VI SA/Wa 1779/15

VI SA/Wa 1779/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-09-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas
Marzena Milewska-Karczewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6061 Projektowanie i wykonywanie prac geologicznych oraz zagospodarowywanie złoża
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GZ 400/16 - Postanowienie NSA z 2016-04-28
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 119 pkt 3, art. 3 par. 1 i 2, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 267
art. 134, art. 129
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Pr, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 września 2016 r. sprawy ze skargi B. M., S. M., J. J., H. J., R. J., J. M., U. M., S. P., H. P., T. S., K. S., B. S., T. A. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę w całości
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Minister Środowiska, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy S. i B. M., J., H. i R. J., U. i J. M., H. i S. P., B. i K. S. i T. A. od decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...] zatwierdzającej Dodatek nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża węgla brunatnego "[...]", stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r.
Do wydania powyższych decyzji doszło na podstawie następujących ustaleń.
Wnioskiem z dnia [...] października 2014 r. P. Sp. z o.o. zwróciła się do Ministra Środowiska o zatwierdzenie Dodatku nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża węgla brunatnego "[...]".
Minister Środowiska decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. zatwierdził przedmiotowy dodatek do dokumentacji.
Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r., doprecyzowanym pismem z dnia [...] lutego 2015 r. S. i B. M., J., H. i R. J., U. i J. M. H. i S. P., B. i K.S. oraz T. A. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Ministra Środowiska podnosząc, iż zostali pozbawieni udziału w postepowaniu, w którym przysługuje im przymiot strony oraz o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Po ponownym przeanalizowaniu przedmiotowej sprawy Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Minister podniósł, iż art. 134 kpa obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego, polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny oraz, czy został wniesiony z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie, zobowiązuje organ do stwierdzenia jego niedopuszczalności, bowiem w takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia nie jest możliwe, prowadziłoby bowiem do wydania orzeczenia dotkniętego wadą nieważności. Następnie organ przypomniał, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych stronie, która nie brała udziału w postepowaniu przed organem I instancji, przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot ten, któremu organ I instancji nie przyznał przymiotu strony, wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla stron postępowania, którym decyzję doręczono. Po upływie tego terminu, stronie pominiętej w postepowaniu, przysługuje jedynie wniosek o jego wznowienie (tak np. wyrok NSA z 16lipca 2002 r. sygn. akt II SA 2230/00). Jeżeli natomiast odwołanie wnoszone jest przez podmiot, któremu nie przysługiwał status strony w postępowaniu przed organem I instancji, i która nie wniosła odwołania od decyzji kończącej postępowanie w terminie otwartym dla innej strony postępowania biorącej w nim udział, organ odwoławczy winien stwierdzić jego niedopuszczalność w trybie art. 134 kpa, bowiem dotyczy ono decyzji ostatecznej (tak np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2020/13).
Następnie organ wskazał, że postępowanie przez Ministrem Środowiska toczyło się z wniosku P. Sp. z o.o., która to spółka była traktowana przez organ jako jedyna strona postępowania. Decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2014r. została doręczona spółce w dniu 18 grudnia 2014 r., co potwierdza stosowna adnotacja na ww. decyzji. Decyzja ta nie została ogłaszana w trybie art. 49 kpa. Zatem termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 2 stycznia 2015 r. Natomiast z daty stempla pocztowego wynika, iż wniosek skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy nadano listem poleconym w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu 23 stycznia 2015 r., a zatem z uchybieniem terminu przewidzianego dla strony postępowania biorącej udział w postępowaniu przed organem I instancji.
S. i B. M., J., H. i R. J., J. i U. M., S. i H. P., T. S., K. i B. S. oraz T. A. (dalej skarżący, strona skarżąca) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2015 r. wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 28 kpa oraz przepisów materialnych wskazując, iż w niniejszej sprawie przysługuje im interes prawny.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Na wstępie należy przypomnieć, że wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 3 § 1 p.p.s.a. Przedmiotem tej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej, w toku rozpoznawania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni się to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 134 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, przy czym postanowienie to jest ostateczne i może być zaskarżone do sądu administracyjnego jako kończące postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Postępowanie przed organem odwoławczym składa się z fazy wstępnej, postępowania wyjaśniającego oraz fazy wydania decyzji, na co słusznie wskazał w skarżonym orzeczeniu organ. W fazie wstępnej organ odwoławczy ma obowiązek ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy wniesione zostało w terminie. Wspomniana niedopuszczalność postępowania może wynikać z przyczyn przedmiotowych i przyczyn podmiotowych. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz sytuacje wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych dotyczy wniesienia odwołania przez jednostkę nie mającą legitymacji do wystosowania tego środka zaskarżenia albo wniesienie odwołania przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Należy podkreślić, że sytuacja wniesienia odwołania przez jednostkę pozbawioną legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia obejmuje przypadek, gdy odwołanie wniosła osoba trzecia albo podmiot na prawach strony, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji.
W razie, gdy odwołanie wnosi jednostka, która twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać jej odwołanie. Warunkiem jednak skuteczności czynność procesowej – wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bowiem bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Jak już wspomniano, organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym terminie.
Zgodnie z art. 129 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Przez doręczenie (ogłoszenie) decyzji należy rozumieć doręczenie lub ogłoszenie w sposób unormowany w art. 39-40 kpa. Prawidłowo organ wskazał w zaskarżonym postanowieniu, że doręczenie decyzji jedynej stronie postępowania – P. Sp. z o.o. nastąpiło w dniu 18 grudnia 2014 r. i w związku z powyższym decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r. stała się ostateczna w dniu 2 stycznia 2015 r.
Skarżący, którzy nie byli stronami postępowania i nie brali w nim udziału, złożyli odwołanie za pośrednictwem poczty w dniu 23 stycznia 2015r., a zatem po dniu, od którego przedmiotowej decyzji można przypisać przymiot ostateczności.
Minister Środowiska, badając czy można uznać odwołanie skarżących za wniesione w terminie, słusznie podkreślił, że termin do wniesienia odwołania dla podmiotów, które nie brały udziału w postępowaniu w I instancji, liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Skoro skarżący nie byli stronami postepowania, w którym została wydana decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r. i stała się ona ostateczna w dniu 2 stycznia 2015 r., to prawidłowo organ uznał, że odwołanie nie mogło zostać skutecznie wniesione w dniu 23 stycznia 2015 r.
Słusznie zatem organ zakwalifikował odwołanie złożone przez skarżących za pośrednictwem poczty w dniu 23 stycznia 2015 r. za niedopuszczalne.
Dodatkowo należy wskazać, że twierdzenie, iż podmiot (nawet któremu przysługuje przymiot strony), który bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu i to zarówno w całym, jak i pewnym jego stadium (np. na skutek niedoręczenia decyzji) może złożyć odwołanie tylko do momentu, w którym decyzja ta stała się ostateczna dla stron biorących udział w postępowaniu, tj. do czasu rozpatrzenia przez organ II instancji odwołania wniesionego przez inne strony, jest ugruntowane w judykaturze. Po tym terminie podmiot powołujący się na prawo do bycia stroną postępowania może wystąpić wyłącznie z wnioskiem o wznowienie postępowania (tak NSA w wyroku z 10 lutego 1986 r., sygn. akt II SA 2247/85 - nie publ., a także w "Postępowanie administracyjne" Wojciech Chróścielewski, Jan Paweł Tarno, wyd. Zachodnie Centrum Organizacji Zielona Góra 1999 r., str. 142, Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski C.H. Beck, Warszawa 1996 r., str. 565).
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.