VI SA/WA 639/06

VI SA/Wa 639/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Marcinkowska
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Olga Żurawska-Matusiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak(spr.) Asesor WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2006r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z zaświadczenia oddala skargę
Uzasadnienie
Podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2005 r. pojazdu marki [...] o nr rej. [...] kierowanego przez R. F. kierowca nie okazał zaświadczenia lub wypisu z niego na przewozy drogowe na potrzeby własne wydanego dla firmy E. Sp. z o.o. z siedzibą w S., która dokonywała przewozu 69 pustych butli po tlenie. Po wszczęciu postępowania administracyjnego E. Sp. z o.o. (zwana dalej skarżącą) nadesłała zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne wydane na rzecz tej spółki.
Decyzją z dnia [...] września 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. karę pieniężną w wysokości 100 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że wykonującym transport był kierowca, to on naruszył wskazane w decyzji przepisy i dlatego też podlega karze.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 kpa, art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz lp. 1.1.8 załącznika do w/w ustawy
i art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu organ wskazał, iż za działalność zawsze ponosi odpowiedzialność osoba, która ją prowadzi – z podmiotowego punktu widzenia – przedsiębiorca. To na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób (w tym kierowców), którymi w wykonaniu działalności gospodarczej się posługuje.
W ocenie organu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym określa, że sankcje zawarte w tym przepisie odnoszą się do podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne. Osobami takimi nie są jednak kierowcy przedsiębiorcy, lecz sam przedsiębiorca. W istocie bowiem kierowca wykonuje tylko jedną z czynności składającą się na sekwencję działań, których suma jest dopiero transportem drogowym lub przewozem na potrzeby własne w rozumieniu ustawy
o transporcie drogowym.
W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca spółka wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji podniosła, iż decyzja jej nie dotyczy. Dokonując analizy art. 3 ustawy o transporcie drogowym skarżąca wywiodła, iż przepisów tej ustawy nie stosuje się m.in. do przewozów drogowych wykonywanych w niezarobkowym transporcie rzeczy. Nadto podtrzymała swoje stanowisko prezentowane
w odwołaniu, iż transport drogowy wykonuje kierowca i to na niego winna być nałożona kara pieniężna.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał dotychczasową argumentację.
W piśmie z dnia [...] maja 2005 r. skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, iż za przewinienia kierowcy nie może ponosić odpowiedzialności przedsiębiorca, gdyż to kierowca osobiście realizował określony przejazd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami procesowymi. Wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki
w zależności od rodzaju tych naruszeń.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez E. Sp. z o.o. skargi Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Art. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, iż ustawa określa zasady podejmowania i wykonywania m.in. niezarobkowego krajowego przewozu drogowego. Niezarobkowy przewóz drogowy to przewóz własny wykonywany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 ust. 5 w/w ustawy). Natomiast niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej spełniający warunki określone w art. 4 ust. 4 cyt. ustawy.
Zasady wykonywania przewozów na potrzeby własne uregulowane są
w rozdziale 5 ustawy o transporcie drogowym od art. 33 do art. 34a. Również
w dalszych przepisach np. w art. 87 ustawa o transporcie drogowym odnosi się do niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Wskazuje to jednoznacznie, iż wbrew twierdzeniom skarżącej spółki, przepisy ustawy o transporcie drogowym odnoszą się również do niezarobkowego przewozu rzeczy, zaś art. 3 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy winien być interpretowany z uwzględnieniem wszystkich regulacji zawartych
w ustawie.
Skoro art. 92 ust. 1 powołanej ustawy, wskazany w podstawie materialnoprawnej zaskarżonej decyzji stanowi, iż karze z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy lub przepisów ustaw w tym przepisie wymienionych bądź też wiążących Polskę umów międzynarodowych podlega ten, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, to jego wykładnia winna uwzględniać przyjęte w art. 4 tej ustawy rozumienie "transportu drogowego", który polega na podejmowaniu
i wykonywaniu działalności gospodarczej, jak i pojęcie "przewozu na potrzeby własne", który to przewóz zgodnie ze wskazaną powyżej definicją jest przewozem wykonywanym przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności. W świetle powyższego wykonywanie transportu drogowego, czy też przewozu na potrzeby własne nie może być rozumiane jako wykonywanie czynności faktycznych związanych z poruszaniem się pojazdu po drogach. Nie chodzi bowiem o wykonywanie tego rodzaju czynności tylko o prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług transportowych (przewóz osób lub rzeczy), a w przypadku przewozu na potrzeby własne – a taki przewóz w dniu kontroli był wykonywany – chodzi o wykonywanie przewozu przez przedsiębiorcę prowadzącego inną niż w/wskazana działalność gospodarczą pomocniczo
w stosunku do tej działalności. Tym samym więc wykonującym transport drogowy, jak i wykonującym przewóz na potrzeby własne w rozumieniu powołanego przepisu jest przedsiębiorca niezależnie od tego, czy sam prowadził pojazd, czy też czynność ta została powierzona stosowną umową pracownikowi. Należy przy tym podkreślić, iż przewozy na potrzeby własne mogą być – stosownie do art. 33 ust. 1 w/w ustawy – wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej i poddane są ustawowym rygorom.
W rozpatrywanej sprawie uprawnienie administracyjne do wykonywania przewozu tj. zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne (którego wypisu nie okazano w trakcie kontroli) jednoznacznie wskazuje podmiot, który bezpośrednio korzysta z praw i podlega obowiązkom wskazanym w ustawie
o transporcie drogowym. Podmiotem tym jest E. Sp. z o.o.
Tym samym uznać należy, iż przewóz na potrzeby własne wykonywała
w dniu kontroli skarżąca w ramach posiadanego uprawnienia administracyjnego tj. uzyskanego dnia [...] listopada 2004 r. w/wskazanego zaświadczenia. Okoliczność, iż wykonując w chwili kontroli taki przewóz posłużyła się swoim pracownikiem, powierzając mu czynności związane z prowadzeniem pojazdu, pozostaje – w świetle w/w przepisów ustawy o transporcie drogowym – bez znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu mając na względzie powyższe rozważania, przyjąć należy, iż ustawodawca jednoznacznie odniósł sankcje zawarte w przepisie art. 92 ust. 1 ustawy do podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, zaś wykonującym przewóz na potrzeby własne w rozumieniu ustawy
o transporcie drogowym jest skarżąca spółka jak to wykazano powyżej.
Także zatem w przypadku, gdy przedsiębiorca przy wykonywaniu przewozu posługuje się inną osobą, to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą, ponosi on w płaszczyźnie administracyjnej odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie przepisów powołanej ustawy. Przedsiębiorca może ewentualnie dochodzić od zatrudnionego przez niego kierowcy pokrycia szkody wyrządzonej niezgodnym z przepisami ustawy zachowaniem.
Wbrew twierdzeniom skarżącej przeciwko takiemu rozumieniu art. 92 ust. 1 w/w ustawy nie przemawia wprowadzony w wyniku nowelizacji ustawy art. 92a. Przepis ten obok odpowiedzialności przedsiębiorcy wynikającej z art. 92 ust. 1 ustawy wprowadza odpowiedzialność kierowcy, lecz jest to odpowiedzialność
za wykroczenia. Jednocześnie należy zauważyć, że przepis art. 92a ust. 3 ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 21 grudnia 2005 r. określa wprost przedsiębiorcę jako podmiot, wobec którego można wszcząć postępowanie administracyjne.
Trafnie zatem organy obu instancji uznały, iż w istocie nie kierowca,
a przedsiębiorca tj. E. Sp. z o.o. ponosi odpowiedzialność prawnoadministracyjną za brak wypisu zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 2 podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie
i okazać na żądanie uprawnionego organu kontroli oprócz innych dokumentów, także wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 ustawy. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje kwestia czy i w jakim zakresie skarżąca spółka dołożyła starań, by umożliwić kierowcy prawidłowe wykonywanie powierzonych mu obowiązków.
Skarżąca nie podważa w skardze (jak również wcześniej w postępowaniu odwoławczym) ustaleń faktycznych skutkujących stwierdzeniem wskazanego
w decyzji naruszenia. Prawidłowo ustalony stan faktyczny czyni w świetle powołanych w podstawie materialnoprawnej decyzji organu II instancji przepisów zasadnym nałożenie na skarżącą spółkę kary 100 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z zaświadczenia.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak
w sentencji orzeczenia.