III SA/Wr 157/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-07-05
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowyczas pracy kierowcówtachografkary pieniężneczas prowadzenia pojazduokresy odpoczynkuustawa o transporcie drogowymrozporządzenie 561/2006rozporządzenie 165/2014kontrola

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na przewoźnika drogowego, uznając błędną interpretację przepisów dotyczącą sumowania kar za naruszenia czasu pracy kierowców.

Sprawa dotyczyła skargi P. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy karę pieniężną w wysokości 12.500 zł za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące sposobu ustalania wysokości kar, stosując nieprawidłową metodę sumowania kar zamiast przyporządkowania naruszenia do właściwego przedziału czasowego i przypisanej mu sankcji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę P. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy karę pieniężną w wysokości 12.500 zł nałożoną przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Kara została nałożona za liczne naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, dotyczące m.in. czasu prowadzenia pojazdu i okresów odpoczynku kierowców. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy obu instancji błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące sposobu ustalania wysokości kar. W szczególności, Sąd wskazał na nieprawidłowe stosowanie metody sumowania kar za poszczególne przedziały czasowe naruszenia, zamiast przyporządkowania naruszenia do jednej, właściwej pozycji w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Sąd uznał za zasadne kary za naruszenia z lp. 5.2 (przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu) i lp. 5.10 (przekroczenie 6 okresów 24-godzinnych od odpoczynku tygodniowego) oraz lp. 6.3.11 (niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu). Natomiast kary za naruszenia z lp. 5.5, 5.6, 5.7, 5.11 i 5.12 zostały uznane za nieprawidłowo naliczone z powodu błędnego sumowania kar. Sąd podkreślił, że jedno stwierdzone naruszenie powinno być kwalifikowane tylko do jednej pozycji załącznika nr 3, a nie sumowane z innych pozycji. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d. (okoliczności wyłączające odpowiedzialność), uznając, że przedsiębiorca powinien był przewidzieć i zapobiec naruszeniom.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sposób naliczania kar pieniężnych poprzez sumowanie kar za poszczególne przedziały czasowe naruszenia jest niezgodny z prawem. Jedno stwierdzone naruszenie powinno być kwalifikowane tylko do jednej pozycji załącznika nr 3 do u.t.d., a nie sumowane z innych pozycji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy załącznika nr 3 do u.t.d. nie przewidują sumowania kar za poszczególne przedziały czasowe naruszenia. Jedno naruszenie powinno być przyporządkowane do jednej, właściwej pozycji, a wysokość kary powinna odpowiadać rzeczywistemu okresowi przekroczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.t.d. art. 92a

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c

Ustawa o transporcie drogowym

Pomocnicze

u.t.d. art. 226

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.c.p.k. art. 21

Ustawa o czasie pracy kierowców

u.c.p.k. art. 2 § pkt 6a)

Ustawa o czasie pracy kierowców

u.c.p.k. art. 3 § pkt h)

Ustawa o czasie pracy kierowców

u.c.p.k. art. 3 § pkt i)

Ustawa o czasie pracy kierowców

u.c.p.k. art. 7 § ust. 1

Ustawa o czasie pracy kierowców

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna interpretacja przepisów dotyczących sposobu ustalania wysokości kar za naruszenia czasu pracy kierowców, polegająca na nieprawidłowym sumowaniu kar za poszczególne przedziały czasowe. Niewłaściwe przyporządkowanie naruszeń do konkretnych pozycji w załączniku nr 3 do u.t.d., co prowadzi do zawyżenia kar.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów obu instancji dotyczące prawidłowości naliczania kar poprzez sumowanie poszczególnych sankcji. Argumenty organów dotyczące zastosowania art. 92c u.t.d. (okoliczności wyłączające odpowiedzialność).

Godne uwagi sformułowania

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela i przyjmuje za swoje poglądy orzecznictwa sądowoadministarcyjnego co do rozumienia przepisów załącznika nr 3 do uotd, przesądzającym o braku podstaw prawnych do sumowania sankcji. Jedno stwierdzone naruszenie w każdym z wyżej wymienionych wykazów naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega kwalifikacji wyłącznie do jednej pozycji (określonego jej punktu) załącznika nr 3 do u.t.d. Naruszenie w postaci niepoprawnego operowania przełącznikiem tachografu ma charakter obiektywny w tym znaczeniu, że nawet niezamierzone wadliwe operowanie przełącznikiem tachografu jest przez ustawodawcę sankcjonowane.

Skład orzekający

Barbara Ciołek

przewodniczący-sprawozdawca

Magdalena Jankowska Szostak

sędzia

Aneta Brzezińska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naliczania kar pieniężnych za naruszenia czasu pracy kierowców, w szczególności zakaz sumowania kar za poszczególne przedziały czasowe naruszenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o transporcie drogowym i załączników do niej, w kontekście kar pieniężnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu karania przewoźników drogowych za naruszenia czasu pracy kierowców i wyjaśnia kluczową kwestię interpretacji przepisów dotyczących naliczania kar, co jest istotne dla branży.

Koniec z sumowaniem kar za czas pracy kierowców? WSA wyjaśnia, jak prawidłowo naliczać sankcje.

Dane finansowe

WPS: 12 500 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wr 157/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Barbara Ciołek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 919
art. 92a, art. 226, art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Jankowska Szostak Asesor WSA Aneta Brzezińska Protokolant: referent Kamila Ostrowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. we W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2 listopada 2021 r. nr BP.500.159.2021.0165.DL1.135455 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej: I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz P. Sp. z o.o. we W. kwotę 400 (słownie: czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P. Sp. z o.o. z/s we W. (dalej: strona, skarżąca, spółka) jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej organ II instancji, organ odwoławczy, GITD) z dnia 2 listopada 2021 r. nr BP.500.159.2021.0165.DL1.135.455 - wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 14, art. 92a, art. 92b, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 919 ze zm., dalej uotd), Ip. 5.2, lp. 5.5, lp. 5.6, lp. 5.7, lp. 5.10, lp. 5.11, lp. 5.12, lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do uotd, art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1; dalej: rozporządzenie nr 561/2006), art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1, dalej: rozporządzenie nr 165/2014) – utrzymująca w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji, DWITD) z dnia 3 maja 2021 r.
nr WI.8140.1113.2021.10062.4-KF o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości
12.500,00 zł.
Organ I instancji nakładając karę pieniężną wskazał, że na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia 26 lutego 2021r. przeprowadzono kontrolę w siedzibie spółki. Do kontroli strona okazała licencję nr [...] dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy wydaną w dniu 2 marca 2017 r. Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez stronę obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Kontrolą objęto okres od dnia 01 października 2020r. do 31 grudnia 2020 r. Zgodnie z okazanymi dokumentami, przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniał średnio 22 kierowców. Ustalenia kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia 17 marca 2021 r.
W wyniku kontroli organ stwierdził naruszenia wskazane w załączniku nr 3 do uotd:
1. lp. 5.2 - przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny, co jest sankcjonowane karą w wysokości 100 złotych; powyższe naruszenie organ stwierdził w 17 przypadkach, co dało kwotę kary 1.700 zł
2. lp. 5.5 - skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego, o czas do 1 godziny, sankcjonowane jest karą w wysokości 100 złotych, o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut, sankcjonowane jest karą w wysokości 200 złotych; powyższe naruszenie organ stwierdził w trzech przypadkach (przekroczenia dotyczyły czasu 1 godzina i 57 minut, 1 godzina i 56 minut, 4 godziny i 30 minut) i wymierzył łączną karę 1.600 zł;
3. lp. 5.6 - niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny, sankcjonowane jest karą w wysokości 100 złotych, skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin, sankcjonowane jest karą w wysokości 200 złotych; powyższe naruszenie organ stwierdził w 3 przypadkach (2 przypadki poniżej godziny i jeden o 2 godziny i 14 minut) i wymierzył łączną kwotę kary 850 zł;
4. lp. 5.7 - skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: o czas do 1 godziny; sankcjonowane jest karą w wysokości 150 złotych, o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin, sankcjonowane jest karą w wysokości 350 złotych, za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin, sankcjonowane jest karą w wysokości 550 złotych; powyższe naruszenie organ stwierdził w 9 przypadkach (w 7 poniżej godziny, w 2 przypadkach powyżej godziny, tj. 1 godzina i 54 minuty, 1 godzina i 36 minut) i wymierzył łączną kwotę kary 2.050,00 zł;
5. lp. 5.10 - przekroczenie 6 kolejnych okresów 24-godzimiych od uprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku: o czas do mniej niż 3 godzin, sankcjonowane jest karą w wysokości 350 złotych, o czas od 3 godzin do mniej niż 12 godzin, sankcjonowane jest karą w wysokości 450 złotych, o czas od 12 godzin, sankcjonowane jest karą w wysokości 550 złotych; powyższe naruszenie organ stwierdził w 1 przypadku, poniżej 3 godzin i wymierzył karę 350 zł;
6. lp. 5.11- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; o czas do mniej niż 30 minut, sankcjonowane jest karą w wysokości 100 złotych, o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut, karą w wysokości 250 złotych, za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut, karą w wysokości 350 złotych, międzynarodowym okazjonalnym przewozie osób, w godzinach od 2200 do 600, gdy pojazd obsługuje jeden kierowca: o czas do mniej niż 1 godzina i 30 minut - karą w wysokości 50 złotych, za każdą rozpoczętą godzinę od 3 godzin - karą w wysokości 100 złotych; powyższe naruszenie organ stwierdził w 22 przypadkach (w 18 przypadkach poniżej 30 minut i w 4 przypadkach powyżej 30 minut do mniej niż godziny, tj. 45 minut, 33 minuty, 46 minut, 37 minut) i wymierzył łączną kwotę kary 3.200,00 zł;
7. lp. 5.12 - przekroczenie dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej: o czas od 1 godziny do mniej niż 3 godzin sankcjonowane jest karą w wysokości 50 złotych, za każdą rozpoczętą godzinę od 3 godzin sankcjonowane jest karą w wysokości 100 złotych; powyższe naruszenie organ stwierdził w 35 przypadkach (w 30 przypadkach od godziny do mniej niż 3 godzin i w 5 przypadkach powyżej 3 godzin) i wymierzył łączną kwotę kary 2.300 zł;
8. lp. 6.3.11 - niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy, sankcjonowane jest karą w wysokości 100 złotych, maksymalnie 1 .000 złotych - za każdy dzień; powyższe naruszenie organ stwierdził w 4 przypadkach i wymierzył kwotę kary 400 zł;
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, organ I instancji decyzją z dnia 09 kwietnia 2021 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 12.500 zł. Organ I instancji nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92c uotd, strona nie wskazała na żadne okoliczności, których nie mogła przewidzieć ani na które nie miała wpływu.
W wyniku odwołania strony, organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, że okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości, co do zasadności nałożenia kary. GITD nie stwierdził podstaw do zastosowania art. 92c uotd.
Wskazał organ, że okoliczności faktyczne zostały ustalone prawidłowo i prawidłowo zastosowano przepisy. Organ odwoławczy uznał za niezasadne zarzuty podniesione w odwołaniu dotyczące naruszenia przepisów uotd poprzez zsumowanie kar w nich zapisanych. W ocenie organu odwoławczego przy prawidłowej wykładni przepisów grupy lp. 5 załącznika nr 1 do u.t.d. oraz grupy lp. 5. załącznika nr 3 do ustawy należy przywołać pierwotny tekst załącznika do ustawy o transporcie drogowym ogłoszonego w dniu 6 września 2001 r. (Dz. U. Nr 125, poz. 1371). Organ wskazał, że przepisy zawierające normy sankcjonujące dla przepisów materialnych regulujących materię czasu pracy kierowcy zostały zawarte w części numerowanej jako lp. 1.11 załącznika w pozycjach od 1.11.1 do 1.11.6. Pierwszy przepis z tej grupy czyli lp. 11.1 .1 załącznika został skonstruowany w następujący sposób tj.: 1.11.1 Skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne:
a) o czas do jednej godziny 50 (wysokość kary w złotych zgodnie z pierwszym wierszem kolumny 1)
b) za każdą rozpoczętą kolejną godzinę 50 (wysokość kary w złotych zgodnie z pierwszym wierszem kolumny 1).
Wymiar naruszenia, do którego należało zastosować powyższy przepis wynikał z zebranego materiału dowodowego (wykresówek, danych z kart kierowców bądź ewidencji czasu pracy). Organ wskazał, że przepis ten nie określał w formie liczbowej nominalnej wartości skrócenia do której należało przyporządkować rzeczywistą wartość skrócenia ustaloną w danym przypadku lecz podawał przedziały czasowe czyli przedział pierwszy - do jednej godziny oraz następny - za każdą rozpoczętą kolejną godzinę. Zastosowanie tego przepisu było możliwe tylko jeżeli ustalony w danym przypadku podczas kontroli okres czasu stanowiący skróconą wartość odpoczynku wynoszącą np. 5 godzin podzieli się odcinek czasu określony w pkt a) czyli do jednej godziny oraz kolejne 4 odcinki czasu stanowiące każdą kolejną rozpoczętą godzinę. Otrzymane w ten sposób działanie dawało łączną kwotę kary pieniężnej 250 złotych czyli: 50 zł + 50zł + 50zł + 50 zł + 50 zł = 250 zł, gdyż kierowca odpoczywał za krótko o 5 godzin a więc tyle ile składników ma przedstawione wyżej równanie sumy. Identyczną zasadę stosowało się do pozostałych naruszeń grupy 1.11.2- 1.11.6 pierwotnego załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że opisana zasada wykładni przepisów zawierających normy sankcjonujące dla naruszeń przepisów materialnych określających maksymalne oraz i minimalne wartości okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw oraz odpoczynków nigdy nie została podważona w orzecznictwie zarówno wojewódzkich sądów administracyjnych jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Organ odwoławczy wskazał dalej, że ustawą o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 5 lipca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 1481) dokonano kolejnej zmiany istniejących załączników ustawy o transporcie drogowym. W zakresie zmian załącznika nr 3 do ustawy skonstruowano przepisy grupy 5 załącznika obejmującej naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców tj. przepisy lp. 5.1, lp. 5.2., lp. 5.3., lp. 5.4, lp. 5.5., lp. 5.6, lp. 5.7, lp. 5.8, lp. 5.10., lp. 5.11, lp. 5.13., lp. 5.14, lp.5.15, lp. 5.16, lp. 5.17., lp. 5.18 w taki sposób, że wskazano trzy lub więcej przedziałów czasowych, a następnie do każdego z przedziałów przypisano kwotę kary pieniężnej. Organ podkreślił, że odpowiednikami przepisu lp. 1.11.1 pierwotnego załącznika do u.t.d. są w obecnym stanie prawnym przepisy: lp. 5.5, lp. 5.6., lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. Każdy z wskazanych wyżej trzech przepisów składa się z trzech punktów określających konkretny przedział czasowy do którego to przedziału kolejna kolumna załącznika nr 3 do u.t.d. przyporządkowuje karę pieniężną. Konstrukcja ww. przepisów, tak jak miało to miejsce w pierwotnym tekście załącznika, nie wskazuje formie liczbowej nominalnej wartości skrócenia do której należy przyporządkować rzeczywistą wartość skrócenia — wynika to z faktu że ostatni punkt każdego z przepisów czyli np. lp. lp. 5.5.3, lp. 5.6.3, lp. 5.7.3 opisuje nie łączną wartość liczbową skróconego okresu lecz wyłącznie jeden z jego przedziałów czyli odpowiednio: za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut (lp.5.5.3), za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin ( lp. 5.6.3), za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin(lp.5.7.3). W ocenie organu odwoławczego powyższe oznacza, że reguła stosowania nie uległa zmianie czyli okres czasu stanowiący skróconą wartość odpoczynku (np. do wymaganego odpoczynku regularnego) kierowcy wynoszącą np. 5 godzin należy podzielić na kolejne odcinki czasu:
- pierwszy przedział do jednej godziny,
- drugi przedział powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut,
- trzeci przedział: 2 godzina i 31 minut do 3 godziny i 30 minut,
- czwarty przedział: 3 godzina i 31 minut do 4 godziny i 30 minut,
- piąty przedział: 4 godzina i 31 minut do 5 godziny ( a więc końca okresu skrócenia).
Następnie kwoty kar pieniężnych przyporządkowane do każdego z przedziałów należy dodać do siebie, co opisuje równanie 100zł + 200zł + 350zł + 350zł + 350zł = 1350 zł. Organ odwoławczy podkreślił, że otrzymana suma kar pieniężnych odzwierciedla wielkość skrócenia odpoczynku dziennego, to jest wielkość 5 godzin rozpisaną na następujące po sobie przedziały czasowe (czyli 1h + 1.5h + 1h + 1h + 0.5h).
Organ podniósł, że zaprezentowany tok rozumowania ma zastosowanie dla wszystkich pozostałych przepisów, to jest lp. 5.1, lp. 5.2., lp. 5.3., lp. 5.4, lp. 5.8, lp. 5.10., lp. 5.11, lp. 5.13., lp. 5.14, lp.5.15, lp. 5.16, lp. 5.17., lp. 5.18 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym niezależnie od tego czy dotyczą parametru przekroczenia czasu jazdy bądź skrócenia czasu odpoczynku. Wprowadzona konstrukcja narzuca jeden określony tok rozumowania i nie dopuszcza pomijania któregokolwiek z punktów każdego z przepisów w procesie subsumpcji. Przykładowo, pominięcie punktu pierwszego lub drugiego przepisu lp.5.5. załącznika nr 3 do u.t.d. oznaczałoby, że rzeczywisty wymiar skrócenia odpoczynku dziennego regularnego wynoszący 5 godzin miałby swój wymiar prawny wynikający z zastosowania tylko punktów 2 i 3 albo tylko punktu 3 odnoszący się do skrócenia odpoczynku wynoszącego hipotetycznie 4 godziny albo wynoszącego hipotetycznie 2 godziny i 30 minut. Takie rozwiązanie w ocenie organu byłoby rażąco nielogiczne i sprzeczne z rzeczywistością. Prowadziłoby do sytuacji, w której np. kierowca - przedsiębiorca, który dokonał skrócenia odpoczynku tylko o jedną godzinę ponosi karę w wysokości 100 zł, natomiast w przypadku jeżeliby skrócił odpoczynek o 5 godzin, kary za okres stanowiący pierwszą godzinę skrócenia nie otrzyma pomimo iż, ta właśnie pierwsza godzi stanowi integralną część okresu stanowiącego naruszenie. Organ nie zgodził się z argumentem, że kara jednostkowa określona w przepisie lp. 5.5.2 "pochłania" karę z lp. 5.5.1, gdyż przepis lp. 5.5.2 dotyczy innego przedziału czasowego. Analogicznie, nie sposób wywnioskować, że kara z przepisu lp. 5.5.3 "pochłania" okres określony w lp. 5.5.2 i równocześnie w lp. 5.5.1 - gdyż lp. 5.5.3 w sposób wyraźny odnosi się do ściśle określonego przedziału czasowego czyli za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut.
Ponadto organ wskazał, że ustawą o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 5 lipca 2018r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1481) wprowadzono po raz pierwszy do załączników ustawy o transporcie drogowym kolumnę czwartą wskazującą nr grupy naruszeń oraz ich wagę, wskazane w załączniku I do rozporządzenia 2016/4032) (PN - poważne naruszenie, BPN - bardzo poważne naruszenie, NN - najpoważniejsze naruszenie). Załącznik I rozporządzenia Komisji UE 2016/403 na mocy art. 1 tegoż rozporządzenia określa wykaz kategorii, stopni i rodzajów poważnych naruszeń, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego - czyli węższej grupy podmiotów niż grupa podmiotów wobec których stosuje się kary pieniężne określone w załącznikach nr 1, nr 3 i nr 4 ustawy o transporcie drogowym. Przykładowo, postępowania o utratę dobrej reputacji nie dotyczą przedsiębiorców wykonujących przewozy na potrzeby własne, gospodarstw rolnych wykonujących przewozy drogowe powyżej promienia 100 km od siedziby gospodarstwa czy też osób fizycznych wykonujących przewozy niehandlowe pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7, 5 tony (np. przewozu koni na potrzeby zawodów hippicznych). Naruszenia przepisów rozporządzeń 561/2006 oraz 165/2014 zostały skategoryzowane w załączniku nr III do Dyrektywy 2006/22/WE. Pomiędzy kategoryzacją określoną w załączniku nr I do rozporządzenia 2016/403 a kategoryzacją określoną w Dyrektywie 2006/22/WE występują niewielkie ale istotne różnice, to jest np. w dyrektywie wyliczenie poszczególnych naruszeń opiera się na przyporządkowaniu liter alfabetu oraz cyfr podczas gdy w rozporządzeniu 2016/403 zastosowano wyliczenie w postaci cyfr. Ponadto w dyrektywie wprowadzono kategorię naruszeń mniejszej wagi, która nie występuje w rozporządzeniu 2016/403.
W ocenie organu odwoławczego powyższe wywody potwierdzają tezę, że celem wprowadzenia kolumny 4 w załącznikach do u.t.d. jest wyłącznie zapewnienie poprawnego obliczenia łącznej liczby poważnych naruszeń w postępowaniach dotyczących dobrej reputacji a co istotniejsze, umożliwienia przekazywania informacji o wadze naruszeń popełnionych przez przewoźników z innych krajów Unii Europejskiej właściwym służbom i organom krajów macierzystych tych przewoźników. Odesłania do wagi naruszenia określonej w rozporządzeniu 2016/403 nie mogą stanowić natomiast punktu odniesienia co do sposobu naliczania kar pieniężnych za naruszenia czasu pracy określonych w załącznikach nr 1 i nr 3 do u.t.d. (załącznik nr 4 jest pozbawiony przepisów o cechach konstrukcyjnych omawianych powyżej) już z tego powodu, że sankcje pieniężne dotyczą szerszej kategorii podmiotów - w tym również przewoźników ale z krajów poza Unią Europejską, np. Ukrainy, Federacji Rosyjskiej, Kazachstanu itp.). Odmienne założenie nie wynika z treści samej ustawy o transporcie drogowym, to jest tytułu każdej kolumny czwartej załączników nr 1, nr 2 i nr 4 ustawy o transporcie drogowym a więc wniosek, że waga naruszenia czyli PN, BPN, NN załącznika nr I rozporządzenia 2016/403 kształtuje wyliczenie wysokości kary pieniężnej każdego z przepisów, w tym między innymi lp. 5.1, lp. 5.2., lp. 5.3., lp. 5.4, lp. 5.5., lp. 5.6, lp. 5.7, lp. 5.8, lp. 5.10., lp. 5.11, lp. 5.13., lp. 5.14, lp.5.15, lp. 5.16, lp. 5.17., lp. 5.18 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, jest niepoprawny.
Odnośnie błędu w zapisie czasu w tachografie organ odwoławczy wskazał, że kontrolowany pojazd był wyposażony w tachograf cyfrowy, tj. zgodny z załącznikiem IB do rozp. 3821/85. Wyjaśnił organ, że Wymaganie 027: Funkcja pomiaru czasu mierzy czas nieprzerwanie i cyfrowo podaje datę i czas UTC. Wymaganie 028: Do datowania w urządzeniu rejestrującym (rejestracja, wymiana danych) i do wszystkich wydruków wymienionych w dodatku 4 "Wydruki" używane są data i czas UTC. Wymaganie 030 Dryft czasu mieści się w graniach ± 2 sekundy dziennie w warunkach zgodnych z homologacją typu. W załączniku IB do 3821/85 odnoszącym się do taćhografów cyfrowych dopuszczalny dryft (granica błędu) wynosi ± 2 sekundy dziennie, czyli dużo mniej niż 1 minutę. Tachograf nie mógł zatem nieprawidłowo zarejestrować wymiaru drugiej części przerwy.
Dalej organ powołał się na treść art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 zgodnie z którym pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego -na postój.
Zaznaczył organ, że kierowcy za naruszenia, których nałożono na stronę postępowania kary pieniężne nie okazali opisanych wydruków z urządzenia rejestrującego bądź nie dokonali ich opisania najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój, dlatego organ nie miał podstaw dla uwzględnienia argumentacji skarżącego. Organ odwoławczy ponownie przeanalizował zgromadzony w trakcie kontroli materiał dowodowy i stwierdził, że przedłożone wydruki z kart kierowców nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ wydruki te zostały wydrukowane i opisane w dniach 17 marca 2021 r. i 26 marca 2021 r., a protokół kontroli został odebrany 17 marca 2021 r., co wskazuje, że przedłożone wydruki zostały sporządzone po odebraniu protokołu kontroli i na potrzeby wszczętego postępowania administracyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) strona wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie:
1) art. 15 Kpa oraz stanowiącego jegó konkretyzację art. 127 Kpa, poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, jako gwarancji procesowej strony postępowania administracyjnego, wyrażającej się w możliwości żądania przez nią wyjaśnienia wątpliwości faktycznych i prawnych w ponownym rozstrzygnięciu jej sprawy indywidualnej załatwionej decyzją organu I instancji,
2) art. 6 Kpa i wynikającej z art. 7 Konstytucji RP zasady działania organów na podstawie przepisów prawa i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez pominięcie dyrektyw wykładni ceiowościowej i funkcjonalnej przepisów ustawy o transporcie drogowym,
3) zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 Kpa, realizowanej na mocy art. 9 i 107 § 3 Kpa., poprzez niewystarczające w ustalonym stanie faktycznym wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek i środków dowodowych, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy i w konsekwencji wydanie decyzji bez wyczerpującego umotywowania i oceny wszystkich okoliczności sprawy,
4) art. 156 § 1 Kpa, poprzez błędną podstawę prawną naruszeń i art. 107 § 3 Kpa w zw z przepisami o czasie pracy kierowców z załącznika nr 3 u.t.d. przez niezrozumiałe uzasadnienie decyzji i negowanie powszechnej interpretacji stosowania prawa w orzecznictwie Sądów Administracyjnych,
5) art. 139 Kpa, w z w art.7, 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa poprzez błędną kwalifikację i nieprawidłową weryfikację kwestii zawyżenia kar za naruszenia Ip. 5.5, 5.6, 5,7, 5.8, 5.10, 5.11 i ip. 5.12 załącznika nr 3 utd., co ma istotny wpływ na wynik sprawy,
6) art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z Ip. 6.3.11 i Ip. 5.12 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez ich zastosowanie bez wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia,
7) przepisów postępowania, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i niewydanie decyzji w oparciu o całokształt okoliczności sprawy oraz uchybienie zasadzie rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także przez orzekanie bez kierowania się zasadą słuszności interesu strony oraz przepisami art. 7a § 1 i art. 8ia Kpa, które nakazują rozstrzygać wątpliwości, co do stanu faktycznego lub wątpliwości prawnych na korzyść strony postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona nie wskazała na nieprawidłowość sumowania kar, powołała się przy tym na orzeczenia sądów administracyjnych. Nie zgodziła się strona ze stanowiskiem organu odnośnie nieprawidłowego operowania przełącznikiem tachografu. Zarzuciła również strona niewyjaśnienie w decyzji stanowiska organu odnośnie pracy w porze nocnej.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję według wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że narusza ona prawo w stopniu skutkującym koniecznością jej uchylenia.
W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie uzasadniał nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1.700 zł z tytułu – naruszenia z lp. 5.2 zał. nr 3 do uotd - akta sprawy potwierdzają, że w 17 przypadkach kierowcy przekroczyli maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu ssankcjonowany karą 100 zł. Przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny, sankcjonowane jest karą w wysokości 100 złotych.
Nie kwestionuje Sąd również stanowiska organu w zakresie naruszenia z lp. 5.10 zał. nr 3 do uotd. Zasadnie powołał się organ na art. 4 lit. i) i h) rozporządzenia nr 561/2006 oraz art. 8 ust. 1 i 6-9 nr 561/2006 oraz lp. 5.10.1. zał. nr 3 do uotd, który sankcjonuje przekroczenie 6 kolejnych okresów 24 godzinnych od uprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku: - o czas do mniej niż 3 godzin karą pieniężną w wysokości 350 złotych, - o czas od 3 godzin do mniej niż 12 godzin karą pieniężną w wysokości 450 złotych, - o czas od 12 godzin karą pieniężną w wysokości 550 złotych.
Jak wynika z akt - dane cyfrowe kierowcy potwierdzają, że 7 grudnia 2020 r. o godzinie 9:02 po wykorzystaniu odpoczynku tygodniowego, kierowca rozpoczął nowych 6 okresów 24 godzinnych, przed upływem, których kierowca był zobowiązany do rozpoczęcia następnego odpoczynku tygodniowego. Kierowca następny tygodniowy odpoczynek rozpoczął dnia 13 grudnia 2020 r. o godzinie 11:13. A zatem kierowca przekroczył 6 okresów 24 godzinnych i swój następny odpoczynek tygodniowy rozpoczął o 2 godziny i 11 minut za późno. Podczas kontroli przedsiębiorca nie okazał dokumentu - opisanego wydruku, uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Jako zasadne ocenia Sąd stanowisko organu w zakresie kary z l.p. 6.3.11. zał. nr 3 uotd dotyczącego niepoprawnego operowania przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy – za każdy dzień. Należy wskazać, że zgodnie z art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy.
Stosownie do treści art. 34 ust. 5 ww. rozporządzenia kierowcy:
a) zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu;
b) obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów:
(i) czas prowadzenia pojazdu;
(ii)"inna praca", która oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE, a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim;
(iii)"okresy gotowości" zgodnie z definicją w art. 3 lit. b) dyrektywy 2002/15/WE;
(iv)przerwy, odpoczynek, urlop wypoczynkowy lub zwolnienie lekarskie.
Konsekwencją powyższych uregulowań jest treść lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d., który niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień 100 maksymalnie 1 000 zł.
Akta sprawy potwierdzają, że we wskazanych 2 dniach października 2020 r. i 2 dniach grudnia 2020 r. doszło do nieprawidłowego operowania przełącznikiem tachografu, tj. w spornych dniach w czasie gdy tachograf rejestrował "inną pracę", w rzeczywistości kierowca odbierał wymagany przepisami odpoczynek. Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy kierowca niepoprawnie operował przełącznikiem tachografu (selektorem), czego skutkiem było rejestrowanie niewłaściwej aktywności, tj. "innej pracy", zamiast "odpoczynku" organy prawidłowo uznały, że takie działanie wypełnia znamiona naruszenia określonego w lp.6.3.11 załącznika nr 3 uotd i wymierzyły karę pieniężną w łącznej wysokości 400 zł (4 dni/naruszeń x 100 zł). Naruszenie w postaci niepoprawnego operowania przełącznikiem tachografu ma charakter obiektywny w tym znaczeniu, że nawet niezamierzone wadliwe operowanie przełącznikiem tachografu jest przez ustawodawcę sankcjonowane. A zatem stwierdzenie przez organ, że do takiego niepoprawnego operowania przełącznikiem tachografu doszło - a tak bezsprzecznie stwierdzono w sprawie - uprawnia organ do nałożenia kary.
Jako naruszające przepisy ocenił natomiast Sąd wymierzenie kary za naruszenia z lp. 5.5, lp. 5.6, lp. 5.7., lp. 5.11., lp. 5.12.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące sposobu ustalania wysokości kar za stwierdzone w toku kontroli naruszenia, a argumentacja organu odwoławczego uzasadniająca zastosowanie sumowania kar nie zasługuje na uwzględnienie.
W zakresie naruszenia z lp. 5.5 załącznika nr 3 do uotd, to sankcjonuje on skrócenie dziennego czasu odpoczynku: o czas do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 100 złotych, oraz o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut karą pieniężną w wysokości 200 złotych, za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut, karą w wysokości 350 złotych. Organ wadliwie przyjął, że za naruszenia polegające na skróceniu przez kierowców dziennego odpoczynku o 1 godzinę i 57 minut oraz 1 godzinę i 56 minut oraz 4 godziny i 30 minut, należy odpowiednio dokonać zsumowania kar za czas do jednej godziny i powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut i za każdą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut.
Naruszenia należało przyporządkować tylko do jednej pozycji, tj. za naruszenia – przekroczenie o 1 godzinę i 57 minut oraz 1 godzinę i 57 minut należało nałożyć karę w wysokości 200 zł, ponieważ mieści się we wskazanym w przepisie przedziale czasowym, a za naruszenie 4 godziny i 30 minut karę w wysokości 350 zł, ponieważ jest w tak sankcjonowanym przedziale czasowym. Nieprawidłowe jest zakwalifikowanie jednego ujawnionego naruszenia do dwóch różnych naruszeń opisanych i sankcjonowanych odrębnie w dwóch różnych jednostkach redakcyjnych lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Wysokość kary nie może bowiem obejmować sumy kar określonych w pkt 1 i 2 oraz pkt 1, 2 i 3 lp. 5.5. załącznika nr 3 do u.t.d., gdyż nie wynika to z treści tych jednostek redakcyjnych i sposobu redakcji całości tego uregulowania.
Podobna zasada dotyczy pozostałych stwierdzonych przez Sąd nieprawidłowości popełnionych przez organ w związku z karaniem naruszeń sankcjonowanych w pkt 5 złącznika nr 3 do uotd.
W zakresie naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.6 załącznika nr 3 do uotd polegającego na niespełnieniu wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku Sąd nie kwestionuje kar za naruszenia dot. lp. 5.6.opisane w decyzji pod. poz. 2 i 3 po 100 zł za każde (str. 10 decyzji akapit 1), natomiast jako nieprawidłowe ocenia Sąd nałożenie kary z poz. 1, gdzie organy stwierdziły, że w przypadku kierowcy W. N. w dniu 5 października 2020 r. doszło do skrócenia dziennego czasu odpoczynku o 2 godziny i 14 minut. Organy nałożyły z tego tytułu karę na podstawie l.p. 5.6.1, 5.6.2 i 5.6.3 w łącznej wysokości 650 zł. Stwierdzone naruszenie należało w ocenie Sądu przyporządkować tylko do sankcji z l.p. 5.6.3 przewidującego karę w wysokości 350 zł za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin.
W zakresie naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.7 załącznika nr 3 do uotd polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku: o czas do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 150 złotych; o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin karą pieniężną w wysokości 350 złotych, oraz za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin karą pieniężną w wysokości 550 złotych.
Sąd nie kwestionuje kar za naruszenie dot. lp. 5.7 opisanych w decyzji pod. pozycją 1-4, 7-9 (str. 11-12 decyzji) dotyczących skrócenia dziennego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny i nałożenia kar po 150 zł za każde naruszenie. Nieprawidłowe jest natomiast nałożenie kar opisanych pod poz. 5 i 6 w decyzji (str. 11), gdzie organ w przypadku przekroczenia o 1 godzinę i 54 minuty i o jedną godzinę i 36 minut, nałożył odpowiednio po 500 zł kary. Stwierdzone naruszenie należało w ocenie Sądu przyporządkować tylko do sankcji z l.p. 5.7.2. przewidującego karę w wysokości 350 zł za czas powyżej 1 godziny do 2 godzin.
W zakresie naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11 załącznika nr 3 do uotd polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut karą pieniężną w wysokości 100 złotych; o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny 30 minut karą pieniężną w wysokości 250 złotych; za każde następne rozpoczęte 30 minut od 1 godziny 30 minut karą pieniężną w wysokości 350 złotych.
Sąd nie kwestionuje kar za naruszenie dot. lp. 5.11 opisanych w decyzji pod pozycją 1-10, 12-14, 17-19, 21-22 (str. 13-15 decyzji) dotyczących przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut i nałożenia kary pieniężnej w wysokości 100 zł za każde naruszenie. Nieprawidłowe jest natomiast nałożenie kar opisanych pod poz. 11, 15, 16, 20 w decyzji (str. 14, 15), gdzie organ w przypadku przekroczenia o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny i 30 minut (poz. 11 -45 minut, poz. 15 -33 minuty, poz. 16 -46 minut, poz. 20- 37 minut), nałożył odpowiednio po 350 zł kary za każde naruszenie. Stwierdzone naruszenia należało w ocenie Sądu przyporządkować tylko do sankcji z l.p. 5.7.2. przewidującego karę w wysokości 250 zł, a nie sumować kar z lp. 5.7.1. i 5.7.2.
W zakresie naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.12 załącznika nr 3 do uotd polegającego na przekroczeniu dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej, o czas od 1 godziny do mniej niż 3 godzin, karą 50 złotych, za każdą rozpoczętą godzinę od 3 godzin, karą 100 złotych.
Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. 2012 poz. 1155 ze zm.) w przypadku gdy praca jest wykonywana w porze nocnej, czas pracy kierowcy nie może przekraczać 10 godzin w danej dobie. Stosownie do art. 2 pkt. 6a) ww. ustawy pora nocna to okres czterech godzin pomiędzy godziną 00:00 i godziną 07:00; definicję pory nocnej zawartą w tym przepisie stosuje się wyłącznie do celów ustalania czasu pracy. W myśl art. 3 pkt. h) dyrektywy 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2002 r. w sprawie organizacji czasu pracy osób wykonującychczynności w trasie w zakresie transportu drogowego "pora nocna" oznacza okres co najmniej czterech godzin, w rozumieniu prawa krajowego, między godziną 00.00 i godziną 07.00. Zgodnie z art. 3 pkt i) "praca w porze nocnej" oznacza każdą pracę wykonywaną w porze nocnej. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 Państwa Członkowskie podejmą środki niezbędne w celu zapewnienia, że jeśli wykonywana jest praca w porze nocnej, dobowy czas pracy nie przekracza dziesięciu godzin w każdym dwudziestoczterogodzinnym okresie. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.12 załącznika nr 3 do uotd.
Sąd nie kwestionuje kar za naruszenie dot. lp. 5.12 zał. nr 3 do uotd opisanych w decyzji pod poz. 1-13, 17-18, 20-32, 34-35 (str. 16-20 decyzji) dotyczących przekroczenia dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej, o czas o czas od 1 godziny do mniej niż 3 godzin i nałożenia kary 50 zł za każde naruszenie. Nieprawidłowe jest natomiast nałożenie kar opisanych pod poz. 14-16, 19, 33 w decyzji, gdzie organ w przypadku stwierdzenia wykonywania pracy powyżej 13 godzin (poz. 14 – 13 godzin i 10 minut, poz. 15 – 13 godzin i 9 minut, poz. 16 – 13 godzin i 16 minut, poz. 19 – 13 godzin i 7 minut, poz. 33. 13 godzin i 4 minuty) nałożył kary po 150 zł za każde naruszenie. Stwierdzone naruszenia należało w ocenie Sądu przyporządkować tylko do sankcji z l.p. 5.12. przewidującej karę w wysokości 100 zł za każdą rozpoczętą godzinę od 3 godzin, a nie sumować kar (50 zł plus 100 zł).
Wskazać w tym miejscu należy, że na mocy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481), która weszła w życie w dniu 3 września 2018 r. zmodyfikowano w załączniku nr 3 sposób opisu poszczególnych naruszeń i wysokość kar za poszczególne naruszenia, a ponadto wysokość kar powiązano bezpośrednio (w większości przypadków) z wagą danego naruszenia. Ze znowelizowanych przepisów ustawy o transporcie drogowym wynika, że przekroczenie progu przewidzianego dla poszczególnego naruszenia powoduje wymierzenie wyższej sankcji za stwierdzone naruszenie, a nie sumowanie sankcji od najniższej do najwyższej. Sumowanie kar za stwierdzone naruszenie prowadzi do nieuprawnionego, kilkukrotnego sankcjonowania jednego naruszenia. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela i przyjmuje za swoje poglądy orzecznictwa sądowoadministarcyjnego co do rozumienia przepisów załącznika nr 3 do uotd, przesądzającym o braku podstaw prawnych do sumowania sankcji przewidzianych m.in. za przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu oraz niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku (zob. w tej materii min.: wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2021 r.; sygn. akt II GSK 1738/21; wyrok z dnia 21 kwietnia 2022 r.; sygn. akt II GSK 2060/21 oraz wyrok z dnia 24 listopada 2021 r.; sygn. akt II GSK 1753/21; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku z dnia z 24 listopada 2021 r. (sygn. akt II GSK 1753/21) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, zgodnie z którym brak jest w przepisach u.t.d. podstaw do sumowania kar jednostkowych, przewidzianych w l.p.5.1, l.p.5.2., l.p. 5.6, l.p. 5.7 oraz l.p. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedmiotowego sumowania nie można tłumaczyć koniecznością zapewnienia skuteczności i proporcjonalności kar, w celu osiągnięcia odstraszającego ich celu, zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z rozporządzenia nr 561/2006, gdyż po pierwsze, państwa członkowskie mogą osiągnąć ten cel, poprzez odpowiednie (progresywne) określenie stawek kar, za poszczególne okresy naruszeń. Poza tym, kumulatywne wymierzanie kar, które również może prowadzić do tego celu, musiałoby mieć konkretną podstawę prawną. Tej jednak nie sposób stwierdzić. Wobec czego przyjąć należy, zgodnie z zasadami logicznego rozumowania oraz zasadami prawniczej argumentacji, że mniejsza skala naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego zawierają się w większym – właściwym jej przedziale. Stąd też w tych wypadkach właściwa jest stawka kary, przewidziana właśnie dla rzeczywistego okresu przekroczenia. W reasumpcji uznać zatem należy, że jedno stwierdzone naruszenie w każdym z wyżej wymienionych wykazów naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega kwalifikacji wyłącznie do jednej pozycji (określonego jej punktu) załącznika nr 3 do u.t.d.
Mając powyższe rozważania na względzie należało uznać, że nakładając na stronę przedmiotowe kary za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa organy dopuściły się naruszenia przepisów we wskazanym wyżej zakresie.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko Sądu.
Niezależnie od wskazanych nieprawidłowości, Sąd nie znalazł podstaw do oceny dokonanej przez organ, że strona nie wykazała okoliczności uwalniających ją od odpowiedzialności opisanych w art. 92c uotd. Słusznie organy oceniły, że skarżąca nie wykazała okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność. W sprawie do naruszenia doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć. Wszystkie okoliczności sprawy były takimi, na które skarżąca, należycie kontrolując i nadzorując kierowców, miała wpływ i mogła je przewidzieć. Podkreślenia wymaga, że dla zwolnienia z odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest ustalenie braku wpływu podmiotu wykonującego przewozy lub inne czynności na powstanie naruszenia. Niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 uotd, powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Przedsiębiorca musi kontrolować na bieżąco czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń. Wpływ ten przejawia się między innymi w możliwości prowadzenia odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli oraz zatrudniania odpowiednich osób. To na przedsiębiorcy ciąży bowiem obowiązek ustalenia, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub działań świadomych tych osób, konsekwencją których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Wskazane w art. 92c u.t.d. przesłanki egzoneracyjne odnoszą się jedynie do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 2163/14, z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2752/14, z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 205/14 z dnia 12 marca 2015 r., wyrok WSA w Opolu z dnia 2 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Op 186/14, CBOSA). W niniejszej sprawie, co słusznie podkreśliły organy żadnych takich obiektywnych, nieprzewidywalnych, nadzwyczajnych okoliczności skarżąca nie wykazała.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI