VI SA/Wa 1938/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-01-10
NSAtransportoweWysokawsa
kara administracyjnatransport drogowyprzewóz okazjonalnyustawa o transporcie drogowymaplikacja mobilnaTaxifyodpowiedzialność przedsiębiorcykontrola drogowapojazd osobowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie okazjonalnego przewozu osób pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych, stwierdzając, że skorzystanie z aplikacji typu Taxify nie zwalnia z obowiązku spełnienia wymogów ustawy o transporcie drogowym.

Skarżący, przedsiębiorca transportowy, został ukarany karą pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie okazjonalnego przewozu osób pojazdem, który nie spełniał wymogów konstrukcyjnych określonych w ustawie o transporcie drogowym. Kontrola wykazała, że kierowca przewoził pasażera zamówionego przez aplikację Taxify, a płatność nastąpiła bez paragonu. Skarżący kwestionował charakter przewozu, twierdząc, że nie był to przewóz okazjonalny ani działalność gospodarcza, a także zarzucał naruszenia proceduralne. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skorzystanie z aplikacji nie zwalnia z obowiązku spełnienia wymogów prawnych, a przewóz był odpłatny i stanowił naruszenie przepisów.

Sprawa dotyczyła skargi Pana P. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), który utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł. Kara została nałożona za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.), a konkretnie za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem, który nie spełniał wymogów konstrukcyjnych określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Kontrola drogowa wykazała, że kierowca, legitymujący się wypisem z licencji skarżącego, przewoził pasażera zamówionego przez aplikację TAXIFY, a płatność za kurs została dokonana bez paragonu. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów proceduralnych (k.p.a.) poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w tym brak ustalenia, czy wykonywane czynności nosiły cechy działalności gospodarczej, czy kierowca miał status przedsiębiorcy, oraz brak wykazania związku między kierowcą a skarżącym. Kwestionował również, czy doszło do wykonania transportu drogowego i czy był to przewóz okazjonalny. GITD odrzucił te zarzuty, wskazując, że wykonywanie transportu drogowego jest działaniem faktycznym, które nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a skarżący był aktywnym przedsiębiorcą. Podkreślono, że zamówienie kursu przez aplikację TAXIFY i płatność za przejazd świadczą o ciągłości zorganizowanej działalności. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, oddalając skargę. Sąd uznał, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a skarżący wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych. Skorzystanie z aplikacji TAXIFY uniemożliwiało przyjęcie, że usługa została wykonana na podstawie umowy pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa i że zapłata została ustalona ryczałtowo przed rozpoczęciem przewozu, co jest warunkiem dopuszczającym przewóz okazjonalny samochodem osobowym. Sąd potwierdził, że za naruszenie odpowiedzialność ponosi skarżący, ponieważ kierowca posługiwał się jego licencją, a pojazd był zgłoszony do tej licencji. Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia k.p.a., uznając, że organy podjęły wszelkie niezbędne czynności, a skarżący nie przedstawił dowodów na swoją obronę. Kara pieniężna została nałożona prawidłowo na podstawie przepisów u.t.d.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wykonywanie takiego przewozu stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, nawet jeśli odbywa się za pośrednictwem aplikacji mobilnej, a płatność jest dokonywana na rzecz pośrednika. Skorzystanie z aplikacji nie zwalnia z obowiązku spełnienia wymogów prawnych dotyczących rodzaju pojazdu i sposobu zawarcia umowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skorzystanie z aplikacji Taxify nie zmienia charakteru przewozu jako odpłatnego przewozu okazjonalnego. Ponieważ pojazd nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego (przeznaczony do przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą), a warunki określone w art. 18 ust. 4b u.t.d. (umowa pisemna w lokalu, płatność ryczałtowa na rzecz przedsiębiorcy) nie zostały spełnione, doszło do naruszenia przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.t.d. art. 4 § pkt 1, 11, 22, 6a

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Definicje transportu drogowego, przewozu okazjonalnego, przedsiębiorcy świadczącego usługi przewozowe.

u.t.d. art. 18 § ust. 4a, 4b

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Warunki konstrukcyjne pojazdu do przewozu okazjonalnego oraz dopuszczenia dla samochodów osobowych.

u.t.d. art. 92a § ust. 1, 3, 7 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Podstawa nałożenia kary pieniężnej za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokość kar.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Pomocnicze

u.t.d. art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Wymóg uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.

u.t.d. art. 5b § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Wymóg uzyskania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego samochodem osobowym.

u.t.d. art. 87 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Obowiązki kierowcy podczas wykonywania przewozu drogowego.

u.t.d. art. 92c § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Przesłanki zaniechania nałożenia kary pieniężnej.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

u.s.d.g. art. 2

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

Definicja działalności gospodarczej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 11 marca 2017 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego o oddaleniu skargi.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009

Wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego.

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92

Przepis nieobowiązujący, zastąpiony przez Rozporządzenie (WE) 1073/2009.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009

Dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewóz okazjonalny wykonany samochodem osobowym, który nie spełnia wymogów konstrukcyjnych z art. 18 ust. 4a u.t.d., stanowi naruszenie przepisów, jeśli nie są spełnione warunki z art. 18 ust. 4b u.t.d. (umowa pisemna, płatność ryczałtowa na rzecz przedsiębiorcy). Skorzystanie z aplikacji mobilnej (np. Taxify) do zamówienia przewozu i dokonania płatności nie zwalnia z obowiązku spełnienia wymogów prawnych dotyczących przewozu okazjonalnego. Faktyczne wykonywanie odpłatnego przewozu osób, nawet jednorazowo, odpowiadającego definicji transportu drogowego, może być traktowane jako naruszenie przepisów, nawet jeśli nie stanowi trwale prowadzonej działalności gospodarczej. Odpowiedzialność za naruszenie ponosi przedsiębiorca, na którego licencję i zgłoszony pojazd wykonywano przewóz.

Odrzucone argumenty

Przewóz wykonany za pośrednictwem aplikacji Taxify nie jest przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy. Czynności stwierdzone protokołem kontroli nie nosiły cech wykonywania działalności gospodarczej. Organ nie wykazał związku między kierującym a skarżącym. Organ nie ustalił, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierowcy z pasażerem. Organ nie wyjaśnił zasad działania aplikacji Taxify. Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności i nierozpatrzenie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Posłużenie się w stanie faktycznym sprawy aplikacją Taxify uniemożliwia przyjęcie, że usługa została wykonana na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa skarżącego oraz że zapłata za usługę została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowaniu transportu drogowego. Nie musi jednak stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne. Strona nie może oczekiwać, że organ, niejako w jej interesie, dysponując już określonym materiałem dowodowym, będzie poszukiwał jeszcze innych dowodów, które prowadziłyby do obalenia ustaleń dokonanych na podstawie już zgromadzonych dowodów.

Skład orzekający

Aneta Lemiesz

sprawozdawca

Jakub Linkowski

przewodniczący

Tomasz Sałek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewozu okazjonalnego wykonywanego za pośrednictwem aplikacji mobilnych, odpowiedzialność przedsiębiorcy w takich sytuacjach, oraz zakres obowiązków organów administracji w postępowaniu dowodowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z aplikacją Taxify i konkretnymi przepisami ustawy o transporcie drogowym. Może wymagać analizy w kontekście ewolucji przepisów i orzecznictwa dotyczącego platform cyfrowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnych aplikacji transportowych i ich zgodności z przepisami, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i szerszej publiczności.

Przewóz przez aplikację Taxify to nie 'okazja' do łamania prawa – sąd wyjaśnia zasady transportu drogowego.

Dane finansowe

WPS: 8000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1938/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz /sprawozdawca/
Jakub Linkowski /przewodniczący/
Tomasz Sałek
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 397/20 - Postanowienie NSA z 2023-07-06
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 58
art. 4, art. 5, art. 18
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant ref. staż. Magdalena Koseła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD"), decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: "k.p.a."), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 58, dalej: "u.t.d.") oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ww. ustawy, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] , o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł na Pana P. Z. ("strona", "skarżący").
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktyczno-prawnym.
Dnia [...] stycznia 2019 r. w W. przy ul. [...] miała miejsce kontrola drogowa samochodu osobowego marki D. o nr rej. [...] przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji. Kontrolowanym pojazdem kierował Pan S. R. Podczas kontroli ustalono, że kierowca przewoził zarobkowo pasażera. Kurs rozpoczął z ul. [...] na ul. [...] w [...] i został zamówiony przez aplikację TAXIFY. Pasażer dokonał płatności za wykonany kurs w wysokości 10 zł nie otrzymując paragonu. Kierowca okazał do kontroli: dowód osobisty, prawo jazdy oraz wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydanej na rzecz Pana P. Z.
Podczas kontroli ustalono, że kontrolowany pojazd nie był przystosowany do przewozu 7 osób łącznie z kierowcą w związku z powyższym stwierdzono, że kierowca wykonywał usługę przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, tj. Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
W trakcie czynności kontrolnych wykonano dokumentację fotograficzną pojazdu i okazanych dokumentów. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] oraz notatką urzędową. Dokumentację przekazano [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego w dniu 1 lutego 2019 r.
Pismem z dnia 11 lutego 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu.
W toku postępowania strona nie złożyła żadnych wyjaśnień.
Następnie organ I instancji zwrócił się do Urzędu Miasta [...] z prośbą o udzielenie informacji, czy przedsiębiorca Pan P. Z. posiadał ważne na dzień kontroli zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób lub licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką oraz czy zgłosił do ww. uprawnień kontrolowany pojazd marki D. o nr rej. [...] .
Urząd Miasta [...] , Biuro Administracji i Spraw Obywatelskich - w piśmie z dnia 22 lutego 2019 r. - udzielił odpowiedzi, że na dzień kontroli, tj. [...] stycznia 2019 r., przedsiębiorca Pan P.Z. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: [...] posiadał licencję nr [...] r. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzieloną dnia 13 lipca 2018 r. przez Prezydenta [...] oraz, że w dniu 3 stycznia 2019 r. zgłosił do przedmiotowej licencji pojazd marki D. o nr rej. [...] .
W dniu 19 marca 2019 r. do organu I instancji wpłynęło pismo od pełnomocnika strony o przystąpieniu do sprawy.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w dniu [...] kwietnia 2019 r. wydał decyzję nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł tytułem naruszenia Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
WITD ustalił, że w dniu kontroli skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, tj. określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b.
Skarżący odwołał się od decyzji WITD do GITD zarzucając naruszenie:
1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez kierującego i skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli i braku wykazania jakiegokolwiek związku pomiędzy kierującym a skarżącym;
2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj., art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.1. oraz 2.11. załącznika nr 3 i w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d., poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.
Pełnomocnik strony wskazał, że organ I instancji nie ustalił, czy skarżący podejmował i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., jak również czy czynności podejmowane przez skarżącego mieściły się w definicji transportu drogowego, określonej w art. 4 pkt 1 u.t.d. oraz czy posiadał status przedsiębiorcy. Nadto - zdaniem pełnomocnika strony - na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia, że skarżący faktycznie wykonywał przewóz. Pełnomocnik strony zakwestionował także fakt, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz okazjonalny.
W ocenie pełnomocnika strony organ I instancji nie wykorzystał wszystkich możliwości dowodowych w sprawie i nie ustalił w sposób należyty stanu faktycznego. Mianowicie organ I instancji nie wykazał jakiegokolwiek związku pomiędzy kierującym S. R. a skarżącym.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji WITD i umorzenie postępowania.
GITD w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczył na wstępie treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i wskazał, że jej stan faktyczny pozwalał WITD przyjąć, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez skarżącego (na rzecz i w imieniu którego przewóz był wykonywany) przepisów prawa w zakresie przewozu osób pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego dla wykonywania przewozu okazjonalnego, za co należnie nałożono karę 8.000 złotych, wynikającą z lp. 2.11 załącznika ustawy.
Za nieuzasadniony organ uznał zarzut, że w sprawie nie ma podstaw do uznania, że wykonywane przez skarżącego czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego. Zauważył, że przywołane w odwołaniu rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 nie obowiązuje - zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009, które dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą. GITD wskazał, że definicja przewozu okazjonalnego jest określona w art. 4 pkt 11 u.t.d. i odnosi się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą. W związku z powyższym obowiązującą definicją przewozu okazjonalnego jest definicja z ustawy o transporcie drogowym i to ona ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą.
Odnosząc się do zarzutu nieustalenia, czy wykonywane przez skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, organ odwoławczy, uznając tę okoliczność za nieistotną, odwołał się do judykatury, m.in. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 16 maja 2013 r., II SA/Op 529/12 (Legalis nr 771068) oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08 (Legalis nr 219202), z której wynika, że wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowaniu transportu drogowego. Nie musi jednak stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. GITD wskazał, że skarżący jest aktywnym przedsiębiorcą, wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, który w chwili kontroli faktycznie wykonywał działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d.
W ocenie GITD o ciągłości zorganizowanej działalności skarżącego świadczy także to, że przewóz można zamówić za pośrednictwem aplikacji TAXIFY.
Za bezsporne w sprawie GITD przyjął, że za stwierdzone naruszenie odpowiedzialność ponosi skarżący bowiem to imieniu i na jego rzecz, działał kierowca wykonujący przewóz. Kierowca, okazał wypis z licencji udzielonej skarżącemu, do której to licencji zgłoszony był skontrolowany pojazd.
Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. GITD wyjaśnił, że gromadzenie dowodów nie spoczywa wyłącznie na organie administracji publicznej. Przywołując stanowisko m.in. Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrażone w wyroku z 22 lutego 2008 r., IV SA/Wa 46/08, wskazał, że "ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne". Zasada określona w art. 77 § 1 k.p.a., nie może być tak rozumiana, że to organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności leżących w interesie strony. Strona nie może oczekiwać, że organ, niejako w jej interesie, dysponując już określonym materiałem dowodowym, będzie poszukiwał jeszcze innych dowodów, które prowadziłyby do obalenia ustaleń dokonanych na podstawie już zgromadzonych dowodów. GITD wskazał przy tym, że Skarżący do wydania decyzji przez WITD był bierny w sprawie i nie kwestionował żadnych ustaleń, w tym odnośnie swojej odpowiedzialności. Dopiero w odwołaniu podniósł zarzuty, które - w ocenie GITD, w świetle zgromadzonych dowodów, są w całości chybione.
Z powyższych względów GITD stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. Stąd też uznał, że nie ma podstaw do uchylenia decyzji WITD i umorzenia postępowania.
Skarżący, nie zgadzając się z decyzją GITD, w terminie zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wnosząc o uchylenie zarówno jej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji WITD, zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
a. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a i ust. 4b u.t.d. w zw. z Ip. 2.10 załącznika do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji Taxify, świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
a. art. 18 ust 4b pkt 1 lit c) u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Taxify;
b. art. 92a ust 1 i ust. 6 w zw. z Ip. 2.11 załącznika ustawy w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;
2. przepisów postępowania, tj.:
a. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez:
i. niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak:
1. ustalenie czy wykonywane przez kierowcę czynności, stwierdzone protokołem kontroli, nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej; brak zweryfikowania przez organ czy kierowca posiadał status przedsiębiorcy w chwili kontroli; brak wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny kierowca miałby wykonywać skontrolowany przewóz w imieniu skarżącego;
2. ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierowcy z pasażerem; w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli); brak wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
ii. uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
b. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji WITD;
c. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów odwołania w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji Taxify;
d. art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W uzasadnieniu skargi, odwołując się do art. 4 pkt 1 i art. 5b u.t.d. oraz do art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, skarżący podniósł, że organy wydając decyzje nie tylko nie ustaliły czy formalnie posiada on status przedsiębiorcy, ale również nie wykazały, aby czynności przez niego wykonywane podczas kontroli posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej. Podkreślił, że od pasażera nie otrzymał żadnego wynagrodzenia, bowiem zostało ono uiszczone na rzecz Taxify. Wyjaśnił także, że skontrolowany przejazd możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera z platformy internetowej Taxify, przez którą następuje skojarzenie kierowcy, który jedzie na określonej trasie, z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. W ocenie skarżącego z samego faktu jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli, w żaden sposób nie można wywieść, że czynności te miały cechy zorganizowania, czy ciągłości. W takim przypadku nie sposób mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej.
Skarżący zakwestionował również, jakoby ze sprawy wynikało, że w chwili kontroli wykonywał przewóz okazjonalny. Podniósł, że immanentną cechą tego rodzaju przewozu jest to, by przewóz zainicjował albo kierujący lub pasażer. Jego zdaniem z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że przejazd był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej, kojarzącej kierujących i pasażerów. Wyjaśnił, że zjawisko to jest zbliżone do tzw. carsharingu (carpoolingu), natomiast z pewnością nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego.
GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a organy słusznie przyjęły, że skarżący w dacie zdarzenia objętego kontrolą drogową wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, tj. określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b.
Ustawa o transporcie drogowym, stanowiąca materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie, określa zasady podejmowania i wykonywania m.in. krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 u.t.d.).
Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, przy czym art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza przewóz okazjonalny:
1. pojazdami zabytkowymi,
2. samochodami osobowymi:
a. prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b. na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c. po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.
Jak stanowi art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51), dalej "rozporządzenie nr 1071/2009".
Gdy chodzi o warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, określa je art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowiąc, że ich podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2, pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań, wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d.
Art. 87 u.t.d. stanowi, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach, zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).
Zestawienie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych z przesłankami dającymi się wyprowadzić z art. 4 pkt 11 u.t.d. pozwalało uznać, że w dniu kontroli kierowca w imieniu skarżącego wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób w rozumieniu ww. przepisu, ale nie spełnił przy tym wszystkich ustawowych wymagań do jego podjęcia.
Ustawodawca umożliwił bowiem wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Kontrolowany pojazd nie był natomiast przeznaczony do przewozu takiej ilości osób, co potwierdza zarówno dowód rejestracyjny jak i wykonana podczas kontroli dokumentacja fotograficzna. Aby zaś wykonywać przewozy okazjonalne pojazdem niespełniającym wyżej wskazanego kryterium konstrukcyjnego musiałyby zostać spełnione łącznie wszystkie warunki określone w art. 18 ust. 4b u.t.d., tj.: przewóz musi być wykonany pojazdem prowadzonym przez przedsiębiorcę lub zatrudnionego przez niego kierowcę, musi odbywać się na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa oraz po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez jego rozpoczęciem.
Posłużenie się w stanie faktycznym sprawy aplikacją Taxify uniemożliwia przyjęcie, że usługa została wykonana na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa skarżącego oraz że zapłata za usługę została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Tym samym - w ocenie Sądu - zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego to jest art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy oraz art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c) ww. ustawy są niezasadne.
Zdaniem Sądu w sprawie nie budzi wątpliwości i to, że za stwierdzone naruszenie odpowiedzialność ponosi skarżący.
Kierowca w chwili kontroli posiadał i posługiwał się licencją skarżącego na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym - tj. skontrolowanym pojazdem, który został zgłoszony do ww. licencji w dniu 3 stycznia 2019 r. Zatem ze sprawy wynika, że kierowca wykonywał skontrolowany przewóz w imieniu skarżącego.
Sąd nie podziela zarzutów skargi, jakby w sprawie nie zbadano kwestii, czy skarżący w chwili kontroli był przedsiębiorcą oraz w jaki sposób "doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem".
Istotnie, w uzasadnieniach ocenianych decyzji brak jest opisu zasad działania aplikacji TAXYFY. Niemniej, w realiach niniejszej sprawy, z uwagi na jej stan faktyczny, wynikający ze zgromadzonych w aktach dowodów, Sąd stwierdza, że takiej potrzeby nie było dla jej prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skoro ze sprawy wynika, że pasażer zamówił przedmiotowy kurs za pomocą aplikacji TAXIFY, i uiścił za przejazd zapłatę, organy nie miały podstaw do czynienia dalszych wyjaśnień i poszukiwania innych dowodów. W uzasadnieniach obu decyzji w sposób logiczny i spójny wyjaśniono na jakich dowodach się oparto i co zostało nimi dowiedzione.
Z uzasadnienia skarżonej decyzji bezspornie wynika (str. 9-10), że organ - w ślad za stanowiskiem WSA w Opolu przyjął, że "wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej iv art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym". Organy ustaliły, że Skarżący w chwili kontroli był aktywnym przedsiębiorcą, wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej (v. informacja z CEDIG - "aktywny"), który faktycznie wykonywał działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego, zawartej w art. 4 u.t.d.
W powyższym kontekście warto zauważyć także, że o prowadzeniu przez skarżącego ww. działalności gospodarczej, i to w sposób ciągły, świadczy fakt legitymowania się przez niego licencją, okazaną przez kierowcę do kontroli.
Co do sposobu, w jaki "doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem" GITD odniósł się do tego na str. 2 i 6 uzasadnienia decyzji przytaczając okoliczności utrwalone w notatce służbowej z dnia [...] stycznia 2019 r. wyjaśnienia pasażera, z których wprost wynika, że przejazd zamówił poprzez aplikację TAXYFY.
W oparciu o ww. dowód GITD właściwie wywiódł, że to owa aplikacja była sposobem skomunikowania się pasażera z kierowcą wykonującym przejazd w imieniu skarżącego, jako dostawcą usług przewozu. Bezsprzecznie do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i kierowcę z ww. aplikacji, służącej do organizowania usług przewozu. Faktem powszechnie znanym jest, że aplikacja ta, obok innych tego typu istniejących na rynku, jest sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę przewozu a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie skontrolowanej usługi. Zatem ze sprawy jednoznacznie wynika, że "skojarzenie kierującego z pasażerem" nastąpiło za pomocą aplikacji TAXIFY. Podkreślenia przy tym wymaga, że owego zeznania skarżący w toku postępowania nie kwestionował.
Reasumując, Sąd podziela kwalifikację prawną organów, że za pośrednictwem aplikacji TAXIFY doszło do odpłatnego świadczenia przez skarżącego usługi przewozu okazjonalnego. Skarżący nie wykazał, że kontrolowany przejazd odbywał się na innych zasadach, niż to wynika z ustaleń organów. Nie przedstawił żadnych dowodów przemawiających za tezą, że wykonywał przewóz nieodpłatnie. Nie wskazał np. czy i jaki stosunek prawny łączył go z TAXIFY - inny niż wynika to z profilu działalności TAXIFY. Na uwagę przy tym zasługuje, że nie ma możliwości, by bez rejestracji podmiotu w aplikacji TAXIFY, doszło do skojarzenia kierowcy z klientem (pasażerem) za pośrednictwem tej platformy internetowej. Fakty te są znane Sądowi z urzędu. Opisano je np. w wyroku VI SA/Wa 785/18 z dnia 4 września 2018 r.
W konsekwencji słusznie wywiodły organy, że przewóz, jaki miał miejsce skontrolowanym pojazdem, stanowił usługę przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, tj. że doszło do naruszenia, o którym mowa w Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12.000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). W myśl Ip. 2.11 załącznika ustawy za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8.000 złotych.
Tym samym, w ocenie Sądu, zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego są niezasadne. Wymierzenie skarżącemu kary za naruszenie zasad dotyczących transportu drogowego nastąpiło przy prawidłowym zastosowaniu powołanych przepisów do ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego.
Także zarzuty naruszenia prawa procesowego nie znajdują uzasadnienia w realiach rozpoznawanej sprawy. Skarżący zarzuca, że organy nie uzupełniły postępowania dowodowego i nie wyjaśniły wszystkich okoliczności, przy czym sam żadnych dowodów nie przedstawił na okoliczność uwolnienia się przez niego od odpowiedzialności za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia.
W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
W okolicznościach niniejszej sprawy trafna jest ocena organów o braku podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. Zdaniem Sądu żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie zachodzi. Nie ma podstaw, aby przyjąć, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
Z tych powyższych względów Sąd uznał, że skarżona decyzja jest prawidłowa, gdyż została wydana w skutek jednoznacznie ustalonego stanu faktycznego i prawnego, który nie budzi wątpliwości Sądu. Materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony należycie, przy zapewnieniu skarżącemu czynnego udziału. Skoro skarżący w toku postępowania pozostał bierny, to tym samym organy prawidłowo przyjęły, że ustalenia zawarte w protokole kontroli, noszącym cech dokumentu urzędowego (art. 76 § 1 k.p.a.), stanowią wiarygodny i wystarczający dowód potwierdzający charakter dokonanego przez skarżącego przewozu.
Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI