III SA/LU 49/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił kary pieniężne nałożone na kierowcę za naruszenia przepisów o czasie pracy i odpoczynku, uznając, że organy błędnie sumowały kary za jedno naruszenie.
Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na kierowcę M. O. za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym dotyczące stanu opon, czasu jazdy, odpoczynku oraz obsługi tachografu. Kierowca odwołał się, zarzucając podwójne karanie za te same naruszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że organy błędnie zsumowały kary za skrócenie czasu odpoczynku i przekroczenie czasu jazdy, co naruszało przepisy materialnoprawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę M. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kar pieniężnych w łącznej wysokości 2 750 zł za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Naruszenia obejmowały zły stan opon naczepy, skrócenie regularnego odpoczynku dziennego, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu. Skarżący zarzucił m.in. podwójne karanie za te same naruszenia. Sąd, analizując przepisy dotyczące kar pieniężnych, w szczególności po nowelizacji ustawy o transporcie drogowym z 2018 roku, uznał, że organy obu instancji dopuściły się wadliwej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów. Sąd stwierdził, że nie jest dopuszczalne sumowanie kar za naruszenia dotyczące czasu pracy lub odpoczynku, jeśli jedno stwierdzone naruszenie kwalifikuje się tylko do jednej pozycji w załączniku nr 3 do ustawy. W szczególności, sąd wskazał na błędne naliczenie kary za skrócenie odpoczynku dziennego (powinno być 200 zł, a nie 300 zł) oraz za przekroczenie czasu jazdy (powinno być 250 zł, a nie 350 zł). W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest dopuszczalne sumowanie kar pieniężnych w takiej sytuacji. Każde naruszenie powinno być kwalifikowane tylko do jednej, odpowiedniej pozycji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że systematyka przepisów, w tym uwzględnienie wagi naruszeń zgodnie z prawem unijnym, wskazuje na przypisanie kary tylko do jednej, właściwej kategorii czasowej. Sumowanie kar za jedno naruszenie jest wadliwe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 11
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.t.d.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Załącznik Nr 3, Lp. 9.2
u.t.d.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Załącznik Nr 3, Lp. 5.5.1. i 5.5.2.
u.t.d.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Załącznik Nr 3, Lp. 5.11.1. i 5.11.2.
u.t.d.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Załącznik Nr 3, Lp. 6.3.11.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne sumowanie kar pieniężnych za jedno naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy i odpoczynku kierowców. Niewłaściwa wykładnia i zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie naliczania kar.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące nieprawidłowości ustaleń faktycznych. Zarzuty dotyczące nałożenia kary 2000 zł za stan opon. Zarzuty dotyczące kary za niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu.
Godne uwagi sformułowania
nie jest dopuszczalne sumowanie administracyjnych kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym dotyczących czasu pracy lub skrócenia okresu odpoczynku kierowców, jeżeli jedno stwierdzone naruszenie w tym zakresie podlega kwalifikacji wyłącznie do jednej pozycji załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. wymóg poprawnej legislacji stawiany w zakresie formułowania norm represyjnych jest szczególnie ważny z punktu widzenia ochrony praw jednostki. przepisy prawa muszą odpowiadać kryterium podstawowej zrozumiałości i precyzji językowej.
Skład orzekający
Jerzy Drwal
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Ibrom
sędzia
Andrzej Niezgoda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sumowania kar pieniężnych za naruszenia czasu pracy kierowców oraz zasad naliczania kar zgodnie z nowelizacją ustawy o transporcie drogowym i prawem UE."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego po nowelizacji ustawy o transporcie drogowym z 2018 r. i interpretacji przepisów unijnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu karania kierowców zawodowych i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów, zwłaszcza po zmianach legislacyjnych. Wyjaśnia złożone kwestie naliczania kar.
“Kierowco, czy wiesz, że za jedno naruszenie czasu pracy nie można Cię karać podwójnie? WSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 2750 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 49/20 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2020-11-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-01-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Andrzej Niezgoda Ewa Ibrom Jerzy Drwal /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane II GSK 554/21 - Wyrok NSA z 2024-05-21 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2019 poz 2140 art. 92a ust. 1, lp. 5.5. zał. na 3 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Andrzej Niezgoda, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...]; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. O. kwotę 110 zł (sto dziesięć złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Sygn. akt III SA/Lu [...] UZASADNIENIE Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2019 r. (nr [...]) – po rozpatrzeniu odwołania skarżącego M. O. – utrzymano w mocy decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. (nr [...]) o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w łącznej wysokości 2 750 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie sprawy: W dniu [...] lipca 2019 r. w miejscowości S. na drodze krajowej nr 7 zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego marki DAF o nr rej. [...] oraz naczepy o nr rej. [...] poddany został kontroli drogowej. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierował M. O.. W trakcie kontroli ustalono, że: - lewa tylna opona naczepy ma zużyty bieżnik; - prawa tylna opona naczepy posiadała uszkodzony kord; - kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 40 minut; - kierowca dokonał skrócenia regularnego okresu odpoczynku dziennego o jedną godzinę i 48 minut; - niepoprawnie operowano przełącznikiem tachografu. Przebieg kontroli udokumentowano protokołem kontroli nr [...] Decyzją Ś. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. nałożono na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 2 750 zł za następujące naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym (dalej u.t.d.) : 1. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem w przypadku określonym w Lp. 9.2 zał. Nr 3 do u.t.d. – kara 2 000 zł; 2. skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego – Lp. 5.5.1. i 5.5.2. zał. Nr 3 do u.t.d. – kara 100 zł (za czas do jednej godziny) oraz 200 zł (za czas powyżej jednej godziny do dwóch godzin i trzydziestu minut) 3. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 40 minut – Lp. 5.11.1. i 5.11.2 . zał. Nr 3 do u.t.d. – kara 100 zł (za czas do mniej niż 30 minut) oraz 250 zł (za czas od 30 minut do mniej niż jednej godziny i 30 minut); 4. niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu - Lp. 6.3.11 zał. Nr 3 do u.t.d. – kara 100 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił m.in., że podwójnie ukarano go i wymierzono karę za skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego oraz za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził m. in, że kwoty jednostkowych kar pieniężnych za każde naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców podlegają sumowaniu, ponieważ nastąpiło jedno naruszenie, a wysokość administracyjnej kary jest uzależniona od rozmiarów naruszenia. Organ podkreślił, że przekroczenie kolejnego progu czasowego oznacza zwiększenie rozmiarów stwierdzonego naruszenia i konieczność podniesienia wysokości kary. Wyjaśnił również, że nie wystąpiły przesłanki egzoneracyjne. Strona nie udowodniła, że dopełniła ciążące na niej obowiązki i podjęła wszelkie możliwe środki w celu zapobiegania powstawaniu naruszeń. Okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d. powinien wykazać sam przedsiębiorca. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący zaskarżył powyższą decyzję w całości i zarzucił naruszenie: - przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – art. 92a ust. 1,7, 11 - poprzez: a/ bezzasadne nałożenie kary w kwocie 2 000 zł w sytuacji, kiedy kara ta jest rażąco wygórowana; b/ w związku z zał. Nr 3 Lp.5.11.1., 5.11.2, poprzez nieprawidłowe nałożenie kary 350 zł z tytułu przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy i "podwójne" (łączne) nieuprawnione obciążenie wskazaną karą; c/ bezpodstawne obciążenie karą z tytułu nieprawidłowego operowania przełącznikiem tachografu w sytuacji, gdy omyłka w ustawieniu urządzenia polegająca na wybraniu modułu "inne czynności" podczas faktycznego odpoczynku stanowiła jedynie błąd kierowcy, który w tym okresie rzeczywiście odpoczywał; d/ w związku z zał. Nr 3 Lp.5.5.1., 5.5.2,poprzez błąd w ustalaniu wysokości kary z tytułu skrócenia wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego kierowcy, w sytuacji, kiedy kara powinna wynosić 200 zł, a nie 300 zł, co stanowi "podwójne" wymierzenie kary; - przepisów k.p.a. – art. 7 i art. 77 – poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych i dowolnych ustaleń. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej przez Ś. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Na wstępie stwierdzić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi nastąpić może również na drodze stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Natomiast według art. 135 p.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Wymaga podkreślenia, że nie budziła żadnych wątpliwości Sądu prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organy obu instancji co do tego, iż do stwierdzonych podczas kontroli drogowej w dniu [...] lipca 2019 r. w miejscowości S. wskazanych naruszeń ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140, z późn. zm. – dalej jako "ustawa" lub "u.t.d.") rzeczywiście doszło. Wynika to jednoznacznie z treści protokołu kontroli i pozostałych dowodów zawartych w aktach sprawy administracyjnej. Przy niewadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy, w ocenie Sądu, organy te należycie zgromadziły dowody, a dysponując pełnym materiałem dowodowym prawidłowo go oceniły, w zgodzie z regułami proceduralnymi określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ogólnikowe oraz nieprecyzyjne sformułowane przez skarżącego zarzuty skargi odnoszące się do kwestionowania prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych okazały się całkowicie chybione, dlatego wnioski organów skutkujące – co do zasady – nałożeniem na stronę sankcji za stwierdzone naruszenia przepisów u.t.d. były prawidłowe. Nieprzestrzeganie wymagań dotyczących przewozu drogowego w odniesieniu do zapewnienia przez przedsiębiorców i kierowców poprawnego operowania przełącznikiem tachografu, wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego, maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterki zakwalifikowane jako niebezpieczne - sankcjonowane jest administracyjną karą pieniężną. W okolicznościach stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 2 000 zł za na ruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem posiadającym istotne usterki techniczne w przypadku określonym w Lp. 9.2 zał. Nr 3 do u.t.d. (stwierdzono, że opona naczepy miała zużyty bieżnik, a druga opona uszkodzony kord) nie budzi większych wątpliwości, podobnie zresztą jak i nałożenie kary w wysokości 100 zł (przewidziana w Lp. 6.3.11 zał. Nr 3 do u.t.d.) za naruszenie polegające niepoprawnym operowaniu przełącznikiem tachografu. W kwestii zasadności nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za pozostałe naruszenia przepisów zakresie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego kierowcy oraz maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy powstają jednak wątpliwości. Przed szczegółowymi wyjaśnieniami w tym zakresie, zachodzi konieczność zwrócenia uwagi na kilka kwestii ogólnych i zasadniczych odnoszących się do sankcji w postaci administracyjnych kar pieniężnych, w tym wymierzanych przez inspekcję transportu drogowego. Jest zjawiskiem powszechnym, że obecnie widoczna jest trwała tendencja do rozszerzania podstaw prawnych wymierzania sankcji administracyjnych, w szczególności zaś stosowania kar pieniężnych za naruszenia nakazów i zakazów przewidzianych w aktach materialnego prawa administracyjnego. Ich zakres jest bardzo szeroki. W oparciu o kryterium przedmiotu ochrony prawnej wyodrębnić można m.in. grupy sankcji administracyjnych dotyczących szeregu dziedzin, w tym również dot. zasad prowadzenia działalności gospodarczej, dróg publicznych, czy bezpieczeństwa w ruchu i transporcie drogowym. Nie jest jednak dyskusyjne, że wymóg poprawnej legislacji stawiany w zakresie formułowania norm represyjnych jest szczególnie ważny z punktu widzenia ochrony praw jednostki. Określoność elementów oraz kryteriów stosowania sankcji w przepisach rangi ustawowej oznacza, że przepisy prawa muszą odpowiadać kryterium podstawowej zrozumiałości i precyzji językowej. Wskazaną zasadę określoności wywieść można z reguły konstytucyjnej wynikającej z art. 7 Konstytucji RP. Poprawność konstrukcji przepisu prawa to jego zgodność z regułami języka polskiego i logiki. Z kolei wymóg jasności oznacza nakaz tworzenia przepisów klarownych i zrozumiałych dla ich adresatów, którzy od racjonalnego ustawodawcy oczekiwać mogą stanowienia norm prawnych niebudzących wątpliwości co do treści nakładanych obowiązków i przyznawanych praw. W konsekwencji wymóg precyzyjności sprowadza się przede wszystkim do tego, aby przepisy prawa były pozbawione wieloznaczności językowych i formułowane przede wszystkim przy zastosowaniu zwrotów ostrych. Redakcja przepisów i stopień ich precyzji językowej powinny umożliwiać podmiotom – adresatom tych przepisów, jednoznaczne ustalenie znaczenia normy – praw i obowiązków z niej wynikających. Dlatego mając na względzie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 1994 r., sygn. akt U 7/93, dotyczące reguł wykładni prawa należy odnotować, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził w nim, że niesporne jest, iż w państwie prawnym przepisy karne winny precyzyjnie określać zarówno czyn, jak i karę. Dlatego okoliczność tę uwzględnić należało przy wykładni tych przepisów materialnoprawnych, które były podstawą wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej w omawianym zakresie (za naruszenie określone w Lp.5.11.1., 5.11.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym oraz określone w Lp. 5.5.1., 5.5.2 ww. załącznika). Przede wszystkim w sposób nieuprawniony organy dokonały zakwalifikowania wyłącznie jednego ujawnionego naruszenia polegającego na skróceniu regularnego okresu odpoczynku kierowcy, w rozmiarze o jedną godzinę i 48 minut – do dwóch różnych naruszeń opisanych i sankcjonowanych odrębnie w dwóch różnych jednostkach redakcyjnych lp. 5.5. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Oznaczało to w konsekwencji, że wymierzona skarżącemu kara pieniężna, pomimo stwierdzenia ewidentnie jednego naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku kierowcy o jedną godzinę i 48 minut, skutkowała nieuzasadnionym wymierzeniem stronie zsumowanych kar za skrócenie takiego odpoczynku, zarówno: o czas do 1 godziny (100 zł), o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut (200 zł) oraz za każdą rozpoczętą, co w efekcie spowodowało ustalenie wysokości kary w omawianym zakresie na poziomie 300 zł (100 zł + 200 zł), kiedy nie istniały ku temu podstawy. Tego rodzaju wykładnia omawianej regulacji, wedle której dopuszczalne jest sumowanie kar za poszczególne naruszenia dotyczące przedłużenia czasu pracy lub skrócenia czasu odpoczynku kierowców, nie jest – w ocenie Sądu – obecnie dopuszczalna. W tej materii nieusprawiedliwionym jest stanowisko orzekających organów o konieczności sumowania kar ponieważ przekroczenie kolejnego progu czasowego zwiększa rozmiar stwierdzonego naruszenia i konieczność podniesienia wysokości administracyjnej kary pieniężnej. Należy zwrócić uwagę, że wskazane naruszenie ujawnione zostało w toku kontroli w dniu [...] lipca 2019 r., a zatem doszło do niego już pod rządami istotnie znowelizowanej w tym zakresie ustawy o transporcie drogowym, która stanowiła podstawę prawną wymierzania stronie administracyjnej kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. Treść omawianego naruszenia określonego w lp. 5.5. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, w znowelizowanym brzmieniu istotnie różni się od brzmienia obowiązującego przed dokonaniem nowelizacji na mocy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), która weszła w życie w dniu 3 września 2018 r. Wskazana nowelizacja ustawy o transporcie drogowym w załączniku nr 3, oprócz oznaczenia rodzaju poszczególnych naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, w przypadku niektórych naruszeń – co było istotnym novum – oznaczyła również numer grupy naruszeń oraz wagę danego naruszenia, jako: PN – poważne naruszenie, BPN – bardzo poważne naruszenie i NN – najpoważniejsze naruszenie, stosownie do postanowień wskazanych w załączniku I do Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L nr 74 z dnia 19 marca 2016, str. 8 – dalej jako "rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403"). Należy przy tym zauważyć, że wskazana nowelizacja to zmiana jakościowa w stosunku do uprzednio obowiązującego stanu prawnego z tego względu, że zmodyfikowano nie tylko sposób opisu poszczególnych naruszeń i wysokość kar za poszczególne naruszenia, ale również wysokość kar powiązano bezpośrednio (w większości przypadków) z wagą danego naruszenia. W tym miejscu wymaga przypomnienia, że wskazane wyżej naruszenia zawarte są w wykazie naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, a opisane zostały szczegółowo w części obejmującej czas pracy kierowców (lp. 5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Źródłowo problematykę w tym zakresie co do wagi poszczególnych naruszeń regulują przepisy powołanego już rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403. Do problematyki wagi poszczególnych naruszeń odnoszą się też przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L z 2006 r. nr 102, str. 1, ze zm.). Jak stanowi pkt 26 preambuły rozporządzenia nr 561/2006, państwa członkowskie powinny ustanowić przepisy dotyczące kar stosowanych w przypadku naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia oraz zapewnić ich wykonanie. Kary te musza być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące. Wspólny zakres środków dostępnych Państwom Członkowskim powinien zawierać także możliwość unieruchomienia pojazdu w razie wykrycia poważnych naruszeń. Zawarte w niniejszym rozporządzeniu przepisy dotyczące kar lub postępowania nie powinny naruszać przepisów krajowych dotyczących ciężaru dowodu. Dlatego obowiązująca obecnie treść załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym uwzględnia postulaty zawarte w rozporządzeniu Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. Komisja rozporządzeniem tym dokonała kategoryzacji wagi naruszeń przepisów UE, w tym dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i czasu odpoczynku, z uwzględnieniem także rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L z 2009 r. nr 300, str. 51). Znamiennym jest także to, że również w rozporządzeniu nr 1071/2009 podkreślono w pkt 21 preambuły, że państwa członkowskie powinny przewidzieć sankcje za naruszenia niniejszego rozporządzenia, a sankcje te powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. W takich okolicznościach obecna treść lp. 5.5. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 września 2018 r. jest istotnie odmienna od poprzednio obowiązujących w tym zakresie uregulowań i jej wykładnia winna uwzględniać wskazane powyżej uwagi. Ubocznie Sąd zwraca też uwagę, że wprawdzie odmiennie od ustawodawcy krajowego prawodawca unijny w załączniku nr I do rozporządzenia 2016/403 kategoryzując wagę poszczególnych naruszeń określił przedziały czasowe przy użyciu symboli matematycznych (< i ?), to jednak przepisy krajowe pozbawione są wieloznaczności językowych. Czyniąc zatem zadość przepisom unijnym krajowy ustawodawca ustanowił, przy zastosowaniu zwrotów ostrych, trzy odrębne w omawianym zakresie kategorie naruszeń dotyczące rozmiaru skrócenia wymaganego czasu odpoczynku kierowcy, poprzez określenie dwóch zamkniętych przedziałów czasowych w lp. 5.5. pkt 1 (o czas do jednej godziny – kara 100 zł) i lp. 5.5. pkt 2 ( o czas powyżej jednej godziny do dwóch godzin i 30 minut – kara 200 zł) oraz jednego przedziału czasowego półotwartego w lp. 5.5. pkt 3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (za każda rozpoczętą godzinę powyżej dwóch godzin i 30 minut – kara 350 zł). Systematyka tego przepisu wskazuje więc na to, że najsurowszej karze podlegają naruszenia o najcięższym charakterze (największej wadze). Skoro zaś ustawodawca czyniąc zadość wykazowi kategorii naruszeń z rozporządzenia 2016/403 ustanowił trzy odrębne grupy czasowe, przypisując do każdego z tych przedziałów czasowych odpowiednie kary (rosnące wraz z wagą naruszenia, czyli zgodnie z uregulowaniami rozporządzenia 2016/403), to tym samym prawidłowo nałożona może obecnie zostać tylko jedna kara, odpowiednia do stwierdzonego naruszenia. W rozpoznawanej sprawie wysokość kary nie może obejmować sumy kar określonych w pkt 1 i 2 lp. 5.5. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, bo przede wszystkim nie wynika to z treści obu tych jednostek redakcyjnych i sposobu redakcji całości tego uregulowania. Dwa pierwsze punkty tak opisanego naruszenia dotyczą bowiem dwóch odrębnych, bo zamkniętych przedziałów czasowych, co oznacza, że każde naruszenie czasu aktywności kierowcy (prowadzenia pojazdu, jak i skrócenia okresu odpoczynku), kwalifikować można jedynie do jednego odrębnego naruszenia. W opisanej sytuacji, mając do czynienia ze skróceniem dziennego okresu odpoczynku kierowcy np. o jedną godzinę i 48 minut, właściwa kwalifikacja tak stwierdzonego naruszenia nakazywałaby przypisanie go do lp. 5.5. pkt 2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, a prawidłowo ustalona wysokość kary pieniężnej wynosiłaby 200 zł. Wadliwie również ustalono wysokość kary za naruszenie określone w Lp.5.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Wysokość ustawowych kar, biorąc pod uwagę datę ujawnienia naruszenia wynosiła: 1) o czas do mniej niż 30 minut – 100 zł; 2) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut – 250 zł; 3) za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut – 350 zł; 4) w międzynarodowym okazjonalnym przewozie osób, w godzinach od 22;00 do 6:00 gdy pojazd obsługuje jeden kierowca: a/ o czas do mniej niż 1 godzina i 30 minut – 250 zł; b/ o czas od 1 godziny i 30 minut – 350 zł. W rozpoznawanej sprawie orzekające organy uznały, że kara za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 40 minut wynosić powinna 350 zł (Lp. 5.11.1 - 100 zł oraz Lp. 5.11.2 – 250 zł) jako reakcja na dwa różne naruszenia opisane i sankcjonowane odrębnie w dwóch różnych jednostkach redakcyjnych lp. 5.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Oznaczało to w konsekwencji, że wymierzona skarżącemu kara pieniężna, pomimo stwierdzenia ewidentnie jednego naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy skutkowała nieuzasadnionym wymierzeniem stronie zsumowanych kar za powyższe naruszenie. Prawidłowa wysokość kary powinna wynosić 250 zł (Lp.5.11.punkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d.). W konsekwencji należało stwierdzić, że prawidłowa wykładnia obowiązujących przepisów ustawy o transporcie drogowym wskazuje, że nie jest dopuszczalne sumowanie administracyjnych kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym dotyczących czasu pracy lub skrócenia okresu odpoczynku kierowców, jeżeli jedno stwierdzone naruszenie w tym zakresie podlega kwalifikacji wyłącznie do jednej pozycji załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Stanowiska takie wyrażono w judykaturze (por. wyroki: WSA w Rzeszowie z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1386/19; WSA w Szczecinie z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1046/19; WSA w Opolu z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Op 25/20). Mając powyższe rozważania na względzie należało uznać, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów materialnoprawnych, to jest art. 92a ust. 1, 7 i 11 u.t.d. w związku z Lp. 5.5.1. i Lp. 5.5.2. oraz Lp. 5.11.1 i Lp.5.11.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, poprzez ich wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co wyżej wykazano. Mając powyższe rozważania na względzie, wobec dopuszczenia się przez organy naruszenia przepisów prawa materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. – uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. (nr [...]), o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w pkt II sentencji wyroku uzasadnione jest treścią przepisów art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na wysokość tych kosztów złożył się wyłącznie uiszczony przez stronę wpis od wniesionej skargi w kwocie 110 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI