VI U 442/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania spadkobiercy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która zobowiązywała go do zapłaty kwoty 368,79 zł, odpowiadającej stanowi czynnemu spadku po zmarłym dłużniku. ZUS określił łączną wysokość zobowiązań spadkodawcy na ponad 54 tys. zł, a następnie orzekł, że spadkobierca ponosi odpowiedzialność do wysokości stanu czynnego spadku, czyli 368,79 zł. Spadkobierca, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł odwołanie, podnosząc zarzut przedawnienia części należności oraz argumentując, że organ rentowy nie powinien nakazywać zapłaty całej kwoty stanu czynnego spadku, skoro istnieją inne długi spadkowe i koszty postępowania spadkowego. Sąd Okręgowy, analizując przepisy Kodeksu cywilnego i Ordynacji podatkowej dotyczące odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe, uznał, że zarzut przedawnienia części należności (składek) nie był zasadny, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony przez czynności egzekucyjne. Jednakże sąd przychylił się do argumentacji odwołującego, że ZUS, nakazując zapłatę całej kwoty stanu czynnego spadku, przekroczył swoje uprawnienia. Zgodnie z art. 100 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy powinien orzec o zakresie odpowiedzialności spadkobiercy, a nie nakazywać zapłatę całej kwoty spadku, jeśli istnieją inne długi. Sąd stwierdził, że koszty egzekucyjne, w kwocie 1.107,30 zł, nie uległy przedawnieniu i stanowiły dług spadkowy, który istniał w dniu wydania decyzji. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdził brak podstaw do zobowiązania odwołującego do zapłaty kwoty 368,79 zł w terminie 14 dni, jednocześnie zasądzając od organu rentowego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaOdpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkodawcy, w szczególności składki ZUS, oraz kwestia przedawnienia kosztów egzekucyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji spadkobiercy dziedziczącego z dobrodziejstwem inwentarza i istnienia innych długów spadkowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkodawcy z tytułu nieopłaconych składek ZUS do wysokości stanu czynnego spadku, gdy istnieją inne długi spadkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spadkobierca ponosi odpowiedzialność do wysokości stanu czynnego spadku, ale organ nie powinien nakazywać zapłaty całej kwoty spadku, jeśli istnieją inne długi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ rentowy, nakazując zapłatę całej kwoty stanu czynnego spadku, przekroczył swoje uprawnienia. Zgodnie z przepisami, organ powinien orzec o zakresie odpowiedzialności spadkobiercy, uwzględniając istnienie innych długów.
Czy koszty egzekucyjne powstałe w związku z postępowaniem egzekucyjnym przeciwko spadkodawcy ulegają przedawnieniu wraz z należnością główną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koszty egzekucyjne nie podlegają przedawnieniu na zasadach właściwych dla należności głównej i mogą być dochodzone niezależnie.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 24 ust. 4a), zgodnie z którymi do kosztów egzekucyjnych nie stosuje się przepisów o przedawnieniu należności z tytułu składek. Koszty te stanowią odrębne zobowiązanie.
Czy zarzut przedawnienia składek ZUS jest zasadny, jeśli bieg terminu przedawnienia został zawieszony przez czynności egzekucyjne?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony przez czynności egzekucyjne, należności nie ulegają przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że choć ZUS nie wykazał precyzyjnie okresów zawieszenia biegu przedawnienia, to istnienie kosztów egzekucyjnych świadczy o podjęciu działań egzekucyjnych, które mogły zawiesić bieg terminu przedawnienia należności głównej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) B. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 1031 § § 2
Kodeks cywilny
Spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe całym swoim majątkiem, lecz tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku.
u.s.u.s. art. 24 § ust. 4a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Do kosztów egzekucyjnych i kosztów upomnienia nie stosuje się przepisów o przedawnieniu należności z tytułu składek.
o.p. art. 97 § § 1
Ordynacja podatkowa
Spadkobiercy przejmują majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.
o.p. art. 98 § § 1
Ordynacja podatkowa
Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności za długi spadkowe.
o.p. art. 100 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe orzekają o zakresie odpowiedzialności poszczególnych spadkobierców.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty spisu inwentarza korzystają z pierwszeństwa w zaspokojeniu.
k.c. art. 1032 § § 2
Kodeks cywilny
Spadkobierca wiedzący o innych długach spadkowych powinien spłacać należności proporcjonalnie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rentowy nie powinien zobowiązywać spadkobiercy do zapłaty całej kwoty stanu czynnego spadku, gdy istnieją inne długi spadkowe. • Koszty postępowania spadkowego i spisu inwentarza są długiem spadkowym i korzystają z pierwszeństwa w zaspokojeniu.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia składek ZUS wobec spadkodawcy.
Godne uwagi sformułowania
stanowisko odwołującej co do tej drugiej kwestii – tj. że ZUS zobowiązując odwołującą do wpłaty na jego rzecz kwoty odpowiadającej masie czynnej spadku postąpił niezgodnie z prawem, przekraczając zakres orzekania wynikający z art. 100 Ordynacji podatkowej, było słuszne. • Koszty egzekucyjne nie są świadczeniem ubocznym egzekwowanego obowiązku pieniężnego. • Przedawnienie egzekwowanego obowiązku świadczenia pieniężnego nie powoduje jednocześnie przedawnienia powstałych w toku jego egzekucji kosztów egzekucyjnych, gdyż są to dwa oddzielne zobowiązania.
Skład orzekający
Karolina Chudzinska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Odpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkodawcy, w szczególności składki ZUS, oraz kwestia przedawnienia kosztów egzekucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spadkobiercy dziedziczącego z dobrodziejstwem inwentarza i istnienia innych długów spadkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odpowiedzialności za długi spadkowe, a rozstrzygnięcie sądu wyjaśnia niuanse związane z przedawnieniem kosztów egzekucyjnych i zakresem odpowiedzialności spadkobiercy.
“Spadkobierco, czy wiesz, że koszty egzekucyjne po zmarłym mogą nie ulec przedawnieniu?”
Dane finansowe
WPS: 368,79 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 90 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.