VI SA/Wa 2871/15

VI SA/Wa 2871/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas
Magdalena Maliszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6179 Inne o symbolu podstawowym 617
Hasła tematyczne
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Sygn. powiązane
II GSK 5434/16 - Wyrok NSA z 2019-02-06
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 1099
art. 29 ust. 3, ust. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia - tekst jednolity.
Dz.U. 2016 poz 23
art. 6, art. 97 par. 1 pkt 4, art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 718
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej oddala skargę w całości
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2014 r., poz. 1099, dalej: ustawa o ochronie),Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania L. P. (dalej: "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2015 r., [...] o skreśleniu L. P. z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
W związku z uzyskaniem materiału dowodowego w postaci aktu oskarżenia z dnia [...] grudnia 2014 r., z treści którego wynika, w dniu [...] lipca 2014 r. w O., województwo [...], L. P., jako kierownik produkcji odpowiedzialny z tytułu zajmowanego stanowiska za przestrzeganie przepisów z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy nie dopełnił obowiązków poprzez dopuszczenie do pracy oraz brak właściwego bezpośredniego nadzoru nad pracownikami wykonującymi prace przy montażu stołu prasy hydraulicznej do produkcji wiązarów drewnianych, w następstwie czego doszło do najechania pracy i zmiażdżenia wykonującego prace E. W., który doznał obrażeń ciała w postaci [...], w wyniku których to obrażeń zmarł w dniu [...] lipca 2014 r. w szpitalu, przez co naraził go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia i nieumyślnie spowodował jego śmierć, a tym samym oskarżono L. P. o popełnienie przestępstw z art. 220 § 1 i art. 155 w zw. z art. 11 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm., dalej: k.k.), [...] Komendant Wojewódzki Policji pismem z dnia [...] maja 2015 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasy prawomocnego rozstrzygnięcia postepowania karnego w sprawie o sygn.. akt [...] toczącego się w Sądzie Rejonowym w O., albowiem od wyniku tego postepowania zależy wynik niniejszego postępowania administracyjnego. Ponadto skarżący podniósł, że wbrew opinii organu, kwalifikacja zarzucanego czynu z art. 220 § 1 k.k. nie może rzutować na kwestę skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, albowiem nie sposób uznać, by skarżący czynu miał się dopuścić umyślnie.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji odmówił zawieszenia postepowania w sprawie skreślenia L. P. z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Organ, przywołując treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie nie występuje zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia przez sąd lub inny organ zależy wydanie decyzji, gdyż już sam fakt prowadzenia przeciwko stronie postępowania karnego, a nie sposób jego ewentualnego zakończenia jest przesłanką wydania stosownej decyzji administracyjnej.
W dniu [...] czerwca 2015 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji wydał wspomnianą decyzję, którą na podstawie art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie oraz art. 268a k.p.a. skreślił L. P. z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania przed organem I instancji.
Postawił zarzuty:
- naruszenia prawa materialnego – art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie – poprzez jego błędna wykładnię, skutkująca przyjęciem w ustalonym stanie faktycznym, iż w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do obligatoryjnego skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej,
- naruszenie przepisów postepowania, a to art. 6, art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez ich niewłaściwą wykładnię skutkująca wydaniem w niniejszej sprawie decyzji orzekającej o skreśleniu skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Skarżący podniósł, odnosząc się do treści aktu oskarżenia, że przestępstwo z art. 220 § 1 k.k. jest przestępstwem indywidualnym – ustawodawca zawęził krąg osób odpowiedzialnych za ten występek do osób, które są "odpowiedzialne za bezpieczeństwo i higienę pracy". Skarżący w stosunku do pokrzywdzonego E. W. nie był osobą odpowiedzialną za bezpieczeństwo i higienę pracy, to nie on dopuścił go do wykonywania pracy tego dnia, tym, samym nie można przypisać mu winy za zarzucany czyn z art. 220 § 1 k.k.
Zdaniem skarżącego decyzja została wydana przedwcześnie. Przez obrońcę skarżącego został złożony wniosek do Sądu Rejonowego w O., którego celem jest skierowanie sprawy na posiedzenie sądowe w celu rozważenia kwestii możliwości warunkowego umorzenia postepowania karnego i w ramach którego obrona zmierza do zmiany kwalifikacji prawnej przestępstwa z art. 220 § 1 k.k. na ewentualne popełnienie przestępstwa z art. 160 § 3 k.k., które w swojej istocie jest przestępstwem nieumyślnym.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r.. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję I instancji. Organ wyjaśnił, iż z brzmienia art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie wynika, że do skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony wystarczające jest wszczęcie przeciwko określonej osobie postępowania karnego o popełnienie przestępstwa umyślnego. Osoby spełniające tę przesłankę należy obligatoryjnie skreślić z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania administracyjnego o skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony organy administracyjne nie ustalają winy czy też niewinności osoby wpisanej na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Na powyższą decyzję L. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2015 r.. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenia prawa materialnego – art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie – poprzez jego błędna wykładnię, skutkująca przyjęciem w ustalonym stanie faktycznym, iż w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do obligatoryjnego skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej,
- naruszenie przepisów postepowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 97 § 1 k.p.a. poprzez brak zawieszenia niniejszego postepowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postepowania karnego w sprawie [...] Sądu Rejonowego w O. w sytuacji, w której od wyniku tego postepowania zależy wynik niniejszego postępowania administracyjnego,
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, nieuwzględnienie okoliczności dotyczących charakteru zarzucanego skarżącemu czynu, okoliczności przedmiotowego zdarzenia, skutków skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony dla skarżącego i jego rodziny.
Skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej cyt. jako p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności jej z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie, w myśl którego pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w przypadku gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo.
Przepis ten został wprowadzony do ustawy o ochronie na mocy art. 9 pkt 12 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r., poz. 829, dalej: ustawa zmieniająca) i zaczął obowiązywać od dnia 1 stycznia 2014 r. (art. 50 ustawy zmieniającej). Zgodnie z art. 39 ust. 1 zd. pierwsze ustawy zmieniającej dane osób, które w dniu 31 grudnia 2013r. posiadały ważne licencje pracownika ochrony fizycznej lub zabezpieczenia technicznego, właściwy komendant wojewódzki Policji wpisywał na listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej i kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego, o których mowa w art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie.
Zgodnie z powyższymi uregulowaniami L. P. został wpisany na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Co do motywów zmian w ustawie o ochronie zasad wykreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony w projekcie ustawy zmieniającej (druk sejmowy VII.806) wskazano, że: "Za przesłankę do wykreślenia uznano toczenie się przeciwko pracownikowi postępowania karnego za przestępstwo umyślne. Mimo obowiązującej zasady domniemania niewinności fakt prowadzenia postępowania karnego uniemożliwia dopuszczenie pracownika ochrony do możliwości stosowania środków przymusu bezpośredniego i broni. Wykreślenie z listy nie przekreśla możliwości zatrudnienia tej osoby jako pracownika ochrony niekwalifikowanego, tj. w obszarze ochrony, gdzie nie występuje konieczność pracy z bronią oraz bez możliwości stosowania środków przymusu bezpośredniego. Obszar ochrony osób i mienia - gdzie ustawa wymaga zatrudnienia pracowników kwalifikowanych - jest mocno ograniczony. Zdecydowana większość zadań ochrony mienia nie wymaga kwalifikacji, zatem na czas trwającego postępowania pracownik byłby "przesuwany" z obszaru kwalifikowanej ochrony na obszar, gdzie wpis na listę pracowników kwalifikowanych nie jest konieczny, co ze względu na szczególny charakter pracy jest uzasadnione.". Zmiana ta korespondowała z ogólnymi założeniami zmian wprowadzonych ustawą zmieniającą: "Zwolnienie państwa z obowiązku weryfikacji osób dopuszczonych do wykonywania zadań ochrony z wykorzystaniem środków przymusu bezpośredniego i broni palnej i przekazanie tego uprawnienia koncesjonowanym przedsiębiorcom musi iść w parze ze zwiększeniem kontroli (i nadzoru) państwa dotyczącej wykonywania działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia. Ponadto wprowadzenie przepisu zatrudniania w charakterze pracowników ochrony osób nie karanych za popełnienie przestępstw umyślnych oraz obowiązek zawierania przez przedsiębiorców umów OC z jednej strony spowoduje wzrost bezpieczeństwa chronionego mienia, z drugiej zaś zapewni poszkodowanemu obywatelowi rekompensatę za nieuprawnione działania pracownika ochrony." (druk sejmowy VII.806).
Należy przy tym zauważyć, że na listę kwalifikowanych pracowników ochrony, w myśl art. 26 ust. 3 ustawy o ochronie wpisuje się osobę, która nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne i nie toczy się przeciwko niej postępowanie karne o takie przestępstwo (pkt 5) oraz posiada nienaganną opinię wydaną przez właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania komendanta powiatowego (rejonowego, miejskiego) Policji, sporządzoną na podstawie aktualnie posiadanych przez Policję informacji (pkt 6).
Zatem nie może być takiej interpretacji przepisów, że te same przesłanki odnoszące się do wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony oraz do skreślenia z tej listy byłyby odmiennie wykładane.
W świetle przedstawionych uregulowań od dnia 1 stycznia 2014 r. na właściwych komendantach wojewódzkich Policji ciąży obowiązek wydania m.in. decyzji o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w przypadku, gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo. Z treści tego przepisu wynika, że decyzje w przedmiocie skreślenia mają charakter związany. Ponadto przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie nie stopniuje ani nie różnicuje przesłanek skreślenia w nim określonych. Wobec tego wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne zobowiązuje właściwego komendanta wojewódzkiego Policji do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Do Sądu Rejonowego w O. wpłynął sporządzony przez Prokuratora Rejonowego w O. akt oskarżenia z dnia [...] grudnia 2014 r., z treści którego wynika, iż R. P. postawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego z art. 220 § 1 k.k. (umyślne spowodowanie niebezpieczeństwa utraty życia przez pracownika albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu przez osobę odpowiedzialną za bezpieczeństwo i higienę pracy). Stan taki trwał także w momencie wydawania decyzji przez Komendanta Głównego Policji w dniu [...] sierpnia 2015 r.
Skarżący zarówno w trakcie postępowania administracyjnego jak i w skardze kwestionował swoją winę w popełnieniu umyślnego przestępstwa z art. 220 § 1 k.k., wskazując, iż obrońca skarżącego zmierza do zmiany kwalifikacji prawnej przestępstwa z art. 220 § 1 k.k. na ewentualne popełnienie przestępstwa z art. 160 § 3 k.k., które w swojej istocie jest przestępstwem nieumyślnym. Sąd podziela stanowisko organu, iż w toku postępowania administracyjnego o skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony organy administracyjne nie ustalają winy czy też niewinności osoby wpisanej na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Fakt związania skutku w postaci obligatoryjnego skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony z przesłanką samego tylko wszczęcia postepowania karnego przeciwko osobie o przestępstwo umyślne w żaden sposób nie niweluje zasady domniemania niewinności, bowiem nie ingeruje w tę sferę, zastrzeżoną dla sądów karnych. Jest rzeczą oczywistą, że sporządzenie aktu oskarżenia nie wiąże się z przesądzeniem kwestii dotyczącej ani sfery przedmiotowej (okoliczności popełnienia czynu zabronionego), ani też przedmiotowej (stwierdzenie winy w jakiekolwiek postaci).
Zatem mając na uwadze zasadę działania organów na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) i zakres kognicji sądu administracyjnego wskazany w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1) i kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2), należało przyjąć, że decyzje te wydane w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie ich wydania, zostały prawidłowo wydane.
W sytuacji prawnej opisanej powyżej, nie można uznać za zasadny zarzut niedostatecznego wyjaśnienia sprawy i wiążący się z nim zarzut bezzasadnego zaniechania zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu zakończenia sprawy karnej (art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a.). Nie można bowiem podzielić poglądu, iż wydanie decyzji zależało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organy ścigania lub sąd. Słusznie wskazał organ, że nie ostateczny wynik postepowania karnego, lecz sam fakt jego prowadzenia w dacie wydawania decyzji przeciwko osobie skarżącemu przesądziły o zastosowaniu sankcji w postaci skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Skoro wszczęcie postępowania karnego wobec strony stanowiło przesłankę skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, zgodnie z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie, to tym samym nie mogło być podstawą zawieszenia postępowania administracyjnego na mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Orzekające w sprawie organy Policji, podejmując decyzje, prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i ww. ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Podstawa prawna rozstrzygnięcia wynika z obowiązującego prawa materialnego, nie została więc naruszona zasada praworządności, określona w art. 6 kpa. Nie można też organom zarzucić nierespektowania wyrażonej w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 i art. 80 kpa). Uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają dyspozycji art. 107 § 3 kpa. Wyjaśnione zostały motywy podjętych rozstrzygnięć, a przytoczona przez organy Policji argumentacja w tym zakresie jest wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 kpa, w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że strona skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem orzekających organów Policji, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.
W takim stanie rzeczy, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów obu instancji uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle prawa materialnego, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Z powyższych względów skargę na mocy art. 151 p.p.s.a. należało oddalić w całości.