VI SA/WA 61/19

VI SA/Wa 61/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-01-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Pamela Kuraś-Dębecka
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Tomasz Sałek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 967/19 - Wyrok NSA z 2022-11-17
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2200
art. 32b ust 1, i 2,
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Dz.U. 2018 poz 1302
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2019 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. Oddział w Polsce z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia świadectwa kierowcy oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") decyzją z "(...)" października 2018 r. nr "(...)", na podstawie art. 32b ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 z późn. zm., dalej: "u.t.d.") w związku z art. 5 i art. 7 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. Urz. UE. L Nr 300, str. 72, dalej: "rozporządzenie nr 1072/2009"), w związku z art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku "(...)"Sp. z o.o. Oddział w Polsce (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżący"), z 15 czerwca 2018 r., o udzielenie świadectwa kierowcy dla obywatela Białorusi V. R., odmówił udzielenia świadectwa kierowcy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że 1 lipca 2018 r. wpłynął wniosek Spółki o udzielenie świadectwa kierowcy dla obywatela Białorusi. Z informacji uzyskanych z Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Drogowych prowadzonego systemie teleinformatycznym przez GITD wynika, że Spółce nie została udzielona licencja wspólnotowa. Ponadto organ dodał, że decyzją z "(...)" września 2018 r., odmówił udzielenia licencji dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy w uzasadnieniu podając, że oddział przedsiębiorcy zagranicznego działający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie posiada odrębnej od przedsiębiorcy zagranicznego zdolności prawnej, a tym samym nie może wykonywać działalności gospodarczej w imieniu własnym i to przedsiębiorca zagraniczny, a nie jego oddział jest podmiotem uprawnień wynikających z koncesji, zezwoleń i licencji na działalność gospodarczą.
Organ wyjaśnił dalej, że stosownie do art. 32b ust. 2 u.t.d., świadectwo kierowcy wydaje się na wniosek przedsiębiorcy, posiadającego licencję wspólnotową, złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej. Organ powołał się również na treść art. 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009. Stwierdził następnie, że z treści przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że świadectwo kierowcy może być udzielone, przez właściwe władze państwa członkowskiego, wyłącznie temu przedsiębiorcy, który jest posiadaczem licencji wspólnotowej oraz jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej. Wskazał, że analiza odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego o numerze "(...)", który dotyczy Spółki wskazuje, że siedziba i adres zakładu głównego przedsiębiorcy zagranicznego "(...)"znajduje się na terenie Republiki Federalnej Niemiec. Zatem to właśnie ten podmiot może uzyskać od właściwych mu terytorialnie organów Republiki Federalnej Niemiec świadectwo kierowcy dla obywatela Białorusi, a nie oddział tego przedsiębiorcy zlokalizowany na terenie RP i to pod warunkiem, że spełnia wymogi określone w art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1072/2009.
GITD stwierdził, że oddział przedsiębiorcy zagranicznego działający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie posiada odrębnej od przedsiębiorcy zagranicznego zdolności prawnej, a tym samym nie może wykonywać działalności gospodarczej w imieniu własnym. Oznacza to, że stroną - tak w postępowaniu przed sądem jak i w postępowaniu administracyjnym - jest sam przedsiębiorca zagraniczny, będący punktem odniesienia dla wszelkich związanych z tym praw i obowiązków. W konsekwencji, to przedsiębiorca zagraniczny, a nie jego oddział jest podmiotem uprawnień wynikających z koncesji, zezwoleń i licencji na działalność gospodarczą.
W związku z powyższym organ odmówił Spółce udzielenia świadectwa kierowcy dla obywatela Białorusi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na Skarżący zaskarżając decyzję GITD z "(...)" października 2018 r. w całości, wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 32b ust. 2 u.t.d., poprzez bezzasadne przyjęcie, iż warunkiem wydania świadectwa kierowcy zatrudnionego przez oddział w Polsce przedsiębiorcy zagranicznego jest posiadanie przez ten oddział licencji wspólnotowej, podczas gdy żaden z przepisów powszechnie obowiązującego i mającego pierwszeństwo przed prawem krajowym, prawa unijnego takiego obowiązku nie nakłada,
2) art. 5 ust 1 i ust. 2 i art. 7 ust 1 rozporządzenie nr 1072/2009, poprzez wadliwą ich interpretację polegającą na błędnym ustaleniu, że świadectwo kierowcy wydawane jest przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika tylko w przypadku posiadania licencji wspólnotowej i tylko w przypadku kierowcy, który jest przez niego zatrudniony, podczas gdy przepis ten dopuszcza wydanie świadectwa również w przypadku wyłącznie legalnego zatrudnienia kierowcy w państwie członkowskim o czym świadczy alternatywa "albo".
W uzasadnieniu skargi, Skarżący podkreślił, że jeśli wnioskodawca legalnie zatrudnia w Polsce kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r., to jest to autonomiczna podstawa do wydania świadectwa kierowcy, gdyż alternatywa albo wyraźnie dopuszcza wydanie świadectwa kierowcy w sytuacji spełnienia tylko jednego warunku opisanego w art. 5 ust 1 rozporządzenie nr 1072/2009.
Skarżący podniósł, że organowi umknął cel jaki przyświecał ustawodawcy związany z wydawaniem świadectw kierowcy. Chodziło przecież o to aby kierowcy spoza Unii zatrudniani byli na takich samych warunkach jak unijni i aby poprzez ich legalne zatrudnianie nie naruszać zasad uczciwej konkurencji. W tej sytuacji zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia 1072/2009, świadectwo takie z zasady winno zostać wydane Skarżącemu, który niewątpliwie legalnie zatrudnia kierowcę i chce aby kierowca ten mógł wykonywać swój zawód na terenie Unii Europejskiej.
Skarżący stwierdził, że co prawda zgodnie z art. 32b u.t.d., GITD, w drodze decyzji administracyjnej, wydaje, odmawia wydania, zmienia albo cofa świadectwo kierowcy. Świadectwo kierowcy wydaje się na wniosek przedsiębiorcy, posiadającego licencję wspólnotową, ale przepis ten jako niezgodny z art. 7 rozporządzenia 1072/2009, nie może być stosowany wobec wnioskodawcy, gdyż podstawą odmowy wydania świadectwa jest nie posiadanie legalnego statusu pracodawcy.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Sąd stwierdza, że mające w niniejszej sprawie zastosowanie przepisy zarówno krajowe, jak i unijne są w spornym zakresie jednoznaczne i nie pozwalały organowi na udzielenie Skarżącemu świadectwa kierowcy dla obywatela Białorusi.
Zgodnie z art. 32b ust. 1 u.t.d., Główny Inspektor Transportu Drogowego, w drodze decyzji administracyjnej, wydaje, odmawia wydania, zmienia, cofa świadectwo kierowcy lub zawiesza wydawanie świadectw kierowców. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, świadectwo kierowcy wydaje się na wniosek przedsiębiorcy, posiadającego licencję wspólnotową, złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej.
W świetle powyższej regulacji, warunkiem wydania przedsiębiorcy świadectwa kierowcy, jest posiadanie przez przedsiębiorcę licencji wspólnotowej.
Regulacja powyższa jest zgodna z obowiązującymi normami unijnymi wynikającymi z rozporządzenia 1072/2009.
Jak wynika z art. 5 ust. 1 rozporządzenia 1072/2009: "Zgodnie z niniejszym rozporządzeniem świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który:
a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz
b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim:
(i) na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach,
(ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim."
Również z tego przepisu wynika, że warunkiem koniecznym uzyskania świadectwa kierowcy jest posiadanie przez przewoźnika licencji wspólnotowej, o czym jest mowa w lit. a tego przepisu. Nie jest to jedyny konieczny warunek, gdyż w lit. b, tego przepisu zostały zawarte dodatkowe dwa warunki, które są alternatywne względem siebie, jednak kumulatywne względem warunku z lit. a. Oznacza to, że aby uzyskać świadectwo kierowcy konieczne jest spełnienie warunku z lit. a omawianego przepisu i jednocześnie jednego z warunków z lit. b, tego przepisu.
Przedsiębiorca zatem występujący o świadectwo kierowcy, aby je uzyskać musi posiadać licencję wspólnotową i jednocześnie legalnie zatrudniać kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego, które wydaje świadectwo kierowcy, ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE, albo w sposób legalny korzysta z usług takiego kierowcy.
Nie jest natomiast wystarczające, jak twierdzi Skarżący, legalne zatrudnianie kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego, które wydaje świadectwo kierowcy, ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE, albo korzystanie w sposób legalny z usług takiego kierowcy, bez posiadania przez przedsiębiorcę wnoszącego o świadectwo kierowcy, licencji wspólnotowej.
W niniejszej sprawie, jak ustalił GITD, Skarżącemu nie została udzielona licencja wspólnotowa. Skarżący nie spełnił zatem koniecznej przesłanki udzielenia świadectwa kierowcy, o której mowa w art. 32b ust. 2 u.t.d. oraz w art. 5 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1072/2009.
Zgodnie natomiast z art. z art. 5 ust. 2 rozporządzenia 1072/2009: "Świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1.
Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 1 rozporządzenia 1072/2009: "Jeżeli warunki określone w art. 4 ust. 1 lub te, o których mowa w art. 5 ust. 1, nie są spełnione, właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika odrzucają wniosek o wydanie lub odnowienie licencji wspólnotowej lub wydanie świadectwa kierowcy w formie uzasadnionej decyzji.
W świetle powyższej regulacji GITD prawidłowo zatem odmówił Skarżącemu, który nie posiada licencji wspólnotowej, udzielenia świadectwa kierowcy dla obywatela Białorusi. Podnoszone natomiast w skardze zarzuty naruszenia przez GITD art. 32b ust. 2 u.t.d. oraz art. 5 ust 1 i ust. 2 i art. 7 ust 1 rozporządzenie nr 1072/2009, są jak wynika z powyższych wyjaśnień, niezasadne.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w sentencji.