VI SA/Wa 2312/24

VI SA/Wa 2312/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz
Danuta Szydłowska /przewodniczący/
Maciej Borychowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt.2 w zw. z art. 120, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 138 ust.1 pkt.1, art. 107 ust.3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2024 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej również: "WSA") w Warszawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "Organ") z dnia [...] maja 2024 r. nr [...]. [...], którą po rozpoznaniu odwołania J. P. (dalej: "Strona", "Skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "MWITD") z dnia [...] kwietnia 2023 r. o nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł (dalej: "zaskarżona decyzja").
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), art. 4 pkt 1, 3, 22, art. 5b ust. 1, art. 6 ust. 1, 4 i 5, art. 7 ust. 4 pkt 3, art. 13b ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022, poz. 2201, dalej: "u.t.d.") oraz Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Zaskarżona decyzja została wydana w ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu [...] stycznia 2023 r. o godzinie 10:00 na ul. [...] w G. M. zatrzymano do kontroli drogowej samochód (oznakowany jako taksówka z lampą z napisem Uber) marki [...] o nr rej. [...], którym kierował M. F.. Na pojeździe pod szybami przednich prawych i lewych drzwi taksówki był naklejony wzdłuż samochodu żółto-czerwony pas w barwach m.st. Warszawy. Na pasie znajdował się numer boczny taksówki [...], wskazując na numer licencji. W toku kontroli, na podstawie oświadczenia pasażera, stwierdzono, że kierowca wykonywał przewóz drogowy osób z C. D. - powiat grodziski na ul. [...] w G. M.. Pasażer przejazdu podpisał oświadczenie dotyczące zamówionego przejazdu i potwierdził powyższe ustalenia. Kierowca okazał do kontroli prawo jazdy, identyfikator kierowcy taxi oraz wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu taksówką z ważnością do dnia [...] marca 2035 r. wydanej przez Prezydenta m. st. Warszawy na obszar prowadzenia przewozów na terenie m. st. Warszawy.
Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli z dnia [...] stycznia 2023 r. (dalej: "protokół kontroli").
Pismem z dnia [...] lutego 2023 r. MWITD zawiadomił Stronę o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego z urzędu.
Pismem z dnia [...] lutego 2023 r. Starostwo Powiatowe w P. poinformowało MWITD, że na dzień kontroli, tj. [...] stycznia 2023 r. Strona nie posiadała licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem, przeznaczonym do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą wydanych przez Starostę Piaseczyńskiego.
Pismem z dnia [...] lutego 2023 r. Urząd m.st. Warszawy poinformował MWITD, że na dzień kontroli, tj. [...] stycznia 2023 r. Strona posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzieloną 23 marca 2020 r. przez Prezydenta m. st. Warszawy i nie posiadała innego uprawnienia transportowego wydane przez Prezydenta m. st. Warszawy oraz, że pojazd marki [...] o nr rej. [...] został zgłoszony do wskazanego uprawnienia dnia 29 października 2020 r.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. Urząd Miejski w G. M. poinformował MWITD, że na dzień kontroli Strona nie figurowała w rejestrze przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na terenie gminy G. M..
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez MWITD decyzji administracyjnej z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...], nakładającej na Stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł.
Pismem z dnia 2 maja 2023 r. pełnomocnik Strony złożył wniosek, w którym wniósł o uzupełnienie wydanej decyzji z dnia [...] kwietnia 2023 r. znak: [...]. MWITD postanowieniem z dnia [...] maja 2023 r. odmówił uzupełnienia decyzji z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...].
Pismem z dnia 30 maja 2023 r. pełnomocnik Strony złożył odwołanie od decyzji MWITD z dnia [...] kwietnia 2023 r., zaskarżając decyzję w całości oraz wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Wydanej decyzji pełnomocnik Strony zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 86, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na powierzchownym zgromadzeniu i rozpatrzeniu niepełnego materiału dowodowego polegająca na braku przeprowadzenia środków dowodowych wykazujących, że kontrolowany przewóz został wykonany w całości poza obszarem administracyjnym Miasta Stołecznego Warszawy, gdzie strona miała ważną i obowiązującą licencję,
2) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 9, 107 § 1 pkt 8, k.p.a. poprzez doręczenie stronie decyzji, w której sporządzono długopisem znak graficzny niewyrażający nazwiska urzędnika organu I instancji,
3) naruszenie art. 77 § 1 kpa w związku z art. 123 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak wydania postanowień dowodowych, a tym samym zgromadzenie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z treścią wskazanych norm procesowych.
Po rozpoznaniu odwołania Organ zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję MWITD z dnia [...] kwietnia 2023 r. GITD po przywołaniu przepisów prawa mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz podzieleniu ustaleń faktycznych w sprawie wskazał, że kierowca poruszał się pojazdem oznakowanym jako taxi. Kierowca nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego osób taksówką wydanej na teren gminy G. M..
Dodatkowo, dnia [...] stycznia 2023 r. pasażer D. Z. został przesłuchany w charakterze świadka. Pasażer oświadczył, iż zamówił usługę przewozową za pomocą aplikacji mobilnej Uber oraz, że jako miejsce rozpoczęcia przewozu wskazał miejscowość C. D. w powiecie grodziskim. Przejazd był realizowany do ul. [...] w G. M. pojazdem marki [...] o nr rej. [...]. Świadek przed rozpoczęciem przewozu nie zawarł umowy z kierowcą. Organ podkreślił, że skoro kierowca przewoził pasażera z miejscowości C. D. w powiecie grodziskim pod adres ul. [...] w G.M.. Tym samym Skarżąca powinna legitymować się uprawnieniami do wykonywania przewozu na obszarze gminy G. M.. GITD wyjaśnił, że posiadane oraz okazane podczas kontroli uprawnienie do wykonywania transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką wydane przez Prezydenta m.st. Warszawy nie jest wystarczające. Nie ma znaczenia, że Strona posiadała uprawnienie na obszar sąsiadujący z miejscowością, w której doszło do zatrzymania i której dotyczył przedmiotowy przewóz. Kurs powinien być w pełni zgodny z warunkami posiadanej licencji.
Tym samym Organ uznał, że MWITD uprawniony był do nałożenia na Stronę, stosownie do Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.
Z rozstrzygnięciem Organu nie zgodziła się Strona, wnosząc do WSA w Warszawie skargę na decyzję GITD z dnia [...] maja 2024 r., zaskarżając ja w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania polegające na zastosowaniu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i bezpodstawnym niezastosowaniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., pomimo że MWITD wydał decyzję z [...] kwietnia 2023 r. z naruszeniem przepisów wskazanych w zarzutach określonych w odwołaniu od zaskarżonej decyzji, co spowodowało, że obydwa organy przy wydaniu decyzji naruszyły:
1) art. 7, 77 § 1 i 80 w zw. z art. 107 § 3 i 8 k.p.a. poprzez:
a) niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy koniec przewozu nie był zaplanowany do miejsca na obszarze objętym licencją w sytuacji, w której z zeznań pasażera Pana D. Z. wynika, jedynie, że przejazd był realizowany do ul. [...] w G. M. bez wskazania, iż w tym miejscu miał się on zakończyć zgodnie z pierwotnym zamówieniem, a nie zaś był miejscem przestankowym w wyniku edycji trasy przejazdu,
b) zaniechanie ustalenia okoliczności złożenia zamówienia przez pasażera na kurs i przyjęcia tego zamówienia przez Skarżącą, w sytuacji, gdy okoliczności te mogły mieć znaczenie dla zastosowania w sprawie art. 6 ust. 5 u.t.d.,
c) brak odniesienia się przez organ II instancji w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów wskazanych przez Skarżącą w odwołaniu tj. braku wydania postanowień dowodowych, a tym samym zgromadzenie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z treścią wskazanych norm procesowych,
d) naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, polegającą na obciążeniu Skarżącej konsekwencjami błędów w rzetelnym zgromadzeniu i ocenie materiału dowodowego.
- co w efekcie skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego i przyjęciem, że Skarżąca dopuściła się naruszenia lp.1.1 załącznika nr 3 u.t.d.
2) art. 7, 9, 24 § 1 pkt 5 i 111 § 1 i art. 124 § 1 k.p.a. poprzez:
doręczenie pełnomocnikowi Skarżącej postanowienia z dnia [...] maja 2023 r. o odmowie uzupełnienia decyzji z dnia [...] kwietnia 2023 r. znak [...] zawierającego pod treścią sporządzony długopisem znak graficzny, niewyrażający nazwiska urzędnika organu pierwszej instancji, niespełniający funkcji identyfikacyjnej, który można poczytać jako nieczytelny podpis zwłaszcza w braku podania stanowiska służbowego, oraz bez wskazania upoważnienia udzielonego osobie, która sporządziła znak graficzny pod treścią pisma, a tym samym brak ważnego wydania postanowienia i braku rozpoczęcia biegu terminu do zaskarżenia przedmiotowej decyzji,
3) rażące naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i nałożenie na Skarżącą kary bez uwzględnienia okoliczności wyłączających charakter rzekomego naruszenia polegających na nie wzięciu pod uwagę celu przewozu i regulacji u.t.d., skoro prawa pasażera mają być chronione to odmowa przewozu na wskazanej trasie nastąpiłaby ze szkodą dla konsumenta,
4) naruszenie art. 6 ust. 5 u.t.d. poprzez błędną jego wykładnię stanowiącą, że przepis ten nie dopuszcza wykonania przewozu poza obszarem określonym w licencji, podczas gdy przepis ten w dwóch wypadkach - zdefiniowanych jako "wyjątki" - na przewóz taki pozwala, wprost stanowiąc, że korzystając z tych wyjątków przewóz można wykonać "poza" obszarem określonym w licencji pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymogów, których to weryfikacji zaniechały organy obu instancji.
Formułując powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Strony rozwinął podniesione zarzuty.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wniósł jednocześnie o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Pełnomocnik Strony nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy (k. 14 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Zdaniem Sądu, żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie, a zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2023 r., nie naruszają prawa.
Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu, stan faktyczny w sprawie został ustalony przez organy prawidłowo i zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.
Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja GITD z dnia [...] maja 2024 r., którą Organ utrzymał w mocy decyzję MWITD z dnia [...] kwietnia 2023 r. nakładającą na Stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z uwagi na wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji – lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Zatem spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozsądzenia czy na Skarżącą, która legitymowała się w dniu kontroli, tj. 19 stycznia 2023 r. licencją, której obszar świadczenia usług przewozu taksówką obejmował m.st. Warszawę, prawidłowo nałożono karę, za wykonywanie przewozu, którego początek i koniec odbywał się na terenie gminy G. M. było prawidłowe.
Zgodnie z art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Wymogi jakie należy spełnić aby uzyskać tę licencję, zostały wymienione w art. 6 ust. 1 u.t.d. Jak stanowi art. 6 ust. 4 u.t.d., licencja, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na określony obszar obejmujący:
1) gminę,
2) gminy sąsiadujące - po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia,
3) miasto stołeczne Warszawę.
Stosownie natomiast do art. 6 ust. 5 u.t.d., dopuszcza się wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru
Zasadą zatem jest wykonywanie transportu drogowego na obszarze określonym w licencji. Podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca taksówki jest obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie licencję (art. 87 ust. 4 u.t.d.).
Zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5 000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.).
Jak wynika z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy.
Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji podlega karze pieniężnej w wysokości 12 000 zł, na podstawie Ip. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.
Zgodnie natomiast z art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny sprawy ustalono przede wszystkim na podstawie protokołu kontroli, notatki urzędowej sporządzonej [...] stycznia 2023 r. przez funkcjonariusza Policji, dokumentacji fotograficznej, protokołu z przesłuchania świadka pasażera D. Z., wydruku zrzutu ekranu potwierdzenia złożenia zmówienia przewozu za pośrednictwem aplikacji Uber, paragonu, okazanego w trakcie kontroli drogowej wypisu nr [...] z licencji nr [...] udzielonej [...] marca 2020 r. Skarżącej przez Prezydenta m.st. Warszawy na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na obszarze m.st. warszawy, do której zgłoszono pojazd nr rej. [...]. Podstawę ustaleń organów stanowiło także: pismo z dnia 9 lutego 2023 r. Starostwa Powiatowego w P., informujące, że na dzień kontroli, tj. [...] stycznia 2023 r. Strona nie posiadała licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem, przeznaczonym do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą wydanych przez Starostę P.; pismo z dnia [...] kwietnia 2023 r. Urzędu Miejskiego w G. M. informujące, że na dzień kontroli Strona nie figurowała w rejestrze przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na terenie gminy G. M..
Ustalono na podstawie tych dowodów, że kierujący pojazdem marki [...] nr rej. [...], M. F. w dniu [...] stycznia 2023 r. wykonywał przewóz drogowy osób z C. D. - powiat grodziski na ul. [...] w G. M.. Pasażer przejazdu podpisał oświadczenie dotyczące zamówionego przejazdu i potwierdził powyższe ustalenia. Kierowca okazał do kontroli prawo jazdy, identyfikator kierowcy taxi oraz wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu taksówką z ważnością do dnia 23 marca 2035 r. wydanej przez Prezydenta m. st. Warszawy na obszar prowadzenia przewozów na terenie m. st. Warszawy. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli. Przesłuchany w charakterze świadka pasażer D. Z. potwierdził, iż zamówił w aplikacji Uber przejazd z C. D. – powiat grodziski na ul. [...] w G. M..
W ocenie Sądu ustalenia te uznać należy prawidłowe. Stan faktyczny został wystarczająco wyjaśniony dla ustalenia istoty sprawy. Ustalenia z kontroli zawarte zostały w protokole kontroli, który został podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń.
W tym miejscu Sąd dokonując oceny zgłoszonych wniosków dowodowych przez Skarżącą (dowodów z zeznań świadków oraz przesłuchania Strony) oraz podnoszonych zarzutów, dotyczących braku wydania postanowień dowodowych, należy wskazać, że ich przeprowadzenie było zbędne. W toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2023 r. sporządzony został protokół kontroli oraz protokół przesłuchania świadka – pasażera. Dokonując oceny tych dowodów, jak również uwzględniając logikę czynności kontrolnych przeprowadzonych przez uprawnione organy administracji publicznej na podstawie ustawy o transporcie drogowym, w odpowiedzi na stanowisko Strony skarżącej trzeba podnieść, że istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Jego walor, jako dowodu, wyraża się zaś w tym, że skoro jest on sporządzany podczas kontroli drogowej, to w relacji do okoliczności czasu i miejsca jej przeprowadzania siłą rzeczy umożliwia odzwierciedlenie w jego treści – i to niemal na bieżąco – nie dość, że przebiegu czynności kontrolnych to również, jeżeli nie przede wszystkim, stwierdzonych w trakcie tych czynności faktów, zdarzeń i okoliczności mających, czy też mogących mieć istotne znaczenie z punktu widzenia formułowanych na ich podstawie ocen oraz wniosków, a ponadto – co najistotniejsze – ich utrwalenie we wskazany sposób. Dlatego też właśnie protokół kontroli drogowej jest podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej (zob. np. wyroki NSA z dnia: 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 867/18; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1944/17). Zatem, zgłaszane przez Stronę dowody w istocie nie były władne obalić ustaleń dokonanych przez organy transportu drogowego.
Zdaniem Sądu organy administracji prawidłowo uznały, że stan faktyczny sprawy nie pozwala na zastosowanie art. 6 ust. 5 u.t.d. Przepis ten stanowi, że dopuszcza się wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. Wykładnia art. 6 ust. 5 u.t.d. była już wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który konsekwentnie podkreśla, że choć art. 6 ust. 5 u.t.d. przewiduje wyjątek od zasady wykonywania transportu drogowego taksówką na obszarze określonym w licencji - to jednak tylko w sytuacjach w przepisie tym określonych. Dopuszczalne jest zatem wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, jak i spoza tego obszaru na obszar objęty licencją - w drodze powrotnej przewozu wykonywanego poza obszar licencji, jak i w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. Nie ma natomiast możliwości świadczenia usług poza obszarem określonym w licencji. W każdym innym przypadku będzie bowiem miało miejsce świadczenie usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji (por. wyroki NSA: z 10 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2206/13; z 17 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 272/14 i sygn. akt II GSK 1156/14; z 10 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1260/14; z 22 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1874/14). Przesłanki zastosowania wyjątku z art. 6 ust. 5 u.t.d. powinny być interpretowane w sposób ścisły, przy uwzględnieniu wszystkich metod wykładni - językowej, systemowej i celowościowej. W powołanym orzecznictwie przyjmuje się w związku z tym, że ostatnie zdanie tego przepisu dotyczy sytuacji, w której pasażer złożył zamówienie spoza obszaru objętego licencją dla danego przewoźnika w celu przywiezienia tego pasażera spoza obszaru wskazanego w licencji na ten obszar. Nie jest zatem tak, że uprawniony z konkretnej licencji taksówkowej może przyjmować na terenie wskazanym w licencji zlecenia na wykonywanie przewozów na terenie nieobjętym licencją, jak również pojechać z terenu wskazanego w licencji na inny teren i przyjmować następne zlecenia na przewozy na jego obszarze, gdyż wykracza to poza uprawnienia wskazane w art. 6 ust. 4 u.t.d. i poza wyjątki z ust. 5 tego przepisu. Nie można zatem uznać, że przepis ten pozwala wykonywać przewóz poza obszarem określonym w licencji, pod tym tylko warunkiem, że w chwili przyjęcia zlecenia pojazd znajdował się na obszarze określonym w licencji (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1320/15). Materiał dowodowy zebrany przez organy administracji niewątpliwie wskazuje, że przewóz był realizowany wyłącznie na obszarze gminy G. M.. Tych ustaleń nie podważają twierdzenia Strony, że organy transportu drogowego nie ustaliły czy przejazd miał się zakończy na ul. [...] w G. M., czy też miał być kontynuowany w ramach edycji trasy.
W ocenie Sądu nie było takiej potrzeby, a Strona nie przedłożyła żadnych dowodów, które by potwierdziły jej twierdzenia. Wydruk z aplikacji Uber oraz zeznania pasażera jednoznacznie potwierdzają, że początek i koniec przewozu był realizowany wyłącznie na terenie gminy G. M.. Całokształt dowodów zebranych w sprawie, poddanych analizie we wzajemnej ich korelacji, jednoznacznie wskazuje na wykonywanie przez Skarżącą w dniu [...] stycznia 2023 r. przewozu pojazdem marki [...] o nr rej. [...] na obszarze gminy G. M., tj. poza obszarem określonym w licencji w sposób nie spełniający przesłanek wyjątku określonego w art. 6 ust. 5 u.t.d.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wskazać należy, że w myśl tego przepisu, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Treść tego uregulowania nie pozostawia wątpliwości, że za stwierdzone naruszenia odpowiada podmiot wykonujący przewozy chyba, że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.
Wymieniony przepis ma charakter wyjątkowy i podlega interpretacji ścieśniającej. Kwestie związane z okolicznościami wyłączającymi możliwość nałożenia kary administracyjnej były już przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego. W świetle tego orzecznictwa nie ulega wątpliwości, że okolicznościami, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych. Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest bowiem, w normujących tę sferę przepisach ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Powszechnie przyjmuje się, że przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. W wyroku z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2098/13, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że art. 92c ust. 1 u.t.d., jako wyjątek od zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy także za działania swoich kierowców nie tylko odnosi się do wyjątkowych sytuacji, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć, ale i dotyczy okoliczności, istnienia których organ bez wskazania strony nie zna. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest natomiast wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia. Przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego, m.in. przez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie w przypadku stwierdzenia naruszeń właściwych środków dyscyplinujących (por. także wyroki NSA: z 15 października 2015 r., II GSK 1990/14; z 12 marca 2015 r., II GSK 262/14; z 14 kwietnia 2016 r., II GSK 2527/14). Sam zaś fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności (por. wyrok NSA z 25 września 2014 r., II GSK 1027/13).
Stanowisko zawarte w powyższych wyrokach oraz przywołanym w nich orzecznictwie sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie w całości podziela.
Podsumowując, należy stwierdzić, że wykładnia przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., dokonana przez organy administracji jest prawidłowa. Zasadnie organy administracji uznały, że brak było podstaw do uznania, że w okolicznościach sprawy zachodzą podstawy do zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Na Skarżącej spoczywał ciężar wykazania, że dołożyła należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musiałby istnieć realnie, a nie tylko przypuszczenie, że kierowca organizował przejazd "na własną rękę". Nie ulega wątpliwości, że wskazane w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to pracownik przedsiębiorcy, działający w ramach powierzonych mu zadań, dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary. To Skarżąca, jako przewoźnik organizuje pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi ona również ryzyko związane z zatrudnieniem kierowców, którymi się posługuje prowadząc przedsiębiorstwo transportowe oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne, aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców, przeciwdziałając naruszeniom prawa.
Skarżąca nie wykazała wystąpienia okoliczności ujętych przepisem art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie byłby w stanie przewidzieć. Bez wątpienia w zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd na drodze, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże okoliczności tej nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu" czy "okoliczności, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć", bowiem obowiązkiem Skarżącej jako przewoźnika jest przeprowadzanie kontroli i organizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń. Podmiot wykonujący transport drogowy ponosi ryzyko osobowe, to znaczy obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru osób, którymi się posługuje do danego zadania i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek ich działań. To on zobowiązany jest do przeprowadzania bieżących kontroli, czy kierowcy przestrzegają przepisów i powinien w taki sposób organizować oraz nadzorować ich pracę, aby jednocześnie umożliwić sobie wypełnianie ciążących na nim obowiązków. Bez zastosowania realnego, bieżącego nadzoru nad wykonywaniem przewozów nie sposób wykazać, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Nie zasługuje również na uwzględnienie artykułowane naruszenie polegające na doręczeniu pełnomocnikowi Skarżącej postanowienia z dnia [...] maja 20203 r. o odmowie uzupełnienia decyzji z dnia [...] kwietnia 2023 r. zawierającego pod treścią sporządzony długopisem znak graficzny, niewyrażający nazwiska urzędnika organu pierwszej instancji, niespełniający funkcji identyfikacyjnej, który można poczytać jako nieczytelny podpis, a tym samym brak ważnego wydania postanowienia i braku rozpoczęcia biegu terminu do zaskarżenia przedmiotowej decyzji.
Odnosząc się do powyższego Sąd zauważa, że na przedmiotowym postanowieniu przystawiona jest pieczęć z podaniem stanowiska oraz imienia i nazwiska, tj.: "M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego K. C.". Jednocześnie w aktach administracyjnych sprawy – k. 43 – znajduje się powołanie z dniem 1 lipca 2016 r. K. C. na stanowisko M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Pod kwestionowanym postanowieniem został złożony podpis nieczytelny, niemniej jednak taka forma podpisu jest dopuszczalna i ważna.
Podsumowując Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również zarzucanego naruszenia przepisów prawa materialnego mającego mieć wpływ na wynik sprawy. Organy administracji dokładnie wyjaśniły stan faktyczny oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić trzeba, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. W niniejszej sprawie Skarżąca, negując twierdzenia organów, dowodów takich nie przedstawiła. Przy czym należy zauważyć, że zgłaszany dowód powinien być istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, a nie mającym na celu polemikę z innymi dowodami zebranymi przez organy. Zamierzonego celu Skarżącej nie mogły zatem przynieść zgłaszane wnioski dowodowe o ponowne przesłuchanie kierowcy i pasażera oraz Strony, na dowiedzenie innych wniosków niż wynikających z dowodów już przeprowadzonych na te same okoliczności. Nieuzasadnione są zatem wszystkie postawione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego. Organ odwoławczy nie naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że zasadnie organ administracji nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości określonej w 1.p. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. za naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.
Prawidłowo ustalając stan faktyczny sprawy organy transportu drogowego nie naruszyły także przepisów prawa materialnego pod postacią art. 6 ust. 5 i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Należy również wskazać, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek. Stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpatrzona w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sprawa w takim przypadku rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – art. 120 P.p.s.a.
Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .