania odpowiednich przepisów Prawa budowlanego, w tym tych z 1974 r., jeśli skarżący na nie wskazuje.
Przepisy (21)
Główne
Prawo budowlane art. 30 § ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ nie wniesie sprzeciwu w terminie 21 dni od dnia zgłoszenia.
Prawo budowlane art. 30 § ust. 6 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Podstawa do wniesienia sprzeciwu, gdy budowa lub roboty budowlane objęte zgłoszeniem naruszają ustalenia planu miejscowego, decyzji o WZ lub inne przepisy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.
Pomocnicze
Prawo budowlane art. 3 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowli jako każdego obiektu budowlanego niebędącego budynkiem lub obiektem małej architektury.
Prawo budowlane art. 3 § pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obiektu małej architektury jako niewielkich obiektów, w szczególności kultu religijnego, obiektów architektury ogrodowej, obiektów użytkowych służących rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku.
Prawo budowlane art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
Prawo budowlane art. 29 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, które podlegają zgłoszeniu.
Prawo budowlane art. 30 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Enumeratywne wyliczenie przypadków wymienionych w art. 29, które podlegają zgłoszeniu.
Prawo budowlane art. 30 § ust. 5c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Jeden z powodów do wniesienia sprzeciwu: niedopełnienie przez inwestora obowiązku uzupełnienia brakujących dokumentów.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i działania dla interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 79
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość wypowiedzenia się strony co do zebranych dowodów i materiałów.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena dowodów przez organ.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § pkt 8
Definicja budynku gospodarczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgłoszenie budowy obiektu, który już został zrealizowany, nie może służyć jego legalizacji. • Przedmiotowy obiekt nie spełnia kryteriów małej architektury ze względu na swoje wymiary i przeznaczenie. • Organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, w tym art. 30 ust. 6 pkt 2.
Odrzucone argumenty
Błędna interpretacja art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego przez organy. • Naruszenie zasady dwuinstancyjności, czynnego udziału strony, braku należytego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 2019 r. zamiast przepisów z 1974 r.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja zgłoszenia nie może być stosowana w celu legalizacji obiektu budowlanego, który już istnieje. • Zrealizowanie obiektu na terenie, na którym miał powstać obiekt zgłaszany, ma wpływ na wynik sprawy. • Już same wymiary przedmiotowego obiektu wykluczają zatem jego uznanie za niewielki obiekt, jaki wymieniono przykładowo w art. 3 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane.
Skład orzekający
Mirosław Montowski
sprawozdawca
Włodzimierz Kowalczyk
przewodniczący
Wojciech Sawczuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że zgłoszenie budowy nie służy legalizacji samowoli budowlanej oraz że obiekty o określonych wymiarach i przeznaczeniu nie mogą być traktowane jako mała architektura."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zgłoszenie dotyczy obiektu już istniejącego. Kwestia zastosowania przepisów z 1974 r. nie została jednoznacznie rozstrzygnięta na korzyść skarżącego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje częsty problem z samowolą budowlaną i próbą jej legalizacji poprzez zgłoszenie. Jest to typowy przypadek z zakresu prawa budowlanego, ale z elementami proceduralnymi, które mogą być interesujące dla prawników procesowych.
“Czy istniejący budynek można zalegalizować zgłoszeniem? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.