VI SA/Wa 2963/21

VI SA/Wa 2963/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-03-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-12-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz /przewodniczący/
Dorota Dziedzic-Chojnacka /sprawozdawca/
Dorota Pawłowska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1547/22 - Wyrok NSA z 2026-02-04
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 119 pkt 2, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 919
art. 5b lp. 1.1. zał. nr 3, art. 18 ust. 4a, lp. 2.11. zał nr 3, lp. 9.1. zał. nr 3, art. 4 pkt 22, art. 4 pkt 11, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1-2, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 87 ust. 4, art. 92a ust. 3, art. 92a ust. 7 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 450
art. 81 ust. 1, art. 81 ust. 5, art. 81 ust. 6
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 189a par. 2, art. 189a par. 2 pkt 1-3. art. 189a par. 2 pkt 1, art. 189d, art. 80, art. 76a par. 2, art. 7, art. 77 par. 1, art. 8, art. 107 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2014 nr 127 poz 1 art. 8, art. 10, art. 10 ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady  2014/40/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i  administracyjnych państw członkowskich w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz  uchylająca dyrektywę 2001/37/WE.
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 88 art. 2, art. 2 pkt 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do  międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Tekst mający znaczenie dla  EOG).
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (spr.) Sędzia WSA Dorota Pawłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 7 marca 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD" lub "organ") z [...] września 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "[...]WITD" lub "organ I instancji") z [...] sierpnia 2020 r. o nałożeniu na T.S (dalej: "skarżący" lub "strona") kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł (słownie: dwanaście tysięcy złotych). Skarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "k.p.a."), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 919 i 1005, dalej: "u.t.d."), art. 81 ust. 1, 2, 5 i 6 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450, 463, 694 i 720, dalej: "p.r.d.") oraz Ip. 1.1, Ip. 2.11 i 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
W dniu 6 września 2019 r. na ulicy [...] (teren [...]) dokonano kontroli drogowej samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował skarżący. W trakcie kontroli ustalono, że kierowca we własnym imieniu i na swoją rzecz wykonywał krajowy transport drogowy jednej osoby z ulicy [...] na ulicę [...] - [...]. Pasażer zamówił kurs za pośrednictwem aplikacji [...], a za przejazd kierowca zażądał od niego kwoty 9 złotych – ostatecznie za kontrolowany kurs pasażer uiścił kwotę 10 złotych gotówką, a kierowca nie wydał pasażerowi dowodu uiszczenia opłaty za zrealizowaną usługę transportową w postaci paragonu. Nadto w trakcie podjętych czynności kontrolnych stwierdzono, że pojazd nie został poddany badaniu technicznemu w wyznaczonym terminie. Do kontroli drogowej kierowca okazał prawo jazdy oraz dowód osobisty. W wyniku kontroli sporządzono protokół kontroli nr [...], pod którym kontrolowany kierowca odmówił złożenia podpisu, nie zgadzając się ze stwierdzonymi naruszeniami i twierdząc, że przewoził kolegę.
Pismem z 10 grudnia 2019 r. [...]WITD zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie naruszenia przez skarżącego przepisów u.t.d. Organ I instancji pouczył także stronę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz o prawie do zgłaszania żądań.
Pismem z 13 maja 2020 r. Urząd Miasta [...] poinformował organ I instancji, iż na dzień kontroli drogowej skarżący nie posiadał żadnych uprawnień transportowych wydanych mu przez Prezydenta [...], w związku z czym Urząd [...] nie jest w posiadaniu informacji o osobie zarządzającej transportem oraz zgłoszonych pojazdach. Urząd podkreślił, że skarżący nie posiadał licencji na: wykonywanie krajowego transportu drogowego osób; wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym; wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewodu osób samochodem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej
7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą; wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.
W dniu [...] sierpnia 2020 r. [...]WITD wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł na stronę za naruszenia stwierdzone w toku kontroli. Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie:
– art. 5b Ip. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., tj. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji;
– art. 18 ust. 4a oraz na podstawie Ip. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.,
tj. wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.;
– art. 8 i art. 10 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 20ł4/45/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylająca dyrektywę 2009/40/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 127) oraz art. 7 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/47/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych poruszających się w Unii oraz uchylająca dyrektywę 2000/30/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 127) oraz Ip. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d., tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd.
Skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji.
GITD decyzją z [...] września 2021 r. utrzymał w mocy decyzję [...]WITD
z [...] sierpnia 2020 r. Organ podkreślił, że w jego ocenie postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. W przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Ponadto organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego. Organ wskazał także, że kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie u.t.d. są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu, a nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do u.t.d. Pokreślił przy tym, że ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę.
Skargę na decyzję GITD wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie skarżący, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie:
– art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego,
a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
– art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego,
a w szczególności pominięcie zeznań złożonych przez stronę oraz przedłożonych dokumentów w postaci faktury nr [...] z 6 września 2019 - w zakresie współpracy z firmą [...] Sp. z o.o.
z siedzibą w [...] zwłaszcza że korzystanie przez kierowcę
z platformy [...] nie jest możliwe bez współpracy z podmiotem, który posiada stosowną licencję - co doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenia;
– art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego,
a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
– przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
– przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;
– przepisów prawa materialnego tj. art. 4 pkt 11 u.t.d. w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych
i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak
i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);
– art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji jej poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ, wydając zaskarżoną decyzję, nie wykorzystał wszystkich możliwości dowodowych w sprawie i nie ustalił
w sposób należyty stanu faktycznego. Skarżący zakwestionował to, że 6 września 2019 r. wykonywał transport drogowy. Skarżący wskazał jednocześnie, że nawet jeżeli uznać, że skarżący wykonywał transport drogowy - to podmiotem, na rzecz którego transport ten był wykonywany, była firma [...] Sp. z 0.0. z siedzibą
w [...], a w tym zakresie organ całkowicie pominął treść wyjaśnień składanych przez stronę postępowania oraz przedłożone przez stronę, w toku postępowania, dokumenty. Podkreślił ponadto, że nie jest możliwe korzystanie z aplikacji [...] bez posiadania licencji Taxi (jeżeli dany kierowca nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada własnej licencji Taxi, to w celu skorzystania z usług [...] musi nawiązać współprace z partnerem flotowym, który taką licencję posiada). Skarżący powołał także argumenty świadczące o braku możliwości nałożenia kary za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, skoro skarżący nie wykonywał przewozu okazjonalnego.
Zdaniem skarżącego organ nie odniósł się do zarzutów sformułowanych przez niego w odwołaniu, a odnoszących się do konieczności zweryfikowania, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji o nazwie [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd w pierwszej kolejności wyjaśnia, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd administracyjny rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W przedmiotowej sprawie organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym, a skarżący w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Stąd zasadne było procedowanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą wydania decyzji był prawidłowo, zdaniem Sądu, ustalony przez GITD stan faktyczny. Zgodnie z tymi ustaleniami w dniu 6 września 2019 r. na ulicy [...] (teren [...]) dokonano kontroli drogowej samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował skarżący. W trakcie kontroli ustalono, że kierowca we własnym imieniu i na swoją rzecz wykonywał krajowy transport drogowy jednej osoby z ulicy [...] na ulicę [...] - [...]. Pasażer zamówił kurs za pośrednictwem aplikacji [...], a za przejazd kierowca zażądał od niego kwoty 9 złotych – ostatecznie za kontrolowany kurs pasażer uiścił kwotę 10 złotych gotówką, a kierowca nie wydał pasażerowi dowodu uiszczenia opłaty za zrealizowaną usługę transportową w postaci paragonu. Nadto w trakcie podjętych czynności kontrolnych stwierdzono, że pojazd nie został poddany badaniu technicznemu w wyznaczonym terminie. Do kontroli drogowej kierowca okazał prawo jazdy oraz dowód osobisty. W wyniku kontroli sporządzono protokół kontroli nr [...], pod którym kontrolowany kierowca odmówił złożenia podpisu, nie zgadzając się ze stwierdzonymi naruszeniami i twierdząc, że przewoził kolegę.
W tych okolicznościach faktycznych sprawy słusznie [...]WITD stwierdził, że działanie strony stanowiło naruszenie:
- art. 5b Ip. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., tj. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji;
- art. 18 ust. 4a oraz na podstawie Ip. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d., tj. wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.;
- art. 8 i art. 10 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 20ł4/45/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylająca dyrektywę 2009/40/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 127) oraz art. 7 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/47/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych poruszających się w Unii oraz uchylająca dyrektywę 2000/30/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 127) oraz Ip. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d., tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d., przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz innych aktów prawnych wymienionych w tym przepisie.
Stosownie do treści art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
W myśl art. 5 ust. 1 u.t.d., z zastrzeżeniem art. 5b ust. I i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".
Według art. 5b ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką
- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
W myśl art. 18 ust. 4b u.t.d. w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli drogowej, dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
W myśl art. 87 ust. 1 pkt. 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto: wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie.
W związku z art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych.
Stosownie do art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9.
Według art. 81 ust. 1 p.r.d., właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. W myśl ust. 2 ww. artykułu badania techniczne dzieli się na badania okresowe, badania dodatkowe oraz badania co do zgodności z warunkami technicznymi.
Według art. 81 ust. 5 p.r.d., okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10.
Zgodnie z art. 81 ust. 6 p.r.d., okresowe badanie techniczne samochodu osobowego, samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t, motocykla lub przyczepy o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t przeprowadza się przed upływem 3 lat od dnia pierwszej rejestracji, następnie przed upływem 5 lat od dnia pierwszej rejestracji i nie później niż 2 lata od dnia przeprowadzenia poprzedniego badania technicznego, a następnie przed upływem kolejnego roku od dnia przeprowadzenia badania. Nie dotyczy to pojazdu przewożącego towary niebezpieczne, taksówki, pojazdu samochodowego konstrukcyjnie przeznaczonego do przewozu osób w liczbie od 5 do 9, wykorzystywanego do zarobkowego transportu drogowego osób, pojazdu marki "SAM", pojazdu zasilanego gazem, pojazdu uprzywilejowanego oraz pojazdu używanego do nauki jazdy lub egzaminu państwowego, które podlegają corocznym badaniom technicznym.
W myśl art. 10 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylająca dyrektywę 2009/40/WE (Dz. U. UE. Z 2014 r. Nr 127,str. 51), stacja kontroli pojazdów lub, w stosownych przypadkach, właściwy organ państwa członkowskiego, który przeprowadził badanie zdatności do ruchu drogowego pojazdu zarejestrowanego na jego terytorium, wydaje dla każdego pojazdu, który pozytywnie przeszedł takie badanie, poświadczenie na przykład w postaci wzmianki w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, naklejki, świadectwa lub jakiejkolwiek innej łatwo dostępnej informacji.
Poświadczenie wskazuje termin, w jakim należy przeprowadzić następne badanie zdatności do ruchu drogowego.
W myśl art. 7 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/47/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych poruszających się w Unii oraz uchylająca dyrektywę 2000/30/WE (Dz. U. UE. L. Z 2014 R. Nr 127, str. 134 z późn. zm.), państwa członkowskie wymagają, aby świadectwo zdatności do ruchu drogowego odpowiadające najbardziej aktualnemu badaniu zdatności do ruchu drogowego lub jego kopia lub - w przypadku wydania elektronicznego świadectwa zdatności do ruchu drogowego - uwierzytelniony lub oryginalny wydruk takiego świadectwa oraz protokół najbardziej aktualnej drogowej kontroli technicznej były przechowywane w pojeździe, jeżeli są one dostępne. Państwa członkowskie mogą zezwolić swoim organom na akceptowanie elektronicznych materiałów dowodowych takich kontroli, jeżeli informacje na ten temat są dostępne.
Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ,
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Stosownie do treści lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12.000 zł (słownie: dwanaście tysięcy złotych).
W myśl Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego wart. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł (słownie: osiem tysięcy).
Zgodnie z Ip. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 2000 (słownie: dwa tysiące) złotych za każdy pojazd.
Zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej
- przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Sąd podziela przy tym pogląd GITD, że w niniejszej sprawie nie znajdą zastosowanie przepisy k.p.a. w zakresie określonym w art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. na skutek regulacji w przepisach odrębnych. W rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są bowiem nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a. na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 u.t.d. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Odnośnie stwierdzonych naruszeń z Ip. 1.1 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., Sąd podnosi, że w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli drogowej doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób, a także wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności stanowiącego dokument urzędowy protokołu kontroli nr [...], wynika bezsprzecznie, że w dniu 6 września 2019 r., poddano kontroli drogowej pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował skarżący, który jak wynika z treści ww. dokumentu urzędowego, za pośrednictwem aplikacji "[...]" wykonywał we własnym imieniu i na swoją rzecz zarobkowy przewóz jednego pasażera z ulicy [...] na ulicę [...] w [...]. Zgodnie z tym, co przekazał kontrolującym pasażer kontrolowanego kursu, którego dane zawarto w sporządzonej notatce urzędowej, za wykonany kurs kierujący zażądał od niego kwoty 9 złotych. Pasażer uiścił natomiast w gotówce kwotę 10 złotych i nie otrzymał w zamian paragonu. Przy odmowie złożenia podpisu przez kierowcę pod protokołem kontroli drogowej, kontrolujący zamieścił informację, zgodnie z którą kierujący nie zgodził się z naruszeniami, przewoził kolegę. Nadto, z wykonanej podczas kontroli drogowej dokumentacji fotograficznej, wynika, iż pojazd nie był oznakowany jak taksówka.
W toku postępowania organ prawidłowo ustalił, że na dzień przeprowadzonej kontroli drogowej strona nie posiadała żadnych uprawnień transportowych wydanych mu przez Prezydenta [...], w związku z czym Urząd [...] nie jest w posiadaniu informacji o osobie zarządzającej transportem oraz zgłoszonych pojazdach.
W związku z zakwestionowaniem przez stronę w odwołaniu od zaskarżonej decyzji jego odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia u.t.d., ujawnione podczas kontroli drogowej w dniu 6 września 2019 r., organ odwoławczy wezwał ją do wskazania podmiotu realizującego usługę na rzecz pasażera w dniu 6 września 2019 r. wraz z przesłaniem oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem, zgodnie z treścią art. 76a § 2 k.p.a., kopii umowy zawartej przez stronę z innym podmiotem, z której będzie wynikać charakter i zasady współpracy. W odpowiedzi na wezwanie organu skarżący jedynie poinformował, iż kontrolowany przewóz, kierowca wykonywał w imieniu partnera [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Do pisma załączył wystawioną przez [...] Sp. z o.o. elektronicznie wygenerowaną fakturę Nr: [...] na kwotę 9 złotych gotówką, odbiorcą której był Pan S. W..
Zgodnie z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W opinii Sądu zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy w sposób wystarczający potwierdza, że w dniu kontroli drogowej, strona wykonywała w imieniu własnym i na swoją rzecz zarobkowy okazjonalny przewóz osób.
W tym kontekście organ podniósł, że [...] to aplikacja służąca do zamawiania usług przewozu osób. Korzystający z aplikacji [...], kierowcy realizujący zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób. Pod definicja floty, zawartej w pkt. 1.7 Ogólnych Warunków dla Kierowców, dostępnego na stronie internetowej aplikacji, należy rozumieć osobę fizyczną albo prawną, posiadającą ważną licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, świadcząca osobiście lub za pomocą swoich pracowników lub podmiotów, z którymi pozostaje w innym stosunku umownym (np. B2B), Usługi Przewozu przy wykorzystaniu Platformy [...] . Każda Flota otrzyma osobiste Konto Floty [...], a każdy kierowca Konto Kierowcy [...] podłączone do Konta Floty, aby korzystać z Aplikacji [...] i Platformy [...]. Według definicji kierowcy zwartej w pkt 1.8 ww. regulaminu, to osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarcza świadcząca osobiście Usługi Przewozu lub pracownik bądź usługodawca Floty, prowadzący pojazd w związku z realizacją Usługi Przewozu. Definicja umowy, została natomiast zawarta w pkt 1.9 regulaminu i jest to umowa pomiędzy Flotą, a [...] dotycząca korzystania z Usług [...]. Aplikacja ta zatem m.in. umożliwia kojarzenie kierowców gotowych w danej chwili świadczyć usługi przewozu z potencjalnymi klientami. Zgodnie z pkt 4.10 regulaminu, opłata za przewóz następuję z góry. Pasażerowi może zostać zaproponowane skorzystanie z opcji przejazdu, która umożliwia Pasażerowi wyrażenie zgody na ustaloną z góry Opłatę dla wybranej Usługi Przewozu. Informacja o Opłacie za przewóz z góry jest przekazywana Pasażerowi za pośrednictwem Aplikacji [...] przed złożeniem zamówienia przejazdu, zaś Kierowcy – gdy przejazd zostanie zaakceptowany lub po jego zakończeniu. W przypadku gdy Pasażer zmieni miejsce docelowe w trakcie jazdy, gdy ze względu na ruch drogowy lub inne czynniki przejazd trwa znacznie dłużej niż szacowano, lub gdy inne nieoczekiwane okoliczności wpływają istotnie na parametry przejazdu (np. używana jest trasa, gdzie obowiązują opłaty drogowe) zamiast Opłaty z góry zostanie zastosowana Opłata obliczona zgodnie z pkt. 4.9. Po każdym zrealizowaniu usługi, [...] generuje i przekazuje automatycznie przez aplikacje fakturę VAT.
W odpowiedzi na wezwanie GITD z [...] czerwca 2021 r., skarżący nie przedłożył zarówno oryginału jak i potwierdzonej za zgodność z oryginałem, zgodnie z treścią art. 76a § 2 k.p.a. kopii umowy zawartej przez stronę z innym podmiotem, z której wynikałby charakter i zasady współpracy skarżącego z partnerem flotowym.
Skarżący w odpowiedzi na pismo organu zakwestionował jedynie odpowiedzialność strony za realizację kontrolowanego kursu, wskazując, iż przewóz ten strona realizowała w imieniu i na rzecz partnera [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], na potwierdzenie czego załączył fakturę nr [...] z dnia 6 września 2019 r. Skarżący przekonywał, iż nie jest możliwe korzystanie z aplikacji [...] bez posiadania licencji Taxi.
Sąd podnosi w tym kontekście, że słusznie organ wskazał na treść ww. pkt. 1.7 w zw. pkt. 1.8 Ogólnych Warunków dla Kierowców [...] ([...]zgodnie z którymi kierowcą może być zarówno osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarcza świadcząca osobiście Usługi Przewozu lub pracownik bądź usługodawca Floty, tj. osoby fizycznej bądź prawnej, posiadającej ważną licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, świadczącej Usługi Przewozu przy wykorzystaniu Platformy [...] osobiście lub za pomocą swoich pracowników lub podmiotów, z którymi pozostaje w innym stosunku umownym (np. B2B). W aktach sprawy nie ma jednak żadnego dokumentu z którego wynikałaby ewentualna wzajemna relacja pomiędzy kierowcą – czyli stroną, a partnerem flotowym [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Sąd podziela pogląd organu, że aby przynieść odpowiedzialność na inną osobę lub podmiot, skarżący winien wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, na podstawie jakiego stosunku obie strony wiązała więź prawna, tym bardziej, że sam rzekomo był stroną umowy zawartej z [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], więc powinien ją posiadać lub posiadać do niej dostęp.
Należy mieć też na uwadze to, że nawet nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia. W tym miejscu warto przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 roku (II GSK 670/08), z którego wynika, że "z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji byłoby w praktyce niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie jej prowadzenie na podstawie licencji. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej".
Sąd podnosi, że transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 u.t.d.). Bezspornym jest, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Także częstotliwość realizacji przewozów okazjonalnych nie ma wpływu na uznanie, że przewóz spełnia przesłanki przewozu okazjonalnego.
Słusznie także podniósł GITD, iż przedłożona przez stronę faktura, nie zawiera wszystkich informacji zgodnych z pkt. 4.14.1 ww. regulaminu, m.in. imienia Kierowcy, zdjęcia Kierowcy, numeru licencji taxi, numer rejestracyjnego pojazdu, miejsca zakończenia przejazdu oraz czasu trwania i odległości. Na dokumencie faktury, jako jej odbiorca figuruje Pan S. W. bez wskazania adresu, a dane te nie pokrywają się z danymi przewożonego pasażera, zawartymi w sporządzonej notatce urzędowej. Tak samo, na fakturze jako miejsce rozpoczęcia kursu, wskazano ulicę [...], tj. inna lokalizację niż tą wskazaną w protokole kontroli. Jednocześnie według informacji zawartej w protokole, pasażer wręczył kierowcy kwotę 10 złotych gotówką, nie otrzymując w zamian paragonu. Z przedłożonej organowi faktury wynika natomiast, iż jej odbiorcę obciążono w gotówce kwotą 9 złotych. Zwrócić także należy uwagę na powód odmowy podpisania protokołu kontroli przez kierowcę, zgodnie z którym: "kierowca nie zgadza się z naruszeniami, przewoził kolegę".
Powyższe oznacza, że strona nie wykazała, że przedłożona przez nią faktura dotyczy tego kontrolowanego kursu. Niemniej jednak, podzielić należy pogląd organu, że i tak sam w sobie sam dokument faktury nie może stanowić jedynej podstawy do przerzucenia odpowiedzialności za realizację kontrolowanego przewozu niezgodnego z przepisami u.t.d. na [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], bowiem nie jest to umowa łącząca stronę z powyższą spółką. Należy zatem stwierdzić, że strona prowadzonego postępowania została ustalona przez GITD prawidłowo, a korzystający z aplikacji [...] kierowca realizujący zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób, pełnił rolę wykonawcy przewozu.
W niniejszej sprawie opłata za przewóz została uiszczona w wysokości 10 złotych gotówką do rąk kierowcy. Nie można więc w tym przypadku mówić o przewozie grzecznościowym czy koleżeńskim. Zarówno pasażer jak i kierowca mieli bowiem świadomość pobrania i uiszczenia opłaty za wykonany przejazd, która bezspornie została uiszczona. Przewóz osób, za który kierujący otrzymuje zapłatę, jest przewozem odpłatnym - zarobkowym, do wykonywania którego konieczne jest uzyskanie stosownego uprawnienia, jakim jest zezwolenie lub licencja.
Należy podkreślić, jak już wskazano wyżej, że obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadająca definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d. nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej.
Dlatego też GITD prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 utd oraz Ip. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.
Dodatkowo, analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełnił również wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym strona wykonywała w dniu kontroli przewóz osób, był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Powyższe organ odwoławczy ustalił w szczególności na podstawie protokołu kontroli drogowej, informacji zawartej w CEPiK i dokumentu wygenerowanego elektronicznie ze strony HistoriaPojazdu.gov.pl oraz dokumentacji fotograficznej skontrolowanego pojazdu. Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 4a u.t.d. - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał.
Dlatego w ocenie Sądu [...]WITD prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Odnośnie naruszenia z Ip. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Sąd podnosi, że według ustaleń wynikających z protokołu kontroli nr [...] , pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] od 13 czerwca 2019 r., nie przeszedł okresowych badań technicznych, potwierdzających jego zdatność do ruchu. Potwierdzeniem powyższej informacji jest wygenerowany elektronicznie dokument ze strony www.historiaPoiazdu.gov.pl w dniu 24 sierpnia 2020 r. (dowód: protokół kontroli nr [...] oraz wygenerowany elektronicznie dokument dotyczący kontrolowanego pojazdu www.historiaPoiazdu.20vpl - w aktach sprawy). Kolejne badanie techniczne zostało wykonane dopiero w dniu 10 września 2019 r. (dowód: informacja z CEPiK—w aktach sprawy).
Jak wynika z informacji zamieszczonych w ww. dokumentach i informacji z CEPiK, pojazd został wyprodukowany w 2018 r. Według art. 81 ust. 5 p.r.d., okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10. Zgodnie z art. 81 ust. 6 zd. pierwsze prd, okresowe badanie techniczne samochodu osobowego przeprowadza się przed upływem 3 lat od dnia pierwszej rejestracji, następnie przed upływem 5 lat od dnia pierwszej rejestracji i nie później niż 2 lata od dnia przeprowadzenia poprzedniego badania technicznego, a następnie przed upływem kolejnego roku od dnia przeprowadzenia badania. Należy też stwierdzić, iż do dnia wydania skarżonej decyzji, a także przy skardze strona nie przedłożyła zaświadczenia o terminowym przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu. Zresztą w skardze strona powyższego naruszenia nie kwestionuje. W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznaje za prawidłowe nałożenie na stronę kary pieniężnej za popełnienie naruszenia z lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Podsumowując, z zebranego materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, że strona zatrzymanym do kontroli pojazdem wykonywana była odpłatna usługa przewozu osób. W związku z powyższym strona powinna posiadać stosowne dokumenty uprawniające ją do wykonywania przewozu. Nie został zatem naruszony przez organ art. 5b u.t.d., gdyż czynności podejmowane przez skarżącego mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego. Nawet fakt niewykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej nie miałby w takim przypadku znaczenia.
W sprawie nie ma również podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania ww. przepisu.
W przedmiotowej sprawie do naruszenia przepisów u.t.d. doszło w wyniku działań skarżącego, ponieważ wykonywał usługę przewozu osób nie posiadając stosownych uprawnień i zarazem samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy. Gdyby strona przestrzegała obowiązujących regulacji prawnych, to do naruszenia by nie doszło. Dlatego brak jest podstaw do uchylenia decyzji w całości i umorzenia postępowania.
W tym miejscu należy odnieść się do argumentacji uzasadnienia skargi, która powołując się na wyrok WSA w Rzeszowie z 2 września 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1384/19, zmierza do obalenia wniosków organu, że w sprawie doszło do realizacji przez skarżącego przewozu okazjonalnego. W powyższym orzeczeniu Sąd stanął na stanowisko, że nieprawidłowa jest kwalifikacja czynności przewozowych skarżącego (który przewoził jedynie jedną osobę samochodem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu do pięciu osób łącznie z kierowcą) jako przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. Sąd rzeszowski (oddalając, co warto podkreślić, jednakowoż skargę na decyzję) powołał się w tym względzie na treść art. 2 pkt rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, według którego "usługi okazjonalne" oznaczają "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wobec tego, zdaniem WSA w Rzeszowie, a w ślad za tym także skarżącego, przewóz okazjonalny – zgodnie z treścią art. 4 pkt 11 u.t.d. – to przewóz osób, rozumiany jako grupy pasażerów, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo wahadłowego.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w tym zakresie podziela pogląd przedstawiony w nieprawomocnym wyroku WSA w Łodzi z 20 maja 2021 r. sygn. III SA/Łd 1097/20 oraz w wyrokach tutejszego Sądu z 10 sierpnia 2021 r. VI SA/Wa 706/21 oraz z 3 marca 2022 r. VI SA/Wa 2997/21. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że ww. wyrok WSA w Rzeszowie nie wpisuje się w dotychczasową linię orzeczniczą sądów administracyjnych, kwalifikujących okoliczności analogiczne co w rozpoznawanej sprawie w kontekście przejazdu okazjonalnego. Orzeczenie to nie jest nadto prawomocne, dlatego nie można uznać, by mogło ono kształtować nową linię orzeczniczą w tego rodzaju sprawach, tudzież modyfikować linię dotychczasową. Wyrok WSA w Rzeszowie ponadto oddalił skargę na decyzję GITD. Niezależnie od powyższego, stwierdzić również należy, że skład orzekający nie podzielił zapatrywań WSA w Rzeszowie odnośnie do sposobu definiowania pojęcia "przewóz okazjonalny" w u.t.d. Jakkolwiek Sąd nie neguje samej możliwości posiłkowego odwoływania się do regulacji zawartej ww. rozporządzeniu (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r., to jednak z uwagi na cel i zakres przedmiotowy tego aktu, czyli zapewnienie spójnych ram prawnych dla międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty, jego postanowienia w kontekście przewozu wykonywanego samochodami osobowymi należy wykładać odpowiednio, a nie literalnie, gdyż nie są to materie tożsame, a jedynie pokrewne. Także pojęcia "usług okazjonalnych" i "przewozu okazjonalnego" nie są pojęciami, zdaniem Sądu, tożsamymi. Odnosząc się w tym kontekście bezpośrednio do treści art. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia, wypada zauważyć, że definiując pojęcie "usług okazjonalnych", prawodawca wspólnotowy wskazał, że obejmują one przewóz grup pasażerów i jest to ich cechą główną, jednak nie można z tego sformułowania wywodzić wniosku, iż dla kwalifikacji usługi przewozowej jako okazjonalnej warunek wielości pasażerów musi być za każdym razem bezwzględnie spełniony, ponieważ wprost z tego przepisu to nie wynika. Grupa pasażerów może składać się z jednego pasażera (o czym poniżej). Należy przyjąć, że jakkolwiek przewóz grup pasażerów powinien stanowić zasadę organizowania usług okazjonalnych, to powyższe nie wyklucza, aby takie usługi mogły być świadczone także na rzecz pojedynczego pasażera. Podkreślenia zresztą wymaga, że ewentualny przewóz jednej osoby – w ocenie Sądu – nie pozbawia organu możliwości uznania tego przewozu za okazjonalny. Skoro bowiem zgodnie z powołanym wcześniej art. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia m.in. zleceniodawca uprawniony jest określić liczebność grupy przewożonych osób, to może on zawęzić także skład osobowy pasażerów pojazdu do jednej osoby, zwłaszcza gdy przewóz dokonywany jest samochodem osobowym, a nie autobusem. Użyty w rozporządzeniu zwrot "przewóz grup pasażerów utworzony z inicjatywy zleceniodawcy" w warunkach przewozu samochodem, należy więc rozumieć w ten sposób, że daje zleceniodawcy swobodę w zakresie wyboru, czy przewóz dotyczy jednego pasażera, czy też ich większej liczby. Skutkiem dokonania powyższego wyboru przez zleceniodawcę nie będzie zatem zmiana charakteru świadczonej przez skarżącego usługi na przewóz inny niż okazjonalny. Absurdalna byłoby w tej sytuacji czysto literalna wykładnia przepisów rozporządzenia, bez innych wykładni. Dlaczego bowiem zróżnicować sytuację prawną strony, która przewoziłaby tym samym samochodem osobowym, na tej samej trasie dwóch pasażerów, od tej gdy przewozi jednego? Nie ma racjonalnego wytłumaczenia tej różnicy. Dlatego uznać należy, że zakres przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d., jakkolwiek zbliżony do użytego w rozporządzeniu (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady sformułowania "usług okazjonalnych", jest w istocie lekko odmienny i musi być rozumiany w taki sposób, aby obejmował formy przewozów, które nie mieszczą się w ramach "przewozu regularnego" oraz "przewozu regularnego specjalnego" albo "przewozu wahadłowego". W innym bowiem przypadku przepisy powiązane z przewozem okazjonalnym byłyby martwe z uwagi na niemożność wskazania zakresu przedmiotowego tego pojęcia.
Tym samym Sąd wskazuje, że zawarty w art. 2 pkt 4 rozporządzenia zwrot "przewóz grup pasażerów utworzony z inicjatywy zleceniodawcy", w odniesieniu do przewozu osób samochodem osobowym należy rozumieć w ten sposób, że daje zleceniodawcy swobodę w zakresie wyboru, czy przewóz dotyczy jednego pasażera, czy też ich większej liczby (zob. też wyrok w sprawie sygn. akt. II SA/Sz 1103/20, CBOSA).
Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (zob. wyrok NSA z 20 września 2007 r.; sygn. akt I OSK 1361/06, wyrok WSA w Gdańsku, sygn.. III SA/Gd 149/19 z 30 maja 2019 r, wyrok WSA w Lublinie, sygn. III Sa/Lu 271/19 z 7 listopada 2019 r., WSA w Łodzi , sygn. III SA/Łd 900/17 z 8 lutego 2018 r.; dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższą regulację na ustalenia faktyczne wraz z definicją przewozu okazjonalnego wywiedzioną na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 4 pkt 11 utd oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009, nie ma wątpliwości, że skarżący wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Poza sporem pozostaje, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej strona wykonywała odpłatny przewóz pasażera, którego przewoziła na zamówionej przez pasażera trasie. Pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji [...], która skojarzyła go z kierującym. Opłata za przejazd została wyliczona automatycznie przez aplikację i pasażer dopiero po wykonaniu usługi otrzymał informację o kwocie należnej do uiszczenia za jej zrealizowanie, co potwierdza, że sporny przejazd miał charakter zarobkowy i był przejazdem okazjonalnym. Pasażer zapłacił za zamówiony i zrealizowany przewóz, co jednoznacznie potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym notatka urzędowa z zeznań pasażera. Bezspornym też jest, że usługa nie została wykonana na postawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa strony oraz że zapłata za usługę nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. To, że aplikacja [...] służy do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd, nie wyłącza w ocenie Sądu odpowiedzialności konkretnego wykonawcy tej usługi ani za jej jakość, ani za zgodność z obowiązującymi przepisami prawa.
Dla oceny stanu faktycznego sprawy wystarczające było ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażera za pośrednictwem aplikacji [...] zrealizował skarżący, za co została przez pasażera wniesiona opłata. Skutkowało to zasadnym obciążeniem skarżącego odpowiedzialnością za wykonanie usługi przewozu w sposób niezgodny z ustawą o transporcie drogowym.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należało, że w tej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni wskazanych przepisów prawa materialnego i zasadnie przyjęły na gruncie stanu faktycznego sprawy, że to strona jest podmiotem wykonującym przewóz drogowy, a stwierdzone naruszenie wymagało nałożenia na skarżącego kary pieniężnej określonej w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
W ocenie Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. W przedmiotowej sprawie organ wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Ponadto organ dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego. Co istotne, skarżący sam w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił ani nie zgłosił takich dowodów, które pozwoliłyby na uwolnienie się jego od odpowiedzialności za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia. Twierdzenia strony w tym zakresie mają zatem wyłącznie walor polemiczny.
Podsumowując, Sąd stwierdza, że organy administracji w niniejszej sprawie nie uchybiły przepisom postępowania administracyjnego. Wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy zostały bowiem należycie wyjaśnione i opisane w zaskarżonej decyzji, spełniając wymogi w zakresie jej uzasadnienia. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy w oparciu o który organy obu instancji wydały swoje rozstrzygnięcia został zebrany w sposób wyczerpujący, pozwalający na ustalenie okoliczności istotnych w sprawie. Ustalenia te zaś pozwalały na przyjęcie przez organy, że wykonywany przez stronę przewóz był przewozem okazjonalnym samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu. Niewadliwe także były ustalenia co do używania do tego przewozu pojazdu bez ważnych badań technicznych.
Tym samym, w ocenie sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły dostępny dla nich materiał dowodowy, niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. W tym kontekście podkreślić należy, że jak trafnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza jego nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów, mających wykazać okoliczności korzystne dla strony postępowania. Zaznaczyć należy, że ciążący na organie obowiązek wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy nie zwalnia strony ze współdziałania z organem w ich wyjaśnieniu, zwłaszcza gdy przedstawienie dowodów potwierdzających jej twierdzenia leży w interesie strony i tylko z jej udziałem możliwe jest ich ewentualne pozyskanie (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2017 r., II GSK 756/16). GITD, odwołując się do judykatury, trafnie podnosił, że strona nie może zasadnie oczekiwać, że organ administracji publicznej, dysponując już określonym materiałem dowodowym pozwalającym na ustalenie okoliczności istotnych w sprawie, będzie poszukiwał jeszcze innych dowodów, które prowadziłyby do obalenia ustaleń dokonanych na podstawie już zebranego materiału. Sama argumentacja negująca niewadliwe ustalenia organów nie jest natomiast wystarczająca dla podważenia tych ustaleń.
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., czyli zasady działania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa. Skoro wszystkie wcześniejsze zarzuty skargi, dotyczące tak trybu postępowania przed organami administracji, jak i wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego, okazały się nieuzasadnione, to nie ma podstaw do formułowania zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. Zarzut ten musi mieć swe umocowanie w wadliwym działaniu organów, czy to procesowym, czy materialno-prawnym, a skoro w niniejszej sprawie umocowania takiego nie ma, to nie sposób, by Sąd zarzut taki uwzględnił.
Podsumowując, stwierdzić należy, że postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Postępowanie dowodowe wykazało, że Skarżąca dopuściła się naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego, które uzasadniały nałożenie kary pieniężnej. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do u.t.d. Organy wydały rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa i swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 kpa. Organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję odpowiadającą prawu, a zatem nie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Z uwagi na powyższe nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi, a Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, nie stwierdził innych naruszeń, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c P.p.s.a. obligowałyby do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, w konsekwencji czego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.