Lexedit
Wróć do analizy orzeczenia
Pełny tekst orzeczenia

VI SA/Wa 2826/24

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

VI SA/Wa 2826/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Nowecki /przewodniczący/
Justyna Żurawska /sprawozdawca/
Tomasz Sałek
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 stycznia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi K. R. (dalej: "Skarżący", "Strona") jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2024 r. znak [...] wydana w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu [...] września 2022 r. w miejscowości M. zatrzymano do kontroli pojazd o numerze rejestracyjnym [...], którym Strona prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą R. wykonywał przewóz kruszywa (pospółki) na trasie P.
Podczas kontroli dokonano pomiarów pojazdu. Przebieg kontroli został odzwierciedlony w protokole nr [...] z dnia [...] września 2022r.
Wyniki kontroli spowodowały zaś wszczęcie postępowania w sprawie naruszenia przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, o czym Strona została zawiadomiona pismem z dnia 26 września 2022 r., doprecyzowanym pismem z dnia 3 sierpnia 2023 r.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ I instancji") nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 15 000 (piętnaście tysięcy) zł, na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2023r. poz. 1047 ze zm.), dalej: "p.r.d.", i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 115), dalej: "k.p.a.".
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że kontrolowany pojazd to pojazd marki [...], pięcioosiowy, zarejestrowany po raz pierwszy po dniu 13 marca 2003 r. Pojazd posiada 3 osie nienapędowe (oś nr 1+2+3) wyposażone w koła pojedyncze oraz podwójną oś napędową (oś nr 4+5) wyposażoną w koła bliźniacze. Oś nr 3 pojazdu wyposażona jest w zawieszenie pneumatyczne, natomiast osie nr 1, nr 2 oraz nr 4 i 5 posiadają zawieszenie mechaniczne.
W wyniku pomiarów ustalono przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi pojazdu w przypadku osi nr 4 – o 4,6 t (przekroczenie o 57,50%), oraz osi nr 5 - o 4,3t (przekroczenie o 53,75%). Natomiast rzeczywista masa całkowita wyniosła 41,8 t; po odjęciu 2% tolerancji od wskazań wagi stwierdzono, iż rzeczywista masa całkowita wynosi 40,7 t.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Strona, zarzucając organowi, niewykazanie w sposób niebudzący wątpliwości naruszeń oraz braku okoliczności egzoneracyjnych. Skarżący wskazał również na niezastosowanie art. 189f § 1 k.p.a. Podniósł nadto okoliczność niepodpisania protokołu przez kierowcę, błędne informacje znajdujące się w protokole kontroli (wpisano m.in., że pojazd posiada 2 osie, w sytuacji gdy posiada 5) oraz iż w dowodzie rejestracyjnym pojazdu określono dopuszczalną masę całkowitą na poziomie 40 t, a dopuszczalną ładowność do 23 t. Zdaniem Strony przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków na osie wyniosło mniej niż 10%. Skarżący wskazał na użycie wagi niezgodnie z instrukcją oraz na fakt, że na podstawie tych samych okoliczności faktycznych zostało wszczęte postępowanie w oparciu o przepisy ustawy o transporcie drogowym.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r., zaskarżoną w sprawie, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ odwoławczy", "GITD") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2023 r. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (tekst jedn. Dz.U.
z 2024 r. poz. 572), art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 p.r.d. (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1047), dalej "p.r.d.", art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 320), § 3 ust. 1 pkt 2, § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 502 ze zm.), dalej: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych".
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w wyniku kontroli stwierdzono naruszenia w zakresie przekroczenia dopuszczalnego nacisku na osie pojazdu oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Wyjaśnił, że zabroniony jest przewóz pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I (art. 64 ust. 2 p.r.d.). Wskazał także, że przeprowadzone w trakcie kontroli pomiary wskazały, że odległości pomiędzy poszczególnymi osiami pojazdu wynoszą: pomiędzy osią 1 a 2 - 1,90 m, pomiędzy osią 2 a 3 - 1,76 m, pomiędzy osią 3 a 4 - 1,40m, pomiędzy osią 4 a 5 - 1,40 m. Mając na uwadze powyższe GITD wskazał, iż w przedmiotowym pojeździe pierwsza oś była osią pojedynczą, oś druga, trzecia, czwarta i piąta stanowiły grupę osi.
W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu, ustalono:
- nacisk na czwartej osi pojazdu stanowiącej grupę osi składającej się z więcej niż trzech osi pojazdów silnikowych, w których co najmniej jedna oś stanowiła oś napędową 12,6 t (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) – przekroczenie dopuszczalnej wartości o 4,6 t (57,50%),
- nacisk na piątej osi pojazdu stanowiącej grupę osi składającej się z więcej niż trzech osi pojazdów silnikowych, w których co najmniej jedna oś stanowiła oś napędową 12,3t (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) – przekroczenie dopuszczalnej wartości o 4,3 t (53,75%),
- rzeczywistą masa całkowita pojazdu na poziomie 41,8 t (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 9,8 t (30,63%). Zgodnie bowiem z § 3 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku pojazdu samochodowego o liczbie osi większej niż trzy - 32 tony.
Nadto organ wskazał, że Strona nie posiadała zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W związku z tym karę nałożono jak za brak zezwolenia kategorii V.
Odnosząc się do zarzutów Strony podniesionych w odwołaniu, GITD uznał je za niezasadne.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Skarżący, zaskarżając ją w całości oraz domagając się jej uchylenia w całości i zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie:
1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, nieuwzględnienie zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej, co polegało na niewykazaniu w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności popełnienia przez stronę naruszeń,
2) art. 140aa ust. 4 p.r.d. poprzez ich niezastosowanie i nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł pomimo, iż Skarżący udowodnił, że nie popełnił zarzucanego mu naruszenia, a organ I instancji zignorował jego wyjaśnienia i nie wziął ich pod uwagę wydając decyzję;
3) art. 67 ust 1 p.r.d. poprzez zignorowanie decyzji Ministra Infrastruktury o odstępstwie od warunków technicznych dla kontrolowanego zespołu pojazdów: "Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego może, w drodze decyzji administracyjnej, w indywidualnym uzasadnionym przypadku, zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinien odpowiadać pojazd."
4) art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 § 1 k.p.a.
Skarżący wskazał, że zarzuca naruszenie przepisów postępowania dające, jego zdaniem, podstawę do wznowienia postępowania. Dalej podniósł, że w protokole kontroli występują błędy, w tym m.in. wskazano błędną liczbę osi (wpisano 2, a powinno być 5), co miało wpływ na przyjęcie dopuszczalnej masy całkowitej. Wskazał, że wadliwe jest stwierdzenie organów, iż kierowca podpisał protokół. Wyjaśnił, że wagi którymi dokonano pomiaru zostały użyte niezgodnie z przeznaczeniem, a zatem nie zgadza się z wynikami pomiaru masy całkowitej. Należało bowiem przeprowadzić pomiar z użyciem pięciu par wag, czego nie uczyniono, a nie pary. Wskazał nadto, że postępowanie zostało wszczęte niezgodnie z Konstytucją, gdyż równolegle organ wszczął postępowanie na podstawie ustawy o transporcie drogowym w oparciu o wyniki tej samej kontroli.
Dalej Skarżący wyjaśnił, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu to 40 t, a nie jak wskazał organ – 32 t. Wielkość 40 t wynika z dowodu rejestracyjnego pojazdu. Wskazał, że planował załadunki zgodnie z treścią dowodu rejestracyjnego, gdzie dopuszczalna ładowność została określona na poziomie 23 t. W tej sytuacji należałoby zmienić kwalifikację prawną naruszenia – przekroczenie o 1,75%, a przy uwzględnieniu tolerancji 2% należy uznać, że do przekroczenia nie doszło.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie.
Sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzenie niejawne w trybie uproszczonym, w oparciu o przepis art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Organ zgłosił wniosek o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a Strona powiadomiona o złożeniu wniosku w ustawowym terminie nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach kryteriów wynikających z art.
1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. stwierdzić należy, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W sprawie kontroli sądu została poddana decyzja GITD z dnia [...] czerwca 2024r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na Stronę karę pieniężną w wysokości 15 000 zł jak za brak zezwolenia kategorii V, w związku z wykonywaniem przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny, sypki (kruszywo). Podstawę prawną decyzji stanowił art. 64 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 140aa ust. 1-3 p.r.d.
Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Zgodnie z definicją pojazdu nienormatywnego zawartą w art. 2 pkt 35a p.r.d., jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 35b p.r.d. ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Strona jest odpowiedzialna za wskazane w decyzji naruszenia. Bezspornie bowiem w dniu [...] września 2022 r. w imieniu Strony dokonywano przewozu towaru po drogach publicznych (pojazd marki [...] nr rejestracyjny [...], typ: wywrotka). W trakcie przewozu pojazd został zatrzymany do kontroli drogowej. W toku kontroli, jak wskazał organ, ustalono, że:
- nacisk na czwartej osi pojazdu stanowiącej grupę osi składającej się z więcej niż trzech osi pojazdów silnikowych, w których co najmniej jedna oś stanowiła oś napędową wynosi 12,6 t (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę), co stanowi przekroczenie wartości normatywnej o 4,6 t (57,50%),
- nacisk na piątej osi pojazdu stanowiącej grupę osi składającej się z więcej niż trzech osi pojazdów silnikowych, w których co najmniej jedna oś stanowiła oś napędową wynosi 12,3 t (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę), co stanowi przekroczenie wartości normatywnej o 4,3 t (53,75%),
- rzeczywista masa całkowita pojazdu wynosi 41,8 t (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę), co stanowi przekroczenie wartości normatywnej o 9,8 t (30,63%).
W sprawie nie jest kwestionowane, że druga, trzecia, czwarta i piąta oś pojazdu stanowią grupę osi. Stosownie zaś do § 5 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku: grupy osi składającej się z więcej niż trzech osi pojazdów silnikowych, w której co najmniej jedna oś składowa jest osią napędową, przy odległości (d) między osiami składowymi:
a) nie większej niż 1,30 m (d ≤ 1,30) - 7 ton dla każdej osi,
b) większej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 < d ≤ 1,80 lub 2,00) - 8 ton dla każdej osi; dopuszcza się 9 ton dla każdej osi, jeżeli jest ona wyposażona w koła bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b.
A zatem w tej sprawie nacisk na każdą z osi nie powinien przekraczać 8 t. W sprawie pomierzony nacisk na czwartej osi wyniósł 12,6 t, a więc przekroczył wartość dopuszczalną o 4,6 t (57,5%), a na piątej osi – 12,3 t, a więc przekroczył wartość normatywną o 4,3 t (53,75%).
Odnosząc się zaś do parametru w postaci dopuszczalnej masy całkowitej wskazać należy, iż organ uznał, że dopuszczalna masa całkowita dla przedmiotowego pojazdu wynosi 32 t, stosownie do § 3 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Ze stanowiskiem organu nie zgadza się Strona wskazując, że wedle dowodu rejestracyjnego dopuszczalna masa całkowita dla pojazdu wynosi 40 t.
W sprawie nie ma sporu, że pojazd marki [...] (ciężarowy, pięcioosiowy) jest pojazdem samochodowym. Wedle definicji zawartej w art. 2 pkt 33 p.r.d. pojazd samochodowy to pojazd silnikowy, którego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością przekraczającą 25 km/h; określenie to nie obejmuje ciągnika rolniczego. Zaś pojazd silnikowy to pojazd wyposażony w silnik, z wyjątkiem motoroweru, pojazdu szynowego, roweru, wózka rowerowego, hulajnogi elektrycznej, urządzenia transportu osobistego i wózka inwalidzkiego (art. 2 pkt 32 p.r.d.). W dacie kontroli rozporządzenie w sprawie warunków technicznych dla pojazdu samochodowego o liczbie osi większej niż trzy, a z takim pojazdem mamy do czynienie w sprawie, określało dopuszczalną masę całkowitą na poziomie 32 t (por. § 3 ust. 1 pkt 11). W sprawie ustalono, że wielkość ta została przekroczona o 30,63%.
Zdaniem Sądu, zasadniczo podstawą do stwierdzenia normatywności, czy nienormatywności pojazdu podczas postępowania administracyjnego są przepisy prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok WSA w Warszawie z 11.05.2017 r. VI SA/Wa 12/17).
Jednakże, niezależnie od powyższego wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skargi, nawet jeśliby uznać, iż w tej sprawie organ winien przyjąć jako punkt wyjścia dopuszczalną masę całkowitą pojazdu na poziomie 40 t, to i tak wielkość ta została przekroczona. Z protokołu kontroli wynika, że wartość pomierzona masy całkowitej pojazdu to 41,8 t, a po korekcie - 40,7 t. Tym samym nadal mielibyśmy w sprawie do czynienia z przekroczeniem dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i przekroczeniem dopuszczalnych nacisków osi, przy czym naciski osi - o wartość ponad 20%. W ocenie Sądu, dla zastosowania kary pieniężnej w wysokości określonej w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d. wystarczające jest by chociaż jedna ze ww. wartości (masa całkowita lub naciski osi) została przekroczona o ponad 20%. A z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie.
Bezsporne jest przy tym, że Skarżący nie dysponował stosownym zezwoleniem, gdyż na ładunek podzielny nie jest możliwe uzyskanie zezwolenia kategorii V.
W tak ustalonym stanie faktycznym zasadnie nałożono na stronę karę pieniężną jak za brak zezwolenia kategorii V, które stosownie do załącznika nr 1 do p.r.d., jest wydawane na przejazd pojazdu:
a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV,
b) o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne.
Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości: za brak zezwolenia kategorii V:
a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 10 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.
Mając na uwadze również i rozmiar przekroczonych norm, w niniejszej sprawie nałożona kara wyniosła 15 000 zł.
W ocenie Sądu w sprawie nie miał zastosowania przepis art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
W powołanym przepisie ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się przewoźnika od odpowiedzialności za przekroczenie nacisków na osie przy przewożeniu ładunków sypkich, ale pod warunkiem nieprzekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Dopiero ustalenie, że kontrolowany pojazd nie przekraczał dopuszczalnej masy całkowitej, stwarza możliwość jego zastosowania. Jak już wyżej wskazano, w sprawie doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, zatem wyłączenie odpowiedzialności w oparciu o ww. przepis nie mogło nastąpić.
W sprawie brak jest także ujawnienia okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że Skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem lub nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Nie została wypełniona zatem dyspozycja art. 140aa ust. 1 pkt 1 lit. a lub lit. b p.r.d.
Z akt sprawy nie wynika, by właściwy organ udzielił w drodze decyzji, w indywidualnym przypadku, zezwolenia na odstępstwo od warunków technicznych jakim powinien odpowiadać pojazd. Skarżący na poparcie podniesionego zarzutu naruszenia art. 67 ust. 1 p.r.d. nie przedłożył żadnej decyzji, która potwierdzałaby argumentację Strony w tym zakresie.
Odnosząc się do dalszych zarzutów Strony sformułowanych w uzasadnieniu skargi wskazać należy, że w orzecznictwie zasadniczo jednolicie przyjmuje się, iż podstawowymi dokumentami mającymi znaczenie dla wyjaśnienia kwestii poprawności przeprowadzonych w toku kontroli pomiarów, jest przede wszystkim opracowana przez producenta instrukcja użytkowania wag użytych do pomiarów oraz świadectwa ich homologacji (por. wyroki NSA z: 15.11.2018 r. II GSK 3912/16; 21.06.2018 r. II GSK 2342/16; 8.09.2015 r. II GSK 2027/14).
W sprawie do pomierzenia rzeczywistej masy pojazdu użyto przenośnych wag do pomiarów statycznych SAW 10C III o numerach [...] i [...]. Wagi te w dacie kontroli posiadały świadectwo legalizacji ponownej. W ich treści wskazano, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania określone prawem i może być użytkowany zgodnie z prawem w okresie ważności legalizacji.
Nadto z treści znajdującej się w aktach sprawy Instrukcji Obsługi SAW Seria III, a więc instrukcji obsługi wag użytych w sprawie, wynika, że wagi SAW III mogą być stosowane oddzielnie, w parach, w grupach w celu pomiaru obciążenia, nacisku osi lub całkowitej masy wieloosiowej samochodów ciężarowych podczas jednej procedury ważenia. Instrukcja przewiduje także metodę ważenia oś po osi przy użyciu jednej pary tych wag, a następnie sumowanie wyników (pkt 6.3.1 Instrukcji). Metoda ta może mieć zastosowanie także do pojazdów wieloosiowych mających więcej niż trzy osie.
Instrukcja w punkcie 6.3 zatytułowanym "Przykładowe konfiguracje stanowiska ważenia", przedstawia jedynie przykłady konfiguracji wag przy ważeniu pojazdów wieloosiowych. Z treści Instrukcji wynika wyraźnie, że "Sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi można obliczyć Masę Całkowitą Pojazdu (Masa Brutto)". Informacja ta, znajdująca się na dole strony, pod rysunkiem, dotyczy zatem wszystkich przedstawionych na rysunku układów, a więc również pojazdów wieloosiowych. Ważenie tą metodą pojazdów o większej ilości osi jest zatem możliwe. Potwierdza to również treść punktu 7.2.6. i 7.2.7. tej Instrukcji, który mówi o powtarzaniu czynności ważenia zgodnie z wybranym układem pomiarowym i podsumowaniu wyników w celu ustalenia masy całkowitej pojazdu w zestawieniu z punktem 1.4.2, gdzie jest mowa o tym, że masa brutto to "całkowite obciążenie osi ustalone w pojedynczym ważeniu lub suma wyników ważenia poszczególnych, pojedynczych osi, wykonanych kolejno dla danego pojazdu". Treść przytoczonych punktów Instrukcji wskazuje na to, że producent, wskazując w jaki sposób należy posługiwać się wagą by uzyskane wyniki ważenia były prawidłowe, brał pod uwagę możliwość ważenia pojazdów wieloosiowych jedną parą wag, a następnie sumowania wyników oś po osi. Wniosek ten potwierdzają także punkty 6.3.2 i 6.3.3 Instrukcji, w których doprecyzowano zasady ważenia oś po osi (por. wyroki NSA: z 2.02.2024 r. II GSK 1282/20, z 21.02.2023 r. II GSK 1144/19; z 2.02.2024 r. II GSK 76/21).
Odnosząc się do zarzutu podwójnego ukarania zarówno na gruncie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy Prawo o ruchu drogowym, mając za podstawę faktyczną ustalenia poczynione w trakcie tej samej kontroli drogowej wskazać należy, że aktualnie w orzecznictwie zasadniczo jednolicie przyjmuje się, że delikt administracyjny przypisany stronie na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym nie jest tożsamy deliktowi przypisanemu na podstawie ustawy o transporcie drogowym, a co za tym idzie, nie są to również tożsame zachowania, z powodu których każdy z tych deliktów został stronie skarżącej przypisany. Na gruncie ustawy o transporcie drogowym administracyjnej karze pieniężnej podlega wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności związanych z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Natomiast na gruncie ustawy Prawo o ruchu drogowym, kara pieniężna – której wysokość jest determinowana kategorią zezwolenia, którym nie legitymuje się podmiot wykonujący przejazd, jest nakładana za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia (por. np. wyrok NSA z 29.06.2023 r. II GSK 624/20 i wskazane tam wyroki: z 20.04.2023 r. II GSK 225/20; z 15.09.2022 r. II GSK 698/21).
Nadto wskazać trzeba, że rację ma Skarżący wskazując na błędy i niedokładności w protokole kontroli, jednakże – zdaniem Sądu – nie mają one istotnego wpływu na wynik sprawy. Zwrócić bowiem należy uwagę, że stan faktyczny sprawy został ustalony nie tylko w oparciu o sam protokół kontroli wraz z opisem stwierdzonych naruszeń, ale i w oparciu o pozostałe zebrane w sprawie dowody w postaci m.in. wyników pomiarów nacisków osi i pomiarów ważenia, dokumentacji zdjęciowej, protokołu z przesłuchania świadka, wydruku z bazy CEPiK dotyczącego pojazdu, protokołu z pomiaru pochylenia terenu, świadectw legalizacji, zeznań świadka utrwalonych w protokole z dnia [...] września 2022 r. Nadto pismem organu
I instancji z dnia 3 sierpnia 2023 r. część nieścisłości została Skarżącemu wyjaśniona (k. 65 akt administracyjnych). Co do zarzutu braku podpisu kierowcy (L. S) na protokole kontroli, wskazać należy, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia protokołu z dnia [...] września 2022r. na której znajduje się także podpis kierowcy – podpis ten został nakreślony w miejscu przeznaczonym na "podpis osoby kontrolowanej". Natomiast egzemplarz protokołu posiadany przez Stronę, którego kopia została załączona do odwołania, istotnie nie zawiera podpisu w miejscu przeznaczonym na podpis osoby kontrolowanej, a jedynie podpis osoby dokonującej kontroli. W ocenie Sądu, nie dyskwalifikuje to jednak protokołu kontroli jako dokumentu opisującego przeprowadzone w trakcie kontroli czynności. Istotne jest bowiem, że w aktach sprawy znajduje się protokół z kontroli podpisany przez obie strony biorące udział w kontroli, tj. dokonującego kontroli i kontrolowanego (w sprawie: kierowcy).
W ocenie Sądu, organy nie naruszyły w sprawie przepisów postępowania, a to art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. powiązanych przez Stronę z niewyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, a tym samym niewykazaniu w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności popełnienia przez Stronę naruszeń.
Stosownie do treści art. 7 k.p.a. "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Z treści zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek organu administracji wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do prawidłowego zastosowania przepisu prawa. Z art. 7 i art. 77 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a. "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.". Wedle art. 77 § 1 k.p.a. organ jest zobowiązany: podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego oraz rozpatrzyć ten materiał. Przez materiał dowodowy należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przy czym przedmiotem dowodu winny być fakty mające znaczenie dla sprawy, tj. dotyczące danej sprawy i mające znaczenie prawne. Przepis art. 80 k.p.a. zobowiązuje zaś organ do oceny, na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w dowolną, musi zostać dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł. Organ winien opierać się na materiale dowodowym przez siebie zebranym oraz powinien dokonać oceny znaczenia i wartości tych dowodów dla toczącej się sprawy. Nadto ocena o której mowa w art. 80 k.p.a. winna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego.
Stosownie zaś do art. 8 § 1 k.p.a. "Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.".
Przepis art. 107 § 3 k.p.a. wskazuje zaś na elementy jakie winno zawierać uzasadnienie decyzji.
W ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Sąd nie stwierdził bowiem naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ani innego naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie przepisów postępowania skutkuje uwzględnieniem skargi (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, lit. c p.p.s.a). Jak już wyżej wskazano ustalenia faktyczne zostały poczynione w oparciu o protokół kontroli wraz z załącznikami, w tym w oparciu o: wyniki pomiarów nacisków osi i pomiarów ważenia, dokumentacji zdjęciowej, zeznania świadka utrwalone w protokole z dnia [...] września 2022 r., a także m.in.: wydruk z bazy CEPiK dotyczący pojazdu.
Z ustaleń faktycznych, opisanych szczegółowo wyżej, niewątpliwie wynika, że pojazd którym w imieniu Strony dokonywano przejazdu (transport towaru) w dacie kontroli był pojazdem nienormatywnym. Strona nie posiadała stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Jak ustalono, został przekroczony zarówno parametr dopuszczalnej masy całkowitej jak i nacisków osi, na poziomie przekraczającym 20%. Zaszła zatem podstawa do nałożenia na Stronę kary pieniężnej w wysokości wskazanej w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy, w tym uzasadnienie czyniące zadość przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji zaskarżonej zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne. Wskazano zarówno dowody na których oparł się organ, jak i te którym odmówiono mocy dowodowej. Wskazano także na przyczyny takiego stanu rzeczy. Zaś uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odwoławczy wyjaśnił Stronie jaki przepis prawa materialnego w ustalonym stanie faktycznym znalazł zastosowanie. Wziął również pod uwagę wyjaśnienia i zarzuty Strony. Ustosunkował się do nich w treści decyzji.
W sprawie nie został także naruszony przepis art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu z tego powodu. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W sprawie niewątpliwie Skarżący brał czynny udział – składał bowiem wyjaśnienia i dowody na poparcie przedstawianych argumentów. Wprawdzie, w aktach administracyjnych sprawy brak jest zawiadomienia Strony przed wydaniem decyzji zaskarżonej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Powyższe stanowi uchybienie, jednakże zarzutu w tym zakresie nie można było uznać za skuteczny.
W orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z 9.07.2024 r. III OSK 2619/22). W sprawie takich okoliczności Strona nie wskazała.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., pomieszczonego w skardze, wyjaśnić należy, że przepis ten nie mógł mieć zastosowania w sprawie. Stosowanie art. 140aa ust. 4 p.r.d. w praktycznym wymiarze ma w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w zw. z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana. Dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (zob. wyrok NSA z 26.11.2024 r. II GSK 645/22). Ponadto, jak już wyżej wyjaśniono, z akt sprawy nie wynika by doszło do podwójnego ukarania Strony za to samo zachowanie.
Podsumowując dotychczasowe rozważania, w ocenie Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia prawa ani materialnego, ani postępowania, w tym zarzucanych w skardze, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi, stosownie do art. 145
§ 1 p.p.s.a. Dlatego w oparciu o art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.