VI SA/Wa 421/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2016-10-28
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowykara pieniężnalicencjaczas pracy kierowcywykresówkikontrola drogowaprzewóz na potrzeby własnezarobkowy przewózustawa o transporcie drogowymprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny oddalił skargę na karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy.

Skarżący R.Z. wniósł skargę na decyzję nakładającą karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez licencji oraz naruszenia przepisów o czasie pracy kierowcy. Sąd administracyjny uznał, że przewóz był zarobkowy, a nie na potrzeby własne, ponieważ skarżący nie prowadził działalności gospodarczej, a przewóz dwóch pojazdów był wykonywany za zwrot kosztów. Sąd oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość ustaleń organów.

Skarżący R.Z. zaskarżył decyzję Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji, a także za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy i dokumentowania jego aktywności na wykresówkach. Podczas kontroli stwierdzono, że skarżący przewoził cztery używane pojazdy osobowe z Niemiec do Polski. Dwa z nich były jego własnością, a dwa kolejne przewoził na rzecz ich właścicieli za zwrot kosztów. Skarżący twierdził, że przewóz był na jego potrzeby własne, jednak organy uznały, że miał charakter zarobkowy, ponieważ skarżący nie prowadził działalności gospodarczej, która mogłaby być podstawową działalnością pomocniczą dla takiego przewozu. Dodatkowo stwierdzono liczne naruszenia przepisów o czasie pracy kierowcy i nieprawidłowości w użyciu wykresówek. Sąd administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa. Sąd podkreślił, że definicja transportu drogowego obejmuje każdy przejazd, który nie spełnia warunków przewozu na potrzeby własne, a przewóz na potrzeby własne jest wyjątkiem od tej reguły i musi być interpretowany ściśle. Sąd nie dopatrzył się błędów w ocenie dowodów przez organy, w tym w ocenie umów kupna-sprzedaży pojazdów, które zdaniem organów zostały sporządzone w celu uniknięcia odpowiedzialności. Sąd oddalił również wnioski dowodowe skarżącego złożone na rozprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, taki przewóz stanowi zarobkowy transport drogowy, nawet jeśli osoba nie prowadzi działalności gospodarczej, a przewóz jest wykonywany za zwrot kosztów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przewóz nie spełniał przesłanek przewozu na potrzeby własne, ponieważ skarżący nie prowadził działalności gospodarczej, która mogłaby być podstawową działalnością pomocniczą. Przewóz był wykonywany za zwrot kosztów, co wskazuje na jego zarobkowy charakter. Wyjątek od wymogu posiadania licencji (przewóz na potrzeby własne) musi być interpretowany ściśle.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.t.d. art. 5 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego ma charakter reglamentowanej działalności gospodarczej i wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Dz.U. 2013 poz 1414 art. 4 pkt 3, pkt 4, art. 5 ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Dz.U. 2013 poz 1414 art. lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § pkt 3

Ustawa o transporcie drogowym

Przez pojęcie "transportu drogowego" rozumie się krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4.

u.t.d. art. 4 § pkt 4

Ustawa o transporcie drogowym

Przez "niezarobkowy przewóz drogowy" (przewóz na potrzeby własne) rozumie się każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie określone warunki.

u.t.d. art. 92a § ust. 1, 2 i 6

Ustawa o transporcie drogowym

Przepisy dotyczące nakładania kar pieniężnych.

u.t.d. art. 92b

Ustawa o transporcie drogowym

Okoliczności, w których nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku.

u.t.d. art. 92c

Ustawa o transporcie drogowym

Okoliczności, w których nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej lub umarza się postępowanie.

p.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 106 § par. 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dopuszczalność dowodu uzupełniającego.

p.p.s.a. art. 106 § par. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dopuszczalność dowodu uzupełniającego.

Dz.U. 2016.718 art. 106 § 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady (EWG) 3821/85 art. art. 15 ust. 2, 5 i 8

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 art. art. 34

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 art. art. 6, art. 7, art. 8 ust. 1-4 i 8

u.t.d. art. załącznik nr 3 § Ip. 1.1, Ip. 5.1.1, Ip. 5.1.2, Ip. 5.2.1, Ip. 5.2.2, Ip. 5.3.1, Ip. 5.3.2 i Ip. 6.3.6

Ustawa o transporcie drogowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewóz drogowy dwóch pojazdów zakupionych przez inne osoby, za zwrot kosztów, przez osobę nieprowadzącą działalności gospodarczej, stanowi zarobkowy transport drogowy wymagający licencji. Naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy i dokumentowania aktywności na wykresówkach uzasadniają nałożenie kary pieniężnej.

Odrzucone argumenty

Przewóz był na potrzeby własne skarżącego. Organy nie zbadały w pełni stanu faktycznego i nie dokonały przesłuchania osób, od których skarżący zakupił pojazdy. Organy nieprecyzyjnie wskazały dowody, na których się oparły. Organy naruszyły zasadę swobodnej oceny dowodów, bezpodstawnie uznając umowy kupna-sprzedaży za niewiarygodne.

Godne uwagi sformułowania

przewóz drogowy bez wymaganego zezwolenia lub bez wymaganej licencji naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy oraz dokumentowania aktywności kierowcy na wykresówkach nie można zaliczyć do przewozu drogowego na potrzeby własne przewóz ten nie mógł być wykonywany, jako pomocniczy (służebny) wobec prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ strona takiej działalności nie prowadzi przewóz ten był natomiast wykonywany odpłatnie miarodajny jest stan faktyczny na chwilę przeprowadzenia kontroli drogowej wyjątek od traktowania przejazdu przez przedsiębiorcę po drogach, jako transportu drogowego wymagającego posiadania licencji. Zatem interpretacja tego przepisu musi być zgodna z regułami dokonywania wykładni, że przepisów o charakterze wyjątkowym, nie należy interpretować rozszerzająco

Skład orzekający

Agnieszka Łąpieś-Rosińska

przewodniczący

Małgorzata Grzelak

sprawozdawca

Grażyna Śliwińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji transportu drogowego i przewozu na potrzeby własne, wymóg posiadania licencji, odpowiedzialność za naruszenia czasu pracy kierowcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, ale wykonującej przewóz drogowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kontroli drogowych i kar, a także interpretacji przepisów dotyczących przewozu na potrzeby własne, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i kierowców.

Czy przewóz własnych samochodów na sprzedaż to transport na potrzeby własne? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 421/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-02-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska /przewodniczący/
Grażyna Śliwińska
Małgorzata Grzelak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1414
art. 4 pkt 3, pkt 4, art. 5 ust. 1, lp. 1.1. załacznika nr 3 do ustawy
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
Dz.U. 2016 poz 718
art. 106 par. 5, par. 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
R.Z. wniósł do tutejszego Sądu skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2015 r. [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub bez wymaganej licencji oraz naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy oraz dokumentowania aktywności kierowcy na wykresówkach.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 3 i 22 lit. a i lit. h, art. 5 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6, art. 92b i art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej u.t.d. ), art. 15 ust. 2, 5 i 8 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 r.), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1), art. 6, art. 7, art. 8 ust. 1-4 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006) oraz Ip. 1.1, Ip. 5.1.1, Ip. 5.1.2, Ip. 5.2.1, Ip. 5.2.2, Ip. 5.3.1, Ip. 5.3.2 i Ip. 6.3.6 załącznika nr 3 do u.t.d.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] czerwca 2015 r. w miejscowości G., na autostradzie [...], punkt poboru opłat przeprowadzono kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z samochodu specjalnego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował R. Z. (skarżący). Kierowca przewoził 4 używane pojazdy osobowe z Niemiec do Polski. W toku kontroli R. Z. okazał dowody rejestracyjne przewożonych pojazdów i dwie umowy kupna. Kierowcę także przesłuchano w charakterze strony. W wyniku kontroli ustalono, że przewożone pojazdy marki [...] i [...] zostały kupione przez skarżącego, natomiast pojazdy marki [...] i [...] są przewożone na rzecz ich właścicieli W. R. i P.D. Na podstawie okazanych wykresówek ustalono również, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku, przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu, przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz użył kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu. Ponadto na okazanych wykresówkach brak jest wymaganych wpisów dotyczących miejsca i daty początkowej i końcowej użytkowania wykresówki, numeru rejestracyjnego pojazdu i stanu licznika kilometrów w chwili rozpoczęcia i zakończenia użytkowania pojazdu. Przebieg i wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., który został podpisany przez kierującego bez zastrzeżeń.
Pismem z [...] czerwca 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (WITD), zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, zobowiązując stronę do ewentualnego wskazania faktów oraz przedstawienia dowodów na ich poparcie, że zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 92 c) utd oraz 92b) utd. W odpowiedzi na to zawiadomienie, w piśmie z [...] lipca 2015 r. profesjonalny pełnomocnik strony stwierdził, że skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest wspólnikiem w żadnej spółce, a wszystkie pojazdy przewożone w dniu kontroli są jej własnością. Do ww. pisma dołączono umowę użyczenia przyczepy pojazdu poddanego kontroli, zaświadczenie lekarskie, orzeczenie psychologiczne oraz umowy kupna pojazdów [...] oraz [...] zawarte przez skarżącego odpowiednio: w dniu [...] czerwca 2015 r. z W. R. oraz w dniu [...] czerwca 2015 r. z P. D., z wpisanym miejscem zawarcia umowy: M. W toku postępowania skarżący przedłożył na żądanie organu m.in wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na międzynarodowy przewóz rzeczy na potrzeby własne wydane przez GITD na rzecz przedsiębiorcy R. Z., ważne do [...] maja 2016 r.
W decyzji organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej stwierdzono, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, iż na dzień kontroli drogowej kierowca wykonywał zarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy, przewożąc dwa pojazdy zakupione przez inne osoby tj. P. D. oraz W. R. Zdaniem organu, powyższy stan faktyczny nie można zaliczyć do przewozu drogowego na potrzeby własne, ponieważ przewożony ładunek w żaden sposób nie wyczerpuje znamion określonych w art. 4 ustawy o transporcie drogowym. Organ podkreślił, że podczas kontroli R. Z. został przesłuchany pod odpowiedzialnością karną i zeznał, że samochody osobowe zostały zakupione przez inne osoby dotyczy, to aut: [...] i [...] a rozliczenie za przewóz następuje poprzez zwrot poniesionych kosztów przewozu. W związku z powyższym, organ nie dał wiary przesłanym przez stronę dokumentom dotyczącym odkupienia przez skarżącego ww. samochodów. Według organu, miały one za zadanie dowieść, że zostały wyczerpane znamiona art. 4 u.t.d. i w konsekwencji na uniknięcie przez skarżącego odpowiedzialności. Wskazany stan faktyczny uzasadnia, zdaniem organu, nałożenie kary pieniężnej w kwocie 8000 złotych (l.p. 1.1. załącznika nr 3 do utd). Z kolei wobec stwierdzonych naruszeń dotyczących czasu pracy kierowcy (L.p. 5.2.1., L.p. 5.2.2. x 2, L.p. 5.3.1. x 1, L.p. 5.3.2. x 5, L.p. 5.1.1., L.p. 5.1.2. x 4, zał. Nr 3 do u.t.d.), a także w zakresie użycia wykresówek i obowiązkowych wpisów na wykresówce (L.p. 6.3.1., L.p. 6.3.6.3. x 2, L.p. 6.3.6.4 x 4, L.p. 6.3.6.2., L.p. 6.3.6.5 x 2, L.p. 6.3.6.6. x 3) kara wynosi 3400 zł. Przy czym z uwagi na treść art. 92 a) ust. 2 u.t.d. łączna kara w wysokości 11 400 zł została obniżona do kwoty 10.000 zł.
Odwołanie skarżącego od powyższej decyzji nie zostało uwzględnione przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji. Po dokonaniu analizy wykresówek poddanych kontroli organ odwoławczy stwierdził, że decyzja WITD w zakresie kary dotyczącej naruszenia przepisów odnośnie czasu pracy kierowcy oraz dokumentowania aktywności kierowcy na wykresówkach jest zgodna z prawem. Zdaniem GITD, organ pierwszej instancji zasadnie również uznał, że skarżący w chwili kontroli wykonywał przewóz drogowy rzeczy bez wymaganej licencji. Organ odwoławczy wskazał na niewiarygodność umów kupna samochodów [...] i [...] przedłożonych przez stronę w toku postępowania administracyjnego podnosząc, że w konfrontacji z jednoznacznymi zeznaniami skarżącego złożonymi podczas kontroli drogowej nie można dać wiary, że wymienione samochody w chwili kontroli były własnością R. Z. Ponadto przewóz ten nie mógł być wykonywany, jako pomocniczy (służebny) wobec prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ strona takiej działalności nie prowadzi a zaświadczenie na przewozy na potrzeby własne uzyskał z tytułu prowadzonej działalności rolniczej. Był to natomiast przewóz wykonywany odpłatnie. Według GITD, w świetle zebranego materiału dowodowego brak było podstaw do uwzględnienia przesłanek, o jakich mowa w art. 92 b) u.t.d., zgodnie, z którym nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Zdaniem organu odwoławczego, właściwa organizacja i dyscyplina pracy ogólnie wymagana w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych nakłada obowiązek bezwzględnego przestrzegania nakazu odbierania przez kierowców wymaganych przerw i odpoczynków oraz respektowania norm prowadzenia pojazdów. W niniejszej sprawie doszło do naruszenia tych nakazów i dlatego brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary.
Według GITD brak także podstaw do zastosowania w tej sprawie art. 92c u.t.d.
W myśl tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeni lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie miały miejsca okoliczności, których skarżący nie mógłby przewidzieć lub nie miał na nie wpływu, bowiem wszystkie naruszenia są wynikiem działania samego skarżącego.
W skardze do Sądu na powyższą decyzję, R. Z. zarzucił:
1. naruszenie przepisu art. 92 a ust. 1, 6, 7 u.t.d. poprzez uznanie, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz drogowy,
2. naruszenie prawa procesowego tj.
- art. 7 i 77 k.p.a. przez to, że organy nie zbadały w pełni stanu faktycznego i nie dążyły do wyjaśnienia prawdy obiektywnej, nie dokonały przesłuchania osób od których skarżący zakupił pojazdy, uznając, że załączone umowy kupna sprzedaży zostały sporządzone wyłącznie dla potrzeb postępowania, aby uniknąć odpowiedzialności co jest twierdzeniem nieuprawnionym,
- art. 107 § 3 k.p.a. przez to, że organy nieprecyzyjnie wskazały dowody, na których się oparły,
- art. 80 K.p.a. przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, w wyniku bezpodstawnego przyjęcia, że dołączone umowy kupna sprzedaży nie odzwierciedlają rzeczywistości, a są jedynie sposobem na uniknięcie odpowiedzialności
3. Błąd w ustaleniach faktycznych leżących u podstaw zaskarżonej decyzji, poprzez uznanie wbrew zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu, że R. Z. wykonywał transport na rzecz osób trzecich, podczas gdy wykonywał on transport dla własnych potrzeb.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] października 2016 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do tego pisma w postaci: wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej na okoliczność, że w chwili kontroli skarżący nie prowadził działalności gospodarczej, umów kupna/sprzedaży samochodów m.in. [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., deklaracji [...] wraz z potwierdzeniem zapłaty akcyzy za pojazdy przewożone w dniu kontroli, protokołów kontroli inspekcji transportu drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz [...] czerwca 2015 r. znajdujących się w aktach sprawy.
Na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. Sąd oddalił ww. wnioski dowodowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.
W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Spór pomiędzy stroną, a organem dotyczy wyłącznie zasadności wymierzenia kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego bez licencji.
Zgodnie z art. 4 pkt 3 u.t.d. przez pojęcie "transportu drogowego" rozumie się krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również m.in. każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4.
W myśl art. 4 pkt 4 ww. ustawy przez "niezarobkowy przewóz drogowy" (przewóz na potrzeby własne) rozumie się każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników;
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi;
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin;
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
W świetle powyższych przepisów należy przyjąć, że każdorazowy przejazd po drogach publicznych pojazdu samochodowego (o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony), niespełniający przesłanek "niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne) należy traktować jako "transport drogowy". Jak wynika zaś z art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego ma charakter reglamentowanej działalności gospodarczej i wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją".
Ponadto wymaga podkreślenia, że uregulowanie z art. 4 pkt 4 u.t.d. dotyczące przewozu na potrzeby własne (niezarobkowego przewozu drogowego), w konsekwencji pozwalające na przewóz drogowy bez licencji, jest wyjątkiem od traktowania przejazdu przez przedsiębiorcę po drogach, jako transportu drogowego wymagającego posiadania licencji. Zatem interpretacja tego przepisu musi być zgodna z regułami dokonywania wykładni, że przepisów o charakterze wyjątkowym, nie należy interpretować rozszerzająco (por. L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów. Toruń 2002, s. 255; a także wyrok TK z 1 czerwca 1999 r., sygn. akt SK 20/98, OTK 1999/5/93).
Zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał, że w sprawie nie mamy do czynienia z przewozem na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 u.t.d. Przede wszystkim dlatego, że wspomniany przewóz nie mógł pełnić charakteru działalności pomocniczej służącej wykonywaniu podstawowej działalności gospodarczej, gdyż skarżący - jak sam podaje - działalności gospodarczej nie prowadził.
Przedmiotem przewozu były samochody osobowe marki [...],[...],[...] oraz [...]. Przy czym, co jest niesporne w sprawie, dwa ostatnio wymienione auta były własnością skarżącego. Odnosząc się do zarzutów skargi, odnośnie do dokonanej przez organ oceny dowodów w postaci umów dotyczących samochodów marki [...] i [...] należy stwierdzić, że nie jest wykluczone, iż auta te stanowią aktualnie własność skarżącego. Tym niemniej trudno zaakceptować stanowisko R. Z., który zarzuca organowi błędne ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania na podstawie wyjaśnień samego skarżącego złożonych w czasie kontroli drogowej, że ww. auta są własnością odpowiednio: W. R. i P. D. Należy bowiem zauważyć, że z przedłożonych przez skarżącego przy piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. umów kupna tych pojazdów od wymienionych osób wynika, że umowy zostały zawarte odpowiednio: w dniu [...] czerwca 2015 r. i [...] czerwca 2015 r. Zatem trudno uznać za przekonujące twierdzenia skarżącego, że w chwili kontroli tj. [...] czerwca 2015 r. - jak podaje, ze zdenerwowania (stresu) - skarżący zapomniał, że na dzień i na trzy dni przed niniejszą kontrolą kupił wspomniane samochody. Należy również zauważyć, że skarżący dodatkowo też wówczas wyjaśnił, że przewóz ww. dwóch aut był wykonywany w zamian za zwrot kosztów przewozu. Zdaniem Sądu, uwzględniając powyższe, ocena materiału dowodowego dokonana przez organ, wbrew zarzutom strony, nie jest dowolna czy też arbitralna. W świetle przytoczonych okoliczności, trudno zaprzeczyć logice rozumowania organu. Organ przy tym nie kwestionował, że skarżący dokonał wszelkich formalności związanych z zapłatą akcyzy za wymienione pojazdy. Jednakże, co należy podkreślić, miarodajny jest stan faktyczny na chwilę przeprowadzenia kontroli drogowej. Dlatego na marginesie wypada wskazać, że deklaracje [...] zostały złożone po kontroli ([...] lipca 2015 r. i tego dnia uiszczono akcyzę).
Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił, że analizowany przewóz miał charakter zarobkowy. Jak już wspomniano, skarżący wyjaśnił kontrolującym, że przewóz ww. dwóch aut był wykonywany w zamian za zwrot kosztów przewozu.
Rację ma organ odwoławczy wskazując w uzasadnieniu decyzji, że obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona, jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Zasadnie organ uczynił odwołując się w tym zakresie do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który niejednokrotnie i konsekwentnie prezentował takie stanowisko. Zatem to, że skarżący nie widniał w ewidencji, jako zarejestrowany podmiot gospodarczy nie oznacza, że nie może być na niego nałożona kara za brak licencji. W sytuacji, gdy zostało ustalone, iż działania skarżącego mogły być zakwalifikowane, jako podjęcie działalności w zakresie transportu drogowego rzeczy, to brak licencji musiał skutkować nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 8000 zł, zgodnie z L.p. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.
Jednocześnie należy wskazać, że skarżący nie kwestionuje w jakikolwiek sposób ustaleń organu odnośnie stwierdzonych naruszeń w zakresie czasu pracy kierowcy oraz dokumentowania aktywności kierowcy na wykresówkach. Nie podważa również wysokości kar jednostkowych za stwierdzone z tego tytułu naruszenia. Sąd kontrolując rozstrzygnięcie organu nie dopatrzył się uchybień w omawianym zakresie. GITD w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób drobiazgowy wyjaśnia podstawę faktyczną i prawną nałożonych kar za stwierdzone powyższe naruszenia, zatem Sąd nie widzi potrzeby ponownego przytaczania ich w tym miejscu.
Na koniec należy wskazać, że na podstawie art. 106 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016.718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącego dotyczące dokumentów, które nie znajdowały się w aktach administracyjnych uznając, że wnioskowane dowody nie były niezbędne do wyjaśnienia jakichkolwiek wątpliwości w sprawie. Wypada podkreślić, że art. 106 § 3 p.p.s.a. umocowuje jedynie, i to w ograniczonym zakresie, do posłużenia się dowodem uzupełniającym z dokumentu, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją zaskarżoną do sądu administracyjnego.
Gdy zaś chodzi o protokoły kontroli oraz umowy kupna/sprzedaży przewożonych pojazdów to znajdują się one w aktach administracyjnych, zatem stanowią dowód, dlatego wykluczone było dopuszczenie przez Sąd dowodu z tego dokumentu.
Mając na uwadze powyższe skargę R. Z. należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI