VI SA/Wa 692/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi firmy transportowej na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, utrzymującą w mocy karę pieniężną w wysokości 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. Organ ustalił, że pojazd skarżącej poruszał się po płatnym odcinku drogi krajowej, a na koncie użytkownika w systemie e-TOLL brakowało środków na pokrycie należnej opłaty. Co istotne, doładowanie konta nastąpiło już po rozpoczęciu kontroli mobilnej. Skarżąca wniosła o odstąpienie od wymierzenia kary, argumentując jej nieproporcjonalność i powołując się na art. 13k ust. 8a ustawy o drogach publicznych, który przewiduje możliwość odstąpienia od kary, jeśli opłata zostanie uiszczona w terminie 3 dni od zakończenia przejazdu. Organ administracji odmówił zastosowania tego przepisu, wskazując na art. 13k ust. 8b ustawy, który wyłącza jego stosowanie w przypadku ujawnienia naruszenia w wyniku kontroli mobilnej. Skarżąca podniosła również zarzuty dotyczące niekonstytucyjności art. 13k ust. 8b ustawy o drogach publicznych oraz naruszenia przepisów K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że odpowiedzialność za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej ma charakter obiektywny, a obie przesłanki odpowiedzialności (przejazd po płatnym odcinku i nieuiszczenie opłaty) zostały spełnione. Sąd podkreślił, że przepis art. 13k ust. 8a nie miał zastosowania, ponieważ naruszenie zostało ujawnione w trakcie kontroli mobilnej, co wyłączało możliwość skorzystania z dobrodziejstwa odstąpienia od kary. Sąd nie uwzględnił wniosku o przedstawienie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, uznając przepis za zgodny z Konstytucją. Sąd oddalił również wniosek dowodowy o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z innych decyzji, wskazując, że sprawy te są odrębne. Sąd stwierdził, że stan faktyczny został wyczerpująco wyjaśniony, a kara pieniężna ma charakter sankcji za delikt administracyjny, której wysokość jest sztywna i nie podlega miarkowaniu przez organ. Sąd wskazał również na możliwość skorzystania przez skarżącą z instytucji ulg w wykonaniu kary przewidzianych w art. 189k K.p.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących opłat elektronicznych w transporcie drogowym, w szczególności wyłączenia stosowania art. 13k ust. 8a ustawy o drogach publicznych w przypadku kontroli mobilnej oraz obiektywny charakter odpowiedzialności.
Dotyczy specyficznej sytuacji ujawnienia naruszenia w trakcie kontroli mobilnej i korzystania z konta przedpłaconego w systemie e-TOLL.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepis art. 13k ust. 8b ustawy o drogach publicznych, wyłączający możliwość odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej za brak opłaty elektronicznej w przypadku ujawnienia naruszenia w wyniku kontroli mobilnej, jest zgodny z Konstytucją RP (art. 32 ust. 1 i 2)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd nie uwzględnił wniosku o przedstawienie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, uznając, że przepis ten nie narusza zasady równości wobec prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że różnicowanie sytuacji prawnej w zależności od sposobu ujawnienia naruszenia (kontrola mobilna vs. inne sposoby) jest uzasadnione celem zapewnienia skuteczności systemu poboru opłat i kontroli.
Czy doładowanie konta w systemie e-TOLL po rozpoczęciu kontroli mobilnej, ale przed upływem 3 dni od zakończenia przejazdu, zwalnia z odpowiedzialności za brak opłaty elektronicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie zwalnia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przepis art. 13k ust. 8a ustawy o drogach publicznych, pozwalający na odstąpienie od kary w przypadku uiszczenia opłaty w terminie 3 dni, nie ma zastosowania, gdy naruszenie zostało ujawnione w wyniku kontroli mobilnej prowadzonej przez uprawnione organy.
Czy kara pieniężna za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej ma charakter obiektywny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przesłankami odpowiedzialności są jedynie przejazd po płatnym odcinku i nieuiszczenie opłaty, niezależnie od winy czy innych okoliczności.
Czy waga naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej może być uznana za znikomą w sytuacji, gdy opłata nie została uiszczona przed rozpoczęciem przejazdu, a doładowanie konta nastąpiło po rozpoczęciu kontroli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek uiszczenia opłaty jest bezwzględny, a naruszenie nie może być uznane za znikome, zwłaszcza gdy zostało ujawnione w wyniku kontroli.
Przepisy (11)
Główne
u.d.p. art. 13 § 1 pkt 3
Ustawa o drogach publicznych
Obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdami samochodowymi o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony.
u.d.p. art. 13k § 1 pkt 2
Ustawa o drogach publicznych
Kara pieniężna w wysokości 1500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w pozostałych przypadkach (dotyczy pojazdów ciężarowych).
u.d.p. art. 13k § 4
Ustawa o drogach publicznych
Podmiotem odpowiedzialnym za naruszenie jest w pierwszej kolejności właściciel pojazdu.
Pomocnicze
u.d.p. art. 13k § 8a
Ustawa o drogach publicznych
Możliwość odstąpienia od wymierzenia kary, jeśli opłata została uiszczona w terminie 3 dni od zakończenia przejazdu.
u.d.p. art. 13k § 8b
Ustawa o drogach publicznych
Wyłączenie stosowania art. 13k ust. 8a, jeśli naruszenie ujawniono w wyniku kontroli mobilnej.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Odstąpienie od nałożenia kary i poprzestanie na pouczeniu, gdy waga naruszenia jest znikoma i strona zaprzestała naruszania prawa.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. art. załącznik nr 1 do rozporządzenia § pkt 3 lit. b)
Określenie płatnych odcinków dróg krajowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej ma charakter obiektywny. • Art. 13k ust. 8a ustawy o drogach publicznych nie ma zastosowania, gdy naruszenie ujawniono w wyniku kontroli mobilnej. • Kara pieniężna za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej jest sztywna i nie podlega miarkowaniu przez organ.
Odrzucone argumenty
Kara jest nieproporcjonalna do wagi naruszenia. • Art. 13k ust. 8b ustawy o drogach publicznych jest niekonstytucyjny. • Organ naruszył zasady K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpatrzenie materiału dowodowego. • Waga naruszenia jest znikoma. • Naruszenie ma charakter powtarzający się, a nie jednoczynowy.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność za naruszenie określonego w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych obowiązku ponoszenia przez korzystającego z dróg publicznych opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdu samochodowego ma charakter obiektywny. • Przepis art. 13k ust. 8a ustawy o drogach publicznych nie ma w niej zastosowania. • Odmienne rozumienie powyższych przepisów – jakie prezentuje Skarżąca – pozbawiałoby w ocenie Sądu sensu przeprowadzanie kontroli mobilnych na płatnych odcinkach dróg krajowych. • Kara pieniężna za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej jest natomiast sztywna (art. 13k ust. 1 powołanej ustawy), a organ nie może jej miarkować.
Skład orzekający
Honorata Łopianowska
przewodniczący
Urszula Wilk
sędzia
Anna Fyda-Kawula
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat elektronicznych w transporcie drogowym, w szczególności wyłączenia stosowania art. 13k ust. 8a ustawy o drogach publicznych w przypadku kontroli mobilnej oraz obiektywny charakter odpowiedzialności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ujawnienia naruszenia w trakcie kontroli mobilnej i korzystania z konta przedpłaconego w systemie e-TOLL.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat drogowych i kar administracyjnych, a orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne i interpretacyjne związane z systemem e-TOLL.
“Kontrola drogowa kluczem do kary: nawet szybkie doładowanie konta e-TOLL nie uchroni przed mandatem, gdy kontroler już działa.”
Dane finansowe
WPS: 1500 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.