VI SA/Wa 5880/23

VI SA/Wa 5880/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska
Honorata Łopianowska /przewodniczący/
Justyna Żurawska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 180
art.92a ust.1,3 i 7, art.93, 7a, 8, art.4 pkt 22 lit.h,, art.33 ust.1, ust.3,4 i 8, art.87 ust.1 pkt 1, art.11 ust.2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Honorata Łopianowska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 marca 2024 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
A. N. (dalej: "Strona", "Skarżący", "Przedsiębiorca") wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2023 r. znak [...] wydaną w przedmiocie kary pieniężnej.
Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu [...] marca 2022 r. w miejscowości S., autostrada [...], zatrzymano do kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki l. o nr rej. [...] oraz przyczepy marki [...] o nr rej. [...], który posiadał dopuszczalną maksymalną masę całkowitą 7000 kg. W chwili kontroli Przedsiębiorca prowadzący działalność pod nazwą A. N. wykonywał przewóz przyczepek samochodowych z miejscowości Z. do miejscowości B., M., D., S. oraz J., zgodnie z okazanymi dokumentami przewozowymi WZ: [...], oraz [...]. Przewóz nie był wykonywany na potrzeby własne.
Jak ustalono, przewóz wykonywany był pojazdem niewyposażonym w tachograf, kierowca nie był wyposażony w wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Nadto Strona nie zgłosiła do posiadanego uprawnienia samochodu marki I. o nr rej. [...], a samochód był użytkowany przez Stronę w okresie poprzedzającym 28 dni przed kontrolą.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 92a ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 180 ze zm.), dalej "u.t.d.", [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ I instancji", "Wojewódzki Inspektor") decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r., nałożył na Stronę karę pieniężną w łącznej wysokości 11 300 zł za naruszenia określone pod:
- Ip. 6.1.1 zał. nr 3 do u.t.d. - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji - kara pieniężna 10 000 zł;
- Ip. 1.12 zał. nr 3 do u.t.d. - niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument - kara pieniężna 500zł;
- Ip. 1.5 zał. nr 3 do u.t.d. - niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę - kara pieniężna 800zł.
W odwołaniu od ww. decyzji Strona wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzji organu I instancji Strona zarzuciła naruszenie:
- art. 189a § 2 pkt 1-3 w zw. z art. 189d oraz art. 189f Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezastosowanie w przedmiotowej sprawie,
- art. 189f § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu za ujawnione naruszenia.
Na skutek odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2023 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "organ odwoławczy", "GITD") utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora z dnia [...] sierpnia 2022 r. Podstawę prawną decyzji stanowiły: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775), dalej "k.p.a.", art. 4 pkt 22 lit. h, art. 7a, art. 8, art. 33 ust. 1, ust. 3, ust. 4 i ust. 8, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. 92c u.t.d. (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm.), lp. 1.5, lp. 1.12, lp. 6.1,1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 2 ust. 2 lit. a, art. 3 ust. 1, ust. 2, art. 22 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady(EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.), art. 1, art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i ust. 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w sprawie. Zdaniem organu odwoławczego, zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Odnośnie do naruszenia wskazanego w lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., organ uznał za udowodnione, że Strona nie zgłosiła do uprawnionego organu zmian, o których mowa w art. 7a i 8 u.t.d. Przedsiębiorca posiada zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie przewozu rzeczy nr [...], i licencję wspólnotową w zakresie przewozu rzeczy nr [...], do których to uprawnień na dzień [...] marca 2022 r. nie został zgłoszony pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Ponieważ przedsiębiorca wykonywał przewóz pojazdem niezgłoszonym do organu, który udzielił przedsiębiorcy uprawnienia do wykonywanie przewozu drogowego, doszło do naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie. Za to naruszenie została wymierzona kara w wysokości 800 zł.
Odnośnie do naruszenia wskazanego pod l.p. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść: lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. który sankcjonuje niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. karą pieniężną w wysokości 500 zł - za każdy dokument. W dniu [...] marca 2022 r. Strona wykonywała przewóz drogowy rzeczy w trakcie którego kierowca nie był wyposażony przez przedsiębiorcę w dokumenty, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., tj. wypis z zezwolenia lub licencji na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego rzeczy.
Odnośnie do naruszenia l.p. 6.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., GITD podniósł, że w dniu [...] marca 2022 r. Strona wykonywała przewóz drogowy pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu. Na podstawie okazanych dowodów rejestracyjnych kontrolowanych pojazdów kontrolujący ustalili, że dopuszczalna masa całkowita samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] to 3,5 tony, natomiast dopuszczalna masa całkowita przyczepy marki [...] o nr rej. [...] to 3,5 tony. Łączna dopuszczalna masa całkowita ww. zespołu pojazdów wynosiła 7 ton, dlatego do wykonywanego przewozu miały zastosowanie przepisy rozporządzenia nr 561/2006 oraz rozporządzenia nr 165/2014 i ustawy o transporcie drogowym. Z uwagi na charakter wykonywanego przewozu oraz przekroczenie przez zespół pojazdów 3,5 tony masy całkowitej Przedsiębiorca w którego imieniu kontrolowany kierowca wykonywał przewóz drogowy powinien wyposażyć samochód marki [...] o nr rej. [...] w urządzenie rejestrujące zgodnie z wymogami określonymi w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014. Inspektorzy podczas kontroli stwierdzili, że w samochodzie ciężarowym marki [...] brak zamontowanego tachografu. Brak tachografu potwierdził kierowca G. N., który przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że w kierowanym przez niego pojeździe nie ma tachografu. W tej sytuacji kara 10 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu, została nałożona prawidłowo.
Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 92c u.t.d. nie znajduje zastosowania, albowiem Przedsiębiorca nie wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń. Z materiału dowodowego oraz wyjaśnień Strony nie wynika by Przedsiębiorca podjął jakiekolwiek kroki do zapobieżenia powstaniu ujawnionych naruszeń, jak również że powstałe naruszenia są następstwem okoliczności, których nie mógł przewidzieć lub którym nie mógł zapobiec.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Skarżący, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji naruszono:
I. przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy u.t.d., a zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań działu I\/a k.p.a. Ocena, czy w sprawie nie występują przesłanki do odstąpienia od ukarania stanowi obligatoryjny element postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, którego pominięcie wywołuje konieczność uchylenia tak podjętej decyzji,
2) art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 8 §1 k.p.a. oraz art. 12 Prawa przedsiębiorców poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, w której waga zarzucanego naruszenia jest znikoma, strona zaprzestała naruszania prawa, a kara w wysokości 11 300 zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna;
II. przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj.:
art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. w zw. z Ip. 6.1.1., 1.12 i 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez nałożenie na stronę jednej kary pieniężnej w wysokości 11 300 zł za kilka różnych naruszeń, a nie odrębnych kar za te naruszenia, czyli wymierzenie kary nieprzewidzianej przez ustawę o transporcie drogowym, która wymaga dokonania odrębnych w sensie materialnoprawnym rozstrzygnięć odnoszących się do każdego ze stwierdzonych naruszeń z osobna.
Mając na uwadze powyższe Strona wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w całości, ewentualnie uchylenie decyzji zaskarżonej oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że pozostawał w błędnym przekonaniu, iż w przypadku wykonywania transportu pojazdem o DMC do 3,5 tony w każdym przypadku nie podlega on przepisom ustawy o transporcie drogowym - także wtedy, gdy do pojazdu takiego podłączona jest przyczepa. Wyjaśnił, że nie wypiera się, iż dopuścił się naruszenia. Jednakże naruszenie to wynikło wyłącznie z jego niewiedzy, a nie z ignorowania norm. Okoliczność ta przemawia jednak za odstąpieniem od nałożenia kary. W ocenie Strony, określona sztywno kara pieniężna o łącznej wysokości 11 300 zł jest w okolicznościach niniejszej sprawy zupełnie nieuzasadniona i narusza zasadę proporcjonalności. Tak wysoka kara pieniężna zupełnie nie koresponduje z charakterem stwierdzonego naruszenia. Zdaniem Strony, okoliczności sprawy niniejszej przemawiają za zastosowaniem instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. Skarżący zwrócił także uwagę, że organ I instancji w ogóle nie rozważył potrzeby zastosowania przepisów działu IVa k.p.a., nie zwracając na te unormowania uwagi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżący wskazał również, że rozstrzygnięcie decyzji organu I instancji zostało zredagowane nieprawidłowo. Organ orzekając co do istoty sprawy obowiązany jest dokonać odrębnych rozstrzygnięć w sensie materialnoprawnym. Każde z tych rozstrzygnięć dotyczyć powinno osobnego naruszenia ustawy o transporcie drogowym. Z przepisu art. 92a ust. 3 u.t.d. wyraźnie wynika, że kary powinny być nakładane za każde naruszenie osobno. Naruszenie to ma istotne znaczenie dla sprawy, w związku z czym strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Nie można przy tym stwierdzić, że błąd ten nie ma wpływu na wynik sprawy, gdyż ostateczna wysokość kary nie uległa zmianie i wynosi, w każdym wypadku, 11 300 zł. Rzeczywiście, co prawda w przedmiotowej sytuacji na Stronę i tak został nałożony obowiązek zapłaty kary w wysokości 11 300 zł, jednakże fakt niewyodrębnienia poszczególnych kar w sentencji decyzji stanowi poważne naruszenie praw strony, utrudniając jej podejmowanie decyzji procesowych.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Pełnomocnik Strony zawiadomiony o wniosku organu o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co do zasady podstawy uwzględnienia skargi na decyzję zawierają przepisy art. 145 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części – art. 151 p.p.s.a.
W ocenie Sądu w sprawie niniejszej skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem brak jest podstaw do twierdzenia, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu.
Kontroli Sądu została poddana decyzja GITD z dnia [...] września 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, nakładającą na Stronę kary pieniężne za trzy naruszenia. Podstawę prawną decyzji stanowił przede wszystkim przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. w powiązaniu z załącznikiem nr 3 do ww. ustawy, lp. 6.1.1., lp. 1.12, lp. 1.5.
W sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia poczynione przez organy, gdyż zdaniem Sądu stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Tym samym stan faktyczny ustalony w postępowaniu administracyjnym stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Zgodnie natomiast z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 k.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.) – por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2022 r. II OSK 2401/19.
Zdaniem Sądu, ww. przepisy nie zostały naruszone w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny w sprawie został ustalony na podstawie protokołu z kontroli drogowej nr [...] przeprowadzonej w dniu [...] marca 2022 r., dokumentów pozyskanych w trakcie tej kontroli, zeznań świadka oraz pozyskanych w toku postępowania dowodów z dokumentów.
Postępowanie w sprawie naruszeń zostało wszczęte w związku z przeprowadzoną w dniu [...] marca 2022 r. w miejscowości S. (autostrada [...]) kontrolą zespołu pojazdów, posiadającego dopuszczalną maksymalną masę całkowitą 7 000 kg, składającego się z pojazdu marki [...] o nr rej. [...] (samochód ciężarowy) oraz przyczepy marki [...] o nr rej. [...]. Przewóz ten był wykonywany na rzecz Skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. N. W jego ramach dokonywano przewozu przyczepek samochodowych, zgodnie z okazanymi dokumentami przewozowymi. W toku kontroli stwierdzono brak zamontowanego w pojeździe tachografu oraz brak wyposażenia kierowcy w jeden z dokumentów o których mowa w art. 87 u.t.d. O wszczęciu postępowania zawiadomiono Stronę pismem z dnia 24 marca 2022 r. Przy czym zakres postępowania rozszerzono co do naruszenia określonego w lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, o czym Strona została powiadomiona pismem z dnia 7 czerwca 2022 r.
Stosownie do treści art. 92a u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Przy czym suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł – ust. 3 art. 92a u.t.d.
Stosownie do ust. 7 art. 92a u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
Wedle załącznika nr 3 do ww. ustawy, w zakresie naruszeń ogólnych zasad i warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i przewozów na potrzeby własne, pod pozycją lp. 1.5 określono naruszenie w postaci niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę, a wysokość kary ustalono na poziomie 800 zł. Pod pozycją lp. 1.12 określono naruszenie w postaci niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowy - za każdy dokument karę pieniężną w wysokości 500 zł, a za naruszenie sformułowane pod pozycją lp. 6.1.1., w zakresie naruszenia zasad i warunków wyposażenia pojazdu w tachograf, za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
Badając kwestię prawidłowości stwierdzenia przez organ naruszenia opisanego pod pozycją Lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. należało stwierdzić, że Skarżący posiadał: zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, zezwolenie nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie przewozu rzeczy oraz licencję wspólnotową nr [...] w zakresie przewozu rzeczy.
Jak ustalono w sprawie kontrolowany przewóz był wykonywany samochodem ciężarowym marki [...] o nr rej. [...]. W sprawie nie ma sporu co do tego, że przedmiotowy pojazd nie został zgłoszony do żadnego z posiadanych przez Stronę uprawnień, co nadto wynika z pisma Starosty [...] z dnia 25 marca 2022 r. oraz z pisma Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 kwietnia 2022 r.
Jak wynika z art. 7a ust. 1 i 2 u.t.d. wniosek o zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej zawiera m.in. określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego (pkt 6 ust. 2). Stosownie do treści art. 11 ust. 2 u.t.d. organ udzielający zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, o którym mowa w art. 7 ust. 2, wydaje wypis lub wypisy z tego zezwolenia w liczbie nie większej niż liczba pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie zezwolenia, dla których został udokumentowany wymóg zdolności finansowej, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Przepis art. 11a ust. 1 u.t.d., w brzmieniu obowiązującym od 1 marca 2022 r. (ustawa nowelizująca Dz.U. z 2022 r. poz. 209) stanowił zaś, że zabrania się przedsiębiorcy posiadającemu zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencję wspólnotową: 1) posiadania wypisów z tego zezwolenia lub tej licencji w łącznej liczbie przekraczającej liczbę pojazdów, dla których został udokumentowany wymóg zdolności finansowej, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009; 2) wykorzystywania do wykonywania krajowego transportu drogowego lub międzynarodowego transportu drogowego pojazdów samochodowych: a) niezgłoszonych organowi wydającemu zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, b) zarejestrowanych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 u.t.d. przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił: 1) zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, 2) licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8, - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że przedsiębiorca we ww. terminie ma obowiązek poinformować organ który wydał uprawnienie o zmianie danych wskazanych m.in. w art. 7a u.t.d., a więc m.in. rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego. W sprawie ustalono, że samochód ciężarowy marki [...] był przez Stronę użytkowany w terminie wcześniejszym aniżeli 28 dni przed datą kontroli. Nie został on zgłoszony właściwemu organowi wydającemu zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika jako pojazd, którym przedsiębiorca będzie wykonywał transport drogowy. Mimo tego w dniu [...] marca 2022 r. Skarżący wykonywał przedmiotowym pojazdem transport drogowy rzeczy. Dodać przy tym trzeba, że okoliczności faktycznych w tym zakresie Strona nie kwestionuje. Tym samym kara za naruszenie sformułowane pod pozycją lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. nie narusza prawa.
Odnosząc się zaś do naruszenia sformułowanego pod pozycją lp.1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. wskazać należy, iż z treści art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto: wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Bezspornie, jak ustalono w toku kontroli, a co wynika z akt sprawy, w dniu [...] marca 2022 r. Strona wykonywała przewóz drogowym rzeczy w trakcie którego kierowca nie był wyposażony w wypis z zezwolenia lub licencji na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Z zeznań świadka - kierowcy przedmiotowego zespołu pojazdów wprost wynika, że w momencie kontroli nie posiadał on wypisów z jakiegokolwiek zezwolenia czy licencji. A zatem kara pieniężna w wysokości 500 zł za naruszenie sformułowane pod pozycją lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., nie jest niezgodna z prawem.
Odnosząc się do ostatniego ze stwierdzonych naruszeń, tj. naruszenia sformułowanego pod pozycją lp. 6.1.1., wskazać trzeba, że zgodnie z ustaleniami poczyniony przez organy, a znajdującymi odzwierciedlenie w aktach sprawy (patrz: protokół kontroli, zeznania kierowcy) Skarżący w dniu [...] marca 2022 r. dokonywał krajowego przewozu drogowego rzeczy zespołem pojazdów, który nie został wyposażony w tachograf.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d., podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w tym przepisie.
Do przewozów wykonywanych pojazdami, których dopuszczalna masa całkowita łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony stosuje się rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r., s. 1), dalej jako: "rozporządzenie nr 561/2006", wymienione w art. 4 pkt 22 lit. b u.t.d. Przepis art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 stanowi, że ma ono zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony. Obowiązek stosowania w pojazdach wykonujących przewozy drogowe tachografów wynika z kolei z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28 lutego 2014 r., s.1), dalej jako: "rozporządzenie nr 165/2014" (wymienione w art. 4 pkt 22 lit. h u.t.d.).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzeniem nr 165/2014, tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006. Nie ulega zatem wątpliwości, że w kontrolowanym pojeździe, wykonującym przewóz drogowy rzeczy, zainstalowany powinien być tachograf. Przy czym zaznaczyć trzeba, że Skarżący nie kwestionuje że w kontrolowanym pojeździe winien być zainstalowany tachograf cyfrowy. W czasie kontroli wymóg co do tachografu obowiązywał.
W myśl art. 3 rozporządzenia nr 165/14, urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim, które są używane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z tym że państwa członkowskie mogą wyłączyć z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia pojazdy wymienione w art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, a także pojazdy używane do przewozów podlegającym wyjątkom zgodnie z art. 14 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Wskazane wyłączenia nie mają zastosowania w sprawie. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 561/2006 ma ono zastosowanie do przewozu drogowego: rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony. Przepis art. 3 tego rozporządzenia wskazuje, że nie ma ono zastosowania do przewozu drogowego rzeczy m.in. pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Pojęcie "niehandlowego przewozu rzeczy" nie zostało zdefiniowane w rozporządzeniu. Wykładni tego pojęcia dokonał Trybunału Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 3 października 2013 r., w sprawie C-317/12. Trybunał stwierdził, że pojęcie "niehandlowego przewozu rzeczy", o którym mowa w art. 3 lit. h ww. rozporządzenia należy w pierwszej kolejności odnosić do zwyczajowego znaczenia tego pojęcia. Przewóz o którym mowa w tym przepisie, nie ma związku z działalnością zawodową lub handlową i przewóz taki nie jest wykonywany w celu osiągnięcia dochodów. Tak więc niehandlowy przewóz drogowy oznacza przewóz dokonywany przez osobę fizyczną, który nie jest związany z wykonywaną przez tę osobę działalnością zawodową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w wyroku z dnia 15 stycznia 2019 r. II SA/Ol 866/18, trafnie stwierdził, że pojęcie niehandlowego przewozu rzeczy należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono przewóz rzeczy dokonywany przez osobę fizyczną na własny rachunek i jedynie w czasie wolnym. (...) Według aktualnego stanu prawnego niehandlowy przewóz w żaden sposób nie może być związany, nawet ubocznie, z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W sprawie bezsprzecznie wykonywany przewóz obejmował transport przyczepek i związany był on z prowadzoną przez Stronę działalności gospodarczą, a zatem stanowił transport drogowy o którym mowa w art. 4 pkt 3 u.t.d. Zgodnie z tym ostatnim przepisem transport drogowy, to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,
b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy,
c) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie osób. Przy czym trafnie w sprawie stwierdzono, że przedmiotowy przewóz nie wypełnia definicji "niezarobkowego przewozu drogowego" (przewozu na potrzeby własne). Art. 4 ust. 4 lit. a u.t.d. wymaga, dla uznania, że przewóz jest przewozem na potrzeby własne, aby pojazdy samochodowe używane do przewozu były prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Tymczasem w niniejszym przypadku kierowcą pojazdu, którym przewóz był wykonywany, nie był ani sam przedsiębiorca, ani jego pracownik. Kierujący pojazdem w dniu kontroli drogowej G. N. zeznał, że przedmiotowy przewóz wykonywany był w ramach zawartej ze Skarżącym umowy zlecenia. W jednolitym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie prezentowany jest pogląd, że rozumienie pojęcia "pracownik" użytego w art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d. następuje przy uwzględnieniu definicji tego pojęcia zawartej w art. 2 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę (por. np. wyroki NSA: z 25.07.2019. II GSK 1865/17, z 15.05.2008 r. II GSK 65/08, z 21.01.2009 r. II GSK 623/08 oraz wyrok NSA z 18.09.2014 r. II GSK 1019/13; por. także wyrok WSA w Kielcach z 25.01.2024 r. I SA/Ke 565/23). Sąd w składzie orzekającym w sprawie stanowisko to podziela.
Mając na uwadze powyższe, nałożona w wysokości 10 000 zł kara pieniężna za naruszenie sformułowane pod pozycją lp. 6.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. nie narusza prawa.
Badając zarzuty sformułowanych w skardze Sąd uznał, że nie zasługiwały one na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 92c u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, m.in. jeżeli: okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (pkt 1), lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ (pkt 2), lub d dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat (pkt 3).
W celu uwolnienia się od odpowiedzialności Skarżący powinien wykazać okoliczności wskazujące, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć, przy czym obie przesłanki spełnione muszą być kumulatywnie. Zdaniem Sądu organy trafnie oceniły, iż takich okoliczności Skarżący nie wykazał. Przy czym z akt sprawy nie wynika, by zaistniała sytuacja o której mowa w punktach 2 i 3 ust. 1 art. 92c ust. 1 u.t.d. Skarga wskazuje, że Skarżący pozostawał w błędnym przekonaniu, że w przypadku wykonywania transportu pojazdem o DMC do 3,5 tony, w każdym przypadku, nawet gdy do pojazdu dołączona jest przyczepa, przejazd ten nie podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym. W konsekwencji był także błędnie przekonany, że nie musi wyposażać kierowcę w wypis zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani zgłoszenia pojazdu do zezwolenia. Jak wskazał, z błędnego przekonania nie wyprowadził Strony także polski dealer, u którego kupował pojazd [...].
Takie wyjaśnienia Strony nie wypełniają dyspozycji przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Niewiedza Strony nie pozwala na przyjęcie, że Skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Rację ma bowiem organ, że Skarżący jako przedsiębiorca winien tak zorganizować prowadzenie swojego przedsiębiorstwa, by działać zgodnie z prawem. Obowiązkiem Strony jako przedsiębiorcy prowadzącego określoną działalność było zapoznanie się z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Nadto zwrócić należy uwagę, że z zeznań świadka w osobie kierowcy wynika, że kierowca zwracał wcześniej Stronie uwagę, iż wykonując tego rodzaju przewóz pojazd marki [...] winien mieć zamontowany tachograf. A zatem już tylko z tego powodu Skarżący winien powziąć wątpliwość i upewnić się co do prawidłowej organizacji przewozu.
Również i zarzuty dotyczące naruszenia art. 189a § 1 oraz § 2 pkt 1-3 k.p.a., art. 189f k.p.a. oraz art. 189f § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. i art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców, nie zasługiwały na uwzględnienie.
W kwestii stosowania przepisów dotyczących odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej uregulowanych w art. 189f k.p.a. w odniesieniu do kar wymierzanych na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. wypowiadały się sądy administracyjne. Odnotować przy tym należy, że na tym gruncie wyrażane są odmienne poglądy (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z 20.04.2022 r. III SA/Po 145/22 (wskazywany przez Stronę) czy wyrok WSA w Rzeszowie z 13.04.2023 r. II SA/Rz 1663/22).
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w wyroku z dnia 19 października 2023 r. II GSK 758/20, że "Jeżeli z przywołanego przepisu prawa wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się.
Stosowanie art. 92c ustawy o transporcie drogowym w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a – jak podkreślono na wstępie – dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny.". Stanowisko to Sąd orzekający w składzie niniejszym w całości podziela i przyjmuje za własne. Zbieżne z powyższym stanowiska zajął także m.in. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 29 listopada 2023 r. III SA/Po 582/23 czy WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 13 kwietnia 2023 r. II SA/Rz 1663/22.
Na gruncie art. 189f § 1 k.p.a., ustanowiona została instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Jakkolwiek z systematyki wewnętrznej ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego wynika, że przywołany przepis prawa usytuowany został w jej Dziale IVa – "Administracyjne kary pieniężne" - to jednak trzeba stwierdzić, że z tego właśnie powodu wykładnia art. 189f § 1 k.p.a. nie może pomijać potrzeby odwołania się do argumentu z jego wykładni systemowej. Zwłaszcza, że zakres stosowania przepisów wymienionego działu ustawy wyznacza jej art. 189a. Stanowiąc w § 1 tego przepisu, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu, w § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Z przywołanej regulacji - abstrahując od § 3 art. 189a k.p.a. - jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (zob. wyrok NSA z 20.02.2024 r. II GSK 1397/23). Uwzględniając powyższe stwierdzić trzeba, że oczekiwanie strony skarżącej zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. w rozpatrywanej sprawie nie może być uznane za usprawiedliwione, podobnie, jak i osadzony na gruncie braku zaspokojenia tego oczekiwania, zarzut naruszenia tego przepisu prawa przez jego niezastosowanie. W rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się bowiem określone art. 189a § 2 k.p.a. przesłanki zastosowania instytucji, o której mowa w art. 189f k.p.a. Z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c ustawy o transporcie drogowym wynika bowiem, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Jeżeli z przywołanego przepisu prawa wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się.
Zatem wywody skargi dotyczące odrębności uregulowań na gruncie art. 92c u.t.d. i art. 189f oraz art. 189e k.p.a. nie podważają legalności decyzji zaskarżonej.
W sprawie organ nie ma także możliwości miarkowania kar za naruszenia które stwierdzone w sprawie niniejszej, albowiem zostały one określone przez ustawodawcę w sposób sztywny. Analiza przepisów ustawy o transporcie drogowym wskazuje, że jakkolwiek kary pieniężne za konkretne naruszenia przewidziane w załączniku nr 3 do u.t.d. zostały przewidziane w sposób sztywny, to jednak wysokości tych kar są zróżnicowane, z uwzględnieniem charakteru naruszenia. Najniższa przewidziana kara za naruszenie to 50 zł. Nadto zwrócić uwagę, że kary wymierzane w oparciu o przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. nie są karami nakładanymi w każdej sytuacji. Ustawa bowiem przewiduje możliwość odejścia od jej wymierzenia np. we wskazywanym już wyżej art. 92c u.t.d., mimo że odejście od wymierzenia tej kary uzależnione jest od wystąpienia wskazanych w jego treści przesłanek. A zatem zarówno zróżnicowanie kar już na poziomie ustawy z uwzględnieniem wagi naruszenia, jak i przede wszystkim przewidziana możliwość odstąpienia od ich nakładania, zapewnia prawne mechanizmy łagodzące nadmierny formalizm prawny. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów przewidzianych w prawie administracyjnym. W orzecznictwie oraz doktrynie nie budzi większych wątpliwości kwestia samej dopuszczalności stosowania omawianych sankcji. Zaznacza się jednak, że muszą być one współmierne w stosunku do rodzaju naruszenia. Aby mogły być skuteczne, muszą również być nieuchronne i powodować określoną dolegliwość. Jednocześnie zasada określoności i pewności prawa wymaga, aby norma naruszona, za którą grozi sankcja, była sformułowana w sposób czytelny i jednoznaczny w powszechnie obowiązującym akcie prawnym. Tym samym zarzut naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji nie zasługiwał na uwzględnienie.
Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 6, 7 i 8 § 1 k.p.a. w związku z zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania wynikających z art. 12 Prawa przedsiębiorców. Nie ulega wątpliwości, że podmiot wykonujący przewóz drogowym ponosi odpowiedzialność za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego wynikają z przepisów ustawy oraz szeregu wymienionych w pkt 22 art. 4 u.t.d. aktów prawnych zarówno unijnych jak i krajowych. Przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3. Obowiązki te obejmują m.in. konieczność zainstalowania w pojeździe tachografu, wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, czy zgłoszenia konkretnego pojazdu do posiadanych przez przewoźnika zezwoleń. Skarżący swoich obowiązków nałożonych przepisami prawa nie dopełnił, co nie jest sporne, zatem trudno przyjąć, że poniesienie odpowiedzialności administracyjnej z tytułu uchybienia przepisom prawa jest następstwem, które godzi w zasadę pogłębiania zaufania obywateli, bezstronność, proporcjonalność i równe traktowanie. Każdy naruszając ustawowy obowiązek winien liczyć się z konsekwencjami z tego wynikającymi. Tym bardziej gdy jest przedsiębiorcą, który dopuszcza się naruszenia w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut wadliwego sformułowania rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji. Wbrew argumentacji skargi organ wyodrębnił poszczególne kary w rozstrzygnięciu, wskazując ich podstawę, opis naruszenia i wysokość kary. Natomiast okoliczność, że organ I instancji formułując rozstrzygnięcie najpierw użył sformułowania "nakłada się karę pieniężną w łącznej wysokości", mając na uwadze przepis art. 92a ust. 3 u.t.d., a dopiero potem wskazał poszczególne naruszenia i wysokość kar za te naruszenia (w stosunku do każdego naruszenia odrębnie) nie stanowi takiej wady decyzji organu I instancji, która stanowiłaby naruszenie przepisów w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Dlatego Sąd nie uwzględnił zarzutu naruszenia prawa materialnego, a to art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. w zw. z lp. 6.1.1, 1.12 i 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. w sposób sformułowany na str. 2 wniesionej skargi.
Podsumowując, w sprawie Sąd nie stwierdził naruszeń w zakresie prawa materialnego i prawa procesowego, w tym podniesionych przez Stronę, w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Dlatego w oparciu o przepis art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji o oddaleniu skargi.