VI SA/WA 368/07

VI SA/Wa 368/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska
Jolanta Królikowska-Przewłoka /sprawozdawca/
Zbigniew Rudnicki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2007 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, palną gazową i palną sportową 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2006 r. nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. M. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Komendant [...] Policji cofnął M. M., skarżącemu w niniejszej sprawie, pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej, gazowej i sportowej wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 18 ust. 5 pkt 4 i art. 20 Ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525), w związku z § 5 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji art. 104 § 1 i 268 a k.p.a. Postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, palnej sportowej i palnej gazowej zostało wszczęte z urzędu w zw. z informacją przekazaną do Wydziału Postępowań Administracyjnych [...] o utracie przez M. M. broni myśliwskiej w dzień [...] lipca 2006 r. Organ ustalił poniższy stan faktyczny.
M. M. w dniu [...] listopada 2005 r. przyjechał do domku myśliwskiego położonego w miejscowości [...], przywożąc cztery sztuki broni palnej myśliwskiej. W domku tym, z uwagi na brak metalowej szafy nie było możliwości przechowywania broni zgodnie z warunkami określonymi przez przepisy prawa. Wg M. M. jego obecność w miejscu przechowywania broni miała stanowić wystarczające zabezpieczenie przed jej utratą. W dniu [...] listopada 2005 r. w wyniku braku zachowania należytej ostrożności, utracił on broń palną myśliwską – sztucer [...], nr [...]. Przedmiotowy egzemplarz broni został tego samego dnia odnaleziony i zabezpieczony przez właściwą miejscowo Komendę Policji Powiatowej [...], w lesie, w miejscowości Z., w miejscu wskazanym przez anonimową osobę. Z uwagi na to, iż skarżący pozostawał pod wpływem alkoholu (0,18 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) policjanci zabezpieczyli pozostałe egzemplarze broni. W sprawie tej było przeciwko skarżącemu prowadzone postępowanie karne o czyn z art. 263 § 4 k.k. (spowodowanie nieumyślnej utraty broni), które wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] maja 2006 r. sygn. akt [...] na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k. zostało umorzone. Organ podniósł, iż w świetle art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji niezależnie od sposobu zakończenia postępowania karnego organ Policji może we własnym zakresie dokonać oceny ustalonego stanu faktycznego w kontekście przesłanek określonych w przepisach prawa materialnego, stanowiącego podstawę prawną decyzji. Mając to na uwadze organ stwierdził, że poczynione w trakcie postępowania ustalenia dają podstawę do przyjęcia, że M. M. nie zachował należytej staranności w zabezpieczaniu broni przed osobami nieuprawnionymi, czego efektem była utrata broni. Taki stan rzeczy uzasadnia z kolei pozbawienie go posiadania tak szczególnego, o reglamentowanym dostępie prawa, jakim jest pozwolenie na broń. Przy czym interes strony, winien ustąpić na rzecz interesu społecznego, który przejawia się w tym, aby pozwolenie to posiadały osoby przestrzegające prawo. Celem określenia warunków przechowywania broni palnej było uniemożliwienie, a na pewno utrudnienie dostępu do niej osobom nieuprawnionym. M. M. tych wymogów nie spełnił.
Od powyższej decyzji pismem z dnia [...] listopada 2006 r. M. M. odwołał się do Komendanta Głównego Policji. Zarzucił, iż w decyzji organ niewspółmiernie surowo ocenił chwilowe zadysponowanie jego sztucera przez osobę nieustaloną, która w trakcie jego pobytu w kwaterze myśliwskiej w trakcie jego snu wyniosła należący do niego sztucer, ukryła w przydrożnym rowie i powiadomiła o tym fakcie policję. Wskazał, że było to złośliwe działanie osób z grona miejscowych myśliwych niechętnych myśliwym z W.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podzielił w pełni stanowisko zaprezentowane przez organ I instancji. Wskazał, że strona przechowywała, w trakcie pobytu w domku myśliwskim, broń niezgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji – według jej oświadczenia broń znajdowała się na tapczanie. Miało to miejsce w sytuacji kiedy w domku przebywały również inne osoby, tj. myśliwi, z którymi skarżący spożywał alkohol. W ocenie organu odwoławczego gdyby broń była przechowywana w zgodzie z tymi przepisami tj. w zamkniętej metalowej szafie, to do zaboru broni by nie doszło. Mając na względzie powyższe i dokonując samodzielnej oceny zebranego materiału dowodowego, nie będąc przy tym, co podniósł, związany oceną dokonaną przez sąd w wydanym w sprawie wyroku karnym, organ stanął na stanowisku, iż nieprawidłowości jakich dopuścił się skarżący w przechowywaniu broni doprowadziły do przejęcia jednej jednostki broni przez osobę nieuprawnioną. Tymczasem posiadając broń od wielu lat, skarżący powinien taką sytuację przewidzieć i wykazać się zapobiegliwością w zabezpieczeniu broni. W ocenie organu prawo do posiadania broni ma charakter szczególny – podlega administracyjnej reglamentacji, nie jest zatem obojętne z punktu widzenia ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego w jaki sposób osoba, która je posiada, podchodzi do kwestii prawidłowego przechowywania broni i zabezpieczenia jej przed osobami nieuprawnionymi. Strona zasady te rażąco naruszyła, co doprowadziło do kradzieży broni, a takim m.in. zdarzeniom mają zapobiegać określone prawem wymogi przechowywania broni. Intencją ustawodawcy było bowiem uniemożliwienie, a conajmniej utrudnienie, dostępu do broni osobom nieuprawnionym do jej posiadania.
M. M. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając brak wskazania, że z jego strony nastąpiło rzeczywiste uchybienie w zakresie przechowania broni, zwłaszcza, że w całym zdarzeniu wbrew twierdzeniom organów I i II instancji nie istniało zagrożenie dostania się sztucera w niepowołane ręce, a to dlatego, że po chwilowym wyjęciu sztucera spod jego władztwa sprawca ukrył go skutecznie przed dalszą utratą, a o miejscu ukrycia powiadomił dyżurnego Policji w Komendzie Powiatowej Policji [...], co doprowadziło do natychmiastowego odnalezienia i zabezpieczenia broni, a nadto wprowadzające w błąd sformułowanie że "II instancja analizując sprawę w postępowaniu odwoławczym wzięła pod uwagę argumenty odwołującego się" podczas, gdy żadnego podniesionego w odwołaniu argumentu nie uwzględniono.
Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja w sposób jaskrawy narusza zasady art. 7, art. 8, art. 11 i art. 107 § 1 k.p.a. Organ uznaje bowiem, że użytkowanie broni na polowaniu to zabezpieczenie jej w metalowej szafie, choć w sprawie jest oczywiste, że żaden członek Koła indywidualnie nie był w stanie zainstalować szafy pancernej w domu myśliwskim, którym zarządza Zarząd Koła. Być może, że sprawca złośliwym dowcipem chwilowego pozbawienia skarżącego broni zmierzał, zdaniem skarżącego, do zmuszenia Zarządu Koła do zakupu dla myśliwych szafy metalowej.
Skarżący podniósł przy tym, że organ II instancji utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji powołał się niezrozumiale na zasadę zawartą w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych o przechowywaniu broni, która dotyczy przechowywania broni poza polowaniem, w domu, kiedy nikt chwilowo w nim nie przebywa. Nie ulega wątpliwości, że używanie broni do polowania przez trzymanie jej w czasie polowania w metalowej szafie jest udziwnieniem tak znacznym, że nie wymaga komentarza i nie może w ocenie strony, stanowić oparcia prawnego i rzeczowego decyzji. Podnosząc powyższe zarzuty M. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta [...] Policji wobec naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu w pełni podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonych decyzjach.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2007 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał prezentowane dotychczas przez skarżącego stanowisko w sprawie wnosząc o przyznanie skarżącemu kosztów postępowania według norm przepisanych. Odnosząc się do meritum sprawy wskazał, że organ dopuścił się w zaskarżonych decyzjach naruszenia art. 7 k.p.a., polegającego na wydaniu decyzji bez uprzedniego zgromadzenia i wszechstronnej oceny materiału dowodowego w sprawie. W ocenie skarżącego organ rozpatrując sprawę nie może bezrefleksyjnie przywołać fakt toczenia się postępowania karnego sprawie, zaś sam fakt zakończenia tego postępowania nie zwalnia organów administracyjnych z obowiązku zgromadzenia dowodów na własną rękę tak, aby ich treść odpowiadała nie potrzebom organów ścigania, ale potrzebom rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W ocenie skarżącego decyzja powinna zawierać nie tylko lakoniczne powołanie się na fakt, iż skarżący utracił broń palną, lecz powinna wskazywać wyraźnie na jakich przesłankach oparto decyzję. Same mgliście sformułowane, ogólnikowe zarzuty niedochowania należytej staranności przez skarżącego przy przechowywaniu broni bez wskazania jednocześnie jakich rodzajów środków ostrożności winien był przedsięwziąć, naruszają zasadę należytego uzasadnienia decyzji i stanowiło naruszenie art. 7, 8 i 107 k.p.a. Wywodził, że sam fakt utraty broni nie dowodzi, że była ona nieprawidłowo przechowywana bowiem do utraty może zawsze dojść w wyniku działania czynników zewnętrznych, za które skarżący nie ponosi odpowiedzialności. Zarzucił organowi, iż nie przeprowadził dowodów w celu wykazania wpływu alkoholu spożytego przez skarżącego na jego zdolność pilnowania broni. Wskazywał, że dokonana przez organ interpretacja przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. jest zbyt wąska bowiem niemożliwe jest przechowywanie broni zgodnie z wymogami w niej zawartymi (w metalowej szafie lub sejfie) w trakcie polowania. Dowodził, że jego zachowanie w trakcie polowania odnośnie zabezpieczenia broni było zgodne z treścią powyższego rozporządzenia.
Podniósł, iż w sprawie niniejszej za uchyleniem zaskarżonych decyzji przemawia tak słuszny interes obywateli, jak i interes społeczny rozumiany jako potrzeba stosowania przepisów prawa nie w zaślepieniu, ale w celu zaspokojenia społecznego poczucia sprawiedliwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując zaskarżoną decyzję wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja, jak i decyzja utrzymana nią w mocy naruszają bowiem prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Stosownie do art. 18 ust. 5 pkt 4 powołanej ustawy stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni, o których mowa w art. 32 tej ustawy.
Organ uznał, iż opisane w obu decyzjach dysponowanie bronią nosi cechy jej niewłaściwego przechowywania w świetle § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, przyjmując w konsekwencji, iż jedynym zgodnym z prawem sposobem zabezpieczenia broni jest jej przechowywanie w kasetach metalowych na trwałe przymocowanych do elementów konstrukcyjnych do budynku lub w metalowych szafach lub szafach posiadających zamki atestowane (z zastrzeżeniem § 6).
Jednakże okoliczności, w jakich doszło do zdarzenia skutkującego wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia skarżącemu na broń palną myśliwską obligowały organy do szczególnie wnikliwego uwzględnienia w ocenie zaistniałego stanu faktycznego ich specyfiki. Organy ustaliły bowiem, iż skarżący przyjechał do domku myśliwskiego przywożąc ze sobą broń myśliwską. W sprawie nie chodzi zatem o przechowywanie broni w zwykłych warunkach pobytu stałego w określonym miejscu (np. miejscu zamieszkania).
Fakt przyjazdu do domku myśliwskiego z bronią myśliwską może wskazywać na to, iż skarżący zamierzał uczestniczyć w polowaniu chociaż o takim zamiarze nieprzesądza. Organy ustaleń w tym zakresie w ogóle nie poczyniły czyniąc zasadnym zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Jeżeli jednak, co należy ustalić z uwzględnieniem przepisów ustawy prawo łowieckie i rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz, celem przyjazdu skarżącego było wykonywanie polowania w rozumieniu powołanych przepisów, to rzeczą organu było uwzględnienie specyfiki wykonywania myśliwstwa i polowań. Zgodnie bowiem z art. 2 ustawy prawo łowieckie polowania dokonuje się na zwierzęta łowne w ich rodzinnym środowisku, pozbawionym infrastruktury zbudowanej przez człowieka, a zatem w warunkach, które odbiegają od tych, w których istnieje możliwość przechowywania broni w metalowej kasecie trwale przymocowanej do budynku bądź w metalowej szafie (§ 5 powołanego przez organ rozporządzenia).
Przyjęta przez organy wykładnia powołanego przepisu w rozpoznawanej sprawie bez uwzględnienia powyższej specyfiki w istocie w praktyce, na co trafnie zwrócił uwagę skarżący, uniemożliwiłaby myśliwym wykonywanie polowania tj. korzystanie z praw, które daje im ustawa prawo łowieckie, zaś celem regulacji prawnych obejmujących zasady przechowywania broni jest uniemożliwienie dostępu do broni osobom nieuprawnionym i w konsekwencji zapewnienie bezpieczeństwa przez wykluczenie bądź ograniczenie możliwości posługiwania się bronią przez te osoby.
Takie też regulacje zawiera prawo łowieckie i wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 43 ust. 3 tej ustawy rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. Istotnym jest zatem, czy cele powyższych regulacji zostały w sprawie spełnione.
Skarżący twierdzi, że zachował wszelkie reguły ostrożności, jakich powołane przepisy oczekują od myśliwych. Po przybyciu na miejsce polowania rozładował broń, bezpiecznie ułożył, broń pozostawała zawsze w zasięgu jego wzroku, w trakcie udania się na spoczynek przeniósł ją z izby, w której spożywano posiłek do pokoju i ułożył na tapczanie upewniwszy się, że broni nie można schować w innym miejscu. Umieszczając rozładowaną broń w zasięgu swojej ręki spełnił, w jego ocenie, wszystkie określone powołanym rozporządzeniem warunki.
Organ II instancji bezkrytycznie podzielając stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji co do przesłanek z art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji nie dokonał jednak oceny zachowań skarżącego i podjętych przez niego działań z punktu widzenia tych przepisów i niezbędnych w tej mierze ustaleń nie poczynił. Także z tych względów Sąd uznał, iż sprzecznie z zasadą ustanowioną w art. 7 k.p.a. naruszył wymóg dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności w konsekwencji naruszając zasadę zaufania obywateli do organów administracji.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c p.p.s.a., w pkt 2 zgodnie z art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.