VI SA/Wa 2237/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił kary pieniężne nałożone na wspólników spółki cywilnej za wykonywanie transportu drogowego bez licencji, stwierdzając naruszenie przepisów o maksymalnej wysokości kar.
Sąd administracyjny rozpatrzył skargi wspólników spółki cywilnej na kary pieniężne nałożone za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Organy administracji nałożyły kary po 8 000 zł na każdego wspólnika, uznając umowę o dzieło z kierowcą za niewystarczającą do uznania go za pracownika. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając, że suma kar nałożonych w jednej kontroli przekroczyła dopuszczalny limit 15 000 zł, co stanowi naruszenie art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym.
Sprawa dotyczyła kar pieniężnych nałożonych na wspólników spółki cywilnej "B." za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Kierowca kontrolowanego pojazdu okazał wypis zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne, jednak nie był zatrudniony na umowę o pracę, a jedynie na umowę o dzieło. Organy administracji, w tym Inspektor Transportu Drogowego, nałożyły na każdego ze wspólników kary po 8 000 zł, uznając, że nie spełniono warunku posiadania pracownika wykonującego transport. Skarżący argumentowali, że umowa o dzieło miała cechy umowy o pracę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając, że organy naruszyły przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczące maksymalnej wysokości kar pieniężnych. Sąd wskazał, że suma kar nałożonych w wyniku jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 15 000 zł. W tej sprawie nałożono łącznie 16 000 zł kar, co przekroczyło ten limit. Sąd podkreślił, że nawet jeśli wspólnicy spółki cywilnej są odrębnymi przedsiębiorcami, kary powinny być ograniczone do limitu wynikającego z jednej kontroli, a decyzja powinna być jedna, skierowana do wszystkich wspólników. Sąd jednocześnie podzielił stanowisko organów, że umowa o dzieło nie była umową o pracę, ale uznał, że naruszenie proceduralne dotyczące limitu kar jest wystarczające do uchylenia decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 15 000 zł. W przypadku spółki cywilnej, nawet jeśli kary są nakładane na poszczególnych wspólników, powinny być one ograniczone do tego limitu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy administracji naruszyły art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, nakładając łącznie 16 000 zł kar pieniężnych na wspólników spółki cywilnej w wyniku jednej kontroli drogowej. Praktyka wydawania odrębnych decyzji dla każdego wspólnika prowadzi do przekroczenia ustawowego limitu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.t.d. art. 92 § 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92 § 2
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 4 § 4
Ustawa o transporcie drogowym
Pomocnicze
u.t.d. art. 13 § 1
Ustawa o transporcie drogowym
k.p.a. art. 42 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.d.g. art. 4 § 2
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
k.c. art. 864
Kodeks cywilny
k.p. art. 22 § 1
Kodeks pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekroczenie przez organy administracji limitu sumy kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli drogowej (art. 92 ust. 2 u.t.d.). Naruszenie zasady solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej i wydawanie odrębnych decyzji dla każdego z nich, co prowadzi do obejścia limitu kar.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżących, że umowa o dzieło z kierowcą była w rzeczywistości umową o pracę.
Godne uwagi sformułowania
suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 15.000 złotych taka praktyka działania organów transportu drogowego w konsekwencji prowadzi do naruszenia art. 92 ust. 2 u.t.d. solidarna odpowiedzialność wspólników dotyczy również odpowiedzialności za zobowiązania publicznoprawne nie można zgodzić się z argumentami przytoczonymi w odwołaniu od decyzji, zgodnie z którymi zawarta umowa jest w rzeczywistości umową o pracę
Skład orzekający
Ewa Frąckiewicz
przewodniczący
Pamela Kuraś-Dębecka
sprawozdawca
Urszula Wilk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności i kar pieniężnych w spółkach cywilnych w kontekście przepisów o transporcie drogowym, w szczególności dotyczące limitów kar i solidarnej odpowiedzialności wspólników."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki cywilnej i kar pieniężnych w transporcie drogowym. Interpretacja przepisów o limitach kar może mieć zastosowanie do innych rodzajów kontroli i kar administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą naruszyć przepisy proceduralne, prowadząc do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie racja mogłaby być po ich stronie. Podkreśla znaczenie limitów kar i solidarnej odpowiedzialności w spółkach cywilnych.
“Przekroczyłeś limit kar? Sąd administracyjny uchyla decyzję!”
Dane finansowe
WPS: 16 000 PLN
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 2237/10 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2011-03-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2010-10-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Frąckiewicz /przewodniczący/ Pamela Kuraś-Dębecka /sprawozdawca/ Urszula Wilk Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane II GSK 1376/11 - Wyrok NSA z 2012-03-29 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088 art. 92 ust. 1 i ust. 2; art. 4 pkt 4; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity. Dz.U. 2007 nr 125 poz 874 art. 13 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 42 par 1; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2010 nr 220 poz 1447 art. 4 ust. 2 Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2011 r. sprawy ze skarg W. K. i M. H. na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie kar pieniężnych 1. uchyla zaskarżone decyzje i utrzymane nimi w mocy decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Uzasadnienie Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] września 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) utrzymał w mocy decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) z dnia [...] maja 2010 r. nakładające na W. K. wspólnika spółki cywilnej "B." s.c. w N. (skarżący) oraz M. H. wspólnika spółki cywilnej "B." s.c. w N. (skarżący) kary pieniężne w wysokości po 8 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. Do wydania zaskarżonych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] listopada 2009 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości W. przeprowadzono kontrolę pojazdu marki S. o nr rej. [...] wraz z naczepą marki S. o nr rej. [...]. Pojazdem kierował A. B. Kierowca okazał do kontroli wypis zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne nr [...] wydanego spółce cywilnej "B." M. H. i W. K. Kierowca , przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że jest zatrudniony na podstawie umowy zlecenia w firmie "K.", natomiast z firmą "B." nie łączy go żadna umowa. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole nr [...]. W dniu [...] listopada 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił wspólników M. H. i W. K. o wszczęciu postępowania z urzędu. Skarżący wyjaśnili, że pojazd wraz z naczepą zostały wypożyczone od M. K. właściciela firmy "K.". Jednocześnie w toku postępowania skarżący przedstawili organowi kserokopię umowy o dzieło zawartej przez nich z kierowcą A. B. w dniu [...] listopada 2009 r. Decyzjami z dnia [...] maja 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżących kary pieniężne w wysokości po 8.000 złotych. Podstawę prawną tych decyzji stanowiły przepisy art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4, ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088), lp. 1.1. załącznika o ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniach decyzji WITD stwierdził, że skoro kontrolowany kierowca nie był pracownikiem skarżących bowiem przedstawiona umowa nie była umową o pracę, zatem nie został spełniony warunek określony w art. 4 pkt a u.t.d. W odwołaniach od tych decyzji skarżący podnosili, iż umowa o dzieło zawarta przez spółkę z kierowcą A. B. wykazywała cechy umowy o pracę i za taką należy ją uznawać. Wskazywali też, iż na podstawie zawartej umowy pracownik jest zobowiązany do osobistego wykonywania pracy w sposób ciągły, gdyż podczas braku pracy kierowca był do dyspozycji pracodawcy i czekał na następny kurs. Nadto pracownik był podporządkowany pracodawcy, który mógł mu wydawać polecenia co do czasu, miejsca i sposobu świadczenia pracy. Poza tym pracownik otrzymywał wynagrodzenie, którego nie mógł się zrzec na rzecz innej osoby i wykonywał pracę samochodem pracodawcy. Skarżący wskazywali, że ponosili jako pracodawca ryzyko niewykonania pracy. Na prośbę kierowcy spółka w zgodnym oświadczeniu woli uznała istnienie stosunku pracy między spółką a kierowcą. GITD stwierdził, że odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Przytaczając w uzasadnieniach decyzji treść art. 87 ust. 1, 2 i 3 u.t.d. oraz art. 4 pkt 3 i 4 u.t.d. organ odwoławczy podzielił pogląd WITD , że termin "pracownik" został zdefiniowany w art. 2 kodeksu pracy, stosownie do którego "pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę". W ocenie organu bezspornym było, iż kierowca w świetle tego przepisu nie może być uznany za pracownika strony, jako że na dzień kontroli łączyła kierowcę ze stroną umowa cywilnoprawna - umowa o dzieło. Powołując się na orzecznictwo stwierdził, że skoro ustawodawca nie zdefiniował pojęcia pracownika na gruncie ustawy o transporcie drogowym, zatem zasadne jest odwołanie się do legalnej definicji pojęcia pracownika sformułowanej w kodeksie pracy. Zdaniem GITD z treści umowy o dzieło zawartej z kierowcą wynika jednoznacznie, iż należy ją traktować jako umowę cywilnoprawną, do której nie znajdują zastosowania przepisy kodeksu pracy. Strony zawarły umowę w dniu [...] listopada 2009 r. na wykonywanie przez kierowcę usługi kierowania pojazdem na trasie Z.-B.-Z. w dniach [...] i [...] listopada 2009 r. Z postanowień umowy wynika, iż za nienależyte lub nieterminowe wykonanie dzieła to wykonawca, a więc kierowca ponosi odpowiedzialność w ten sposób, iż skarżący (zamawiający) mogą odmówić zapłaty całości lub części umówionej kwoty. Na kierowcy spoczywa również obowiązek pokrycia strat w związku z niewykonaniem dzieła. W ocenie organu odwoławczego powyższe elementy przedmiotowej umowy wskazują, iż należy ją uznać za umowę cywilnoprawną. Organ odwoławczy zauważył, iż punkt 7 postanowień ogólnych umowy zawiera odniesienie do przepisów kodeksu cywilnego w zakresie nieuregulowanym zawartą umową. Nadto punkt 8 umowy zawiera zastrzeżenia o niepodleganiu przez wykonawcę pod ubezpieczenie społeczne z tytułu wykonywania umowy oraz niezaliczeniu okresu wykonywania usługi określonej umową do stażu pracy; wykonawca nie uzyskuje także uprawnień emerytalno - rentowych. Z tych względów , zdaniem organu, nie można zgodzić się z argumentami przytoczonymi w odwołaniu od decyzji, zgodnie z którymi zawarta umowa jest w rzeczywistości umową o pracę zawartą na zasadach określonych w Kodeksie pracy. W konsekwencji GITD stwierdził, iż skarżący nie dopełnili warunku określonego art. 4 pkt 4 a u.t.d. ponieważ kierowca nie był na dzień kontroli drogowej pracownikiem strony. Według art. 4 pkt 3 a u.t.d. transportem drogowym jest również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. Ponadto organ wskazał, że przedsiębiorcy M. H. i W. K nie zostali na dzień [...] marca 2010 r. zarejestrowani w bazie Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego. Natomiast na podstawie pisma ze Starostwa Powiatowego w N. z dnia [...] stycznia i [...] lutego 2010 r. ustalono, że wspólnikom zarówno łącznie, jak i indywidualnie nie udzielono licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. W skargach do Sądu skarżący W. K. i M. H. wnieśli o uchylenie kary wskazując, że umowa o dzieło zawarta z kierowcą wykazuje ewidentne cechy umowy o pracę i za taką należy ją w tym konkretnym przypadku uznać. Charakter pracy wykonywanej przez kierowcę spełnia wszystkie warunki określone dla umowy o prace wynikające z art. 22 § 1 k.p. mianowicie: - pracownik zobowiązany został do osobistego wykonania pracy kierowcy w sposób ciągły, podczas braku pracy kierowcy był do dyspozycji pracodawcy i czekał na kolejny kurs, - pracownik otrzymał za swoją pracę wynagrodzenie, którego nie mógł się zrzec ani przenieść na inna osobę, - pracownik wykonywał pracę kierowcy samochodem pracodawcy, - pracodawca ponosił całkowite ryzyko niewykonania pracy, bądź nieprawidłowego jej wykonania, obejmujące ryzyko techniczne, osobowe, gospodarcze. Skarżący wskazali, że spółka dokonała zgłoszenia do ZUS kierowcy jako pracownika i odprowadziła należne składki na ubezpieczenia społeczne oraz podatek z tytułu zawartej umowy o pracę. Na rozprawie w dniu 4 marca 2011 r. sprawy sygn. akt VI SA/Wa 2237/10 i VI SA/Wa 2239/10 dotyczące skarg W, K. i M. H. zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia w oparciu o art. 111 § 2 p.p.s.a W odpowiedziach na skargi Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skarg jako niezasadnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Badając sprawę w powyższym zakresie Sąd uznał, że skargi są uzasadnione, aczkolwiek nie z przyczyn w nich wskazanych. Przede wszystkim Sąd stwierdził, że wadliwe działanie organów administracyjnych transportu drogowego polegało na tym, iż ustalenia jednej kontroli stały się podstawą wszczęcia dwóch spraw administracyjnych w stosunku do każdego z osobna wspólnika spółki cywilnej "B.". W ocenie Sądu taka praktyka działania organów transportu drogowego w konsekwencji prowadzi do naruszenia art. 92 ust. 2 u.t.d. Stosownie do tego przepisu suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty: 1)15.000 złotych - w odniesieniu do kontroli drogowej; 2) 30.000 złotych - w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie. Niewątpliwie w dniu [...] sierpnia 2009 r. doszło do kontroli drogowej na drodze krajowej nr [...] w miejscowości W. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] i stały się podstawą do nałożenia na skarżących kar pieniężnych w wysokości po 8. 000 zł za brak licencji. W sumie zatem w oparciu o kontrolę z [...] listopada 2009 r. wymierzono karę pieniężną w kwocie 16.000 zł. Tym samym górna granica kary określona w art. 92 ust. 2 pkt 1) u.t.d. została przekroczona. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż unormowania art. 92 ust. 1 i 2 u.t.d. wynika, że przedmiotem sprawy administracyjnej jest nałożenie kary pieniężnej za wszystkie naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli. Niezależnie od stwierdzonej liczby naruszonych przepisów będzie to jedna sprawa administracyjna załatwiana jedną decyzją administracyjną określającą karę pieniężną, na którą będą się składać kary za poszczególne naruszenia. Za przyjęciem takiej wykładni omawianego przepisu przemawia także art. 92 ust. 2 u.t.d., który ogranicza sumę kar pieniężnych nakładanych podczas jednej kontroli. Zważywszy, że ustawodawca nie przewidział żadnego trybu ustalania "łącznej kary pieniężnej", to przy założeniu wielości spraw administracyjnych załatwianych odrębnymi decyzjami przestrzeganie zakazu przekroczenia określonej w art. 92 ust. 2 u.t.d. sumy kar pieniężnych byłoby w praktyce niemożliwe. (por. wyroki NSA z 11 kwietnia 2008 r. II GSK 29/08, z 30 czerwca 2009 r. II GSK 1049/08, z 14 lipca 2009 r. , II GSK 1091/08). Zdaniem Sądu tę regułę należy zastosować odpowiednio do wspólników spółki cywilnej, pomimo iż wspólnicy spółki cywilnej jako osoby fizyczne w myśl art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.-dalej ustawa o s.dz.g.) są traktowani jako oddzielni przedsiębiorcy w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Fakt, ze wspólnicy spółki cywilnej są oddzielnymi przedsiębiorcami nie oznacza jednak, że, tak jak to błędnie przyjął WITD, należało wydać tyle decyzji administracyjnych ilu jest wspólników w spółce. Takie rozumienie odpowiedzialności administracyjnej wspólników spółki cywilnej narusza art. 92 ust. 2 u.t.d. Ponadto stosownie do art. 864 k.c. za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie. Nie ulega też wątpliwości, że solidarna odpowiedzialność wspólników dotyczy również odpowiedzialności za zobowiązania publicznoprawne. Natomiast uznanie stanowiska organów za prawidłowe prowadziłoby do utrwalenia błędnej praktyki, w myśl której ilość decyzji, a co zatem idzie ilość nałożonych kar pieniężnych w ramach jednej kontroli (drogowej , przedsiębiorstwa) odpowiadałaby liczbie wspólników w spółce cywilnej. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż pojęcie "zobowiązania spółki" stanowi pewne uproszczenie i obejmuje te wszystkie zobowiązania, których podmiotami są łącznie wszyscy wspólnicy i które powstały po ich stronie na skutek tego, że są wspólnikami spółki cywilnej. ...Do zobowiązań spółki należy również zaliczyć takie, które powstają po stronie wspólników na mocy regulacji publicznoprawnych (z tytułu podatków czy ubezpieczenia społecznego); tak J. Gudowski (w:) G. Bieniek, Komentarz, t. II, 2006, s. 689; J. Jezioro (w:) E. Gniewek, Komentarz, 2006, s. 1303; B. Łubkowski (w:) Komentarz, t. II, 1972, s. 1698; K. Pietrzykowski (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, 2004, s. 564; na temat rodzajów zobowiązań spółki cywilnej zob. także A. Herbet, Spółka..., s. 376 i n. Zasada solidarnej odpowiedzialności wspólników ma przy tym zastosowanie, o ile przepisy szczególne, dotyczące danego rodzaju zobowiązań, nie stanowią inaczej . W szczególności odpowiedzialność za zaległości podatkowe reguluje art. 115 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (por. Pawlik Zdzisław, Janiak Andrzej, Kidyba Andrzej, Kopaczyńska-Pieczniak Katarzyna, Kozieł Grzegorz, Niezbecka Elżbieta, Sokołowski Tomasz, Komentarz do kodeksu cywilnego (Dz.U.64.16.93), [w:] Z. Gawlik, A. Janiak, A. Kidyba, K. Kopaczyńska-Pieczniak, G. Kozieł, E. Niezbecka, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna, LEX, 2010). Na użytek rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że cytowany przepis art. 864 k.c. posługuje się także pojęciem " spółki". Ponadto przepisy ustawy o transporcie drogowym nie wyłączają solidarnej odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że nałożenie kary pieniężnej w trybie art. 92 ust. 1 u.t.d. dotyczy tego, " kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów:.." W przypadku, gdy w praktyce na skutek jednej kontroli (drogowej lub przedsiębiorstwa)i okazuje się, iż przewóz drogowy jest wykonywany jest w istocie nie przez spółkę cywilną lecz przez jej wspólników, kara ta powinna być podlegać ograniczeniom wynikającym z art. 92 ust. 2 u.t.d. niezależnie od liczby poszczególnych naruszeń, których dopuścili się wspólnicy i które to naruszenia powinny być określone w jednej decyzji administracyjnej. Oddzielnego omówienia wymaga natomiast kwestia braku licencji posiadanej przez każdego ze wspólników. Tego zagadnienia dotyczyła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r., II GPS 5/08, w myśl której w spółce cywilnej, w której tylko jeden ze wspólników posiada licencję na wykonywanie transportu drogowego, świadczenie tych usług przez inną osobę niż licencjobiorca oznacza przeniesienie uprawnień wynikających z licencji na osobę trzecią z naruszeniem art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.). W uzasadnieniu tej uchwały wyjaśniono m.in., że licencja na prowadzenie transportu drogowego udzielona jednemu ze wspólników nie jest składnikiem wspólnego majątku spółki ani też przedsiębiorstwa wchodzącego w skład tego majątku. Nie może więc być wykorzystywana przez wspólników nielegitymujących się uprawnieniami z licencji bez przeniesienia tych uprawnień. Ponadto NSA wskazał , że uzyskane w sferze stosunków publicznoprawnych uprawnienie do wykonywania transportu drogowego nie ma charakteru majątkowego i nie może być przedmiotem wkładu. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać , że skoro obowiązek posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego obejmuje każdego ze wspólników spółki cywilnej indywidualnie, zaś w wyniku kontroli ( drogowej bądź przedsiębiorstwa) ustalono brak takich licencji, zatem w drodze wyjątku dopuszczalne jest nałożenie na każdego ze wspólników spółki kary po 8.000 zł zgodnie z art. 92 ust. 1 u.t.d. w związku z lp. 1.1 załącznika do u.t.d. Jednakże stosownie do opisanej wyżej zasady przyjętej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym tego rodzaju naruszenia prawa muszą być wymienione w decyzji, natomiast wymierzona kara pieniężna nie może ostatecznie przekroczyć kwot określonych w art. 92 ust. 2 u.t.d. W konsekwencji organ powinien w ramach jednej kontroli (drogowej lub przedsiębiorstwa) wydać jedną decyzję administracyjną, której adresatami będą wymienieni z imienia i nazwiska wspólnicy spółki cywilnej. Innym stricte procesowym zagadnieniem jest natomiast sposób doręczania takiej decyzji administracyjnej opiewającej na wymienionych z imienia i nazwiska wspólników tworzących spółkę cywilną. W orzecznictwie i literaturze problem ten był przedmiotem szczegółowej analizy. Wskazywano, że na gruncie prawa cywilnego spółka cywilna nie jest podmiotem prawnym odrębnym od wspólników, lecz tylko wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym łączącym wspólników. Spółka prawa cywilnego nie ma osobowości prawnej, ani zdolności prawnej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej (por. uchwała 7 sędziów SN z 31 marca 1993 r., III CZP 176/92, OSNCP z 1993 r. Nr 10, poz. 171; uchwała 7 sędziów SN z 26 stycznia 1996 r., III CZP 111/95, OSNCP z 1996 r. Nr 5, poz. 63; wyrok SN z 28 października 2003 r., I CK 201/02, Lex 151608). Nie można pominąć, że sytuacja spółki cywilnej w sprawach gospodarczych z dziedziny transportu drogowego wynika m.in. z art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy o s.dz.g. W rozumieniu ustawy o s.dz.g. przedsiębiorcą nie jest spółka cywilna, lecz poszczególni jej wspólnicy, co dotyczy także spraw z dziedziny transportu drogowego. W konsekwencji spółki cywilne nie mają zdolności sądowej w postępowaniu administracyjnym i sądowoadmnistracyjnym. Ponieważ przedsiębiorcami, zgodnie z ustawą o s.dz.g. są wspólnicy spółki cywilnej, to oni jako przedsiębiorcy, związani umową spółki cywilnej, mogą występować jako strona postępowania administracyjnego, a następnie jako strona postępowania sądowego. Pogląd powyższy utrwalony jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 29 listopada 2005 r., I OSK 106/06; wyrok NSA z 28 marca 2008 r., II GSK 5/08; wyrok NSA z 15 maja 2008 r., II GSK 115/08; wyrok NSA z 10 października 2008 r. , II GSK 366/08). Oznacza to m.in., że wszelką korespondencję w sprawie administracyjnej dotyczącej wspólników spółki cywilnej należy doręczać każdemu ze wspólników osobiście stosownie do art. 42 § 1 k.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd uznał, że brak jest uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do ich uwzględnienia. Sąd podzielił stanowisko organu, zgodnie z którym przedstawiona przez strony umowa o dzieło nie może być uznana za umowę o pracę w rozumieniu art. 4 pkt 4 u.t.d., a co za tym idzie także z punktu widzenia przepisów kodeksu pracy. Wbrew twierdzeniom skarżących przedstawiona umowa z dnia [...] listopada 2009 r., nazwana umową o dzieło, zawarta z kierowcą A. B. jest umową cywilną. Świadczy o tym nie tylko treść umowy np. punkt 7 zawierający odniesienie do przepisów k.c., punkt 8 umowy dotyczący kwestii niepodlegania przez wykonawcę pod ubezpieczenie społeczne, lecz także zeznania samego kierowcy. W trakcie kontroli drogowej świadek ten przyznał, iż jest nie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w firmie "B.". W tej sytuacji wyjaśnienia skarżących dotyczące zawarcia z kierowcą umowy o pracę nie mogły być uznane przez organ za całkowicie wiarygodne. Nie przedstawiono też innych dowodów mogących potwierdzać istnienie umowy o pracę zawartej z kierowcą kontrolowanego pojazdu. Rozpatrując sprawę ponownie organy transportu drogowego wezmą pod uwagę powyższe okoliczności i podejmą stosowne działania mające na celu ograniczenie nałożonej kary pieniężnej stosownie do art. 92 ust. 2 u.t.d. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a orzekł jak w sentencji. Stosownie do art. 152 p.p.s.a. uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI