VI SA/Wa 833/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów wspólnotowych, uznając, że były one stosowane prawidłowo na podstawie ówczesnego brzmienia ustawy o transporcie drogowym.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących transportu drogowego. Skarżący argumentowali, że przepisy te nie były sankcjonowane w polskim prawie w momencie nałożenia kary, ponieważ rozporządzenia wspólnotowe nie były traktowane jako umowy międzynarodowe. Sąd oddalił skargę, uznając, że interpretacja organu była prawidłowa, a przepisy wspólnotowe mogły być podstawą do nałożenia kary na mocy ówczesnego brzmienia ustawy o transporcie drogowym.
Przedmiotem postępowania była skarga A. J. i J. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących transportu drogowego. Skarżący podnosili, że w momencie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji (Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego), przepisy rozporządzeń Rady (EWG) nr 3820/85 i 3821/85 nie były sankcjonowane w polskim porządku prawnym, ponieważ nie stanowiły one umów międzynarodowych w rozumieniu art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym. Argumentowali, że ustawa o czasie pracy kierowców również nie miała zastosowania, gdyż kierowca był zatrudniony na podstawie umowy cywilnoprawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, oddalił ją, stwierdzając, że Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo zinterpretował art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. Sąd podkreślił, że przepisy wspólnotowe mogły być podstawą do nałożenia kary, a późniejsza nowelizacja ustawy jedynie usunęła wątpliwości interpretacyjne. Ponadto, sąd wskazał na prawomocny wyrok WSA z dnia 12 lipca 2006 r. w tej samej sprawie, który oddalił wcześniejszą skargę, co wiązało sąd w zakresie oceny prawnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy rozporządzeń wspólnotowych mogły stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej, ponieważ były one bezpośrednio stosowane w polskim porządku prawnym od momentu przystąpienia Polski do UE, a późniejsza nowelizacja ustawy o transporcie drogowym jedynie usunęła wątpliwości interpretacyjne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy wspólnotowe, w tym rozporządzenia, stają się integralną częścią krajowego porządku prawnego i są bezpośrednio stosowane. Choć ustawa o transporcie drogowym w pierwotnym brzmieniu wymieniała umowy międzynarodowe, sąd przyjął, że rozporządzenia wspólnotowe, ze względu na ich charakter i bezpośrednie stosowanie, mogły być podstawą do nałożenia kary. Podkreślono, że wcześniejsze orzecznictwo, w tym wyrok NSA, potwierdzało tę interpretację.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.t.d. art. 92 § 1 pkt 6
Ustawa o transporcie drogowym
W brzmieniu obowiązującym od 1 maja 2004 r. do 21 grudnia 2005 r. przepis ten upoważniał do nałożenia kary za naruszenie obowiązków wynikających z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych. Sąd uznał, że rozporządzenia wspólnotowe mogły być traktowane jako podstawa do nałożenia kary na mocy tego przepisu.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 art. 6 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 art. 8
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 art. 15 § ust. 2
Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
u.t.d. art. 93 § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Przepis dotyczący nałożenia kary pieniężnej.
Ustawa o czasie pracy kierowców art. 1
Przepis określający zakres zastosowania ustawy do kierowców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenia wspólnotowe nie stanowiły umów międzynarodowych w rozumieniu art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, co skutkowało brakiem podstawy prawnej do nałożenia kary. Ustawa o czasie pracy kierowców nie miała zastosowania do kierowcy wykonującego usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżących dotycząca braku podstawy prawnej do nałożenia kary za naruszenie przepisów wspólnotowych została odrzucona przez sąd.
Godne uwagi sformułowania
organ wadliwie wskazał (...) jako naruszony przepis art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców Rozporządzenie Rady (EWG) jest prawem wspólnotowym i to wtórnym, a wymieniony wyżej przepis przewidywał w dacie orzekania przez organy możliwość nałożenia kary za naruszenie umowy międzynarodowej. Zgodzić się zatem należy (...), że przepis ten został naruszony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który utożsamił umowę międzynarodową z prawem wspólnotowym. Za naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych możliwe jest nałożenie kary od dnia 21 grudnia 2005 r., tj. wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym, oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180 poz. 1497), a wprowadzenie tej zmiany świadczy o tym, iż ustawodawca nie utożsamiał naruszenia przepisów umów międzynarodowych z naruszeniem przepisów prawa wspólnotowego. Rozporządzenia mają ogólne zastosowania i "obowiązują we wszystkich swoich częściach" oraz stosuje się je "bezpośrednio w każdym państwie członkowskim". Normy rozporządzeń obowiązują bezpośrednio i są stosowane bezpośrednio, bez potrzeby ich inkorporowania czy transponowania do krajowych porządków prawnych.
Skład orzekający
Ewa Frąckiewicz
przewodniczący
Magdalena Maliszewska
sprawozdawca
Pamela Kuraś-Dębecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów wspólnotowych w kontekście polskiego prawa transportowego, zasada bezpośredniego stosowania rozporządzeń UE, granice stosowania art. 92 ustawy o transporcie drogowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie od 2004 do 2005 roku. Późniejsze nowelizacje mogły zmienić stan prawny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji prawa unijnego w polskim porządku prawnym i jej wpływu na odpowiedzialność administracyjną. Pokazuje ewolucję orzecznictwa w kontekście integracji z UE.
“Czy przepisy UE mogły być podstawą do kary w Polsce przed 2005 rokiem? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 833/08 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2008-07-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-04-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Frąckiewicz /przewodniczący/ Magdalena Maliszewska /sprawozdawca/ Pamela Kuraś-Dębecka Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2007 nr 125 poz 874 art. 92 ust. 1 pkt 6 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 1 art. 6 ust. 1, art. 8 Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 15 ust. 2 Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś- Dębecka Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant Anna Fabiańczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2008 r. sprawy ze skargi A. J. i J. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Uzasadnienie VISA/Wa 833/08 UZASADNIENIE Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2006 r. w sprawie sygn. akt: VISA/Wa 909/06 oddalono skargę A. J. i J. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 14 sierpnia 2006 r. Przedmiotem postępowania była ocena zasadności nałożenia kary pieniężnej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego na przedsiębiorcę – A. J. i J. J. decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. wydanej na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.), zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...] listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę tym samym nie podzielił argumentów w niej zawartych – m.in. naruszenia art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym – poprzez jego błędne zastosowanie poprzez nałożenie kary pieniężnej na skarżących za stwierdzenie naruszeń następujących przepisów: a) art. 6 ust. 1, art. 8 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, b) art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Pełnomocnik skarżących – A. J. i J. J. – radca prawny [...] w skardze z dnia 3 kwietnia 2006 r. wnosił o: "stwierdzenie wyrokiem nieważności zaskarżonej decyzji w całości zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 §1 pkt 2) k.p.a.)" – ewentualnie – o jej uchylenie w całości. Od wyroku WSA z dnia 12 lipca 2006 r. nie została wniesiona skarga kasacyjna. W dniu 13 marca 2007 r. do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wpłynął wniosek z dnia 12 marca 2007 r. A. J. i J. J., reprezentowanych przez r. pr. [...], o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2005 r. Pełnomocnik strony zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej w ten sposób, że organ nałożył na wnioskodawcę karę za naruszenie: - niesankcjonowanej normy prawnej wyrażonej w art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym; - niesankcjonowanych norm prawnych wyrażonych w art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 1,2 i 7 i art. 9 niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego; - przepisów ustawy, która nie znajdowała w niniejszej sprawie zastosowania, tj. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. nr 92 poz. 879). W uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podniesiono, iż organ jako podstawę prawną swojej decyzji wskazał art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym upoważniający do nałożenia kary wobec stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych. Ustawa o czasie pracy kierowców określa wyłącznie czas pracy kierowców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy (art. 1 powołanej ustawy). Z uwagi na to, że w chwili kontroli kontrolowany kierowca nie był zatrudniony przez wnioskodawców w ramach stosunku pracy, ale świadczył na ich rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie umowy cywilnoprawnej jako odrębny przedsiębiorca, ustawa ta, w ocenie pełnomocnika wnioskodawców, nie mogła znaleźć w niniejszej sprawie zastosowania. Powołano się na pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w identycznym stanie faktycznym i prawnym jak w niniejszej sprawie stwierdził, że w odniesieniu do kierowcy będącego samodzielnym przedsiębiorcą wykonującym na podstawie umowy cywilnoprawnej usługi kierowania pojazdem na rzecz innego przedsiębiorcy "organ wadliwie wskazał (...) jako naruszony przepis art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (...) jako naruszony przepis art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (...), z uwagi na fakt, że unormowania tej ustawy odnoszą się do kierowców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy". Dalej wskazano, iż jako przepisy umów międzynarodowych, których naruszenie przez wnioskodawców uzasadniało nałożenie na nich kary pieniężnej, organ podał art. 8 ust. 1, 2 i 7 i art. 9 Rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. W ocenie zaś skarżących Rozporządzenia Rady (EWG) nie są umowami międzynarodowymi. W odróżnieniu od traktatów stanowią one bowiem część krajowego porządku prawnego i stosownie do art. 249 akapit 2 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską są częścią wspólnotowego prawa pochodnego. Z uwagi na okoliczność, że przepis art. 92 ustawy o transporcie drogowym ma charakter penalizacyjny (uprawnia organ administracji publicznej do nakładania kar pieniężnych), nie mógł on być w żadnym wypadku interpretowany w sposób rozszerzający – tak, aby wbrew jego literalnemu brzmieniu do umów międzynarodowych zaliczyć rozporządzenia wspólnotowe. Z uwagi na powyższe, a także okoliczność, iż art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania przedmiotowej decyzji zawierał enumeratywną listę aktów prawnych, których naruszenie uzasadniało nałożenie kary pieniężnej, nie wymieniając wśród nich aktów pochodnego prawa wspólnotowego, w tym Rozporządzeń Rady (EWG), w ocenie pełnomocnika wnioskodawców do czasu nowelizacji ustawy o transporcie drogowym z dnia 29 lipca 2005 r. normy w nich zawarte były w polskim systemie prawnym niesankcjonowane (lex imperfecta). Nakładanie kar za ich naruszenie nie miało podstawy prawnej i stanowiło naruszenie fundamentalnej zasady nullum crimen sine lege. Zdaniem pełnomocnika stron wskazana argumentacja jest zgodna z ustaloną i jednolitą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w identycznym jak w niniejszej sprawie stanie faktycznym i prawnym stwierdził, że "Rozporządzenie Rady (EWG) jest prawem wspólnotowym i to wtórnym, a wymieniony wyżej przepis przewidywał w dacie orzekania przez organy możliwość nałożenia kary za naruszenie umowy międzynarodowej. Zgodzić się zatem należy (...), że przepis ten został naruszony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który utożsamił umowę międzynarodową z prawem wspólnotowym. (...) Za naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych możliwe jest nałożenie kary od dnia 21 grudnia 2005 r., tj. wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym, oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180 poz. 1497), a wprowadzenie tej zmiany świadczy o tym, iż ustawodawca nie utożsamiał naruszenia przepisów umów międzynarodowych z naruszeniem przepisów prawa wspólnotowego". Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2007 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2005 r., zaś decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniosku pełnomocnika skarżących z dnia 5 listopada 2007 r. – utrzymał w mocy ww. decyzję. Skargą z dnia 25 marca 2008 r. pełnomocnik skarżących wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. w całości, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.; o stwierdzenie w trybie art. 135 p.p.s.a. nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r.; o stwierdzenie nieważności w trybie art. 135 p.p.s.a. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2005 r. , ewentualnie – o uchylenie wyrokiem zaskarżonej decyzji w całości zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., oraz o uchylenie w całości, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. A i b w zw. Z art. 135 p.p.s.a., decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2005 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił: I. naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 21 grudnia 2005 r. – poprzez jego błędne zastosowanie w rezultacie dokonania błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, iż rozporządzenie wspólnotowe jest umową międzynarodową, i w rezultacie odmowę stwierdzenia nieważności decyzji nakładającej bez podstawy prawnej karę administracyjną za naruszenie przepisów rozporządzeń wspólnotowych; II. Naruszenie następujących przepisów prawa procesowego: 1) art. 156 §1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a, w ten sposób, że organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej, pomimo tego, że ww. przepis przewiduje taki obowiązek; 2) naruszenie art. 6 oraz art. 7 k.p.a. w ten sposób, że organ mimo spełnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji utrzymał decyzję wydaną w pierwszej instancji w mocy; 3) art. 8 k.p.a., w ten sposób, że odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem doprowadził do istotnej utraty zaufania ze strony skarżących do organów Państwa; 4) art. 10 §1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w ten sposób, że organ, przed wydaniem decyzji, nie zawiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; 5) naruszenie wyrażonej w art. 12 k.p.a. i w art. 35 § 1,2 i 3 k.p.a. zasady szybkości postępowania w ten sposób, że organ nie załatwił sprawy niezwłocznie, pomimo tego, iż nie wymagała ona przeprowadzenia postępowania dowodowego. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 21 grudnia 2005 r. pełnomocnik skarżących podniósł, iż w wyżej wskazanym okresie brak było normy sankcjonującej wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem przepisów rozporządzeń wspólnotowych. Zdaniem pełnomocnika, nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym z powołaniem się na Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 i 3821/85 stanowi rażące naruszenie prawa. Nie stanowią one bowiem umów międzynarodowych w rozumieniu ww. przepisu. Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego pełnomocnik skarżących podniósł, iż naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego polega na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji podjętej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego bez podstawy prawnej, tym samym de facto stwierdzając jej legalność, co narusza równocześnie – jego zdaniem – zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 8 k.p.a.). Wydając decyzję, w ramach której dokonano rozszerzającej wykładni art. 92 ust. 1 pkt 6 u.t.d. uznając rozporządzenie wspólnotowe za "wiążącą Polską umowę międzynarodową" – organ naruszył zarówno art. 6, jak i 7 oraz 8 k.p.a. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skarżącego wyjaśnił, co następuje: "faktycznie w wyroku z dnia 20 października 2006 r. (sygn. akt I OSK 1323/05) N.S.A. stwierdził, iż naruszenie norm czasu pracy kierowców wynikających z przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 nie mogło być sankcjonowane, bowiem rozporządzenie to zawierało jedynie regulacje o charakterze ogólnym i generalnym i pozostawiało w gestii Państw Członkowskich ustanowienie przepisów sanacyjnych. Jednak późniejsze wyroki NSA, w tym powołane w uzasadnieniu decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego, świadczą o jednolitej linii orzeczniczej Sądu. Zarówno wyrok z dnia 13 marca 2007 r. (sygn. akt I OSK 652/060, jak i z dnia 27 marca 2007 r. (sygn. akt I OSK 697/06) wskazuje, że w okresie od 1 maja 2004 r. do 29 lipca 2005 r. istniały podstawy prawne do nakładania kar pieniężnych z tytułu naruszenia przepisów rozporządzeń Rady (EWG) nr 3820/85 i 3821/85 w oparciu o art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym. Powyższe wyroki zostały omówione w sposób szczegółowy w treści zaskarżonej decyzji. Należy również wyjaśnić, iż powołane wyroki NSA stanowią potwierdzenie dla następującego wywodu: zgodnie z art. 90 ust. 3 Konstytucji oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (Dz. U. Nr 57, poz. 507 ze zm.) zarządzono i przeprowadzono referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację Traktatu dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. W związku z powyższym Prezydent został upoważniony do ratyfikowania Traktatu Akcesyjnego, podpisanego w Atenach. Przepisy art. 90 ust. 3 traktują o procedurze wyrażenia zgody na ratyfikację umowy międzynarodowej o przekazaniu na rzecz organizacji międzynarodowej kompetencji organów władzy państwowej w niektórych sprawach. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. uwzględniając zasadę demokratycznego państwa prawnego, w rozdziale III poświęconym źródłom prawa, w art. 87 określiła poprzez wyszczególnienie aktów, krajowy porządek prawny. Nie ma natomiast wątpliwości, że aktami powszechnie obowiązującymi będą – po zrealizowaniu dyspozycji art. 90 Konstytucji, tj. po przystąpieniu Polski do organizacji międzynarodowej – nieokreślone bliżej w Konstytucji akty prawa organizacji międzynarodowej. Art. 91 ust. 3 stanowiący podstawę prawną ich obowiązywania w krajowym porządku prawnym ma także, jak się wydaje szersze znaczenie. Ratyfikowane umowy międzynarodowe, zgodnie z art. 91 ust. 1, stanowią jego część. Ogłoszenie stanowi dowód ratyfikacji umowy przez prezydenta, a przede wszystkim jest urzędowym podaniem do wiadomości publicznej tekstu umowy. Zgodnie z art. 2 Traktatu (Dz. U. Nr 90, poz. 864) w części aktu dotyczącego warunków przystąpienia określono, że "od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot (...) przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i niniejszym akcie". W związku z powyższym, postanowienia Traktatu i Aktu dotyczącego przystąpienia uznają nowo przyjęte państwa za strony traktatów założycielskich Unii Europejskiej i wspólnoty, zobowiązując je jednocześnie do stosowania aktów prawa wspólnotowego. Nowi członkowie są również zobowiązani postanowieniami pozostałego dorobku prawnego Unii Europejskiej (acquis communautaire). "Na mocy Traktatu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 r. zaczęło obowiązywać w Polsce prawo Unii Europejskiej. (...) Prawo Unii Europejskiej obowiązuje bezpośrednio, bądź wymaga wdrożenia do krajowego porządku prawnego. (...) Na porządek prawny Unii Europejskiej składa się prawo pierwotne oraz prawo wtórne, uzupełnione orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), który został powołany w celu kontrolowania przestrzegania oraz dokonywania wykładni prawa wspólnotowego. Podstawową zasadą prawa wspólnotowego, ustaloną w orzecznictwie ETS, jest zasada nadrzędności, która przewiduje, że prawo pierwotne oraz akty wydane na jego podstawie będą stosowane przed prawem krajowym. Do aktów prawa pierwotnego zalicza się przede wszystkim traktaty wraz z towarzyszącymi im załącznikami i protokołami. Obecnie do obowiązujących traktatów należą m.in. Traktat o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej , Traktat o ustanowieniu Europejskiej Wspólnoty Atomowej oraz Traktat o Unii Europejskiej. Ponadto do prawa pierwotnego zalicza się wszystkie kolejne traktaty nowelizujące oraz traktaty o przystąpieniu nowych państw. (...) "Mając na uwadze powyższe należy wskazać na art. 249 TWE, który zawiera katalog aktów prawa pochodnego. Są to akty wiążące: rozporządzenia, dyrektywy i decyzje, a także niewiążące: zalecenia i opinie. Katalog ten uzupełnia wprowadzony na mocy Traktatu z Maastricht art. 110 TWE przyznający Europejskiemu Bankowi Centralnemu Kompetencje do wydawania, w ramach polityki walutowej, rozporządzeń, decyzji, zaleceń i opinii. Stosownie do art. 249 III TWE [189 II] rozporządzenia mają ogólne zastosowania i "obowiązują we wszystkich swoich częściach" oraz stosuje się je "bezpośrednio w każdym państwie członkowskim". "Normy rozporządzeń obowiązują bezpośrednio i są stosowane bezpośrednio, bez potrzeby ich inkorporowania czy transponowania do krajowych porządków prawnych. Zasadniczo uważa się za niedopuszczalne, aby ustawodawcy państw członkowskich wprowadzali rozporządzenia wspólnotowe do prawa krajowego za pomocą ustaw czy innych aktów normatywnych. (...) Rozporządzenia, zachowując swój wspólnotowy charakter, stają się integralną częścią porządków prawnych". Stosownie do powyższego, zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów: wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze. Katalog kar zawarty został w załączniku do ww. ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dacie wydania pierwotnej decyzji Wojewódzkiego [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 stycznia 2005 r. na skarżących – A. J. i J. J. nałożono karę za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem obowiązków wynikających z przepisów "wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych" (art. 92 ust. 1 pkt 6 u.t.d.). Późniejsza zmiana przepisów ww. ustawy wprowadziła ust. 8 do przepisu art. 92 ust. 1 – pozwalający wprost na zastosowanie unormowań "wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych" w zakresie stosowania obowiązków i warunków wiążących przedsiębiorcę (zmiana z dnia 21.12.2005 r., Dz. U.05.180.1497 art. 1). Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę niniejszą, doszedł do przekonania, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego w sposób właściwy dokonał interpretacji art. 92 ust. 1 u.t.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. Prawidłowe było nałożenie kar administracyjnych w oparciu o unormowania przepisów rozporządzeń wspólnotowych również przed wyżej wymienioną nowelizacją, która nie tworzyła nowej sytuacji prawnej w omawianym zakresie, lecz usunęła istniejące w tym zakresie wątpliwości (vide – wyrok NSA z dnia 13 marca 2007 r. sygn. akt I OSK 652/06). Jednocześnie wymaga podkreślenia fakt, iż powyższa kwestia była już przedmiotem rozważań zarówno na gruncie postępowania administracyjnego, jak i jurysdykcyjnego. Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2005 r. była zaskarżona przez stronę i podlegała ocenie przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego jako organ II instancji, który na mocy decyzji z dnia [...] sierpnia utrzymał ją w mocy. Jak zostało wskazane we wstępnej części niniejszego uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 lipca 2006 r. (sygn. akt: VISA/Wa 909/06) – oddalił skargę. Kognicja Sądu w wyżej opisanym postępowaniu obejmowała podniesiony w skardze zarzut nieważności decyzji nakładającej karę "z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej" (art. 156 ust. 1 pkt 2 k.p.a.) w odniesieniu do zastosowania rozporządzeń wspólnotowych w ramach art. 92 ust. 1 u.t.d. Oddalenie skargi w powyższej sprawie zamyka organowi drogę do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Stwierdzenie nieważności decyzji rozpoznanej już wcześniej przez Sąd byłoby w istocie niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2005 r. sygn. akt: II OSK 303/05). Z uwagi na powyższe, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. – Sad orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI