VI SA/Wa 3328/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-02-07
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnakierowcabadania lekarskiebadania psychologiczneodpowiedzialność przedsiębiorcykontrola drogowaWSAustawa o transporcie drogowym

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki J. sp. z o.o. na decyzję nakładającą karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę bez wymaganych badań lekarskich i psychologicznych.

Spółka J. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kontrola wykazała, że kierowca wykonujący przewóz na rzecz spółki nie posiadał wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Spółka argumentowała, że kierowca nie działał w jej imieniu i na jej rzecz, a dowody zebrane przez organy były niewystarczające. Sąd uznał, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a spółka jako przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za naruszenia, nawet jeśli nie łączyła jej z kierowcą formalna umowa.

Przedmiotem skargi była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na spółkę J. sp. z o.o. za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kontrola drogowa wykazała, że kierowca wykonujący przewóz osób na rzecz spółki nie posiadał wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Spółka kwestionowała odpowiedzialność, twierdząc, że kierowca nie działał w jej imieniu i na jej rzecz, a dowody zebrane przez organy, w tym protokół kontroli, były niewiarygodne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony. Sąd podkreślił, że spółka jako przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób ponosi odpowiedzialność za zapewnienie spełnienia wymogów dotyczących kierowców, niezależnie od formy ich zatrudnienia. Nawet jeśli kierowca nie był formalnie zatrudniony, faktyczne wykonywanie przewozu na rzecz spółki, potwierdzone dokumentacją, uzasadniało nałożenie kary. Sąd uznał również, że protokół kontroli był wiarygodnym dowodem, a zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, spółka ponosi odpowiedzialność jako przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy, nawet jeśli nie łączyła jej z kierowcą formalna umowa, o ile faktycznie wykonywał on przewóz na jej rzecz.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób ponosi odpowiedzialność za zapewnienie spełnienia wymogów dotyczących kierowców, w tym posiadania przez nich wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Odpowiedzialność ta istnieje niezależnie od formy zatrudnienia kierowcy, a kluczowe jest faktyczne wykonywanie przewozu na rzecz spółki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 2

Ustawa o transporcie drogowym

Podstawa do nałożenia kary pieniężnej na podmiot wykonujący czynności związane z przewozem drogowym, który naruszył obowiązki lub warunki przewozu.

u.t.d. art. 92a § ust. 4

Ustawa o transporcie drogowym

Określa maksymalną sumę kar pieniężnych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli.

u.t.d. art. 92a § ust. 8

Ustawa o transporcie drogowym

Wskazuje na załącznik nr 4 do ustawy jako źródło wykazu naruszeń i wysokości kar.

u.t.d. art. 39a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Wymóg posiadania przez kierowcę orzeczeń lekarskich i psychologicznych.

u.t.d. art. 39j § ust. 1-4

Ustawa o transporcie drogowym

Przepisy dotyczące badań lekarskich kierowców.

u.t.d. art. 39k § ust. 1-3

Ustawa o transporcie drogowym

Przepisy dotyczące badań psychologicznych kierowców.

u.t.d. art. 39m

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis dotyczący dokumentów kierowcy.

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § pkt 11 i 22

Ustawa o transporcie drogowym

Definicje związane z transportem drogowym.

u.t.d. art. 5 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis dotyczący warunków wykonywania transportu drogowego.

u.t.d. art. 5b

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis dotyczący wymogów wobec pojazdów.

u.t.d. art. 18 § ust. 4 a i 4b

Ustawa o transporcie drogowym

Przepisy dotyczące licencji na wykonywanie transportu drogowego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 76 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowód z dokumentów urzędowych.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłuchanie strony jako środek dowodowy.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

u.t.d. art. 92c § ust. 1 i 1a

Ustawa o transporcie drogowym

Przesłanki do nie wszczęcia lub umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Kierowca nie działał w imieniu i na rzecz Spółki. Protokół kontroli nie jest bezpośrednim dowodem w sprawie. Organ nie przesłuchał Kierowcy. Dowolna ocena dowodu z protokołu kontroli. Nieprawidłowe uznanie protokołu kontroli za wiarygodny dowód. Zastąpienie dowodów bezpośrednich dowodami pośrednimi. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego. Naruszenie art. 92a ust. 2 u.t.d. przez zastosowanie przepisu w sytuacji braku przesłanek.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Na przedsiębiorcy posiadającym licencję do przewozu osób spoczywa odpowiedzialność za zabezpieczenie spełnienia wymogów w zakresie przewozu osób, w tym wymagań dotyczących kierowców i to niezależnie od formy ich zatrudnienia. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być przede wszystkim jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu.

Skład orzekający

Andrzej Nogal

przewodniczący

Justyna Żurawska

sprawozdawca

Magdalena Maliszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za naruszenia przepisów o transporcie drogowym popełnione przez kierowcę, nawet jeśli nie łączyła ich formalna umowa, a także kwestia dowodowej wartości protokołu kontroli."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki transportu drogowego i odpowiedzialności podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności firmy transportowej za działania kierowcy, co jest częstym problemem w branży. Interpretacja przepisów dotyczących dowodów i odpowiedzialności jest istotna dla praktyków.

Firma ukarana za kierowcę bez badań. Czy umowa to jedyny dowód?

Dane finansowe

WPS: 2000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 3328/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Nogal /przewodniczący/
Justyna Żurawska /sprawozdawca/
Magdalena Maliszewska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art.92a, 92c,4 pkt 11 i 22, art.5 ust.1 , art.5b, art.18 ust.4 a i 4b
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1123
16
Ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nogal Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2025 r. sprawy ze skargi J.sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka" "Skarżący", "Strona") jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego znak [...] z dnia [...] lipca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] października 2023 r. o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu [...] lutego 2023 r. około godziny 7:45 w W., [...] poddano kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował D. K. (dalej: "Kierowca"). Kierujący podczas kontroli okazał paszport i prawo jazdy. Kierujący przewoził pasażera z [...] na [...] (Dworzec C.) w W. Za wykonany przejazd pasażer zapłacił gotówką 13,07 zł. Ustalono, że podmiotem wykonującym transport był J.
Pojazd nie był oznaczony jako taksówka, konstrukcyjnie był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Wykonano zdjęcia pojazdu. Kierujący nie okazał orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Mając na uwadze ustalenia kontroli, pismem z dnia 29 sierpnia 2023 r. zawiadomiono Spółkę o wszczęciu, z urzędu, postępowania co do naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wyszczególnionych pod poz. lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2201), dalej: "u.t.d.".
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ I instancji") stwierdził wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który:
1) nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy,
2) nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, decyzją z dnia [...] października 2023 r. organ I instancji nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 2 000 (dwa tysiące) złotych, na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d.
Odwołanie od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, wniosła Spółka, zarzucając organowi I instancji m.in. nieustalenie faktu działania Kierowcy w imieniu i na rzecz Spółki. Zarzucano także, że protokół kontroli nie jest bezpośrednim dowodem w sprawie, a organ nie przesłuchał Kierowcy na okoliczność, w czyim imieniu dokonywany był transport.
Na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2024 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ odwoławczy", "Główny Inspektor"), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "k.p.a., art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1-4, art. 39k ust. 1-3, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 u.t.d. (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 728) oraz Ip. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 39a ust. 1 u.t.d., w brzmieniu właściwym na dzień kontroli, przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta m.in. nie ma przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3 i pkt 4). Jak ustalono, podczas kontroli Kierowca nie okazał orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Spółka nie przedłożyła również ww. orzeczeń w toku postępowania administracyjnego. Zaszła zatem podstawa do nałożenia na Spółkę kary za ww. naruszenia, na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że postępowanie toczy się wobec J., jako podmiotu, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Spółka nie wyznaczyła osoby zarządzającej i sama nie może być zarządzającym, bo jest spółką prawa handlowego. W takiej sytuacji skoro Spółka jako przedmiot działalności w KRS wpisaną ma działalność taksówek osobowych, zatrudnia kierowców, posiada licencję, to stwierdzenie naruszenia z załącznika nr 4 do u.t.d. uzasadnia przypisanie odpowiedzialności Spółce. Zdaniem organu odwoławczego, w omawianym przypadku doszło do naruszenia obowiązków związanych z przewozem drogowym przez Stronę nie jako wykonawcy przewozu, lecz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym.
Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania, Główny Inspektor uznał, że nie zasługiwały one na uwzględnienie.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółka, zaskarżając ją w całości. Decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 7, art. 76 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 80, art. 86 k.p.a. w zw. z art. 6 i 8 k.p.a. poprzez pominięcie dowodu z wyjaśnień i stanowiska przedsiębiorcy zawartego w odwołaniu, które stanowiło równoważny z pozostałymi dowód w sprawie, zaprzeczający w całości faktowi o pracy kontrolowanego Kierowcy na rzecz Spółki:
- brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania zatrzymanego Kierowcy, pomimo że nie były w pełni wyjaśnione okoliczności dotyczące realizacji zlecenia przewozu, w tym potwierdzenia danych przewoźnika, od którego Kierowca uzyskał nieoznakowany pojazd i dostęp do bazy zleceń oraz wyjaśnienia przez organ na czyją rzecz zatrzymany realizował wskazany przewóz w dniu zatrzymania, gdy Strona zaprzeczyła współpracy z zatrzymaną osobą, oraz ustalenia czy Kierowca posługiwał się językiem polskim w stopniu pozwalającym na uznanie, że zrozumiał treść pouczeń i protokołu kontroli, do którego nie wniósł żadnych zastrzeżeń, mimo że nie współpracował z ukaraną Spółką oraz nie uzyskał pojazdu, dostępu i zlecenia przewozu od Skarżącego,
- dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodu z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. i wyprowadzenie z niego wniosku, który z tego dokumentu bezpośrednio nie wynikał, że zatrzymany do kontroli Kierowca realizował przewóz na rzecz i w imieniu Skarżącego, gdy informacja taka nie wynika ze wskazanego protokołu, a Kierowca mógł działać na własne ryzyko lub ryzyko innego podmiotu, nie zaś za wiedzą i zgodą Spółki,
- nieprawidłowe uznanie, że protokół kontroli nr [...] może stanowić wiarygodny dowód na okoliczności istotne dla sprawy w sytuacji, gdy został sporządzony bez zapewnienia Kierowcy możliwości przedstawienia własnej wizji zdarzeń, a treść w nim zawarta została potwierdzona przez osobę, która nie była narodowości polskiej i nie posługiwała się językiem polskim w stopniu umożliwiającym jej zrozumienie pouczeń i potwierdzenie faktów, jakie zostały w tym dokumencie zawarte, co powoduje, że dokument ten w ocenie Skarżącego nie posiada cech dowodu z dokumentu urzędowego i waloru bezpośredniego i wiarygodnego źródła dowodowego dla ustalenia podstawowych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy,
- zastąpienie obowiązku przeprowadzenia dowodów bezpośrednich, dowodami pośrednimi w postaci protokołu z kontroli nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. oraz zdjęcia rachunku z zamówienia przewozu, w celu ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, pomimo że istniała możliwość przeprowadzenia dowodów bezpośrednich na powyższe okoliczności, w tym dowodu z przesłuchania Kierowcy, a dowody przywołane dotknięte były wadami, które nie pozwalały uznać ich za wiarygodne; w szczególności dotyczy to dowodu z dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., który nie spełniał wymagań,
co łącznie doprowadziło do dowolnego uznania przez organ odwoławczy, że zatrzymany do kontroli Kierowca wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu przedsiębiorcy, a także błędnego ustalenia, że Skarżący odpowiada za brak wyposażenia wskazanej osoby w niezbędne dokumenty w postaci badania lekarskiego i psychologicznego, wymaganego do wykonywania przewozów pasażerów;
2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego nieprawidłowe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo dowolności oceny materiału dowodowego i niekompletności ustaleń faktycznych niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i zastosowania przepisów prawa materialnego;
3) przepisów prawa materialnego w postaci: art. 92a ust. 2 u.t.d. przez jego zastosowanie w stanie faktycznym sprawy i nałożenie na Spółkę kary pieniężnej, gdy nie zachodziły przesłanki naruszenia prawa przez wskazanego przewoźnika, w tym zatrzymany Kierowca nie był skierowany do wykonywania przewozów przez Skarżącego.
Mając na uwadze powyższe, Strona wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Spółka przedstawiła argumentację mającą uzasadniać podniesione zarzuty. Podniosła m.in., że zatrzymany Kierowca nie był przez nią zatrudniany, nie działał na jej rzecz i w jej imieniu, w oparciu o żadną umowę zlecenie czy o współpracy. Skarżący nie miał wiedzy o pobranym zleceniu i wykonaniu go przez Kierowcę. W tym nie udostępnił mu pojazdu, wypisu z licencji i oznaczeń jego przedsiębiorstwa. Zdaniem Spółki organ odwoławczy pominął w całości, że od początku Strona wskazuje, iż nie zna okoliczności, w jakich Kierowca wszedł w posiadanie danych do logowania się do aplikacji zleceń, ale fakt ten mógłby z pewnością wyjaśnić zatrzymany Kierowca. Zatem organ również i z tej przyczyny niezasadnie odstąpił od przeprowadzenia dowodu w postaci zeznań Kierowcy, nie wyjaśniając w pełni w czyim imieniu działała zatrzymana osoba w chwili kontroli i czy weszła w posiadanie dostępu do bazy zleceń w sposób bezprawny.
W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor wniósł o jej oddalenie.
Sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzenie niejawne w oparciu o art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935). Wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym zgłosił organ, a Spółka w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.) dalej "p.p.s.a.". Stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Przedmiotem kontroli w sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na Spółkę karę pieniężną w wysokości 2 000 zł za naruszenia wyszczególnione pod pozycją lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. Kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 92a ust. 2, 4 i 8 u.t.d.
W ocenie Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu, w sprawie stan faktyczny został ustalony prawidłowo. Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] lutego 2023 r. około godziny 7:45 w imieniu Spółki wykonywany był przewóz osób z [...] na [...] w W. Transportu dokonano pojazdem marki [...] o nr rej. [...]. Kierowca wykonywał transport na rzecz J. (zob. protokół k. 19). Ww. pojazd zgłoszony był przez skarżącą Spółkę do posiadanej licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udzieloną przez Prezydenta [...] w dniu 2 czerwca 2022 r. (zob. pismo k. 2 akt adm.). Bezspornym jest przy tym, że Kierowca nie okazał orzeczeń lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Orzeczenia te nie zostały także przedłożone przez Spółkę w toku postępowania administracyjnego.
Z protokołu kontroli nr [...] wynika, że wykonywany w trakcie kontroli przewóz osób wykonywany był w imieniu skarżącej Spółki. Świadczy o tym również załączona do protokołu faktura VAT wystawiona przez U. w imieniu J. Z wydruku z aplikacji wynika również, że przewóz z [...] na [...] w W. wykonywany był pojazdem – [...] o numerze rejestracyjnym [...], przypisanym – jak już wyżej wskazano – do licencji taksówkowej posiadanej przez Spółkę.
W tej sytuacji same twierdzenia Strony, że organy nie ustaliły na czyją rzecz Kierowca wykonywał przedmiotowy przewóz nie zasługiwały na uwzględnienie.
Strona podniosła także, że Kierowca wszedł w posiadanie zarówno pojazdu jak i dostępu do aplikacji w sposób nieuprawniony, jednakże powyższe w żaden sposób nie zostało przez Spółkę nawet uprawdopodobnione. Strona nie przedłożyła bowiem żadnych dowodów na okoliczność utraty posiadania pojazdu czy nieuprawnionego dostępu do aplikacji, np. zgłoszenia zdarzenia właściwym organom ścigania. W tej sytuacji, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd uznał, że ustalenia faktyczne co do faktu użytkowania pojazdu w związku ze stanowiącym podstawę wydanej decyzji świadczeniem transportu drogowego, są uprawnione i wystarczające. Natomiast okoliczność, że Spółkę z Kierowcą nie łączy żadna formalna umowa nie ma znaczenia dla przyjęcia, że Kierowca wykonywał przejazd na rzecz Strony. Znaczenie ma bowiem kwestia faktycznego wykonywania przejazdu w imieniu Spółki, a ta – zdaniem Sądu – została przez organy wykazana.
Uwzględniając cel czynności kontrolnych przeprowadzanych przez uprawnione organy administracji publicznej na podstawie ustawy o transporcie drogowym, Sąd wskazuje, że istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Jego walor, jako dowodu, wyraża się w tym, że skoro jest on sporządzany podczas kontroli drogowej, to w relacji do okoliczności czasu i miejsca jej przeprowadzania umożliwia odzwierciedlenie w jego treści przebiegu czynności kontrolnych jak również stwierdzonych w ich trakcie faktów, zdarzeń i okoliczności mających, czy też mogących mieć istotne znaczenie z punktu widzenia formułowanych na ich podstawie ocen oraz wniosków. Protokół kontroli drogowej jest więc podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej (por. wyroki NSA: z 29.04.2021 r. II GSK 867/18;
z 9.07.2019 r. II GSK 1944/17).
W odniesieniu do zarzutów skargi dodać trzeba, że w sprawie brak jest podstaw do odebrania protokołowi z kontroli waloru wiarygodności. Argumentacji w tym zakresie nie dostarczyła również sama Strona. Do podważenia wiarygodności protokołu z kontroli, zdaniem Sądu, nie wystarczy niczym niepoparte zaprzeczenie przez Skarżącego okolicznościom z niego wynikającym, zwłaszcza że ustalenia zawarte w protokole znajdują potwierdzenie w załączonej dokumentacji. Sąd wskazuje przy tym, że z urzędu jest mu wiadomym, iż w innej sprawie ze skargi Strony, zarejestrowanej pod sygn. VI SA/Wa 3043/24, gdzie kierowcą był również D. K. (sprawa dotyczy tego samego pojazdu i tej samej kontroli co w sprawie niniejszej), Spółka nie przeczyła pracy ww. Kierowcy na jej rzecz. Wprost przeciwnie, w treści skargi Spółka wskazała, że "...przed dopuszczeniem pojazdu z kierowcą na drogę sprawdziła i dopilnowała by ten pojazd posiadał wszystkie wymagane prawem dokumenty, oznaczenia i urządzenia, ...".
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że Główny Inspektor nie naruszył przepisów art. 6, 7, 8, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oceniły te dowody zgodnie z art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zdecydowały o treści rozstrzygnięcia. W sprawie, zdaniem Sądu, nie została naruszana zasada praworządności (art. 6 k.p.a.), jak również zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.).
W sprawie nie został także naruszony przepis art. 86 k.p.a., stanowiący: "Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu.". Środek dowodowy w postaci przesłuchania strony jest środkiem dowodowym posiłkowym, dopuszczalnym w postępowaniu administracyjnym w ostateczności. Żeby omawiany środek dowodowy mógł zostać przeprowadzony konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek: wyczerpanie innych środków dowodowych lub ich brak oraz pozostanie niewyjaśnionych faktów istotnych dla rozstrzygnięcia. Przy czym organ zobowiązany jest do skorzystania z tego środka dowodowego w sytuacji gdy nie będzie można ustalić stanu faktycznego z braku innych środków dowodowych – swoboda organu w tym zakresie jest bowiem ograniczona treścią zasady prawdy obiektywnej. W sprawie, zdaniem Sądu, przesłanki wskazane w art. 86 k.p.a. nie ziściły się, zatem organ nie naruszył tego przepisu w powiązaniu z art. 7 k.p.a.
Odnosząc się zaś do kwestii nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka, wyjaśnić należy, że z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wynika zasada równej mocy dowodowej środków dowodowych. Ustawa nie wskazuje zatem rodzajów dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego rodzaju faktu. Jedyne ograniczenie dotyczy dopuszczalności środka dowodowego w postaci przesłuchania stron (art. 86 k.p.a.). W tej sytuacji organ bez naruszenia prawa mógł ustalić fakty mające istotne znaczenie w sprawie, na podstawie środków dowodowych będących źródłem prawdziwych informacji umożliwiających dowodzenie. I wbrew przekonaniu Strony ustalenie stanu faktycznego sprawy, zgodnego z zasada prawdy obiektywnej, możliwe jest bez skorzystania z osobowych źródeł dowodowych. I taka też sytuacja miała miejsce w sprawie. W konsekwencji, nieprzeprowadzenie przez organ dowodu z zeznań świadka nie stanowi naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 92a ust. 2 u.t.d. "Zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie.". Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3 000 zł (ust. 4 art. 92a). Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie w sprawie toczyło się wobec Strony, nie jako wykonawcy przewozu, a jednego z podmiotów, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. tj. innej osobie wykonującej czynności związane z przewozem drogowym.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do u.t.d. (ust. 8).
Spółka wykonująca przewóz osób taksówką, nie jest zobligowana do wyznaczenia osoby zarządzającej w przedsiębiorstwie transportem drogowym legitymującej się certyfikatem kompetencji zawodowych. W takim przypadku za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. odpowiada sama spółka. Naruszenia te nie mogą być tożsame z naruszeniami, za które spółka została ukarana z załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym. Tym samym w rozpoznawanej sprawie zasadnie organ prowadził postępowanie wobec Spółki, która jako przedsiębiorca odpowiadała za naruszenia opisane w załączniku nr 4 do u.t.d. (na zasadzie innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym) – por. wyrok WSA w Warszawie z 24.01.2023 r. VI SA/Wa 2427/22.
Odpowiedzialność za naruszenia wymogów dotyczących transportu drogowego została skonstruowana w ten sposób, że za poszczególne zachowania, kwalifikowane na gruncie u.t.d. (oraz przepisów wspólnotowych) jako delikty, w niektórych sytuacjach odpowiada więcej niż jeden podmiot. Jest to efektem szerszego określenia kręgu podmiotów, na które przepisy o transporcie drogowym nakładają obowiązek przestrzegania określonych wymogów – należy do nich zarówno przewoźnik drogowy, jak i zarządzający transportem lub inna osoba wykonująca czynności związane z transportem drogowym.
W zależności zatem od pełnionej roli w transporcie drogowym, podmioty te odpowiadają za naruszenia przepisów o transporcie stosownie do kwalifikacji naruszenia i w rozmiarze wskazanym w poszczególnych załącznikach do u.t.d. – jak w sprawie załącznik nr 4 zawierający wykaz obowiązków lub warunków przewozu, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. W przypadku niektórych naruszeń odpowiedzialność deliktową powiązano tylko z jedną z ról w transporcie – ma to miejsce m.in. właśnie w przypadku naruszeń opisanych w załączniku 4 lp. 4.2, 4.3 (wykonywanie transportu bez orzeczenia lekarskiego i psychologicznego oraz bez ważnego prawa jazdy odpowiedniej kategorii), za które odpowiedzialność przypisano podmiotom wskazanym w ust. 2 art. 92a, nie zaś w ust. 1.
Na przedsiębiorcy posiadającym licencję do przewozu osób spoczywa odpowiedzialność za zabezpieczenie spełnienia wymogów w zakresie przewozu osób, w tym wymagań dotyczących kierowców i to niezależnie od formy ich zatrudnienia. Stanowisko to znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak m.in. WSA w Kielcach w wyroku z 30.09.2021 r. I SA/Ke 300/21). Podkreślić przy tym należy, iż w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym sprawę wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być przede wszystkim jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu. Transport ten nie musi jednak stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej w oparciu o stosunek pracy lub jakikolwiek inny sformalizowany akt wiążący kierowcę, któremu powierzono pojazd przypisany do danej licencji uprawniającej do przewozów TAXI (zob. m.in. wyrok NSA z 20.01.2009 r. II GSK 670/08, z 3.04.2019 r. II GSK 701/17 i 4.11.2009 r. II GSK 166/09).
Zgodnie z przepisem art. 39j ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku, przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Brak powyższego jest podstawą do stwierdzenia naruszenia lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d. Jednocześnie zgodnie z przepisem art. 39k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Brak powyższego jest podstawą do stwierdzenia naruszenia lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.
Jak wynika z ustaleń przeprowadzonej kontroli Kierowca nie posiadał dokumentów o których mowa w lp. 4.2 oraz lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. Dokumenty te nie zostały także przedłożone przez Spółkę w toku postępowania administracyjnego. Uzasadniona jest zatem konkluzja, że Kierowca Strony nie posiadał orzeczenia lekarskiego oraz psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Sąd nie znalazł także podstaw do pozbawienia protokołu kontroli waloru dokumentu urzędowego (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). Okoliczność, że Kierowca mógł nie posługiwać się językiem polskim w stopniu pozwalającym na zrozumienie treści protokołu i pouczeń sama w sobie nie pozbawia protokołu waloru dowodu w sprawie.
Stosownie do treści art. 92c ust. 1 u.t.d. "Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.".
Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2 (ust. 1a art. 92c u.t.d.).
W sprawie nie ma sporu, że brak jest podstaw do przyjęcia by ziściły się przesłanki o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 2 i 3 u.t.d. Trafnie także organ odwoławczy przyjął, że w sprawie brak jest podstaw do uznania by na powstanie stwierdzonego naruszenia Spółka nie miała wpływu, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności których nie mogła przewidzieć. Informacji o takich okolicznościach nie dostarczyła także sama Spółka. Również niczym niepoparte twierdzenia, że Kierowca nie świadczył pracy na rzecz Spółki takich okoliczności nie stanowi.
Końcowo dodać trzeba, że zdaniem Sądu, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie zaktualizowały się przesłanki stosowania przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d., albowiem zarzucane Stronie naruszenia w postępowaniu niniejszym (lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.) nie są tożsame z ujawnionymi w tym samym miejscu i czasie naruszeniami objętymi decyzją GITD z dnia [...] lipca 2024 r., tj. naruszeniami opisanymi pod pozycją lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. (por. wyrok NSA z 15.01.2025 r. II GSK 1502/21).
Podsumowując, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób nakazujący jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, stosownie do art. 145 § 1 k.p.a. W sprawie organy nie naruszyły także żadnego z przepisów zarówno postępowania jak i prawa materialnego, podniesionych w skardze.
Mając na uwadze powyższe, w oparciu o przepis art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI