VI SA/Wa 344/06

VI SA/Wa 344/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /przewodniczący/
Dorota Wdowiak /sprawozdawca/
Pamela Kuraś-Dębecka
Symbol z opisem
6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ
Rada Radców Prawnych
Treść wyniku
Uchylono uchwałę I  i II  instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi A. L. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] marca 2001r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę radców prawnych 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] listopada 2000r.; 2. zasądza od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz A. L. kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2001 roku Krajowa Rada Radców Prawnych działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach prawnych /Dz. U. nr 19, poz. 145 z póź. zm./ utrzymała w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2000 roku odmawiającą wpisania A. L. na listę radców prawnych.
Uchwały obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:
Krajowa Rada Radców Prawnych podzieliła motywację Rady Okręgowej, iż A. L. nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach prawnych /Dz. U. nr 19, poz. 145 z póź. zm./, na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania radcy prawnego. Prawidłowe wykonywanie zawodu radcy prawnego polega m. in. na terminowym dokonywaniu czynności z zakresu obsługi prawnej, zwłaszcza w toczących się sprawach sądowych, co wynika jednoznacznie z przepisów art. 2 i 3 ust. 2 ustawy o radcach prawnych.
Powołany przez Radę, do prowadzenia postępowania o wpis na listę radców prawnych, zespół zbadał akta osobowe wnioskodawcy, który od [...].09.1981r. do [...].03.1996 /od [...].06.1086r. mianowany na stanowisko sędziego/ zatrudniony był w okręgu Sądu Wojewódzkiego w [...], a od [...].04.1996r. do [...].03.2000r. w Sądzie Rejonowym w [...], w okręgu Sądu Okręgowego w [...]. Z przeglądu akt osobowych została sporządzona notatka. Lista uchybień zawodowych wnioskodawcy, wynikających z akt osobowych, podczas jego pracy na stanowisku sędziego, w szczególności notorycznie powtarzające się, rażące przekroczenia w terminowym sporządzaniu uzasadnień orzeczeń przesądzają, zdaniem obu organów, o wystąpieniu negatywnej przesłanki uniemożliwiającej wpis A. L. na listę radców prawnych. Analiza zebranego materiału dowodowego pozwala stwierdzić, że wnioskodawca swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu.
Skargę na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] marca 2001 roku do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył A. L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały, albowiem jego zdaniem, przy jej wydawaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzucił wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, ponieważ nie był zapoznany z dokumentami, stanowiącymi podstawę orzeczeń obu instancji, w związku z czym, nie miał możliwości wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów. Jego zarzuty potwierdzone zostały w piśmie, które otrzymał z Ministerstwa Sprawiedliwości. Wynika z niego, że akta osobowe pozostające w dyspozycji Ministerstwa nie zawierają materiałów, na które powołują się obie Rady. Oparcie postępowania na tego rodzaju materiale, przy pominięciu treści opinii pracodawcy, stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Radców Prawnych wnosiła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, iż nie budzą wątpliwości uchybienia wnioskodawcy jako sędziego, a więc wniosek, iż skarżący nie spełnia przesłanki rękojmiowej jest w pełni uzasadniony.
Postanowieniem z dnia 27 lutego 2003 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wobec wyprowadzenia się skarżącego i niewskazania aktualnego adresu. Po wskazaniu adresu przez A. L. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 lutego 2006 roku podjął zawieszone postępowanie.
Na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2006 roku A. L. popierał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 tego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu faktycznego i prawnego z daty podjęcia tych aktów lub czynności, nie zaś według kryteriów słusznościowych czy celowościowych.
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonej uchwały z punktu widzenia powyższych kryteriów, Sąd stwierdził naruszenia prawa przez organy obu instancji w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej uchwały i utrzymanej nią w mocy uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] listopada 2000 roku.
Trafny jest zarzut skarżącego naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przepisów postępowania, w jego ocenie, polegało na wadliwym przeprowadzeniu postępowania dowodowego. Analiza skargi pozwala na przyjęcie, iż skarżący zarzucił organom obu instancji naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, który jest zabezpieczony postanowieniami art. 10 kpa w związku z art. 81 kpa.
Art. 10 § 1 kpa ustanawia zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Z zasady tej wynikają dla organu administracji publicznej obowiązki, a mianowicie zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowanie stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasada gwarantująca stronom możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, odnosi się do wszystkich dowodów i materiałów, bez względu na to, z czyjej inicjatywy są one przeprowadzane czy zbierane. Obowiązkiem organu jest także stworzenie stronie możliwości wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów. Przeprowadzenie dowodu czyni wiarygodną okoliczność faktyczną dopiero wtedy, gdy strona mogła się wypowiedzieć, co do dowodu. Stanowi o tym art. 81 kpa.
Analiza akt administracyjnych potwierdza zarzut skarżącego, iż organy obu instancji uchybiły powyższym zasadom.
Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w [...] przeprowadziła dowód z dokumentów zawartych w aktach osobowych wnioskodawcy i poddała je ocenie. Jednakże przed wydaniem uchwały nie zapewniła realizacji prawa wnioskodawcy do wypowiedzenia się, co do przeprowadzonego dowodu, czym w sposób nieuzasadniony naruszyła zasadę przewidzianą w art. 81 kpa. Naruszenie tego prawa stanowi obrazę normy wyrażonej w art. 10 § 1 kpa, a więc prawa strony do czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a przed wydaniem uchwały wypowiadania się, co do przeprowadzonych dowodów i materiałów stanowiących podstawę faktyczną jej wydania.
Przyznane stronie prawo do wypowiedzenia się o przeprowadzonych dowodach jest prawem strony. To od strony zależy jego realizacja.
Słusznie też skarżący podniósł, iż podstawą faktyczną wydanej uchwały stanowił tylko materiał dowodowy w postaci dowodów z dokumentów zawartych w aktach osobowych, podczas gdy z akt administracyjnych wynika, iż zawierają one jeszcze inne dowody np. opinie. Nie zostały one poddane ocenie organów.
Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany nie tylko w sposób wyczerpujący zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ rozpatrując materiał dowodowy, nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu. Pomięcie oceny określonego dowodu musi budzić uzasadnione wątpliwości, co do trafności innych środków dowodowych, może prowadzić bowiem do wadliwej ich oceny. Dlatego też obowiązkiem organu, wynikającym z art. 77 § 1 i art. 80 kpa, jest dokładnie przeanalizować każdy przeprowadzony dowód.
Powyższe uchybienia nie zostały dostrzeżone przez Krajową Radę Radców Prawnych, która jako organ II instancji obowiązana była ponownie rozstrzygnąć sprawę i nie ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Organ odwoławczy nie może się ograniczyć do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji. Musi także uwzględnić stan faktyczny i prawny w dacie rozpatrywania odwołania. Przed datą uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych znana już była odpowiedź Ministra Sprawiedliwości na pismo skarżącego, a dotycząca ważkich okoliczności sprawy. Stanowiłoby ono z pewnością podstawę ustaleń faktycznych, gdyby Krajowa Rada Radców Prawnych jako organ odwoławczy rozstrzygnęła sprawę zgodnie z kompetencjami organu odwoławczego przyznanymi przez art. 138 kpa.
Niezasadny jest natomiast zarzut skarżącego dotyczący sprostowania uchwały Rady Okręgowej Radców Prawnych w [...] w przedmiocie daty podjętej uchwały. Słusznie organ przyjął, iż była to oczywista omyłka pisarska podlegająca sprostowaniu na podstawie art. 113 § 1 kpa.
W świetle powyższych rozważań zasadnym było uchylenie uchwał obu organów na podstawie art. 145 § 1 ust. 1) c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Z uwagi na brak przedmiotu wykonalności Sąd nie rozstrzygał w tej kwestii
/art. 152 p.p.s.a./