VI SA/Wa 2629/19

VI SA/Wa 2629/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jakub Linkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Maliszewska
Pamela Kuraś-Dębecka
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1260/20 - Wyrok NSA z 2024-02-22
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 58
art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1, art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Dzięcioł po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), art. 4 pkt 22, art. 5b ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 4, art. 87 ust. 4, art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 58) oraz lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2019 r. o nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.000 zl (słownie: dwa tysiące złotych) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawę faktyczną nałożenia kary stanowiło naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego taksówką pojazdem niewpisanym do licencji, z wyłączeniem sytuacji, gdy wykonujący transport drogowy taksówką wystąpił o nową licencję przed wykonaniem przewozu.
Do wydania powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 3 grudnia 2018 r. w [...], przy ul. [...] miała miejsce kontrola drogowa przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji. Zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym kierował Pan K. W. W toku czynności kontrolnych kierowca okazał m.in. prawo jazdy, dowód osobisty, dowód rejestracyjny pojazdu, licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego taksówką wydaną na rzecz przedsiębiorcy M., która była przypisana do pojazdu o nr rej. [...], a nie do kontrolowanego pojazdu.
W związku z powyższym stwierdzono naruszenie opisane pod lp. 1.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, polegające na wykonywaniu transportu drogowego taksówką pojazdem niewpisanym do licencji, z wyłączeniem sytuacji, gdy wykonujący transport drogowy taksówką wystąpił o nową licencję przed wykonaniem przewozu. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., notatką urzędową oraz dokumentacją fotograficzną okazanych dokumentów i pojazdu. Następnie całość materiału dowodowego została przekazana [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego w dniu [...] grudnia 2018 r.
Pismem z dnia 28 grudnia 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego z urzędu. W odpowiedzi na powyższe strona pismem z dnia 7 stycznia 2019 r. złożyła wyjaśnienia w sprawie wskazując, że pojazd, który podlegał kontroli w dniu [...] grudnia 2018 r. nie stanowił jej własności, ani nie była ona uprawniona do korzystania z niego. Kierowca poruszał się pojazdem innym, niż ten który otrzymał od strony w ramach realizacji przewozu osób taksówką. Strona uważa, że kierujący w chwili kontroli był w trakcie wykonywania przewozu osób nie na jej rzecz. Natomiast, jeżeli faktycznie wykonywał przewóz osób posługując się licencją strony i to pojazdem innym, niż ten którym miał być wykonywany, to nie miała ona na to wpływu, gdyż nie wiedziała o tym fakcie.
W dniu 18 lutego 2019 r. w siedzibie organu I instancji został przesłuchany w obecności pełnomocnika strony kierowca Pan – K. W. Po przesłuchaniu kierowca do złożonych wyjaśnień dołączył umowę najmu pojazdu zastępczego z dnia [...] listopada 2018 r.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji dnia [...] marca 2019 r. decyzji administracyjnej nr [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 2.000 zł (słownie: dwa tysiące złotych).
Strona postępowania wniosła odwołanie od tej decyzji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj. naruszenie: art. 7 w zw. z art. 77 §1, art. 80 i 107 § 3 oraz 6 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyjaśnienia przez organ I instancji stanu faktycznego sprawy w sposób dokładny, co wynika z braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy oraz jego prawidłowego uzasadnienia, w szczególności przez:
- brak wyjaśnienia, czy kierowca wykonywał w chwili kontroli przewóz drogowy, a jeżeli tak, to czy na rzecz strony i na jej zlecenie.
- brak wyjaśnienia okoliczności, czy strona miała wpływ na powstanie naruszenia jeśli doszło do niego i czy naruszenie nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, które strona mogła przewidzieć oraz oparcie stanowiska w tym zakresie wyłącznie na przypuszczeniach, że przedsiębiorca "musiał wiedzieć" czy "mógł zareagować";
- brak ustalenia, czy w chwili kontroli pojazd miał zapalony kogut i oznaczenie "wolny", co świadczyłoby o składaniu oferty przez przewoźnika do potencjalnych klientów i dowolne uznanie, że taka oferta została złożona wyłącznie w oparciu o oznaczenia taksówkarskie.
Zdaniem odwołującego swobodna ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wyraża się w dowolnym ustaleniu niektórych faktów, a mianowicie że kierowca jeździł kontrolowanym pojazdem od 13 listopada 2018 r., podczas gdy kierowca zeznał, że poruszał się autem od 19 listopada 2018 r. Tak samo to, że kierowca jechał sam w chwili kontroli, a uznano że wykonywał przewóz drogowy. Ocena zeznań świadka również wskazuje na dowolność i wybiórczość ze strony organu I instancji. Pełnomocnik strony stwierdził, że organ zaniechał dokładnego wyjaśnienia, czy kontrola w dniu [...] grudnia 2018 r. miała miejsce w czasie świadczenia usług przewozu oraz czy kierowca działał na zlecenie przedsiębiorcy - Pana M. M. Ponadto, zdaniem strony, organ I instancji nie ustali, czy oznaczenia widniejące na taksówce były oznaczeniami, których używał skarżący w swoim przedsiębiorstwie. Jak wskazał pełnomocnik strony organ pominął zeznania świadka w tym zakresie, który wskazał wprost, że samodzielnie zmienił pojazd na inny niż ten, który otrzyma! od przedsiębiorcy oraz samodzielnie przełożył wszystkie znajdujące się w nim urządzenia. Zdaniem skarżącego nie wykluczone, że pojazd którym poruszał się kierowca, bez jego wiedzy również posiadał licencję taxi, lecz na innego przedsiębiorcę. Pełnomocnik strony wskazał też, że rozumowanie organu I instancji prowadzi też do abstrakcyjnego i zarazem nieprawdziwego uznania, że kierowca taksówki jeżeli jest zatrudniony i otrzymał w związku z zatrudnieniem wyposażenie taksówki to zawsze jest w pracy i wykonuje przewóz wyłącznie na rzecz zatrudniającego. Ustalenie takie natomiast jest nieprawdziwe i sprzeczne z doświadczeniem życiowym, ponieważ praktyka taksówkarza wskazuje, że kierowca porusza się przy użyciu pojazdu, także po zakończeniu pracy jak i też w celach niezwiązanych z nią. Skarżący nie zgodził się też ze stanowiskiem organu I instancji, że musiał on wiedzieć o poruszaniu się przez kierowcę innym pojazdem, niż ten który otrzymał ponieważ uczestniczył on w kolizji drogowej w dniu [...] listopada 2018 r. Ponadto zdaniem strony, organ pominął regulację wskazaną w art. 14 ustawy o transporcie drogowym, która przewiduje możliwość wystąpienia do organu licencyjnego o zmianę danych licencji w terminie 28 dni od zmiany tychże danych, co prowadzi do wniosku, że w chwili kontroli [...] grudnia 2018 r. skarżący, gdyby wiedział o podstawie do zmiany danych miałby wciąż niespełna 2 tygodnie na złożenie odpowiedniego wniosku. W tych okolicznościach strona wniosła o uchylenie decyzji organu wojewódzkiego i umorzenie postępowania.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2019 r. o nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.000 zl.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia GITD wskazał, że w myśl art. 4 pkt 22 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy.
Zgodnie z art. 5b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką
- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udziela się przedsiębiorcy, jeżeli spełnia wymagania określone w art. 5c ust. 1 pkt 1 i 5.
Stosownie do art. 87 ust. 4 ww. ustawy podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca taksówki jest obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie stosownych organów licencję.
Według art. 92a ust. 1 ww. ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (ust. 3).
Zgodnie z art. 92a ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy.
W myśl lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie transportu drogowego taksówką pojazdem niewpisanym do licencji z wyłączeniem sytuacji, gdy wykonujący transport drogowy taksówką wystąpił o nową licencję przed wykonaniem przewozu, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2000 (słownie: dwa tysiące) złotych.
GITD wskazał także, że zgodnie z art. 189a § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) zwanej dalej "k.p.a." w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wyjaśnić trzeba, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1, 3 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do ustawy o transporcie drogowym określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 k.p.a. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 K.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Odnośnie stwierdzonego naruszenia organ odwoławczy wyjaśnił, że w ustalonym stanie faktycznym badanej sprawy zachodziły przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie wykonywania transportu drogowego taksówką pojazdem niewpisanym do licencji z wyłączeniem sytuacji, gdy wykonujący transport drogowy taksówką wystąpił o nową licencję.
GITD podkreślił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynikało, iż w dniu [...] grudnia 2018 r. w [...] przy ul. [...] zatrzymano do kontroli drogowej samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...], którym kierował Pan K. W.. W toku czynności kontrolnych kierowca okazał m.in. prawo jazdy, dowód osobisty, dowód rejestracyjny pojazdu, licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego taksówką udzieloną przedsiębiorcy: M. oraz świadectwo legalizacji taksometru.
Na podstawie zgromadzonego przez organ kontrolny materiału dowodowego organ odwoławczy ustalił, że okazana przez kierowcę w chwili zatrzymania licencja nr [...] została wydana stronie - Panu M. M. przez Prezydenta [...] w dniu [...] czerwca 2015 r. na wykonywanie transportu drogowego taksówką pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] na terenie [...]. Kierowca wykonywał natomiast w chwili kontroli transport drogowy innym pojazdem tj. taksówką pojazdem marki [...] nr rej. [...] i nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką tymże pojazdem. Organ wskazał, że potwierdzeniem ww. ustaleń są: protokół kontroli nr [...], notatka urzędowa funkcjonariusza Policji, okazane podczas kontroli dokumenty: w tym dowód rejestracyjny zatrzymanego pojazdu, kopia wydruku paragonu fiskalnego oraz licencja nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Tym samym stwierdzono, że strona na dzień kontroli nie posiadała ważnej licencji na pojazd, którym wykonywała przewóz kontrolowaną taksówką.
GITD wskazał także, że na podstawie pisma z Urzędu [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. organ I instancji ustalił z urzędu, że na dzień kontroli tj. [...] grudnia 2018 r. Pan M. M. posiadał 57 licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, wydanych przez Prezydenta [...], jednak żadna z nich nie została wydana na pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Pojazd, który skontrolowano [...] grudnia 2018 r.
Organ odwoławczy podkreślił, że transport drogowy taksówką może być wykonywany zgodnie z prawem tylko w sytuacji, gdy użyty przez przedsiębiorcę pojazd samochodowy należeć będzie do tych środków transportu, które zostały zgłoszone organowi właściwemu do wydania licencji. Podkreślono, iż wniosek o wydanie licencji na nowy pojazd nie wymaga od przedsiębiorcy spełnienia szczególnych wymagań określonych przepisami. Nadto zgłoszenie następuje w dniu przekazania właściwemu organowi informacji o nowym pojeździe w związku, z czym przedsiębiorca nie jest zmuszony do wstrzymania się od wykonywania działalności transportowej do czasu wydania przez właściwy organ określonego rozstrzygnięcia. Obowiązek zatem zgłoszenia pojazdu do licencji nie stanowi utrudnienia dla przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie transportu drogowego taksówką.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z brzmieniem lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym sankcjonuje się wykonywanie transportu drogowego taksówką pojazdem niewpisanym do licencji, jednakże nie popełnia naruszenia wykonujący transport drogowy taksówką, który wystąpił o nową licencję. Należy rozumieć to w ten sposób, że uprawniony do wykonywania transportu taksówką - nowym (zmienionym) pojazdem jest posiadacz licencji, który złożył wniosek o wydanie nowej licencji na nowy pojazd. Taka sytuacja w omawianym przypadku nie miała miejsca, dlatego nałożenie na stronę kary z lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym było prawidłowe.
GITD podkreślił, że prowadzenie działalności gospodarczej w transporcie drogowym przez licencjonowanego przewoźnika drogowego łączy się z obowiązkiem informowania organu, który udzieli! licencji, o wszelkich zmianach danych, które stosownie do art. 8 ustawy o transporcie drogowym powinny znaleźć się w treści wniosku o wydanie licencji, a więc m.in. zmiana numeru rejestracyjnego pojazdu. Wykonywanie taksówkowego transportu drogowego pojazdem, który nie jest wymieniony w licencji, z wyjątkiem sytuacji, gdy wykonujący transport drogowy taksówką wystąpił z wnioskiem o wydanie nowej licencji przed wykonaniem przewozu, stanowi odrębne naruszenie z lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Wykonywanie transportu drogowego taksówką przez przedsiębiorcę, który posiada licencję, jest dopuszczalne tylko przy użyciu pojazdu zgłoszonego organowi właściwemu do udzielania licencji, a w przypadku licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką - także pojazdu, co do którego wystąpiono z wnioskiem o zmianę treści licencji (por. wyroki NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1827/11; z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt II GSK 745/12; z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt II GSK 909/12; z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 2059/12).
GITD wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2011 r., w którym NSA stwierdził, że licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką jest wydawana na ściśle określony pojazd oraz obszar. Działalność gospodarcza polegająca na wykonywaniu przewozów taksówką jest ściśle powiązana i uzależniona od faktu wykonywania przewozu konkretnym pojazdem. Licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką jest uprawnieniem przedmiotowo - podmiotowym. Licencji tej udziela się nie tylko bowiem określonemu przedsiębiorcy, ale także na określony pojazd (sygn. II GSK 290,10, podobnie wyrok NSA z 16 marca 2011 r. sygn. II GSK 356/10, z 17 lutego 2011 sygn. II GSK 255/10, z 20 stycznia 2011 r. sygn. II GSK 65/10). Stosownie bowiem do art. 6 ust. 4 w zw. z ust. 1 ustawy o transporcie drogowym licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzielana jest na określony pojazd i obszar. W związku z tym jeżeli ktoś posiada licencję na wykonywanie tego typu działalności, ale wykonuje tę działalność pojazdem innym niż ten, na który została wydana licencja, stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podlega karze. Wysokość kary została za tego typu naruszenie określona w sposób ścisły, nie budzący wątpliwości w załączniku nr 3 do ustawy pod poz. 1.2 i wynosi 2.000 złotych.
W oparciu o powyższe ustalenia i stan faktyczny sprawy organ odwoławczy uznał nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych za prawidłowe.
GITD wskazał, że uniknięcie sankcji jest możliwe tylko w sytuacji, gdy strona wykaże zaistnienie okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność w sposób wskazany w art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem organu takie okoliczności nie zostały w niniejszej sprawie wykazane. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem: Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
W przedmiotowej sprawie do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku zaniedbania ze strony skarżącego, ponieważ kierowca wykonywał w jego imieniu i na jego rzecz transport drogowy taksówką - pojazdem niewpisanym do licencji. Organ odwoławczy podzielił w pełni stanowisko organu I instancji, że wyjaśnienia strony dotyczące samowolnej decyzji kierującego o zmianie pojazdu i niewiedza w tym zakresie nie zwalniają go z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Kierowca jak zeznał do protokołu przesłuchania go w charakterze świadka był w chwili kontroli pracownikiem strony zatrudnionym na umowę o pracę i wprost oświadczył, że wykonywał tego dnia przewozy na rzecz Pana M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "M.". Zdaniem GITD w sprawie nie ma więc żadnych wątpliwości, co do charakteru wykonywanego przez kierowcę przewozu w chwili kontroli, na które to powoływał się w odwołaniu pełnomocnik strony. Organ odwoławczy ponownie podkreślił, że okoliczność dotycząca samodzielnego wynajmu przez kierowcę pojazdu zastępczego z uwagi na kolizję pojazdu, który był wpisany w licencji nie może stanowić okoliczności wyłączającej odpowiedzialność strony.
Organ odwoławczy stwierdził jednoznacznie, że kierowca Pan K. W. na dzień kontroli był pracownikiem strony. Braku zaś możliwości osobistego nadzoru pracodawcy nad kierowcami nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy. Samodzielne kierowanie pojazdu przez kierowcę jest bowiem typowe w tego rodzaju działalności a wyłączenie odpowiedzialności w sytuacji uznanej za typową godziłoby w specyfikę obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego przedsiębiorca winien się wywiązać.
Kierowca, jak zeznał, w dniu [...] listopada 2018 r. miał kolizję drogową pojazdem, który był wpisany do licencji. Następnie wobec braku możliwości kontynuowania jazdy tymże pojazdem wynajął pojazd zastępczy o nr rej. [...], czego dowodem jest umowa najmu pojazdu z dnia [...] listopada 2018 r. W ocenie organu odwoławczego nawet, jeśli strona nie wiedziała o ww. fakcie to nie zwalnia jej to z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy, w sytuacji gdy naruszenie wynika nawet z zawinionego działania kierowcy, którym się on posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest skutkiem nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które nie ma on wpływu, nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby, to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników. Przyjęcie zatem za prawidłową takiej wykładni art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d, która uznaje, że dotyczy on okoliczności wyjątkowych i nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy, prowadzi do wniosku, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy nie jest zwolniony z odpowiedzialności, gdy wina za powstanie naruszenia spoczywa na kierowcy. To na przedsiębiorcy ciąży obowiązek ustalenia, czy kierowcy, którymi się posługuje przy wykonywaniu przewozu (niezależnie od formy prawnej takiej relacji - umowa o pracę czy tzw. samozatrudnienie) dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań tych osób. skutkiem których jest poniesienie odpowiedzialności administracyjnej. Wpływ przedsiębiorcy na pracę realizujących przewóz w jego imieniu i na jego rzecz kierowców polega bowiem nie tylko na prowadzonych szkoleniach czy odbieraniu od nich oświadczeń o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Przesłanki egzoneracyjne z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Zdaniem organu odwoławczego nie można skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to działający w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy kierowca - w ramach powierzonych mu zadań - dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary. Pracodawca odpowiada na zasadzie ryzyka za działalność swego pracownika, co wynika z istoty przepisów prawa pracy. Strona powinna była zatem mieć wiedzę i kontrolę w zakresie przewozów drogowych wykonywanych w imieniu i na jej rzecz. Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji strony, że nie miała ona wpływu na stwierdzone naruszenie. Także zarzut strony, co do dowolności gromadzenia materiału dowodowego i braku ustalenia chociażby przez organ I instancji, czy pojazd miał włączony "kogut" i oznaczenie "wolny" jest bezpodstawny. Ustalenia kontroli wskazywały na oznaczenie pojazdu sugerujące odbiorcy, że może skorzystać z usługi przewozu taksówką, czego potwierdzeniem jest materiał zdjęciowy pojazdu w aktach sprawy. Ponadto sama okoliczność miejsca zatrzymania pojazdu (teren [...]) wskazuje na fakt, że kierowca nie znalazł się tam przypadkowo i nie realizował tam żadnego prywatnego przejazdu, a zapraszał potencjalnych klientów do zawarcia umowy na przewóz drogowy taksówką, co mieści się w pojęciu wykonywania transportu drogowego taksówką.
Podsumowując GITD stwierdził, że to na stronie spoczywał obowiązek uzyskania od właściwego organu administracji stosownego zaktualizowanego uprawnienia. Do danych zawartych w licencji - co do których wprowadzono obowiązek złożenia wniosku o zmianę treści licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką - należy numer rejestracyjny pojazdu (art. 14 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym). W myśl art. 6 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzielana jest nie tylko na określony obszar ale i na określony pojazd, o konkretnym numerze rejestracyjnym. W niniejszej sprawie niewątpliwie licencja, którą okazał kierowca wskazywała na dane innego pojazdu, niż ten którym faktycznie był wykonywany przewóz drogowy osób. Okazana zatem licencja nie była przypisana do kontrolowanego pojazdu.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu strony, co do rzekomego pominięcia przez organ I instancji regulacji wskazanej w art. 14 ustawy o transporcie drogowym, która przewiduje możliwość wystąpienia przez przewoźnika drogowego do organu, który wydał licencję o zmianę danych w niej zawartych w terminie 28 dni. Jak bowiem ustalił organ I instancji w Urzędzie [...] na dzień [...] stycznia 2019 r. skarżący posiadał 57 licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzielonych przez Prezydenta [...] i żadna z nich nie dotyczyła kontrolowanego pojazdu. Organ odwoławczy zauważył również, że nadal po kontroli, od której upłynęło już prawie 2 - miesiące strona nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku w zakresie zgłoszenia organowi licencyjnemu zmiany danych pojazdu, którym realizowała przewozy drogowe. Ponadto wskazać należy stronie, że powyższy przepis ustawy o transporcie drogowym przewiduje wyłączenie karania w sytuacji zgłoszenia zmiany – wystąpienia o nową licencję. Tylko w przypadku wystąpienia o nową licencję można wykonywać przewozy taksówkowe. Nie ma możliwości wykonywania przewozów przez 28 dni i zgłoszenia zmian później. Licencja taksówkowa jest wydawana na konkretny pojazd i obszar. Każdorazowo przy zmianie tych danych trzeba wystąpić o nową licencję. Termin 28 - dni wskazany przez ustawodawcę dotyczy innych danych jak adres itp.
Odnośnie zarzutów strony w zakresie naruszenia przepisów procesowych organ odwoławczy stwierdził, iż postępowanie administracyjne w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy nie doszukał się błędnego, niepełnego czy też niestarannego przeprowadzenia postępowania po stronie organu I instancji. W sprawie zostały zbadane istotne okoliczności faktyczne związane z ustaleniami kontroli oraz przeprowadzono dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszono art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji pouczył stronę o przysługujących jej prawach oraz w uzasadnieniu swej decyzji odniósł się do całej problematyki sprawy. Tym samym organ I instancji, jako organ administracji publicznej, prowadził postępowanie w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli i prawidłowo dokonał jego oceny. Organ odwoławczy nie doszukał się w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu I instancji dowolności, czy też jakichkolwiek wątpliwości, co do ustalonego stanu faktycznego sprawy. GITD podkreślił, że organ I instancji odniósł się do wyjaśnień strony oraz okoliczności odnoszących się do art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą winien liczyć się z konsekwencjami, jakie przewiduje ustawodawca za naruszenie przepisów, w tym przypadku ustawy o transporcie drogowym. Powyższe potwierdza również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008 roku (OTK-A 2008/2/30, Dz. U. RP 2008/57/349), który to stwierdza, iż wskazane regulacje zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób.
Organ odwoławczy reasumując stwierdził, że materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy jest kompletny i w pełni potwierdza fakt naruszenia przepisów przez skarżącego. Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy o transporcie drogowym są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Uznając, że postępowanie zostało przeprowadzone przez organ wojewódzki prawidłowo GITD utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.
Powyższa decyzja GITD z dnia [...] lipca 2019 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą M..
W skardze do Sądu skarżący, nie zgadzając się z powyższą decyzję zarzucił jej:
I. naruszenie przez Organ przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanej decyzji, w postaci:
1. art. 7 w zw. z art. 77 §1, art. 80 i art. 107 §3 oraz art. 6 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2018.2096 t.j., zwana dalej "k.p.a."), przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co wynika z braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy oraz jego prawidłowego uzasadnienia, w szczególności przez:
a. brak wyjaśnienia, czy K. W. wykonywał w chwili kontroli przewóz drogowy w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, a także wyrażenie przez Organ stanowiska w tym zakresie w oparciu o dowolne domniemanie, wbrew zeznaniom świadka i innych dowodów zgromadzonych w sprawie;
b. brak wyjaśnienia, czy K. W. wykonywał w chwili kontroli przewóz drogowy na rzecz M. M. i na jego zlecenie, gdy w materiale dowodowym brak jest dowodów na tę okoliczność, a strona zaprzeczyła w wyjaśnieniach tej okoliczności, co świadczy o wyrażeniu przez Organ dowolnego stanowiska w tym zakresie;
c. brak wyjaśnienia okoliczności, czy M. M. miał wpływ na powstanie naruszenia i czy naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które M. M. mógł przewidzieć, a także oparcie stanowiska w tym zakresie wyłącznie na przypuszczeniach Organu;
d. brak ustalenia, czy w chwili kontroli pojazd miał zapalony "kogut" oraz oznaczenie "wolny", co świadczyłoby o składaniu oferty przewozu potencjalnym klientom, a także dowolne uznanie, że taka oferta została złożona w oparciu o oznaczenia taksówkarskie pojazdu, bez jednoczesnego ustalenia treści tych oznaczeń oraz czy były one zgodne z oznaczeniami używanymi przez Skarżącego w swojej działalności;
co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji naruszającej przepisy prawa procesowego i podstawowe zasady prawa administracyjnego bez dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, zasady praworządności jak i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej;
2. art. 80 k.p.a. przez dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co wyrażą się w:
a. dowolnym ustaleniu, że K. W. jeździł pojazdem od dnia 13 listopada 2018 r., gdy ten wprost zeznał, że autem poruszał się od 19 listopada, a brak jest dowodów, że kierowca świadczył usługi przewozu pomiędzy 13 listopada 2019 r. a 19 listopada 2019 r.;
b. dowolnym ustaleniu, że K. W. przyznał wykonywanie w chwili kontroli przewozu drogowego, gdy ten wprost zeznał, że "wykonywał przewozy danego dnia", a więc że nie czynił tego w chwili kontroli, jak też zeznał, że w chwili kontroli "jechał sam", a więc poruszał się pojazdem bez pasażerów, co potwierdza protokół kontroli z dnia [...] grudnia 2018 r. niewskazujący na przewóz pasażerów;
c. pominięcie w całości dowodu z umowy najmu pojazdu [...], którym poruszał się kierowca w chwili kontroli, a z której wprost wynika iż najmu dokonał samodzielnie kierowca, a nie Skarżący i nie był to pojazd który został udostępniony kierowcy w ramach świadczenia pracy na rzecz Skarżącego;.
d. sprzecznym z doświadczeniem życiowym ustaleniu, że K. W. w chwili kontroli oferował wykonywanie przewozu, bowiem miał pojazd oznakowany jako taksówka i w ten sposób składał ofertę potencjalnym klientom, gdy oznakowanie to jest stałe i nie ma możliwości jego demontażu w warunkach drogowych, zaś poruszanie się pojazdem z tymi oznaczeniami nie zawsze świadczy o jednoczesnym składaniu oferty przewozu, zaś Organ nie ustalił czy pojazd miał włączony "kogut" i oznaczenie "wolny", w tym w sposób sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania Organ ustalił, że kierowca - będąc w ruchu a nie na postoju - mógł jednocześnie wykonywać przewóz oraz składać ofertę przewozu potencjalnym klientom;
e. dowolnej i wybiórczej ocenie zeznań świadka K. W., z których Organ wyprowadził wnioski przeciwne do tych na jakie wskazywał Kierowca, np. że w chwili kontroli wykonywał przewóz drogowy na rzecz M. M., gdy ten wprost zeznał, że wykonywał przewozy na jego rzecz danego dnia a nie w chwili kontroli, jak też zeznał, że w chwili kontroli jechał sam, co potwierdza protokół kontroli z dnia [...] grudnia 2018 r. niewskazujący na przewóz pasażerów, co nie daje podstaw do stwierdzenia że wykonywał przewóz drogowy i na rzecz Skarżącego;
f. pominięciu istotnej okoliczności sprawy, że pojazd [...] został najęty samodzielnie, w imieniu własnym przez kierowcę, nie zaś przez M. M. bądź na jego rzecz;
g. dowolnym ustaleniu, że K. W. wykonywał w chwili kontroli przewóz drogowy na rzecz M. M. z racji samego u niego zatrudnienia, gdy nie wskazuje na tę okoliczność pozostały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jak również przeczy temu poruszanie się przez Kierowcę pojazdem niezapewnionym przez M. M., a także przyznanie przez kierowcę dowolnego i samodzielnego przełożenia oprzyrządowania taksówkarskiego do nowego pojazdu, bez wiedzy Skarżącego;
3. art. 81a §1 k.p.a. przez brak rozstrzygnięcia na korzyść M. M. zaistniałych wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, w postaci:
a. wątpliwości, czy K. W. wykonywał w chwili kontroli przewóz drogowy;
b. wątpliwości, czy K. W. wykonywał w chwili kontroli przewóz drogowy na rzecz M. M. i na jego zlecenie;
wątpliwości, czy M. M. miał wpływ na powstanie naruszenia i czy naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które M. M. mógł przewidzieć;
4. art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 105 §1 k.p.a. przez brak ich zastosowania i brak uchylenia decyzji Organu I instancji i umorzenia postępowania, gdy w sprawie doszło do naruszenia szeregu przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na przyjęte ustalenia faktyczne i wynik sprawy oraz z uwagi, iż nie doszło do wypełnienia przesłanek stosowania ustawy o transporcie drogowym i podstawy materialnej nałożenia kary na stronę skarżącą.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:
1. art. 1 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 lit. a w zw. z art. 4 pkt. 1 i pkt 6a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U.2019.58 t.j., zwana dalej "u.t.d.")
przez jego zastosowanie, w sytuacji gdy okoliczności sprawy wskazują że przejazd Kierowcy poddanego kontroli na drodze, nie był związany z wykonywaniem działalności gospodarczej na rzecz skarżącego i w zakresie krajowego transportu drogowego w rozumieniu tej ustawy.
2. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d przez jego niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy i nałożenie na M. M. kary pieniężnej, gdy obiektywnie zachodziły wskazane przepisem okoliczności wyłączające możliwość jej nałożenia;
3. art. 92a ust. 1 u.t.d. przez jego dowolna wykładnie i zastosowanie w stanie faktycznym sprawy i nałożenie na M. M. kary pieniężnej, gdy nie zachodziły przesłanki naruszenia prawa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) oraz §3 p.p.s.a., strona skarżąca wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie;
2. zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął szczegółową argumentację na temat ww. zarzutów.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Organy wydające te decyzje prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, dokonując też zasadnej jego oceny prawnej w świetle mających w sprawie zastosowanie – szczegółowo wymienionych w obu decyzjach – przepisów ustawy o transporcie drogowym wraz z załącznikiem do tej ustawy.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że według art. 92a ust. 1 ustawy 0 transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy.
W myśl lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie transportu drogowego taksówką pojazdem niewpisanym do licencji z wyłączeniem sytuacji, gdy wykonujący transport drogowy taksówką wystąpił o nową licencję przed wykonaniem przewozu, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2000 (słownie: dwa tysiące) złotych.
Sąd zauważa, że w rozpatrywanej sprawie kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1, 3 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do ustawy o transporcie drogowym określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Sąd stwierdza, że w tym zakresie organ nie miał możliwości miarkowania kary. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie miała zastosowania w niniejszej sprawie.
Słusznie GITD wskazał także, że zastosowania nie znajdował również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 K.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Odnosząc się do meritum sprawy Sąd stwierdza, że w stanie faktycznym badanej sprawy zachodziły przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie wykonywania transportu drogowego taksówką pojazdem niewpisanym do licencji z wyłączeniem sytuacji, gdy wykonujący transport drogowy taksówką wystąpił o nową licencję.
Sąd zauważa, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynikało, iż w dniu [...] grudnia 2018 r. w [...] przy ul. [...] zatrzymano do kontroli drogowej samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...], którym kierował Pan K. W.. W toku czynności kontrolnych kierowca okazał m.in. dowód rejestracyjny pojazdu, licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego taksówką udzieloną przedsiębiorcy: M. oraz świadectwo legalizacji taksometru. Na podstawie zgromadzonego przez organ kontrolny materiału dowodowego organ odwoławczy ustalił, że okazana przez kierowcę w chwili zatrzymania licencja nr [...] została wydana stronie - Panu M. M. przez Prezydenta [...] w dniu [...] czerwca 2015 r. na wykonywanie transportu drogowego taksówką pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] na terenie [...]. Kierowca wykonywał natomiast w chwili kontroli transport drogowy innym pojazdem tj. taksówką pojazdem marki [...] nr rej. [...] i nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką tym pojazdem. Tym samym stwierdzić należy, że strona na dzień kontroli nie posiadała ważnej licencji na pojazd, którym wykonywany był przewóz kontrolowaną taksówką.
Sąd stwierdza, że z materiału dowodowego tj. pisma z Urzędu [....] z dnia [...] stycznia 2019 r. wynika, że na dzień kontroli tj. [...] grudnia 2018 r. Pan M. M. posiadał 57 licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, wydanych przez Prezydenta [...], jednak żadna z nich nie została wydana na pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Pojazd, który skontrolowano [...] grudnia 2018 r.
W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, że transport drogowy taksówką może być wykonywany zgodnie z prawem tylko w sytuacji, gdy użyty przez przedsiębiorcę pojazd samochodowy należeć będzie do tych środków transportu, które zostały zgłoszone organowi właściwemu do wydania licencji. Trzeba także zauważyć, iż wniosek o wydanie licencji na nowy pojazd nie wymaga od przedsiębiorcy spełnienia szczególnych wymagań określonych przepisami. Nadto zgłoszenie następuje w dniu przekazania właściwemu organowi informacji o nowym pojeździe w związku, z czym przedsiębiorca nie jest zmuszony do wstrzymania się od wykonywania działalności transportowej do czasu wydania przez właściwy organ określonego rozstrzygnięcia. Obowiązek zatem zgłoszenia pojazdu do licencji nie stanowi utrudnienia dla przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie transportu drogowego taksówką.
Stwierdzić jednak trzeba, że zgodnie z brzmieniem lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym sankcjonuje się wykonywanie transportu drogowego taksówką pojazdem niewpisanym do licencji, jednakże nie popełnia naruszenia wykonujący transport drogowy taksówką, który wystąpił o nową licencję.
Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca, dlatego nałożenie na stronę kary z lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym było prawidłowe.
Sąd stwierdza, że wykonywanie taksówkowego transportu drogowego pojazdem, który nie jest wymieniony w licencji, z wyjątkiem sytuacji, gdy wykonujący transport drogowy taksówką wystąpił z wnioskiem o wydanie nowej licencji przed wykonaniem przewozu, stanowi naruszenie z lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym i podlega karze. Wykonywanie transportu drogowego taksówką przez przedsiębiorcę, który posiada licencję, jest dopuszczalne tylko przy użyciu pojazdu zgłoszonego organowi właściwemu do udzielania licencji, a w przypadku licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką - także pojazdu, co do którego wystąpiono z wnioskiem o zmianę treści licencji (por. wyroki NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1827/11; z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt II GSK 745/12; z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt II GSK 909/12; z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 2059/12).
W tym miejscu należy podkreślić, że licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką jest wydawana na ściśle określony pojazd. Działalność gospodarcza polegająca na wykonywaniu przewozów taksówką jest ściśle powiązana i uzależniona od faktu wykonywania przewozu konkretnym pojazdem. Licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką jest uprawnieniem przedmiotowo - podmiotowym. Licencji tej udziela się nie tylko określonemu przedsiębiorcy, ale także na określony pojazd (sygn. II GSK 290,10, podobnie wyrok NSA z 16 marca 2011 r. sygn. II GSK 356/10, z 17 lutego 2011 sygn. II GSK 255/10, z 20 stycznia 2011 r. sygn. II GSK 65/10). W związku z tym jeżeli ktoś posiada licencję na wykonywanie tego typu działalności, ale wykonuje tę działalność pojazdem innym niż ten, na który została wydana licencja, stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podlega karze. Wysokość kary została za tego typu naruszenie określona w sposób ścisły, nie budzący wątpliwości w załączniku nr 3 do ustawy pod poz. 1.2 i wynosi 2.000 złotych.
W oparciu o powyższe ustalenia i stan faktyczny sprawy Sąd stwierdza, że nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych było zasadne.
Sąd zauważa, że uniknięcie sankcji jest możliwe tylko w sytuacji, gdy strona wykaże zaistnienie okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność w sposób wskazany w art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem: Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
Zdaniem Sądu w toku postępowania administracyjnego prawidłowo ustalono, że w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku zaniedbania ze strony skarżącego, ponieważ kierowca wykonywał w jego imieniu i na jego rzecz transport drogowy taksówką - pojazdem niewpisanym do licencji. Sąd podziela stanowisko GITD, że wyjaśnienia strony dotyczące samowolnej decyzji kierującego o zmianie pojazdu i niewiedza w tym zakresie nie zwalniają go z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Kierowca jak zeznał do protokołu przesłuchania go w charakterze świadka był w chwili kontroli pracownikiem strony zatrudnionym na umowę o pracę i wprost oświadczył, że wykonywał tego dnia przewozy na rzecz Pana M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "M.". Zdaniem Sądu w sprawie nie ma więc żadnych wątpliwości, co do charakteru wykonywanego przez kierowcę przewozu w chwili kontroli, na które to powoływał się w odwołaniu pełnomocnik strony skarżącej. Trzeba zauważyć, że okoliczność dotycząca samodzielnego wynajmu przez kierowcę pojazdu zastępczego z uwagi na kolizję pojazdu, który był wpisany w licencji nie może stanowić okoliczności wyłączającej odpowiedzialność strony.
Nie ulega wątpliwości, że kierowca na dzień kontroli był pracownikiem strony. Braku zaś możliwości osobistego nadzoru pracodawcy nad kierowcami nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy. Samodzielne prowadzenie pojazdu przez kierowcę jest typowe w tego rodzaju działalności a wyłączenie odpowiedzialności w sytuacji uznanej za typową godziłoby w specyfikę obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego przedsiębiorca winien się wywiązać.
Kierowca jak zeznał, w dniu [...] listopada 2018 r. miał kolizję drogową pojazdem, który był wpisany do licencji. Następnie wobec braku możliwości kontynuowania jazdy tymże pojazdem wynajął pojazd zastępczy o nr rej. [...], czego dowodem jest umowa najmu pojazdu z dnia [...] listopada 2018 r. W tych okolicznościach, słusznie zdaniem Sądu organ odwoławczy uznał, że nawet, jeśli strona nie wiedziała o ww. fakcie to nie zwalnia jej to z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy, w sytuacji gdy naruszenie wynika nawet z zawinionego działania kierowcy, którym się on posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest skutkiem nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które nie ma on wpływu, nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby, to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników.
Przyjęcie zatem za prawidłową takiej wykładni art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d, która uznaje, że dotyczy on okoliczności wyjątkowych i nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy, prowadzi do wniosku, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy nie jest zwolniony z odpowiedzialności, gdy wina za powstanie naruszenia spoczywa na kierowcy. Sąd stwierdza, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek ustalenia, czy kierowcy, którzy wykonują na jego rzecz przewozy (niezależnie od formy prawnej takiej relacji - umowa o pracę czy tzw. samozatrudnienie) dopuszczają się naruszeń i to przedsiębiorcę obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań tych osób. skutkiem których jest poniesienie odpowiedzialności administracyjnej. Wpływ przedsiębiorcy na pracę realizujących przewóz w jego imieniu i na jego rzecz kierowców polega nie tylko na prowadzonych szkoleniach czy odbieraniu od nich oświadczeń o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Sąd zauważa, że nie można skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to działający w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy kierowca - w ramach powierzonych mu zadań - dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary.
Pracodawca odpowiada na zasadzie ryzyka za działalność swego pracownika, co wynika z istoty przepisów prawa pracy. Strona powinna była zatem mieć wiedzę i kontrolę w zakresie przewozów drogowych wykonywanych w imieniu i na jej rzecz. Słusznie zatem, zdaniem Sądu, GITD nie podzielił argumentacji strony, że nie miała ona wpływu na stwierdzone naruszenie. Także zarzut strony, co do dowolności gromadzenia materiału dowodowego i braku ustalenia chociażby przez organ I instancji, czy pojazd miał włączony "kogut" i oznaczenie "wolny" jest bezpodstawny. Ustalenia kontroli wskazywały na oznaczenie pojazdu sugerujące odbiorcy, że może skorzystać z usługi przewozu taksówką, czego potwierdzeniem jest materiał zdjęciowy pojazdu w aktach sprawy. Ponadto sama okoliczność miejsca zatrzymania pojazdu (teren [...]) wskazuje na fakt, że kierowca nie znalazł się tam przypadkowo i nie realizował tam żadnego prywatnego przejazdu, a oczekiwał na potencjalnych klientów do zawarcia umowy na przewóz drogowy taksówką, co mieści się w pojęciu wykonywania transportu drogowego taksówką.
Podsumowując Sąd stwierdza, że to na stronie spoczywał obowiązek uzyskania od właściwego organu administracji stosownego zaktualizowanego uprawnienia. W niniejszej sprawie niewątpliwie licencja, którą okazał kierowca wskazywała na dane innego pojazdu, niż ten którym faktycznie był wykonywany przewóz drogowy osób. Okazana zatem licencja nie była przypisana do kontrolowanego pojazdu.
Tymczasem jak wynika z akt sprawy skarżący posiadał 57 licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzielonych przez Prezydenta [...] lecz żadna z nich nie dotyczyła kontrolowanego pojazdu. Odnośnie zarzutów strony skarżącej w zakresie naruszenia przepisów procesowych Sąd stwierdza, iż postępowanie administracyjne w obu instancjach zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd stwierdza, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest kompletny i w pełni potwierdza fakt naruszenia przepisów przez skarżącego. Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy o transporcie drogowym są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Należy uznać, że postępowanie zostało przeprowadzone przez organ wojewódzki i GITD prawidłowo.
Reasumując, w ocenie Sądu organy administracji (I i II instancji) nie naruszyły przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem podjęły niezbędne czynności w celu pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Poprzez pełne uzasadnienie faktyczne i prawne obu zaskarżonych decyzji organy nie naruszyły też normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 kpa.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.