III SA/Łd 530/20

III SA/Łd 530/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki
Małgorzata Kowalska
Teresa Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 777/21 - Wyrok NSA z 2023-07-11
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 4 pkt 11, 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, ust. 4, art. 18 ust. 4a i ust. 4b, art. 92a ust. 1, 3, 7 i 10
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Dnia 29 stycznia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2021 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 14 ust. 2, art. 14 ust. 4, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1 i ust. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2140), dalej u.t.d. oraz Ip. 1.12, Ip. 1.5 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...], nr [...] o nałożeniu na M. B. kary pieniężnej w wysokości 9 300 zł.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
W dniu 24 czerwca 2019 r. w K. na ul. A zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki Renault Megane o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował P. S. wykonujący przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz M. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...]. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażerkę z górnej płyty parkingu przy dworcu PKP na ul. B w K.. W trakcie czynności kontrolnych kierowca okazał do kontroli m.in. umowę zlecenia oraz umowę wynajmu samochodu osobowego. W trakcie kontroli stwierdzono naruszenie przepisów u.t.d. Kontrola została udokumentowana w protokole kontroli z dnia 24 czerwca 2019 r.
Pismem z dnia 25 czerwca 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. zawiadomił M. B. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie naruszenia przepisów u.t.d. Zawiadomienie zostało doręczone stronie w dniu 4 lipca 2019 r.
Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. nałożył na M. B. karę pieniężną w wysokości 9 300 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:
- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy,
- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie - za każdą zmianę,
- niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument.
Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie, w którym zaskarżając decyzję w całości zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.
- art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych i przyjęcie, że M. B. wykonywał przewóz okazjonalny samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu poniżej 7 osób łącznie z kierowcą bez umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa i ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu, które to błędne ustalenia faktyczne nie mogą stanowić podstawy zaskarżonej decyzji;
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w szczególności, nie przeprowadzenie dowodu z zeznań M. W. na okoliczność zawarcia umowy na usługi transportowe, a co za tym idzie nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy strony zawarły umowę, o której mowa w art. 18 ust. 4b lit. b u.t.d., co skutkowało błędnym przyjęciem, że M. B. wykonywał przewóz okazjonalny naruszając przepisy u.t.d.;
- art. 76 § 1 k.p.a. z uwagi na błędne przypisanie protokołowi kontroli cech dokumentu urzędowego w sytuacji, gdy dokument nie został podpisany przez M. B.;
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.;
- art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d poprzez niewłaściwe zastosowanie, tzn. organ I instancji powinien zastosować art. 5b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d.;
- art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne nałożenie na M. B. kary pieniężnej za przewóz samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.
W oparciu o przedstawione zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie oraz przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka – M. W. na okoliczność zawarcia w dniu 24 czerwca 2019 r. umowy na usługi transportowe oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci umowy na usługi transportowe z dnia 24 czerwca 2019 r., stanowiącej załącznik do faktury z dnia 24 czerwca 2019 r. W załączeniu do odwołania pełnomocnik przedstawił kopię umowy na usługi transportowe z dnia 24 czerwca 2019 r. wraz z załączoną fakturą wystawioną w dniu 24 czerwca 2019 r. przez [...] w imieniu [...]
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podkreślił, że M. B. wykonywał krajowy transport drogowy, na wykonywanie którego posiadał stosowną licencję, a nie przewóz okazjonalny. Przewóz okazjonalny jest odrębnym rodzajem przewozu, na którego wykonywanie wymagane jest posiadanie zezwolenia a nie licencji. Ze względu na powyższe organ powinien zastosować art. 5b w zw. z art. 4 u.t.d., a nie art. 18 ust. 4a i ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. Zdaniem pełnomocnika organ I instancji nie był uprawniony do nałożenia kary pieniężnej, ponieważ strona posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. Podsumowując podkreślił, że strona nie powinna ponosić konsekwencji opieszałości ustawodawcy w zakresie dostosowania przepisów u.t.d. do znowelizowanych przepisów Kodeksu cywilnego.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Na wstępie organ odwoławczy podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne nakładane są na podstawie art. 92a w z art. 93 ust. 1 u.t.d., a ich wysokość stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. została określona w sposób sztywny. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
W niniejszej sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz art. 189f k.p.a., ponieważ w przypadku decyzji nakładanych na podstawie art. 92a u.t.d. w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku - art. 92b ust. 1 u.t.d. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się.
Stosownie do treści art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy.
W myśl art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".
Zgodnie z art. 5b ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką
- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Stosownie do treści art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d., przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 u.t.d., jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w zezwoleniu na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści zezwolenia lub licencji. Jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1 pkt 2, polegają na zwiększeniu liczby pojazdów, przedsiębiorca jest obowiązany udokumentować sytuację finansową dla każdego zgłoszonego pojazdu samochodowego, zgodnie z art. 5c ust. 1 pkt 3, i może wystąpić z wnioskiem o wydanie dodatkowych wypisów z licencji (art. 14 ust. 4 u.t.d.).
Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. W myśl art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Stosownie do treści art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Na podstawie art. 87 ust. 3 u.t.d., przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.
Zgodnie z art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1 i 10 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9. Jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.
Stosownie do treści Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł. Na podstawie Ip. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d. niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7 a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę sankcjonowane jest karą pieniężną w 800 zł. W myśl Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł.
Zdaniem organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje, że w dniu 24 czerwca 2019 r. kierujący pojazdem P. S. wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz M. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...]. W trakcie kontroli ustalono, że strona posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Licencja została wystawiona na M. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], natomiast kierowca w dniu kontroli nie okazał wypisu z powyższej licencji, co potwierdza protokół kontroli drogowej oraz notatka służbowa sporządzona w dniu 25 czerwca 2019 r. przez starszego kontrolera transportu drogowego K. B., z której wynika, że do ww. licencji nie został zgłoszony samochód osobowy marki Renault o numerze rejestracyjnym [...], a pracownik Urzędu Miasta Ł. potwierdził, że do ww. licencji zgłoszony jest inny pojazd.
Strona nie zgłosiła w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, zmiany danych pojazdu. Zmiany danych powinny zostać zgłoszone organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
W związku z powyższymi ustaleniami organ prawidłowo stwierdził, że niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. i niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie - za każdą zmianę, skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 500 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3, 8 pkt 1 u.t.d. i lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz w kwocie 800 zł stosownie do treści art. 92a ust. l i 7 pkt l utd oraz Ip. l .5. załącznika nr 3 do u.t.d.
W ocenie organu odwoławczego przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Pojazd, którym P. S. wykonywał w dniu kontroli przewóz osób w imieniu i na rzecz M. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej oraz z dokumentacji fotograficznej dołączonej do akt sprawy. Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd skarżącego powyższego warunku nie spełniał.
Ponadto, przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu, dlatego organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że protokół kontroli drogowej jest istotnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym, korzysta ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy administracji są więc zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny.
W przedmiotowym postępowaniu prawidłowo ustalono podmiot wykonujący przewóz w dniu kontroli. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej P. S. wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz M. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...]. W chwili zatrzymania do kontroli w pojeździe znajdowała się jedna pasażerka – M. W., która podczas przesłuchania w charakterze świadka zeznała, że przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji [...] zainstalowanej w telefonie. Usługa przewozu była wykonywana na trasie z górnej płyty parkingu przy dworcu PKP na ul. B w K. Za wykonany przejazd pasażerka zapłaciła po odliczeniu rabatu 10 zł. Pasażerka nie zawarła z kierowcą kontrolowanego pojazdu żadnej umowy w tym przedmiocie. Kierowca kontrolowanego pojazdu – P. S. podobnie zeznał, że przewóz w dniu kontroli wykonywał w imieniu i na rzecz M. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...]. Na potwierdzenie powyższej okoliczności kierowca okazał do kontroli umowę zlecenia oraz umowę wynajmu samochodu osobowego. Fakt wykonywania przewozu w imieniu i na rzecz skarżącego potwierdza również faktura za przejazd wystawiona przez [...] w imieniu [...], którą pełnomocnik przedstawił jako załącznik do odwołania.
Odpłatność usługi przewozu potwierdza zatem jednoznacznie protokół kontroli drogowej, protokół przesłuchania świadka, faktura za przejazd wystawiona przez [...] oraz zdjęcia ekranu telefonu z uruchomioną aplikacją [...] wskazującą opłatę za przejazd. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że strona w dniu kontroli wykonywała odpłatną usługę transportową, do której wykonania powinna posiadać stosowną licencję. Dla oceny odpłatnego charakteru umowy należy rozważyć, jaki charakter tego przewozu był przedstawiony pasażerowi - klientowi. Pasażer zamówił usługę, za którą miał zapłacić określoną kwotę pieniędzy. Z tego punktu widzenia była to więc usługa odpłatna.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących niewypełnienia znamion przewozu okazjonalnego przez stronę w dniu kontroli, organ podkreślił, że rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 nie obowiązuje, ponieważ zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009, które dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą. Definicja przewozu okazjonalnego określona w art. 4 pkt 11 u.t.d. odnosi się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą. W związku z powyższym obowiązującą definicją przewozu okazjonalnego, jest definicja zwarta w u.t.d. i to ona ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., wykonywanie transportu drogowego, który obejmuje także przewóz okazjonalny, wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Specjalnym rodzajem licencji, innym od przewidzianej w art. 5 ust. 1 u.t.d., jest licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Udzielenie licencji wymaga spełnienia przez przedsiębiorcę dodatkowych wymagań określonych w art. 6 u.t.d. W niniejszej sprawie skarżący posiadając licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym chcąc wykonać przewóz okazjonalny pięcioosobowym samochodem osobowym powinien spełnić łącznie przesłanki określone w art. 18 ust. 4b u.t.d. czego jednak nie uczynił - o czym świadczy m.in. forma, w jakiej zamówiono przejazd i dokonano za niego zapłaty. W związku z powyższym organ I instancji prawidłowo zastosował art. 18 ust. 4a oraz art. 18 ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d.
Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 76 § 1 k.p.a., organ podniósł, że protokół kontroli drogowej z dnia 24 czerwca 2019 r. został podpisany przez inspektora transportu drogowego, natomiast kierowca nie podpisał protokołu kontroli bez poddania przyczyny. Protokół został prawidłowo podpisany, ponieważ stosownie do treści art. 74 § 2 k.p.a. brak podpisania protokołu ze strony osoby kontrolowanej nie stanowi przesłanki nieważności tego protokołu, jak i nie podważa ustaleń w nim zawartych. Protokół kontroli drogowej jest dokumentem urzędowym.
Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowym postępowaniu nie zachodzi potrzeba przesłuchania w charakterze świadka M. W., ponieważ w dniu kontroli świadek złożył zeznania, z których jednoznacznie wynika, że nie zawierał jakiejkolwiek umowy z kierowcą w siedzibie przedsiębiorstwa, a kierowca nie wskazał pasażerce ceny za kurs. Zarówno zamówienie usługi przewozu osób, jak i uzyskanie informacji o płatności za przejazd odbyło się za pośrednictwem aplikacji [...] zainstalowanej w telefonie. Świadek złożył zeznania pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Zeznania są spójne z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie co oznacza, że przeprowadzanie kolejnych dowodów, które nie wniosłyby nic nowego do sprawy, prowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużania postępowania administracyjnego.
Przedstawiona natomiast przez stronę umowa na usługi transportowe zawarta pomiędzy stroną a pasażerką nie zmienia istoty sprawy, ponieważ żadna umowa w siedzibie przedsiębiorstwa nie została zawarta, a przewóz w dniu kontroli, jak już powyżej wskazano odbył się za pośrednictwem aplikacji [...] zainstalowanej w telefonie.
Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie doszło także do naruszenia przepisów Kodeksu cywilnego, ponieważ podstawę wydania decyzji stanowią przepisy u.t.d., które jasno wskazują formę zawierania umowy przewozu, tj. pisemnie w siedzibie przedsiębiorcy. Jest to zabieg celowy ustawodawcy mający na celu odróżnienie przewozów realizowanych samochodem osobowym od przewozów realizowanych taksówką.
Ponadto wbrew twierdzeniom strony nie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. Strona została w sposób prawidłowy zawiadomiona o wszczęciu postępowania, a w toku całego postępowania mogła składać własne wnioski dowodowe, jak również odnieść się do już zgromadzonego materiału dowodowego. Organ I instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 81 k.p.a. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i wiarygodny, a organ I instancji dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do obowiązujących przepisów prawa. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawierał także żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zarzucił:
1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
a) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz 86 k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji organu I instancji pomimo, że organ I instancji (a następnie organ odwoławczy) błędnie ustalił, że pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" - zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" - zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez organy obu instancji, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny, podczas gdy wykonywał krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadał stosowną licencję wydaną na podstawie art. 5 b ust. 1 pkt 1 u.t.d.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym - w tym przypadku skarżący aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d.), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust 4b pkt 2 u.t.d. w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania;
b) art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni ww. przepisów doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;
w przypadku nieuwzględnienia zarzutu zawartego w pkt 2b petitum skargi pełnomocnik ewentualnie zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.
c) art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, w której organy obu instancji powinny były odmówić zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami;
ewentualnie, w przypadku uznania, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie do skarżącego, pełnomocnik zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.
d) art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4a u.t.d. wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją;
e) art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. poprzez błędne przyjęcie, że może być zastosowany wobec skarżącego, w sytuacji gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/S4/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc zdaniem TSUE na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek.
W sytuacji gdyby Sąd nie podzielił stanowiska, że cyt. powyżej przepisy u.t.d., a w szczególność art. 18 ust. 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy nr 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, pełnomocnik skarżącego wniósł o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi do TSUE o zbadanie, czy art. 18 ust. 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z powyższym, czy powinny być notyfikowane KE oraz, czy są zgodne z prawem i praktyką UE.
Na podstawie art. 193 Konstytucji RP pełnomocnik wniósł także o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 u.t.d. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.
W oparciu o sformułowane w skardze zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] jak i poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...] nie zostały wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 52140 ze zm.), dalej: u.t.d.
Na wstępie zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania art.189a § 2 pkt.1-3, art.189e i art.189f k.p.a. Zgodnie z art.189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Kary pieniężne nakładane na przewoźników, jak i ich wysokość zostały w uregulowane w przepisach u.t.d. Ustawa przewiduje sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportu drogowego i nie ma możliwości ich miarkowania. W art. 92b i 92c u.t.d. ustawodawca przewidział także możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Z uwagi na to, że kwestie te zostały uregulowane w odrębnych przepisach (tzn. w u.t.d.) to ze względu na treść art. 189a § 2 k.p.a. nie mają tutaj zastosowania przepisy działu IVa k.p.a.
Stosownie do treści art. 92a ust.1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9 (art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d.)
Jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1 (art. 92a ust. 10 u.t.d.).
W rozpoznawanej sprawie na M. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą ".[...]" została nałożona kara pieniężna za następujące naruszenia przepisów transportu drogowego:
- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy,
- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie - za każdą zmianę,
- niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument.
Odnosząc się do pierwszego ze stwierdzonych naruszeń należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 4 pkt 3 u.t.d., przez transport drogowy należy rozumieć krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również:
a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,
b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.
W myśl art. 4 pkt 11 u.t.d., przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Zgodnie z treścią art. 5b ust.1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką
- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Stosownie do treści art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zgodnie z treścią art. 18 ust.4b u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu 24 czerwca 2019 r. P. S. wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz M. B. na podstawie umowy zlecenia zawartej w dniu 24 kwietnia 2019 r. Z treści przedstawionej w toku kontroli umowy zlecenia wynika, że skarżący zlecił P. S. wykonywanie zleceń jako kierowca, tj. przewozu osób, a za usługi świadczone na podstawie umowy zlecenia P. S. otrzymywał od skarżącego wynagrodzenie w wysokości określonej w pkt 5 umowy. Okoliczność wykonywania przewozu w imieniu i na rzecz skarżącego potwierdził w złożonych zeznaniach sam P. S., a także faktura za przejazd wystawiona przez [...] w imieniu [...], którą pełnomocnik skarżącego przedstawił w załączeniu do złożonego odwołania.
Zdaniem Sądu w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organy administracji prawidłowo uznały, że przewóz wykonywany w dniu 24 czerwca 2019 r. był przewozem okazjonalnym w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. Nie był to bowiem ani przewóz regularny ani regularny specjalny ani wahadłowy gdyż nie zostały spełnione warunki określone dla tych przewozów w art. 4 pkt 7,9 i 10 u.t.d. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. U. UE L z dnia 2009.300.8.). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie ‘przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II W-wa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06).
Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala na uznanie, że przewóz wykonywany w dniu 24 czerwca 2019 r. był przewozem okazjonalnym, o którym mowa w art. 4 pkt 11 u.t.d.
Należy podkreślić, że wykonywanie przewozu okazjonalnego jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu warunku określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., a mianowicie można go wykonać jedynie pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd, którym w dniu 24 czerwca 2019 r. P.S. wykonywał przewóz osób nie spełniał powyższego wymogu. Jak wynika bowiem z protokołu kontroli i załączonej do akt dokumentacji fotograficznej pojazd marki Renault o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany i przeznaczony do przewozu 5 osób. Nie został zatem spełniony warunek wykonywania przewozu okazjonalnego określony w art.18 ust. 4a u.t.d.
Nie miał także miejsca żaden z przypadków określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniających do wykonywania przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art.18 ust. 4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w art. 18 ust. 4b pkt 2b u.t.d., ponieważ nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa. W chwili zatrzymania do kontroli w pojeździe znajdowała się jedna pasażerka – M. W., która podczas przesłuchania w charakterze świadka zeznała, że przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji [...] zainstalowanej w telefonie. Usługa przewozu była wykonywana na trasie z górnej płyty parkingu przy dworcu PKP [...]Główny na ul. B w K. Za wykonany przejazd pasażerka zapłaciła po odliczeniu rabatu kwotę 10 zł. Świadek zeznał również, że nie zawarł z kierowcą kontrolowanego pojazdu żadnej umowy w tym przedmiocie. Należy dodać, że skarżący ma siedzibę swojej firmy w Ł. przy ul. C nr [..] zaś usługa przewozu wykonywana była w K. Nie mogło zatem dojść do zawarcia w lokalu firmy skarżącego (w Ł) pisemnej umowy na przewóz wykonany w K. Należy również zaznaczyć, że pisemną umowę na usługi transportowe z dnia 24 czerwca 2019 r. pełnomocnik skarżącego załączył po raz pierwszy dopiero do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Wcześniej o istnieniu takiej umowy nie wspominali ani sam skarżący ani kierowca – P. S. Dodać należy, że jest to umowa zawarta pomiędzy M. B. a M. W. (pasażerką) z zaznaczeniem, że umowa została przez strony podpisana elektronicznie.
Z przedstawionych okoliczności faktycznych jednoznacznie wynika, że w lokalu firmy skarżącego nie doszło do zawarcia żadnej umowy przewozu świadczonego na terenie K., skoro usługę przewozu pasażerka – M. W. zamówiła za pomocą aplikacji [...], a nie w oparciu o pisemną umowę. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił wiarygodność przedstawionego powyżej dokumentu. Przedłożona umowa z dnia 24 czerwca 2019 r., została sporządzona jedynie na użytek niniejszej sprawy i nie stanowi wiarygodnego dowodu w sprawie. Podkreślić również należy, że dla spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. nie wystarcza jedynie zawarcie pisemnej umowy przewozu w lokalu przewoźnika lecz nadto konieczne jest aby pojazd był wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowił przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. W niniejszej sprawie samochód marki Renault Megane o numerze rejestracyjnym [...] nie był własnością skarżącego lecz P. S., co wynika z przedstawionej w dniu kontroli umowy wynajmu samochodu osobowego z dnia 1 maja 2019 r. Organy administracji słusznie zatem uznały, że nie została spełniona żadna z przesłanek, o których mowa w art.18 ust. 4b u.t.d.
Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że wobec posiadania licencji na przewóz osób samochodem osobowym nie musi spełniać warunku przewozu okazjonalnego określonego w art. 18 ust. 4a lub 4b u.t.d. Zdaniem skarżącego wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 u.t.d. nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję, o której mowa w art. 5 ust.1 pkt 1 u.t.d.
Należy podkreślić, że z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie wynika aby przewoźnik posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym był zwolniony z obowiązku spełnienia warunku wykonywania przewozu okazjonalnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Żaden przepis ustawy nie przewiduje, że osoba posiadająca licencję, o której mowa w art.5 ust.1 pkt 1 u.t.d. może wykonywać przewóz okazjonalny bez konieczności spełnienia wymogu określonego w art.18 ust. 4a u.t.d. Analiza przepisów ustawy wskazuje natomiast na zupełnie odmienny wniosek. Wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób wymaga nie tylko posiadania licencji o której mowa w art. 5 ust.1 pkt 1 u.t.d. ale także spełnienia pozostałych warunków wyznaczonych do wykonywania oznaczonego rodzaju przewozu drogowego tzn. w przypadku przewozu okazjonalnego wymogu z art.18 ust. 4a u.t.d. (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Po 568/19, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 668/19). Pogląd wyrażony w skardze nie znajduje uzasadnienia w żadnym przepisie ustawy o transporcie drogowym. W związku z powyższym Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że posiadanie licencji, o której mowa w art. 5 ust.1 pkt 1 u.t.d. uprawniało go do wykonywania przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu określonego w art.18 ust. 4a u.t.d.
Reasumując tę część rozważań Sąd stwierdził, że w dniu 24 czerwca 2019 r. P. S. wykonywał przewóz okazjonalny na rzecz i w imieniu skarżącego pojazdem bez spełnienia wymogu wykonywania takiego przewozu określonego w art. 18 ust.4a u.t.d. Jednocześnie nie miał miejsca przypadek, o którym mowa w art.18 ust.4b u.t.d., uzasadniający odstąpienie od spełnienia powyższego wymogu, co uzasadniało wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł (l.p 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Odnosząc się do drugiego ze stwierdzonych naruszeń należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 8 ust.1 u.t.d. licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 i 2, udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, po uiszczeniu opłaty, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1. W myśl art. 8 ust.2 pkt 6 u.t.d. wniosek o którym mowa w ust.1 zawiera określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego - w przypadku wykonywania transportu drogowego w zakresie, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2. Stosownie do treści art. 8 ust. 3 pkt 5 u.t.d., do wniosku o udzielenie licencji, o której mowa w art. 5b ust.1 i 2 dołącza się wykaz pojazdów zawierający następujące informacje:
a) markę, typ,
b) rodzaj/przeznaczenie,
c) numer rejestracyjny,
d) numer VIN,
e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem.
Natomiast jak wynika z art.14 ust.1 pkt 2 u.t.d., przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt w dniu 24 czerwca 2019 r. P.S. na terenie miasta K. wykonywał przewóz osób samochodem osobowym marki Renault Megane o numerze rejestracyjnym [...] Przewóz był wykonywany w imieniu i na rzecz M. B. posiadającego licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. W dniu kontroli kierowca nie okazał wypisu z powyższej licencji, co potwierdza protokół kontroli drogowej oraz notatka służbowa sporządzona w dniu 25 czerwca 2019 r. przez starszego kontrolera transportu drogowego – K. B., z której wynika, że do ww. licencji nie został zgłoszony samochód osobowy marki Renault Megane o ww. numerze rejestracyjnym. Pracownik Urzędu Miasta Ł. potwierdził, że do ww. licencji zgłoszony jest inny pojazd (tj. samochód marki Opel). Oznacza to, że skarżący nie zgłosił organowi, który udzielił licencji zmiany danych pojazdu. Zaznaczyć należy, że zmiany danych powinny zostać zgłoszone organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Naruszenie to nie zostało zakwestionowane przez skarżącego, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 800 zł (lp.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Odnosząc się z kolei do trzeciego ze stwierdzonych naruszeń należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji;
W myśl art. 87 ust. 3 u.t.d., przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 24 czerwca 2019 r. P. S. wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], posiadającego licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. W dniu kontroli kierowca nie okazał wypisu z powyższej licencji, co potwierdza treść protokołu kontroli drogowej z dnia 24 czerwca 2019 r. oraz ww. notatka służbowa sporządzona w dniu 25 czerwca 2019 r. przez starszego kontrolera transportu drogowego – K. B. Powyższa okoliczność również nie była przez skarżącego kwestionowana, co uzasadniało wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 500 zł Niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł. (lp. 1.12 załącznika nr 3 u.t.d.).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów postawionych w skardze, Sąd za nieuzasadniony uznał zarzut dotyczący naruszenia art. 20 w związku z art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 20 ustawy zasadniczej, społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast stosownie do art. 22 Konstytucji RP ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Z kolei w myśl art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Natomiast art. 32 stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
Wskazać należy, że porównanie, czy dane rozwiązania prawne nie stanowią regulacji naruszających zasadę równości wobec prawa może nastąpić tylko w stosunku do podmiotów charakteryzujących się tą samą cechą relewantną i następuje tylko wówczas, gdy mimo posiadania tej samej cechy, są one traktowane odmiennie. Nie zachodzi zatem naruszenie równości wobec prawa w sytuacji, gdy jedni przewoźnicy posiadają licencję na przewóz osób taksówką, a inni nie. Warunki udzielenia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką określa art. 6 u.t.d., a warunki udzielenie licencji na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób wraz z kierowcą określa art. 5c u.t.d. Warunki uzyskania każdej z wymienionych licencji są różne. Porównanie obu regulacji prowadzi do wniosku, że podmiot, który chce uzyskać licencję na taksówkę musi spełnić więcej warunków niż podmiot uzyskujący licencję na przewozy osób samochodem osobowym lub pojazdem przeznaczonym dla więcej niż 7 osób. Art. 6 u.t.d. wskazuje m.in. na wymóg niekaralności kierowcy za określone przestępstwa, ukończenie odpłatnego szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką, w przypadku gmin liczących powyżej 100 000 mieszkańców potwierdzonego zdanym egzaminem, powtarzanym nie rzadziej niż raz do roku. Na mocy innych przepisów obowiązany jest także do posiadania taksometru i kasy fiskalnej.
Wszystkie wymienione wymogi nie ciążą na podmiocie ubiegającym się o licencję, o której mowa w art. 5b ust.1 pkt 1 i 2 u.t.d. W związku z powyższym trudno przyjąć, że inne zasady wykonywania przewozu przez osoby posiadające licencję określoną w art. 5b ust.1 pkt 1 i 2 u.t.d. w stosunku do osób posiadających licencję na przewóz osób taksówką są dyskryminujące dla pierwszej grupy przewoźników. Wręcz przeciwnie, zasady te mają na celu wyrównanie pozycji rynkowej obu grup przewoźników w sytuacji, gdy określone wymogi muszą spełnić jedynie przedsiębiorcy świadczący usługi taksówką, a także chodzi o ścisłe rozgraniczenie obu rodzajów przewozów. Wskazuje na to także art. 18 ust. 5 u.t.d. stanowiący, że przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: umieszczania i używania w pojeździe taksometru; umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Podkreślić również należy, że zasada wolności działalności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego i nie oznacza, że każdemu wolno podejmować każdą działalność gospodarczą i nie podlega ona żadnej reglamentacji. Takie rozumienie wymienionej zasady doprowadziłoby do chaosu. Wymienioną zasadę należy rozumieć w ten sposób, że każdy ma równy dostęp do wykonywania działalności po spełnieniu jednakowych warunków dla wszystkich wymagań. Nie można bowiem utożsamiać wymogów regulujących podejmowanie określonej działalności z ograniczeniem swobody działalności gospodarczej. Stawianie takich wymogów ma na celu zabezpieczenie interesu ogólnego. Chodzi o to aby osoby wykonujące działalność gospodarczą posiadały niezbędne kompetencje przy zachowaniu wymogów szczególnie istotnych z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności np. sanitarnych w przypadku lokali gastronomicznych. Stawianie przewoźnikom posiadającym licencję, o której mowa w art.5b ust.1 pkt 1 i 2 u.t.d. wymogów wykonywania przewozów okazjonalnych określonych w art.18 ust.4a i 4 b u.t.d. nie można uznać za ograniczenie zasady wolności działalności gospodarczej.
Celem ustawodawcy było zróżnicowanie form wykonywania przewozów poprzez określenie licencji na wykonywanie przewozów pojazdami, o których mowa w art.5 b ust.1 pkt 1 i 2 u.t.d. oraz określenie licencji na wykonywanie przewozów taksówką. Zróżnicowanie to wyraża się między innymi w tym, że w przypadku pierwszej z wymienionych licencji (tzn. chodzi o wykonywanie przewozów, o których mowa w art.5b ust.1 pkt 1) istnieje wymóg wykonywania przewozów okazjonalnych określony w art.18 ust.4a u.t.d. Przepis ten został wprowadzony z dniem 7 kwietnia 2011 r. na podstawie art.1 pkt 3 ustawy z 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz.U nr 48 poz. 242). Założeniem ustawodawcy było aby masowe usługi przewozu dla ludności odbywały się w ramach licencji taksówkowej ze względów bezpieczeństwa. Dlatego też wprowadzono nową definicję przewozu okazjonalnego z której wyłączone są przewozy taksówkowe.
Zdaniem Sądu ustawodawca miał prawo wprowadzić różne formy wykonywania przewozów odmiennie regulując warunki uzyskania każdej licencji. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach dla uzyskania licencji taksówkowej należy spełnić więcej wymagań, niż dla uzyskania licencji na wykonywanie przewozów osób pojazdami, o których mowa w art. 5b ust.1 pkt 1 i 2 u.t.d. Podmiot posiadający tę ostatnią licencję co do zasady nie jest uprawniony do wykonywania przewozów okazjonalnych chyba, że spełnia wymogi określone w art.18 ust. 4a i 4 b u.t.d. Chcąc realizować takie przewozy bez spełnienia tych wymogów musi posiadać licencję taksówkową a taką może uzyskać po złożeniu stosownego wniosku i spełnieniu przewidzianych w ustawie warunków. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie posiada licencji taksówkowej lecz licencję, o której mowa w art. 5b ust.1 pkt 1 u.t.d. i nie może się domagać takiego samego zakresu uprawnień, jak taksówkarz.
Z przedstawionych powyżej względów nieuzasadniony jest zatem zarzut sprzeczności wskazanych przepisów ustawy o transporcie drogowym z przepisami Konstytucji RP. W związku z powyższym Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zwrócenie się pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.
Za niezasadny Sąd uznał także zarzut skargi, że art. 5b ust.1, art.18 ust.4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. stanowią przepisy techniczne, które nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i nie można się na nie powoływać wobec jednostek.
Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37 z dnia 1998.07.21) utraciła moc i została zastąpiona Dyrektywą (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.2015.241.1 z dnia 2015.09.17). Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit b Dyrektywy pojęcie usługa oznacza każdą usługę społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każdą usługę normalnie świadczoną za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług, a "przepisy techniczne" zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. f Dyrektywy oznaczają specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de jure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub korzystania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 7, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług.
Usługa przewozu nie jest usługą świadczoną na odległość drogą elektroniczną. Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. b ppkt (i) Dyrektywy, świadczenie usługi "na odległość" oznacza, że usługa świadczona jest bez równoczesnej obecności stron. Oczywistym jest, że realizacja umowy przewozu polega na przewozie osoby z jednego miejsca do drugiego i następuje w sytuacji jednoczesnej stałej bezpośredniej obecności obu stron umowy – realizującego przewóz jak i przewożonego.
Zaznaczyć także należy, że dla zastosowania Dyrektywy nie ma znaczenia okoliczność sposobu zawarcia umowy przy użyciu aplikacji [...]. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt C 434/15 Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 56 TFUE w zw. z art. 58 ust. 1 TFUE, a także art. 2 ust. 2 lit. d dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r dotyczącej usług na rynku wewnętrznym i art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., do którego odsyła art. 2 lit. a dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym), należy interpretować w ten sposób, że usługę pośrednictwa, taką jak ta, o której mowa w niniejszym postępowaniu, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartphone), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu stosowania art. 56 TFUE, dyrektywy 2006/123 i dyrektywy 2000/31. Trybunał wskazał, że usługa pośrednictwa świadczona przez przedsiębiorstwo [...], polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską, nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu. Skoro TSUE potraktował firmę pośredniczącą jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to tym bardziej skarżący, jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera) również wykonuje niepodlegającą Dyrektywie usługę transportową (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1141/17; wyrok WSA w Gliwicach z dnia z 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17 i z dnia 11 lipca 2019 r., wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 501/19).
W świetle powyższego art. 5b ust.1, art.18 ust. 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d, nie są przepisami technicznymi, które powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. Z przedstawionych powyżej względów Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o wystąpienie do TSUE z pytaniem prejudycjalnym.
Organ odwoławczy trafnie odstąpił od ponownego przesłuchania M. W. na okoliczność zawarcia umowy na usługi transportowe w dniu 24 czerwca 2019 r. Należy zaznaczyć, że M. W. została przesłuchana w dniu 24 czerwca 2019 r. i w swoich zeznaniach zaprzeczyła aby zawierała jakąkolwiek umowę pisemną lub ustną na wykonywanie usługi przewozu. Przewóz, jak zeznała został zrealizowany wyłącznie na podstawie zlecenia złożonego za pośrednictwem aplikacji [...]. Umowa na usługi transportowe z dnia 24 czerwca 2019 r. została załączona dopiero wraz z odwołaniem od decyzji organu pierwszej instancji. Oceny wiarygodności tego dokumentu Sąd dokonał we wcześniejszych rozważaniach i nie ma potrzeby ich powtarzania. Skoro dokument ten nie jest wiarygodnym dowodem w sprawie, to nie było potrzeby ponownego przesłuchiwania świadka na okoliczności wskazane przez pełnomocnika skarżącego.
Na marginesie powyższych rozważań należy wskazać, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi toczyło się (i toczy się) kilkanaście spraw w przedmiocie nałożenia na skarżącego kar pieniężnych za naruszenie przepisów transportu drogowego. Stan faktyczny i prawny spraw, które zostały już rozpoznane przez Sąd jest zbliżony lub nawet tożsamy do okoliczności faktycznych, które zaistniały w niniejszej sprawie. Skarżący został już wielokrotnie ukarany karami pieniężnymi za stwierdzone w niniejszym postępowaniu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym wykonując przewozy na terenie całego kraju. Dysponując zatem wiedzą o nielegalnym charakterze prowadzonej działalności w skali całego kraju w związku z kolejnymi kontrolami drogowymi nie podjął żadnych działań, by kolejnym naruszeniom zapobiec.
Reasumując Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Podkreślić trzeba, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. W niniejszej sprawie skarżący, negując twierdzenia organów, dowodów takich nie przedstawił. Sama natomiast argumentacja nie jest wystarczająca dla podważenia ustaleń organów wynikających ze zgromadzonych dowodów. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący dopuścił się naruszeń przepisów z zakresu transportu drogowego za które organy administracji wymierzyły karę pieniężną w łącznej wysokości 9 300 zł. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Wobec powyższego nie można podzielić zarzutu naruszenia przez organy art. 7, art. 8, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 86 oraz art. 107 k.p.a. Organ odwoławczy nie naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie z uwagi na istniejącą pandemię mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla stron. WSA w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W związku z powyższym sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
a.l.