VI SA/Wa 2144/20

VI SA/Wa 2144/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska /przewodniczący/
Danuta Szydłowska
Dorota Pawłowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 1400/21 - Postanowienie NSA z 2024-10-15
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 18
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej ,,Organ", ,,GITD") z [...] lipca 2020r. nr [...]uchylająca w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej także ,,Organ I instancji", ,, [...] WITD") z [...] sierpnia 2019r. nr [...] o nałożeniu na [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej także ,,Skarżąca", ,,Strona". ,,Spółka") kary pieniężnej w wysokości 8800 zł. i nakładająca na Stronę karę pieniężną w wysokości 8000 zł. za wykonanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140, dalej ,,utd") z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b utd tj. za popełnienie naruszenia z lp.2.11 załącznika nr 3 do utd.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] kwietnia 2019 r. w [...] miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Pojazdem kierował P. D. Kierowca okazał w trakcie kontroli potwierdzoną kopię wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej Stronie. Usługa przewozu została udokumentowana fakturą nr [...] wystawioną przez [...][...] w imieniu [...] sp. z o.o.
Podczas kontroli przesłuchano kierowcę w charakterze świadka. Z zeznań P. D. wynikało, że wykonywał przewóz osób z ulicy [...] na ulicę [...] w [...] pojazdem należącym do Strony, za co otrzyma wynagrodzenie albowiem zawarł z nią umowę zlecenia. Świadek zeznał, że usługa została zamówiona przez aplikację [...]. Pasażerowie uiszczają w takim przypadku opłatę za przejazd z wykorzystaniem tej aplikacji. Świadek nadto oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej.
Kontrolujący przesłuchali także, w charakterze świadka, pasażera S. K... Z jego zeznań wynikało, że zamówił usługę za pomocą aplikacji [...] i nie zawierał przed wykonaniem usługi żadnej umowy z kierowcą ani innym podmiotem. Za przewóz wykonany z ulicy [...] na ulicę [...] w [...] pasażer zapłacił poprzez aplikację [...] kwotę 10,60 zł. Świadek zeznał, że nie wnosił żadnej opłaty przed rozpoczęciem przewozu.
W związku z poczynionymi w toku kontroli ustaleniami przyjęto, że wykonywanie transportu drogowego nastąpiło bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji tj. naruszenie z lp. 1.1. załącznika nr 3 do utd.
Przewóz wykonywany był samochodem osobowym zarejestrowanym na 5 osób, dlatego stwierdzono również wykonywanie usługi przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd tj. lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r.
Pismem z dnia [...] maja 2019 r. [...] WITD zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszeń stwierdzonych protokołem kontroli.
Następnie, pismem z [...] czerwca 2019 r. [...] WITD zawiadomił Stronę o zmianie kwalifikacji stwierdzonego naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji tj. lp. 1.1. załącznika nr 3 do utd na naruszenie polegające na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 utd, w wymaganym terminie - za każdą zmianę - tj. lp. 1.5. załącznika nr 3 do utd. Organ I instancji na podstawie danych z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (dalej ,,KRS") ustalił, że w dniu [...] lutego 2019 r. w rejestrze przedsiębiorców KRS dokonano zmiany siedziby i adresu [...]sp. z o.o. (poprzednią siedzibę w [...], ul. [...],[...], zmieniono na [...],[...]). Na podstawie informacji uzyskanej z Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta [...] oraz Urzędu [...] ustalono także, że na dzień kontroli Skarżąca posiadała ważną licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, a także że w dniu [...] kwietnia 2019 r. wystąpiła do Urzędu [...] o zmianę ww. licencji z powodu zmiany siedziby i w dniu [...] maja 2019 r. Prezydent [...] udzielił przedsiębiorcy licencji nr [...] (w trybie zmiany licencji) w związku ze zmianą siedziby firmy. Z uwagi na powyższe okoliczności, Organ I instancji stwierdził, że pomiędzy zmianą siedziby i adresu przedsiębiorstwa dokonaną w KRS a zgłoszeniem zmiany do licencji w postaci zmiany adresu upłynął wymagany 28-dniowy termin. Jednocześnie [...] WITD pouczył Stronę o prawie do złożenia wyjaśnień i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Ww. zawiadomienie zostało doręczone pełnomocnikowi Strony i pozostało bez odpowiedzi.
Na mocy decyzji I instancji na Stronę nałożona została kara pieniężna w kwocie 8.800 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:
1) niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 utd, w wymaganym terminie - za każdą zmianę;
2) wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.
Od powyższej decyzji Strona wniosła odwołanie, zaskarżając decyzję w całości.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ, w odwołaniu do ustalonych w toku kontroli okoliczności faktycznych wskazał, że bezspornym jest, że wykonawcą przewozu w dniu kontroli była Strona a nie kierujący pojazdem. Powyższe wynika z treści faktury wystawionej przez [...]w imieniu Skarżącej oraz z zeznań kierowcy przesłuchanego w charakterze świadka, który oświadczył, że jest zatrudniony w Spółce na podstawie umowy zlecenia i od Strony otrzymuje wynagrodzenie za przewozy zrealizowane samochodem należącym do Spółki.
Organ podkreślił także, że nie budzi wątpliwości, że kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem przewozów określonych w art. 18 ust. 4b utd. Bezsprzeczne jest, że kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza protokół kontroli. Nadto nie zostały zrealizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.
W omawianym przypadku przewóz został zamówiony bowiem za pośrednictwem aplikacji [...], co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej w smartfonie, odbywa się poza lokalem przedsiębiorstwa. Nadto opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana kwota stanowi jedynie kwotę orientacyjną, która po zakończeniu przewozu może ulec zmianie. Dlatego też na Stronę należy nałożyć karę pieniężną za popełnienie naruszenia z lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd.
Organ nadto podkreślił, że Strona posiadała uprawnienie w zakresie transportu drogowego osób wynikające z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, do której Strona nie zgłosiła w terminie zmiany danych, dotyczących adresu siedziby. Stosownie zaś do art. 14 ust. 1 pkt 1 utd przewoźnik drogowy, czyli przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego (art. 4 pkt 15 utd), jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
W omawianym przypadku Organ ustalił, na podstawie danych zawartych w KRS, że Strona dokonała zmiany adresu siedziby [...] lutego 2019 r. Spółka wystąpiła z wnioskiem o zmianę licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym w zakresie adresu siedziby z dniem [...] kwietnia 2019 r. Zmiana została zgłoszona do Urzędu [...]. Udzielenie Stronie nowej licencji nr [...] w trybie zmiany licencji nr [...] nastąpiło [...] maja 2019 r. Należy stwierdzić, że od [...] lutego 2019 r. (data zmiany adresu siedziby) do dnia zgłoszenia zmiany do licencji (10 kwietnia 2019 r.) upłynęły 62 dni. Bezspornym jest zatem, jak stwierdził GITD, że Strona nie dopełniła obowiązku zgłoszenia zmiany danych do licencji w terminie. Jednakowoż niezasadne było, w ocenie Organu, nałożenie na Spółkę kary pieniężnej z tego tytułu w sytuacji, gdy podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego były wyniki kontroli drogowej. Jak zaś zauważył Organ, kontrola drogowa obejmuje swoim zakresem ocenę prawidłowości wykonywania kontrolowanego zadania przewozowego. Wyjątkiem od powyższej zasady jest wyłącznie kontrola czasu pracy kierowcy. Stan faktyczny sprzed kontroli drogowej może być przedmiotem kontroli w siedzibie przedsiębiorcy.
Wobec powyższego GITD stwierdził, że Organ I instancji nieprawidłowo nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 800 zł. z tytułu popełnienia naruszenia z lp. 1.5 załącznika nr 3 do utd. Z tego też względu Organ uchylił decyzję I instancji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r. poz. 256 ze zm. dalej ,,Kpa") i orzekając co do istoty nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 8000 zł. za wykonanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b utd.
Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję w części w jakiej została na nią nałożona kara pieniężna w wysokości 8 000 zł. (pkt 2 zaskarżonej decyzji) i zarzucając GITD, że naruszył:
1. przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a-b utd w związku z I.p. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], wykonanie tego przejazdu przez kierowcę P. D., nie zaś przez Skarżącą (bądź jej pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na Skarżącą kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez Skarżącą, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd;
2. przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4b pkt 1 lit c utd poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd Skarżącej był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...]
3. przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust 1 i ust. 6 w związku z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w związku z art. 4 pkt 6a utd poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącą;
4. art. 7 i art. 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie:
-czy wykonywane przez kierowcę czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu Skarżącej;
- w jaki sposób doszło do skojarzenia kierowcy z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
- że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącej, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
5. przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Organu I instancji;
6. art. 107 § 3 Kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącą w odwołaniu od decyzji Organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji [...];
7. art. 8 Kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że zaskarżona decyzja nie wskazuje w żaden sposób, z jakich powodów za przejazd wykonany przez kierowcę odpowiedzialność ma ponosić Skarżąca. Brak jest podstaw do uznania, że to Strona podejmowała i wykonywała działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób w dniu [...] kwietnia 2019 roku.
Wykonywanie krajowego transportu krajowego zakłada świadczenie odpłatnie usługi przewozu osób lub rzeczy w ramach wykonywania działalności gospodarczej. W tym kontekście należy skonstatować, że Organ wydając zaskarżoną decyzję nie tylko nie ustalił czy formalnie Skarżąca posiada status przedsiębiorcy, ale również nie wykazał, aby czynności przez nią wykonywane (stwierdzone w toku kontroli) posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej.
Skarżąca podkreśliła, że nie otrzymała wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem Strony możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera przez platformę internetową o nazwie [...]. Dzięki tej aplikacji możliwe jest skojarzenie kierowcy, który jedzie na określonej trasie z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Co ważne zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej Bolt (nie zaś na rzecz kierowcy) za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy.
Strona zakwestionowała także to, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. wykonywała transport drogowy oraz przewóz okazjonalny. Ponadto Spółka podkreśliła, że jeżeli już Organ uznał, że doszło do wykonania krajowego transportu drogowego w rozumieniu ustawy, to podmiotem wykonującym transport, a więc naruszającym przepisy ustawy z pewnością nie był adresat decyzji.
Zdaniem Skarżącej Organ wydając zaskarżoną decyzję nie wykorzystał zatem wszystkich możliwości dowodowych w sprawie i nie ustalił w sposób należyty stanu faktycznego. Strona podniosła, że nie wykonywała przewozu okazjonalnego. Immanentną cechą tego rodzaju przewozu jest okoliczność, że przewóz grupy pasażerów następuję z inicjatywy kierującego lub pasażera. W okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że to nie Skarżąca zainicjowała przejazd. Przewóz ten był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów. Zjawisko to jest zbliżone do tzw. carsharingu (carpoolingu), natomiast z pewnością nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji jest nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej za dokonanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b utd.
Przewóz okazjonalny, zgodnie z art. 4 pkt 11 utd to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
W sprawie niewątpliwe jest, że przewóz, o którym mowa w zaskarżonej decyzji nie stanowił publicznego przewozu osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami (tj. przewozu regularnego określonego w art. 4 pkt 7 utd), niepublicznego przewozu regularnego określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (tj. przewozu regularnego specjalnego określonego w art. 4 pkt 9 utd) ani też wielokrotnego przewozu zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu warunków określonych w art. 4 pkt 10 utd (tj. przewozu wahadłowego).
Należy także mieć na uwadze, że stosownie do art. 5 ust 1 utd podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2 utd, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE.
W oparciu o wspominany art. 5b ust. 1 utd trzeba zauważyć, że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Wyróżniamy trzy rodzaje takiej licencji w zakresie przewozu osób, w zależności od tego czy przewóz będzie dokonywany samochodem osobowym (art. 5b ust. 1 pkt 1 utd), pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (art. 5b ust.1 pkt 2 utd) czy też taksówką (art. 5b ust. 1 pkt 3 utd).
Na podstawie art. 18 ust. 4a utd, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Przewozu okazjonalnego dokonywanego tego rodzaju pojazdem samochodowym w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób dotyczy zatem licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 2 utd.
Natomiast, w świetle art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi, niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a tego artykułu i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Przewozu okazjonalnego dokonywanego na tej podstawie w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym dotyczy zatem licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 utd.
Reasumując dopuszczalny byłby przewóz okazjonalny, o którym mowa w art. 18 ust 4b utd w sytuacji gdyby przedsiębiorca legitymował się licencją na przewóz samochodem osobowym a nadto spełnione byłyby wszystkie, wskazane powyżej przesłanki dopuszczalności takiego przewozu w odniesieniu do samochodu osobowego niespełniającego kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a i będącego wyłączną jego własnością lub stanowiącego przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Zdaniem Sądu, Organ dokonał prawidłowej wykładni ww. przepisów prawa i zasadnie zastosował je do niewadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy. Należy bowiem zgodzić się ze stanowiskiem, że sporny w niniejszej sprawie przewóz stanowił przewóz okazjonalny albowiem nie może być uznany za przewóz regularny, przewóz regularny specjalny czy przewóz wahadłowy.
Z materiału dowodowego zgromadzonego na potrzeby mającego w sprawie zapaść rozstrzygnięcia wynika, że Skarżąca posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, a zatem licencję, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 utd.
Z okoliczności stanu faktycznego ustalonego przez Organy w sposób wyczerpujący wynika także, że przewóz został wykonany w celach zarobkowych Skarżącej. W jej imieniu i na jej rzecz usługę przewozu wykonywał bowiem kierowca. Za przewóz została uiszczona przez pasażera opłata w wysokości 10,60 zł. Zamówienie zaś wykonania przedmiotowej usługi transportu nastąpiło z wykorzystaniem aplikacji [...].
Usługa została zatem wykonana na rzecz i w imieniu Skarżącej, co wynika z zeznań świadka (kierowcy) oraz pasażera oraz faktury wystawionej w imieniu Strony, a i w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą.
Trzeba jednocześnie zauważyć, że wykonanie przewozu nie nastąpiło w oparciu o umowę zawartą w formie pisemnej bezpośrednio z klientem w lokalu przedsiębiorstwa (zeznania pasażera oraz kierowcy). Niespełniona zatem została przesłanka z art.18 ust. 4b pkt 2 lit b utd, w sytuacji gdy niespełnienie chociażby jednej z przesłanek ujętych w art. 18 ust. 4b utd wystarczy dla uznania niedopuszczalności przewozu okazjonalnego w omawianym przypadku. Organ uprawniony był zatem do wnioskowania, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki dla wykonania przewozu okazjonalnego. W konsekwencji zarzuty skargi kwestionujące to stanowisko nie są zasadne.
Okoliczności przyjęte za podstawę dokonanych przez Organy obu instancji ustaleń co do stanu faktycznego sprawy zostały wywiedzione z protokołu kontroli i załączników do tego protokołu.
Protokół kontroli, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym i korzysta ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Dodać nadto należy, że ustalenia poczynione w protokole pozostają spójne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Reasumując, Strona posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, przy czym niespełnione zostały wymogi wynikające z art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b pkt 2 utd. Samochód osobowy, którym dokonano przewozu pasażerów, nie spełniał bowiem kryteriów konstrukcyjnych przewidzianych w art. 18 ust. 4a utd gdyż nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, lecz do przewozu 5 osób wraz z kierowcą, co wynika z zapisów w protokole kontroli.
Nie zaistniały również wszystkie przesłanki, które umożliwiałyby niespełnienie przez Skarżącą wymogów konstrukcyjnych pojazdu z art. 18 ust. 4a utd. Jak natomiast wynika z treści art. 18 ust. 4a pkt 2 utd, przesłanki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, aby możliwe było zastosowanie uregulowanego w tym przepisie wyjątku od wymogów konstrukcyjnych samochodu, którym dokonywany jest przewóz okazjonalny.
W konsekwencji zasadnie GITD uznał, że w niniejszej sprawie doszło do przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd w warunkach niespełnienia także przesłanek, o których mowa w art. 18 ust. 4b utd.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 utd, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz zaś naruszeń lub warunków przewozu drogowego oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia popełnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy została określona w lp. 1-9 załącznika nr 3 do utd.
Stosownie zaś do postanowienia lp. 2.11. załącznika nr 3 do utd wysokość kary pieniężnej z tytułu tego naruszenia wynosi 8000 zł. a zatem przyjęta została w prawidłowej wysokości w zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu zasadnym staje się nadmienienie, że zgodnie z art. 92c ust. 1 utd nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 utd na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ,
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
W myśl art. 189a § 2 Kpa w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej
- przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Wyjaśnić trzeba, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w związku z art. 93 ust. 1 utd. Treść art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 w związku z załącznikiem nr 3 do utd określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia wskazane w tym załączniku. W tym zakresie Organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych, a regulacja wynikająca z art. 189d Kpa na mocy art. 189a § 2 pkt 1 Kpa nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Zastosowania w sprawie nie znajdą również przepisy art. 189e oraz art. 189f Kpa, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie w art. 92c ust. 1 utd. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 Kpa daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale lVa K.p.a.
Odnosząc się do zarzutu sformułowanego przez Skarżącą w skardze a opierającego się na twierdzeniu, że czynności podejmowane przez Stronę nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego wskazać należy, że transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 utd). W świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy bezspornym jest, że to Strona, posiadając licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób, odpłatnie (zarobkowy przewóz osób), w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, pojazdem zarejestrowanym w kraju.
Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 lutego 2020 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2107/19) zasadnym staje się w tego typu sprawach, posiłkowanie się dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 34/15) analizą charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną [...], analogiczną do aplikacji [...]. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (,,TFUE"). Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.
Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą, Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu.
Powyższy wyrok potwierdza dodatkowo prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez Skarżącą jako usługi transportowej. Skoro bowiem TSUE potraktował firmę [...] (platformę konkurencyjną do [...]), jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to oczywistym jest, że Skarżąca jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera), za którą pobiera opłatę i wystawia fakturę, również wykonywała usługę transportową (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (,,WSA") w Krakowie z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1141/17; wyrok WSA w Gliwicach z dnia z 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17 i z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 390/19).
Powyższe przesądza, że działanie Skarżącej mieściło się w ramach pojęcia krajowego transportu drogowego, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju. W tych okolicznościach należy zatem przyjąć, że Strona bezspornie wykonywała usługi w zakresie transportu drogowego.
Jeżeli zaś chodzi o kwestionowanie wykonywania przez Stronę przewozu okazjonalnego z powodu rzekomego braku wykazania przez Organ, że przewóz ten nastąpił z inicjatywy kierującego lub pasażera, to wskazać należy, iż z protokołów przesłuchania świadków, jak i dowodów znajdujących się w aktach administracyjnych (faktura wystawiona na rzecz Strony) wyraźnie wynika, iż pasażer zamówił przewóz, korzystając z aplikacji [...]. Jest to zatem ewidentna inicjatywa pasażera w celu wykonania na jego rzecz przejazdu okazjonalnego. Nie mają zatem znaczenia przywoływane przez Stronę analogie do carpoolingu i carsharingu. Nie było też konieczne zbadanie zasad działalności aplikacji umożliwiającej ,,wspólny przejazd" jak wskazuje Skarżąca albowiem zasada na jakiej doszło do zamówienia usługi nie może budzić wątpliwości w świetle zgromadzonych przez Organ dowodów.
Reasumując, nie zasługują zatem na uznanie twierdzenia Strony, że w oparciu o zgromadzony materiał nie można było ustalić, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego. Nie sposób także podzielić poglądu Skarżącej naruszenia prawa materialnego tj. art. 92a ust. 1 i ust. 6 w związku z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy oraz w związku z art. 4 pkt 6a utd poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy pomimo tego, że brak spełnienia tego kryterium przez Stronę.
Organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż to Skarżąca, a nie kierowca jest stroną przedmiotowego postępowania. Należy wskazać, że przeprowadzone postępowanie dowodowe bezspornie też wykazało, że w dniu [...] kwietnia 2019r. kierowca wykonywał transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym w imieniu i na rzecz Skarżącej a potwierdza to chociażby faktura wystawiona w imieniu Strony (a nie kierowcy) z tytułu wykonanej usługi transportowej. Ponadto, okoliczność ta jednoznacznie wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych oświadczenia kierowcy w toku dokonywanego przesłuchania. Wbrew tezom zawartym w skardze, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy stwierdzić zatem należy, że przewóz ten był wykonywany w ramach działalności gospodarczej Skarżącej i to ona była stroną umowy przewozu a nie kierowca, który tylko działał w jej imieniu i na jej rzecz. W tym stanie rzeczy nie było wymagane dodatkowe ustalenie, czy kierowca wykonywał powierzone mu czynności w ramach własnej działalności gospodarczej. Wbrew bowiem wątpliwościom wyrażonym w skardze, jasne jest, że kierowca w wykonaniu powierzonych przez Skarżącą czynności dokonał przewozu i z tego tytułu wystawiona została faktura opiewająca na opłatę należną Stronie.
W kontekście niniejszej sprawy nie może ostać się jako zasadny także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a - b w związku z lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd polegający na uznaniu, że czynności wykonywane przez Stronę wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Bolt, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę nie zaś przez Skarżącą (bądź jej pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na Skarżącą kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez Stronę, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd.
Organy dokonały prawidłowej wykładni wskazanych przepisów prawa materialnego i zasadnie przyjęły na gruncie stanu faktycznego sprawy, że to Strona jest podmiotem wykonującym przewóz drogowy a stwierdzone naruszenie wymagało nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej określonej w lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd.
Organ w niniejszej sprawie nie uchybił przepisom postępowania administracyjnego w tym w szczególności normom wynikającym z art. 7, art. 76 § 1 art. 77 § 1 art. 80 oraz art. 107 § 3 Kpa. GITD nie naruszył przy tym przepisu art. 107 § 3 Kpa poprzez brak odniesienia się do zarzutów formułowanych w odwołaniu w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji Bolt. Sąd ocenia, że wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy zostały należycie wyjaśnione i opisane w zaskarżonej decyzji, spełniając wymogi w zakresie jej uzasadnienia. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy w oparciu o który Organ wydał swoje rozstrzygnięcie został zebrany w sposób wyczerpujący, pozwalający na ustalenie okoliczności istotnych w niniejszej sprawie. Ustalenia te zaś pozwalały na przyjęcie, że wykonywany przez Stronę przewóz był przewozem okazjonalnym samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu. Następnie Organ dokonał prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie a za stwierdzone naruszenie została wskazana kara pieniężna w prawidłowej wysokości determinowanej treścią postanowienia lp. 2.11. załącznika nr 3 do utd.
W tym stanie rzeczy, mając na uwadze zakres zaskarżenia decyzji objęty skargą, trzeba stwierdzić, że GITD zasadnie przyjął, że na Stronę powinna zostać nałożona kara pieniężna za dokonanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b utd.
Powyższe prowadzi do wniosku, że Organ w niniejszej sprawie nie naruszył art. 8 Kpa gdyż nie prowadził postępowania w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Nie może zaś stanowić naruszenia tej zasady fakt, iż Strona nie zgadza się z kierowanym do niej rozstrzygnięciem organu administracji publicznej. Organ w zaskarżonej decyzji dał wyraz należytej ocenie dowodowej, w pełni oddającej rzeczywisty stan rzeczy i zawarł przekonywującą argumentację oraz wyjaśnił na podstawie jakich dowodów zdecydował o nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej.
W konsekwencji powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r. poz. 374 ze zm.).