VI SA/Wa 1891/05

VI SA/Wa 1891/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Marcinkowska
Grażyna Śliwińska /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spraw.) Sędziowie: Asesor WSA Ewa Marcinkowska Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Aleksandra Borowiec - Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2006r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w K. (W.) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S. z siedzibą w K. (W.) kwotę 122,- (sto dwadzieścia dwa) złotych tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2005r. Nr [...]o nałożeniu kary pieniężnej na S. z siedzibą w K. (W.) w wysokości 3.050,- złotych za brak opłaty za przejazd po drogach krajowych i brak wpisu na wykresówce dotyczącego stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia użytkowania pojazdu.
Jako podstawę prawną decyzji ostatecznej organ wskazał: art. 138 § l pkt 1 kpa, art. 42 ust. 1, art. 87 ust.1 i art. 92 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym ( tekst jedn. Dz. U. z 2004r., Nr 204, poz. 2088,), lp. 1.4.1. i 1.11.11 ust.4 lit.f załącznika do ustawy j.w. oraz § 4 ust.1 i 2 oraz § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r.. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) oraz art.5 ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz.WE L370 z 31.12.1985).
Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, że M. K. kierowca kontrolowanego w dniu [...] marca 2005r. na drodze krajowej nr [...] pojazdu marki M. o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] okazał do kontroli siedmiodniową kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych - bez wpisanego nr rejestracyjnego pojazdu, za co organ wymierzył karę 3000 zł, a ponadto 50 zł za brak wpisu na wykresówce z dnia [...] marca 2005r. stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia użytkowania pojazdu. Decyzja skierowana do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwą S. z siedzibą w K. (W.) została w dniu kontroli doręczona kierowcy kontrolowanego pojazdu.
W odwołaniu od decyzji strona zarzuciła naruszenie przez organ:
- prawa materialnego, poprzez przyjęcie, że opłata nie została uiszczona w sytuacji, gdy można było zarzucić jedynie nieprawidłowe wypełnienie karty;
- procesowego poprzez fakt, że kierowca nieznający języka polskiego – bez tłumacza pięciokrotnie podpisał przedstawione mu dokumenty nie mając świadomości jakie treści zawierają i w praktyce naruszony został art. 10 kpa i art. 69 kpa poprzez pozbawienie strony udziału w postępowaniu, a nie zachodziły podstawy do odstąpienia od zasady umożliwienia stronie czynnego w nim udziału oraz nie zostały zachowane zasady protokołowania oświadczeń składanych w języku obcym.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organ szczegółowo omówił zastosowaną podstawę prawną decyzji, natomiast odnośnie zarzutów procesowych nieznajomości języka polskiego przez kierowcę i niemożność wypowiedzenia się co do stwierdzonych naruszeń stwierdził, że strona wraz z odwołaniem mogła przesłać swoje uwagi i wyjaśnienia, a argumenty podnoszone w odwołaniu nie mogą być uwzględnione z uwagi na oczywistość naruszenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów. Zarzucała naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 1.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym oraz naruszenie przepisów postępowania: art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, art. 69 § 2 kpa poprzez sporządzenie protokołu bez udziału tłumacza, art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez nieodniesienie się organu do wszystkich zarzutów odwołania – w szczególności skuteczności podpisania protokołu i oświadczenia o braku do niego zastrzeżeń przez cudzoziemca nieznającego języka polskiego oraz naruszenie art. 3 ust. 4 Dyrektywy Rady 88/599/EWG z dnia 23 listopada 1988r. w sprawie standartowych procedur sprawdzających przy wykonaniu rozporządzeń 3820/85 oraz 3821/85 (Dz.U.UE L 1988.325.55) – wobec braku w wyposażeniu inspektorów w kartę językową zawierającą aktualne zwroty odnoszące się do czynności w transporcie drogowym. Uchybienia powyższe mają istotny wpływ na wynik sprawy stwarzając jedynie pozory przeprowadzenia kontroli instancyjnej zaskarżonej decyzji.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Wskazał, jak w uzasadnieniu decyzji, iż nie było możliwe zakwalifikowanie naruszenia jako wykonywania przewozu z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej zgodnie z art. 1.4.4. załącznika, bowiem karta nie była wypełniona w całości we właściwym czasie, co uniemożliwiałoby jej wielokrotne wykorzystanie. Nie ma zatem pewności co do uiszczenia opłaty w sytuacji gdy niewypełnienie nr rejestracyjnego powoduje możliwość wykorzystania tej karty dla innego pojazdu. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10, 107 § 1 i 3 kpa organ nie stwierdził naruszenia postępowania, które - jego zdaniem - przed organem i instancji ma charakter szczególny, a strona miała zapewniony czynny bezpośredni udział w postępowaniu w toku postępowania odwoławczego. Postępowania szczególne mają zazwyczaj mniej korzystne dla strony uprawnienia procesowe, a strona zajęła stanowisko w sprawie w przesłanym w dniu [...] kwietnia 2005r. odwołaniu, gdzie nie kwestionuje, że kierowca okazał kartę drogową z niewypełnionym polem numeru rejestracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
W niniejszej sprawie rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było skontrolowanie, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też zarzuty skarżącego są uzasadnione, mając na względzie zasadę wynikającą z art. 134 p.p.s.a. stanowiącą, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, stąd skarga jest nieuzasadniona.
Nie ulega wątpliwości, że powołując się na szczególność postępowania jakim podlegają przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy – wyłączającą zastosowanie zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego – organ opierał się na normach przewidzianych w ustawie o transporcie drogowym, ale nie wskazał ich w podstawie prawnej rozstrzygnięcia jak i nie wskazał ich także w motywach uzasadnienia.
Przede wszystkim organ nie wskazał dlaczego i na jakiej szczególnej podstawie prawnej wyłączył działanie art. 10 i 69 kpa zapewniających stronie, która jest podmiotem zagranicznym - prawo do czynnego udziału w postępowaniu, nie wypowiedział się co do możliwości zastosowania art. 3 ust. 4 Dyrektywy Rady 88/599/EWG z dnia 23 listopada 1988r. w sprawie standartowych procedur sprawdzających przy wykonaniu rozporządzeń 3820/85 oraz 3821/85 (Dz.U.UE L 1988.325.55) i w tym zakresie zarzut skarżącego co do naruszenia art. 107 § 1 i 3 kpa należy uznać za uzasadniony.
Wbrew twierdzeniom organu nie może on w niniejszej sprawie bronić się argumentem, że strona mogła złożyć wyjaśnienia i dowody w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej – z tej prostej przyczyny, że z akt administracyjnych nie wynika, by decyzja ze stosownym pouczeniem o przysługujących stronie uprawnieniach – została przedsiębiorcy doręczona.
Podnieść należy z urzędu, że zarówno przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w art. 40 § 1 i 109 § 1 kpa jak i obowiązujące normy szczególne - na które tak enigmatycznie powołuje się organ w odpowiedzi na skargę - nakładają obowiązek doręczenia decyzji o nałożeniu kary pieniężnej - stronie, czyli przedsiębiorcy lub innemu podmiotowi wykonującemu przewozy na potrzeby własne. Wynika to wprost z art. 93 ust. 5 powołanej wyżej ustawy o transporcie drogowym.
Z kolei z akt sprawy administracyjnej nie wynika, żeby decyzja w ogóle została doręczona stronie, która jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością. Bezspornym jest, że decyzja wydana w dniu kontroli została doręczona za pokwitowaniem kierowcy, którym był obywatel [...] M. K. Organ pominął w uzasadnieniu zarzut strony, że kierowca nie znał języka polskiego. Z informacji organu zamieszczonej na druku wydanej temu kierowcy decyzji (w języku polskim) wynika, że skutecznie mógł pokwitować odbiór decyzji wyłącznie jej adresat, a kierowca tylko wówczas, gdy był jednocześnie przedsiębiorcą.
W takiej sytuacji procesowej doręczenie decyzji kierowcy kontrolowanego pojazdu w dniu [...] marca 2005r. nie odnosiło żadnych skutków doręczenia jej przedsiębiorstwu jakim jest spółka z o.o. Brak w aktach innego dowodu skutecznego doręczenia stronie decyzji stanowi jednoznacznie, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego.
Podkreślić należy, że doręczenie decyzji następuje z zachowaniem zasad doręczania pism organu uregulowanych w art. 39-49 kpa i tylko w przypadku zachowania tych reguł doręczenie będzie skuteczne. (vide: teza 5 do art. 109 kpa, str. 522 Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 7 wydanie B.Adamiak, J.Borkowski).
Natomiast art. 93 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym miałby zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy kierowca byłby jednocześnie przedsiębiorcą, a sytuacja taka nie miała miejsca w sprawie niniejszej.
Wskazane uchybienia procesowe mają istotny wpływ na wynik sprawy i z tego względu zaskarżoną decyzję drugoinstancyjną należało wyeliminować z obrotu prawnego wstrzymując jej wykonanie na mocy art. 152 p.p.s.a.
W świetle powyższego organ odwoławczy zbada, czy decyzja I instancji została skutecznie doręczona przedsiębiorcy, jeśli nie - podejmie działania zmierzające do prawidłowego jej doręczenia i umożliwienia podmiotowi zagranicznemu czynnego udziału w postępowaniu zgodnie z zasadami kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o transporcie drogowym, w szczególności poprzez odniesienie się do wszystkich zarzutów strony i nie pomijając prowspólnotowej wykładni prawa krajowego.
Mając na uwadze powyższe argumenty Sąd orzekł jak wyroku na mocy art. 145 § 1 c, 152 oraz art. 200 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. p.p.s.a.