VI SA/WA 6534/23

VI SA/Wa 6534/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Fyda-Kawula. /sprawozdawca/
Barbara Kołodziejczak-Osetek
Tomasz Sałek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z [...] października 2023 r. nr [...] na podstawie art. 138
§ 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b) i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.), art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 645) i § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania Z. K. (Skarżący), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2023 r. nr [...] o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 9 maja 2023 r. na drodze krajowej [...] w mieście G. na Al. [...] zatrzymany został do kontroli pojazd członowy, składający się z 2-osiowego ciągnika samochodowego marki [...] nr. rej. [...] wraz z naczepą marki [...] nr rej. [...], którym kierował A. F. W toku kontroli ustalono, że kierowca pojazdem tym wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy - z Niemiec do Polski na rzecz Skarżącego. Kontrolowanym pojazdem przewożono ładunek podzielny w postaci palet z winem. Przebieg i ustalenia kontroli zostały udokumentowane w protokole nr [...] z [...] maja 2023 r. Podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy: nacisk na pojedynczą oś napędową - 13,5 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie dopuszczalnej normy wynoszącej 11,5 t o 2 t, tj. przekroczenie o więcej niż 10 % i nie więcej niż 20 %.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ww. decyzją z [...] czerwca 2023 r. nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii V, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20 %.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie norm prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przez organ I instancji przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz prawa procesowego poprzez naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez pochopne prowadzenie postępowania, niepowiadomienie go o zakończeniu postępowania, błędy w protokole kontroli, pominięcie zapisu art. 140 aa ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz nieprawidłowości w procesie ważenia.
W uzasadnieniu powołanej na wstępie zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego przytoczył treść przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i stwierdził, że ważenia kontrolowanego pojazdu dokonano za pomocą pary przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C seria III, które legitymowały się świadectwami legalizacji ponownej. Pomiary przeprowadzono zgodnie z procedurą opisaną w instrukcji producenta urządzeń wagowych. Strefa ważenia wyposażona była w zagłębienie do umieszczenia w nim wag przenośnych. W trakcie wykonywania pomiarów statycznych nacisków poszczególnych osi użyte do pomiarów wagi ułożone były w taki sposób, że powierzchnie płyt ważących znajdowały się na wysokości powierzchni jezdni w strefie ważenia, w skutek czego wszystkie koła ważonego pojazdu znajdowały się na tej samej wysokości (z zachowaniem dopuszczalnych spadków wzdłużnych i poprzecznych). Strefa ważenia - w tym w szczególności zagłębienie na wagi – nie zawierała żadnych zanieczyszczeń mogących wpłynąć na wyniki ważenia. Odczytów wskazań wag dokonano wspólnie z kierującym, a w trakcie odczytów nie występowały wahania wskazań. Kierujący został zapoznany z procedurą ważenia z użyciem wag przenośnych do pomiarów statycznych, deklaracją zgodności i świadectwem wzorcowania użytych urządzeń i przyrządów pomiarowych oraz z protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. Kierujący pouczony o takiej możliwości, nie wnioskował o powtórzenie pomiarów wymiarów zewnętrznych lub ważenia i podpisał protokół kontroli bez wnoszenia uwag. Przekroczenia dopuszczalnych parametrów obliczono na podstawie wartości odczytanych wprost z wagi, gdyż nawet po zastosowaniu 2 % tolerancji od wskazań, wartości te były przekroczone względem dopuszczalnych norm. Uwzględniając powyższe, Organ odwoławczy potwierdził, że dokonano klasyfikacji stwierdzonego naruszenia na podstawie prawidłowo uzyskanych i zinterpretowanych wyników.
Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii V, które stosownie do załącznika nr 1 do ustawy – Prawo o ruchu drogowym jest wydawane na przejazd pojazdu wyznaczoną trasą wskazaną w zezwoleniu: o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV, o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne. Stosownie zaś do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b) tej ustawy, karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii V w wysokości 10000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, jak to miało miejsce w tej sprawie.
W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego, Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, że wykonując kontrolowany przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, albo że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Miał zapewniony czynny udział na każdym etapie prowadzonego postępowania i z tego prawa skorzystał składając wyjaśnienia. Odnosząc się do wniosku o przesłuchanie świadka - kierowcy, organ zauważył, że kierowca złożył już wyjaśnienia w sprawie, które zostały załączone do protokołu. Z kolei co do samego procesu ważenia, to Skarżący poza wyrażeniem opinii w tym przedmiocie nie przedstawił żadnych dowodów na ich uwiarygodnienie. W sprawie nie zaistniały więc przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Nie ma możliwości uniknięcia przez stronę odpowiedzialności z tytułu stwierdzonych naruszeń poprzez "przeniesienie" jej na załadowcę. Kontrolowanym pojazdem przewożono ładunek (w postaci palet z winem), który można było podzielić ze względu na jego ilość na mniejszą partię ładunkową, co miałoby odzwierciedlenie w postaci mniejszego nacisku na osie. Stwierdzenie obiektywnego stanu naruszenia prawa w tej sprawie powoduje, że organ obowiązany jest do zastosowania sankcji administracyjnej przewidzianej dla ww. naruszenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżył wydane w sprawie decyzje i wniósł o ich uchylenie.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności:
- art. 6 k.p.a. - gdyż, decyzja została wydana bez poszanowania obowiązującego prawa,
- art. 7 k.p.a. - ponieważ organ administracji publicznej wydał decyzję bez podjęcia wszelkich czynności mających na celu dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego i obowiązujących w tym zakresie przepisów,
- art. 8 k.p.a. - ponieważ sposób przeprowadzenia postępowania przez organ wydający decyzję podważył zaufanie do władzy publicznej,
- celowe pominięcie, wręcz zignorowanie zapisu art. 140 aa ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Zdaniem Skarżącego, Organ uznał ten przepis za "martwy". Nie uwzględnił dotankowania pojazdu przez pracownika, wykonywania przewozu międzynarodowego oraz zignorował wniosek dotyczący przesłuchania kierowcy w celu potwierdzenia stanu faktycznego.
W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji na podstawie powołanego kryterium i stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem z następujących powodów.
Rozpoznawana sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci palet z winem.
Zgodnie z definicją pojazdu nienormatywnego zawartą w art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 pkt 1) ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Zgodnie zaś z treścią art. 64 ust. 2 powołanej ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I.
Z przytoczonych przepisów wynika zakaz umieszczania ładunku podzielnego na pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I. W pozostałych przypadkach podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku, co jest możliwe z uwagi na jego podzielność.
Stosownie do treści art. 2 pkt 35 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków.
Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 powołanej ustawy, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
W sprawie tej kara pieniężna została wymierzona Skarżącemu za przejazd nienormatywnym pojazdem członowym, składającym się z 2-osiowego ciągnika samochodowego marki [...] wraz z naczepą marki [...], co do którego w trakcie kontroli drogowej stwierdzono naruszenie dopuszczalnej normy: nacisk na pojedynczą oś napędową - 13,5 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie dopuszczalnej normy wynoszącej 11,5 t o 2 t, tj. przekroczenie o więcej niż 10 % i nie więcej niż 20 %.
Stosownie bowiem do treści § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdów, o których mowa w
§ 3 ust. 1 pkt 2-14 - 11,5 tony.
W konsekwencji naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z treścią art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b) tej ustawy, karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii V w wysokości 10.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, jak to miało miejsce w tej sprawie.
W rozpoznawanej sprawie prawidłowo więc nałożono na Skarżącego karę pieniężną za dokonany przejazd nienormatywnym zespołem pojazdów w wysokości 10.000 zł
Za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności mających na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, w tym uznanie nieprawidłowo otrzymanych wyników pomiarów i użycie wag niezgodnie z instrukcją. Kwestie te obszernie i szczegółowo wyjaśnił Główny Inspektor Transportu Drogowego w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że ważenia kontrolowanego pojazdu dokonano za pomocą pary przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C seria III, które legitymowały się świadectwami legalizacji ponownej. Pomiary przeprowadzono zgodnie z procedurą opisaną w instrukcji. Strefa ważenia wyposażona była w zagłębienie do umieszczenia w nim wag przenośnych. Wszystkie koła ważonego pojazdu znajdowały się na tej samej wysokości. Strefa ważenia nie zawierała żadnych zanieczyszczeń mogących wpłynąć na wyniki ważenia. Odczytów wskazań wag dokonano wspólnie z kierującym, a w trakcie odczytów nie występowały wahania wskazań. Kierujący został zapoznany z procedurą ważenia z użyciem wag przenośnych do pomiarów statycznych, świadectwem wzorcowania użytych przyrządów pomiarowych oraz z protokołem z pomiaru pochylenia terenu, a pouczony o takiej możliwości, nie wnioskował o powtórzenie ważenia i podpisał protokół kontroli bez wnoszenia uwag. Przekroczenia dopuszczalnych parametrów obliczono na podstawie wartości odczytanych wprost z wagi, gdyż nawet po zastosowaniu 2 % tolerancji od wskazań, wartości te były przekroczone względem dopuszczalnych norm.
Wbrew zarzutowi skargi, prawidłowo też Organy nie stwierdziły w tej sprawie podstaw do zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a) i lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w takiej sprawie umarza się, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot, dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
Jak zasadnie przyjęły Organy, uwolnienie się przewoźnika od kary za przejazd pojazdem nienormatywnym może mieć miejsce tylko wówczas, gdy w postępowaniu administracyjnym zostanie wykazane istnienie okoliczności wskazujących na dochowanie przez niego należytej staranności przy wykonywaniu czynności związanych z przejazdem. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie, to na podmiocie wykonującym przejazd spoczywa obowiązek wykazania, że naruszenie będące podstawą nałożenia kary, powstało w wyniku niezależnych od niego okoliczności, na powstanie których nie miał wpływu, a także, że podjął wszelkie niezbędne działania, bądź środki, zmierzające do wykonania przewozu zgodnie z przepisami prawa i wynikającymi z nich wymogami. To przewoźnik podejmuje się transportu, a tym samym może i powinien go rozpocząć dopiero po upewnieniu się, czy przewożony ładunek nie powoduje naruszenia obowiązujących przepisów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1481/15).
Organy prawidłowo przyjęły w okolicznościach tej sprawy, że Skarżący w toku postępowania nie wykazał takich okoliczności, lub dowodów, z których wynikałoby, że rzeczywiście dołożył wszelkiej staranności, wymaganej od podmiotu profesjonalnie zajmującego się przewozem drogowym, aby do stwierdzonego naruszenia nie doszło, jak również, że nie miał wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia.
W sposób jasny i przekonujący, zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 107
§ 3 k.p.a., wyjaśnione zostały motywy podjęcia wydanych decyzji, zaś przytoczona w tym zakresie argumentacja potwierdza podjęte rozstrzygnięcia. Organy obu instancji nie naruszyły również innych przepisów postępowania administracyjnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Wypełniły obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. Zgromadziły bowiem w sprawie dowody konieczne do prawidłowego jej rozstrzygnięcia i prawidłowo je oceniły.
Prawidłowo też Organ odwoławczy odniósł się do wniosku o przesłuchanie świadka - kierowcy, który złożył już wyjaśnienia w sprawie, załączone do protokołu kontroli. Jego zeznanie, co podkreślił Organ podważa wiarygodność twierdzeń Skarżącego o nieuwzględnieniu dotankowania pojazdu. Kierowca zeznał bowiem, że nie tankował paliwa od momentu wyjazdu z bazy.
Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wydane w tej sprawie decyzje są zgodne z prawem i dlatego oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.