VI SA/Wa 456/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrywał skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ ustalającą, że Pani A. L. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, zawartych z Wojewódzkim Ośrodkiem Ruchu Drogowego w L. w okresach od 26 kwietnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. oraz od 5 lutego 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. Spór dotyczył kwalifikacji prawnych zawartych umów – czy były to umowy o dzieło (jak twierdził skarżący), czy umowy o świadczenie usług (jak uznały organy NFZ). Sąd, analizując treść umów i orzecznictwo, stwierdził, że przedmiotem umów było przeprowadzenie wykładów, co stanowiło typowe czynności edukacyjne, a nie wykonanie oznaczonego dzieła w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Sąd podkreślił, że kluczowa jest treść umowy i wykonywane czynności, a nie ich nazwa. Wskazał, że wykłady nie spełniają kryteriów utworu w rozumieniu prawa autorskiego ani umowy o dzieło, ponieważ nie mają samoistnego bytu, nie można im przypisać cech dzieła naukowego, a ich wykonanie opiera się na starannym działaniu, a nie na osiągnięciu konkretnego rezultatu. W konsekwencji, Sąd uznał, że umowy te podlegały przepisom dotyczącym umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, co skutkowało obowiązkiem objęcia Pani A. L. ubezpieczeniem zdrowotnym. Skarga została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja prawna umów o świadczenie usług edukacyjnych, rozróżnienie między umową o dzieło a umową o świadczenie usług (zlecenie) w kontekście obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznego przypadku umów o przeprowadzenie wykładów, ale zasady ogólne dotyczące rozróżnienia umów mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy umowy o przeprowadzenie wykładów dla kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, mimo nazwania ich umowami o dzieło, powinny być traktowane jako umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, skutkując obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowy te należy traktować jako umowy o świadczenie usług, a nie umowy o dzieło, co skutkuje obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowa jest treść i charakter wykonywanych czynności, a nie nazwa umowy. Przeprowadzenie wykładów stanowi typową czynność edukacyjną opartą na starannym działaniu, a nie na osiągnięciu konkretnego, samoistnego rezultatu (dzieła). Wykłady nie spełniają kryteriów utworu w rozumieniu prawa autorskiego ani umowy o dzieło.
Przepisy (14)
Główne
u.ś.o.z. art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia.
Pomocnicze
u.ś.o.z. art. 85 § ust. 4
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług.
u.ś.o.z. art. 82 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Umowa o dzieło jest umową rezultatu.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Umowy o świadczenie usług nie mogą być umowami, których celem jest osiągnięcie rezultatu pozwalającego na ich zakwalifikowanie jako umowy o dzieło.
k.c. art. 734
Kodeks cywilny
Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowa zlecenia jest umową starannego działania.
k.c. art. 354 § § 1
Kodeks cywilny
Dłużnik powinien wykonać świadczenie zgodnie z celem społeczno-gospodarczym oraz zwyczajami.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.c. art. 353[1]
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swojego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
u.p.a.p.p. art. 1
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowy o przeprowadzenie wykładów, mimo nazwy 'umowa o dzieło', mają charakter umów o świadczenie usług, ponieważ nie prowadzą do wytworzenia samoistnego dzieła, a jedynie do wykonania czynności edukacyjnych opartych na starannym działaniu. • Wykłady nie spełniają kryteriów utworu w rozumieniu prawa autorskiego ani umowy o dzieło, gdyż brakuje im cech indywidualnego, twórczego dzieła naukowego.
Odrzucone argumenty
Umowy o przeprowadzenie wykładów są umowami o dzieło, ponieważ ich przedmiotem jest wygłoszenie wykładu, który może być uznany za utwór. • Umowy były umowami ramowymi i powinny być brane pod uwagę tylko w okresach, za które wystawiono rachunki.
Godne uwagi sformułowania
nie nazwa umowy, lecz jej cel i przedmiot decydują o charakterze współpracy • umowa o dzieło jest umową rezultatu • umowa o świadczenie usług/zlecenia są przykładem umów starannego działania • dzieło powinno mieć byt samoistny, niezależny od działania wykonawcy • wykłady uczestnika postępowania zatytułowane "Przyczyny wypadków drogowych na tle poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce" oraz "Prawne i społeczne skutki wypadków drogowych" nie spełniają przesłanek wykładu naukowego mającego charakter utworu.
Skład orzekający
Aneta Lemiesz
przewodniczący
Ewa Frąckiewicz
sprawozdawca
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna umów o świadczenie usług edukacyjnych, rozróżnienie między umową o dzieło a umową o świadczenie usług (zlecenie) w kontekście obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przypadku umów o przeprowadzenie wykładów, ale zasady ogólne dotyczące rozróżnienia umów mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia umów o dzieło i umów zlecenia, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki ubezpieczeniowe i jest istotne dla wielu przedsiębiorców i pracowników.
“Umowa o dzieło czy zlecenie? Sąd wyjaśnia, kiedy wykłady oznaczają obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.