VI SA/WA 2271/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-03-13
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowykara pieniężnalicencjaprzewóz na potrzeby własnekarta opłaty drogowejtachografwykresówkaustawa o transporcie drogowymkontrolasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji i innych naruszeń przepisów.

Skarga dotyczyła decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez licencji, brak karty opłaty drogowej oraz nieprawidłowości w wykresówkach tachografu. Skarżąca twierdziła, że przewóz pustych skrzynek przez jej syna nie stanowił transportu drogowego ani przewozu na potrzeby własne. Sąd uznał, że przewóz ten, nawet pomocniczy, wymagał licencji, a kierowca nie spełnił wymogów dotyczących karty opłaty drogowej i prawidłowego używania wykresówek.

Skarżąca H. W. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.550 zł. Kara została nałożona za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, brak karty opłaty drogowej oraz nieprawidłowości w wykresówkach tachografu. Skarżąca argumentowała, że jej syn, J. W., przewożąc puste skrzynki, nie wykonywał transportu drogowego ani przewozu na potrzeby własne, ponieważ nie był jej pracownikiem, a przewóz miał charakter jednorazowej pomocy rodzinnej. Organy administracji uznały jednak, że przewóz ten, nawet pomocniczy w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej skarżącej, nie spełniał warunków przewozu na potrzeby własne (art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym), ponieważ pojazd nie był prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracownika. W związku z tym, zgodnie z art. 4 pkt 3 i art. 5 ustawy, wymagał uzyskania licencji. Sąd administracyjny zgodził się z tą interpretacją, podkreślając, że definicja pracownika jest jednoznaczna i odnosi się do zatrudnienia na podstawie umowy o pracę lub pokrewnych. Sąd uznał również za zasadne nałożenie kar za brak karty opłaty drogowej oraz nieprawidłowości w wykresówkach tachografu, wskazując na obiektywny charakter odpowiedzialności w transporcie drogowym. Skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Przewóz ten, nawet pomocniczy w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, nie spełniał warunków przewozu na potrzeby własne, ponieważ pojazd nie był prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracownika. W związku z tym stanowił transport drogowy wymagający licencji.

Uzasadnienie

Ustawa o transporcie drogowym definiuje przewóz na potrzeby własne jako spełniający m.in. warunek, że pojazd jest prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Brak zatrudnienia syna na podstawie umowy o pracę lub pokrewnej wyklucza kwalifikację jako przewóz na potrzeby własne. W konsekwencji, każdy inny przejazd wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający tych warunków, jest transportem drogowym wymagającym licencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.t.d. art. 4 § pkt 3

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja transportu drogowego obejmuje również przejazd wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków przewozu na potrzeby własne.

u.t.d. art. 4 § pkt 4

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja przewozu na potrzeby własne, wymagająca m.in. prowadzenia pojazdu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników.

u.t.d. art. 5 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

u.t.d. art. 87 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Obowiązek posiadania przy sobie i okazywania dowodu uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych oraz zapisów urządzenia rejestrującego.

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 art. 15 § ust. 2, 4 lit. a, c

Przepisy dotyczące prawidłowego zapisywania i używania wykresówek tachografu, w tym wpisywanie imienia kierowcy, miejsca i daty końcowej używania.

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 art. 15 § ust. 3

Wymóg zgodności oznaczenia czasowego na wykresówce z urzędowym czasem kraju rejestracji.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewóz wykonywany przez osobę niebędącą pracownikiem przedsiębiorcy, nawet pomocniczo, stanowi transport drogowy wymagający licencji. Brak posiadania przy sobie karty opłaty drogowej w momencie kontroli jest naruszeniem przepisów. Nieprawidłowości w wykresówkach tachografu stanowią naruszenie przepisów rozporządzenia.

Odrzucone argumenty

Przewóz pustych skrzynek przez syna przedsiębiorcy, niebędącego jego pracownikiem, na potrzeby sklepu rodzinnego, nie stanowi transportu drogowego ani przewozu na potrzeby własne. Organ uniemożliwił skarżącej wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego było pobawione uzasadnienia faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

Odpowiedzialność za skutek w postaci naruszenia przepisów o transporcie drogowym ponosi przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, a odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy. Użyty w przepisie art. 4 pkt 4a ustawy o transporcie drogowym termin "...jego pracowników..." jest bowiem jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych obligujących do zastosowania innej niż gramatyczna wykładnia przepisów.

Skład orzekający

Zbigniew Rudnicki

przewodniczący

Grażyna Śliwińska

członek

Ewa Marcinkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących transportu drogowego, przewozu na potrzeby własne, wymogów licencyjnych, dokumentacji kierowcy (karta opłaty drogowej, tachograf) oraz obiektywnego charakteru odpowiedzialności w tym sektorze."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o transporcie drogowym z okresu orzekania. Może być mniej aktualne w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozróżnienie między transportem drogowym a przewozem na potrzeby własne, a także konsekwencje braku odpowiednich dokumentów i licencji. Jest to praktyczny przykład dla firm transportowych i przedsiębiorców.

Transport na "własne potrzeby" bez licencji? Sąd wyjaśnia, kiedy pomoc rodzinna staje się transportem drogowym.

Dane finansowe

WPS: 8550 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 2271/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Marcinkowska /sprawozdawca/
Grażyna Śliwińska
Zbigniew Rudnicki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
II GSK 147/08 - Wyrok NSA z 2008-06-10
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2007 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
H. W. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora transportu Drogowego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w łącznej wysokości 8.550 zł.
Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] grudnia 2005 r. w miejscowości O. na drodze krajowej nr [...] została przeprowadzona kontrola samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] stanowiącego własność M. P., którym kierował kierowca J. W. Pojazdem przewożone były puste skrzynki drewniane i plastikowe. Kierowca nie okazał do kontroli żadnego dokumentu uprawniającego do wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, nie okazał także karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Okazane do kontroli wykresówki z dni [...] i [...] grudnia 2005 r. nie zawierały natomiast przepisowych wpisów odnośnie imienia kierowcy oraz miejsca i daty końcowej używania wykresówki. Ponadto w oparciu o zapisy na wykresówce z dnia [...] grudnia 2005 r. stwierdzono, że była ona zbyt długo zapisywana w skutek czego kontrola była utrudniona, a oznaczenie czasowe na wykresówce z dnia [...] grudnia 2005 r. nie było zgodne z urzędowym czasem kraju rejestracji.
Kierowca przesłuchany w trakcie kontroli w charakterze świadka zeznał, że jego rodzice H. i M. W. prowadzą sklep spożywczo-przemysłowy w L., a on pomaga im w prowadzeniu tego sklepu zaopatrując go w towar samochodem marki [...]. Samochód ten uległ jednak awarii i w związku z tym rodzice pożyczyli od wujka M. P. (męża siostry mamy) samochód ciężarowy marki [...], którym od [...] listopada 2005 r. zaopatruje sklep rodziców w towar. Wujek prowadzi własną działalność gospodarczą [...] w L. J. W. oświadczył, że nie jest zatrudniony ani w firmie wujka, ani w firmie rodziców oraz, że nie dysponuje żadnymi innymi dokumentami transportowymi poza tymi, które okazał do kontroli i nie wie, czy wujek posiada ważną kartę opłaty drogowej na ten samochód ciężarowy. Skrzynki, które przewozi na samochodzie są natomiast własnością firmy jego rodziców.
Kierowca podpisał protokół kontroli nie zgłaszając do niego żadnych uwag ani zastrzeżeń.
Pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił właściciela kontrolowanego pojazdu M. P. o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzona kontrolą wzywając go jednocześnie do przedstawienia wskazanych w tym piśmie dokumentów.
M. P. w odpowiedzi na to zawiadomienie poinformował Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, że J. W. korzystał z jego samochodu ciężarowego na własne potrzeby na podstawie ustnej umowy użyczenia. Nie jest jego pracownikiem i nie ma zawartej z nim umowy zlecenia. Przedstawił jednocześnie roczną kartę opłaty drogowej wykupioną na kontrolowany samochód ciężarowy ważną od [...] stycznia 2005 r. do [...] stycznia 2006r. oraz zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne prowadzonej przez niego hurtowni wystawione na jego nazwisko.
W toku dalszych czynności organ ustalił, iż H. W. ma zarejestrowaną działalność gospodarczą [...] w L., natomiast jej mąż M. W. ma zarejestrowaną działalność gospodarczą w zakresie Handlu Obwoźnego obejmującą sprzedaż detaliczną owoców i warzyw na bazarach i targowiskach na terenie całego kraju.
Pismem z dnia [...] marca 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zwrócił się do H. W. o złożenie przez nią oświadczenia, dla kogo był wykonywany przewóz drogowy w dniu [...] grudnia 2005r. samochodem ciężarowym marki [...] o nr rej. [...] przez kierowcę J. W.
H. W. w odpowiedzi na to wezwanie przesłała organowi pisemne oświadczenie, że w dniu [...] grudnia 2005 r. kontrolowanym samochodem ciężarowym marki [...] o nr rej. [...] kierowanym przez jej syna J. W. wykonywany był przewóz drogowy owoców i warzyw dla prowadzonego przez nią [...] w L..
Po otrzymaniu tego oświadczenia [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] maja 2006 r. zawiadomił H. W. o wszczęciu w stosunku do niej postępowania administracyjnego wzywając ja do przedstawienia dokumentów potwierdzających nadanie numerów REGON i NIP, dokumentów potwierdzających posiadanie uprawnień do wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, umowy cywilno-prawnej zawartej z J. W. upoważniającej go do kierowania kontrolowanym pojazdem oraz karty opłaty za przejazd po drogach krajowych dla pojazdu o nr rej. [...].
H. W. w piśmie z dnia [...] maja 2006 r. poinformowała Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, że jej syn J. W. jest osobą bezrobotną, nie jest przedsiębiorcą, a więc zwolniony jest z obowiązku posiadania zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. W dniu [...] grudnia 2005 r. wykonywał natomiast jednorazowo przewóz towaru do sklepu na jej prośbę . Nie zawierała z synem na wykonanie tego przewozu żadnej umowy, gdyż była to pomoc najbliższej rodziny. Ponadto oświadczyła, że ona także nie posiada zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne, ponieważ korzysta na co dzień z samochodu dostawczego marki [...] i nie miała świadomości, że dla wykonania przez syna przewozu wymagane jest zaświadczenie .
Do pisma H. W. dołączyła dokumenty potwierdzające nadanie numerów REGON i NIP oraz ważną w dniu kontroli roczną kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych dla pojazdu o nr rej. [...].
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na H. W. karę pieniężną w łącznej wysokości 8.550 zł, w tym:
- karę pieniężną 8.000 zł na podstawie lp. 1.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji;
- karę pieniężną 200 zł na podstawie lp. 1.4.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej;
- karę pieniężną w łącznej wysokości 150 zł na podstawie lp. 1.11.11. ust. 4 lit. a i lit. c załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za brak wpisanego imienia kierowcy na wykresówkach oraz brak wpisanego miejsca i daty końcowej używania wykresówki;
- karę pieniężną w łącznej wysokości 200 zł na podstawie lp. 1.11.9. ust. 2 lit. b oraz ust. 4 lit. c załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego (zbyt długie zapisywanie wykresówki przez co kontrola była utrudniona oraz nieprawidłowe oznaczenie czasowe na wykresówce niezgodne z urzędowym czasem kraju rejestracji co nie spowodowało jednak wątpliwości odnośnie zapisów na wykresówce.
H. W. wniosła odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. .
W odwołaniu podniosła, iż organ dokonał błędnej oceny stanu faktycznego, bowiem wykonywany w dniu kontroli przewóz nie był ani transportem drogowym, ani przewozem na potrzeby własne. Skarżąca podkreśliła, że syn który w dniu kontroli prowadził pojazd nie jest ani jej pracownikiem, ani osobą współpracującą, ani nie wykonywał usługi w ramach umowy zlecenia. Syn sam wybrał sposób wykonania przewozu, natomiast wykonanie tego przewozu było konieczne z uwagi na awarię samochodu, który na co dzień wykorzystuje ona w firmie, a dostawa do sklepu świeżych owoców i warzyw była konieczna. Podkreśliła jednocześnie, że w momencie kontroli samochodem były przewożone tylko puste skrzynki. Wykonując przewóz tych skrzynek J. W. nie wykonywał jednak działalności gospodarczej w zakresie przewozu rzeczy, bowiem jego działanie nie nosiło znamion zorganizowania i ciągłości. Definicję transportu drogowego należy natomiast łączyć z definicją działalności gospodarczej. Jeżeli więc z okoliczności wynika, że transport nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej, to nie stanowi jednocześnie transportu drogowego w rozumieniu ustawy.
Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] października 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2006 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 5 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie natomiast wynika, iż wykonywany w dniu kontroli transport nie mógł zostać zaklasyfikowany jako "wykonywanie przewozu na potrzeby własne", ponieważ nie spełniał on jednego z warunków określonych w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, gdyż pojazd samochodowy używany do przewozu nie był prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracownika.
Kierujący tym pojazdem J. W. nie był bowiem pracownikiem H. W. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Z uwagi na to, że przewóz wykonywany w dniu kontroli nie spełniał wymogów art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, nie można uznać go za niezarobkowy transport drogowy, a co za tym idzie do jego wykonania niezbędne było uzyskanie licencji przewozowej. Na poparcie tego stanowiska organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 2136/04.
Wskazując z kolei na treść art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym organ podkreślił, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych.
Bezspornym jest natomiast w niniejszej sprawie, iż w chwili kontroli kierowca J. W. nie okazał karty opłaty drogowej mimo, że poruszał się po drodze krajowej nr [...], gdzie został zatrzymany do kontroli. Dopiero w toku postępowania wyjaśniającego strona przedłożyła notarialnie potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię rocznej karty opłaty drogowej, seria i nr [...] wypełnioną z terminem ważności od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] stycznia 2006 r. i w związku z tym zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 200 złotych, zgodnie z lp. 1.4.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Organ wskazał też, że bezspornym jest, iż okazane do kontroli przez J. W. wykresówki z dni [...] i [...] grudnia 2005 r. nie zawierały przepisowych wpisów imienia kierowcy, a na wykresówce z dnia [...] grudnia 2005 r. stwierdzono brak wpisu miejsca i daty końcowej używania wykresówki, co stanowiło naruszenie art. 15 ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Ponadto wykresówka z dnia [...] grudnia 2005 r. była zapisywana ponad 24 godziny, co było niezgodne z art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, a oznaczenie czasowe na wykresówce z dnia [...] grudnia 2005 r. nie było zgodne z urzędowym czasem kraju rejestracji (kontrola drogowa miała miejsce około godz. 12:54, natomiast zapis na wyjętej z urządzenia rejestrującego wykresówce wskazywał godz. 00:45), co było niezgodne z art. 15 ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85.
Organ podkreślił jednocześnie, że argumenty podniesione w odwołaniu nie mogły wpłynąć na zmianę decyzji organu I instancji. Wykonywany w dniu kontroli przewóz drogowy był bowiem elementem prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, a przewóz pustych skrzynek miał związek z tą działalnością i wymagał uzyskania odpowiednich dokumentów. Kary w transporcie drogowym są natomiast określone w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter. Jeżeli natomiast strona znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kary w orzeczonej wysokości może - w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 117, poz. 791) - wystąpić ze stosownym wnioskiem w tym trybie.
W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. W. zarzuciła organowi naruszenie:
- art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przez przyjęcie, że prawidłowe jest stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego ustalające, iż J. W. w dacie kontroli wykonywał transport drogowy w rozumieniu cyt. ustawy, podczas gdy dokonywany przez niego przewóz nie wypełniał definicji "transportu drogowego";
- art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w sytuacji, gdy to nie skarżąca wykonywała jakiekolwiek czynności, które można by określić mianem "transportu drogowego" a, jak organ administracji sam ustalił, kierujący pojazdem J. W. nie był pracownikiem skarżącej, co sprawiło, że ustalenia organu administracji traktujące przewóz wykonywany przez J. W. jako transport drogowy oparte są o dowolną interpretację materiału dowodowego, naruszającą słuszny interes skarżącej;
- art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału;
- art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. przez wydanie decyzji pobawionej uzasadnienia faktycznego.
W uzasadnieniu skargi H. W. powtórzyła zarzuty, które powoływała już wcześniej w odwołaniu wniesionym do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Ponadto stwierdziła, że nawet przy przyjęciu, iż kontrolowany przewóz wykonywany był pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, nie stanowił on transportu drogowego, gdyż nie był wykonywany przez przedsiębiorcę ani jego pracownika. Zarzuciła też, że organ nie umożliwił jej wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, a uzasadnienie decyzji organu odwoławczego ogranicza się do przedstawienia jej poglądów zaprezentowanych w odwołaniu nie wskazuje natomiast, z jakich względów organ odwoławczy przyjął, że przewóz był elementem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, a nie jedynie pomocą udzieloną matce przez syna.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga H. W. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2006 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2006 r. nie naruszają prawa.
Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę, lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Przepis art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym stanowi z kolei, że transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy, a określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4.
Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 w/w ustawy – podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego.
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego organ poczynił w ocenie Sądu prawidłowe ustalenia, iż skarżąca w chwili kontroli wykonywała krajowy transport drogowy.
Skarżąca w pisemnym oświadczeniu z dnia [...] marca 2006 r. złożonym w toku postępowania administracyjnego przyznała, że w dniu [...] grudnia 2005 r. kontrolowanym samochodem ciężarowym marki [...] o nr rej. [...] kierowanym przez jej syna J. W. wykonywany był przewóz drogowy owoców i warzyw na potrzeby prowadzonego przez nią [...] w L. Nieistotna jest przy tym okoliczność, czy w momencie kontroli pojazdem tym przewożony był towar, czy tylko puste opakowania po towarze dostarczonym do sklepu.
Skarżąca oraz kierowca J. W. oświadczyli jednocześnie zgodnie, że J. W. nie jest zatrudniony w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jako pracownik.
W świetle art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – transportem drogowy jest również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 tej ustawy, czyli warunków przewozu na potrzeby własne.
Kontrolowany przewóz nie spełniał warunków przewozu na potrzeby własne, gdyż pojazd używany do przewozu opakowań nie był prowadzony ani przez skarżącą jako przedsiębiorcę, ani przez jej pracownika.
W świetle powyższych ustaleń organy administracji obu instancji prawidłowo więc zinterpretowały i zastosowały przepisy ustawy o transporcie drogowym.
Użyty w przepisie art. 4 pkt 4a ustawy o transporcie drogowym termin "...jego pracowników..." jest bowiem jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych obligujących do zastosowania innej niż gramatyczna wykładnia przepisów. Ustawa o transporcie drogowym używając terminu "pracownik" nie definiuje tego pojęcia specyficznie dla tej gałęzi prawa, i z tego powodu należało się oprzeć na legalnej definicji tego pojęcia.
Organy administracji definiując pojęcie pracownika odwołały się więc do definicji zawartej w kodeksie pracy, zgodnie z którą pracownikiem jest osobą zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.
W ocenie Sądu, tak precyzyjne określenie warunków jakim ma odpowiadać przewóz na potrzeby własne miało na celu z jednej strony opisanie sytuacji, w której przedsiębiorca realizuje przewóz nieodpłatnie na własne potrzeby, jako działalność pomocniczą w stosunku do podstawowej działalności nie wykonując go w celach zarobkowych i dlatego nie musi ubiegać się o licencję na wykonywanie transportu drogowego, z drugiej natomiast zapobiec sytuacjom gdy osoba pod pozorem wykonywania przewozów na potrzeby własne w rzeczywistości świadczy usługi transportowe.
W zaistniałym stanie faktycznym organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły, iż skarżąca nie wykonywał przewozu na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, a więc zgodnie z art. 4 pkt 3 tej ustawy - wykonując nawet przewóz pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej - powinna posiadać licencję na wykonywanie transportu drogowego i w związku z tym zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł na podstawie lp. 1.1.1. załącznika do tej ustawy (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r. I OSK 78/06 oraz z dnia 12 grudnia 2006 r. I OSK 141/06).
Art. 87 ustawy o transporcie drogowym stanowi natomiast, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych oraz zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.
Jest okolicznością niesporną w niniejszej sprawie, iż kierowca J. W. nie miał przy sobie i nie okazał do kontroli dowodu uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Dopiero w toku postępowania wyjaśniającego skarżąca przedłożyła organowi notarialnie potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię rocznej karty opłaty drogowej, seria i nr [...] wypełnioną z terminem ważności od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] stycznia 2006 r., a w związku z tym zasadnym było też nałożenie na nią kary pieniężnej w wysokości 200 złotych na podstawie lp. 1.4.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej.
Jest także okolicznością niesporną w sprawie, że okazane w czasie kontroli wykresówki nie zawierały przepisowych wpisów odnośnie imienia kierowcy oraz miejsca i daty końcowej używania wykresówki, ponadto wykresówka z dnia [...] grudnia 2005 r. była zbyt długo zapisywana, a oznaczenie czasowe na wykresówce z dnia [...] grudnia 2005 r. było niezgodne z urzędowym czasem kraju rejestracji, co stanowiło naruszenie art. 15 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.
W zaistniałym stanie faktycznym organ administracji prawidłowo nałożył więc także karę pieniężną w łącznej wysokości 150 zł na podstawie lp. 1.11.11. ust. 4 lit. a i lit. c załącznika do ustawy o transporcie drogowym za brak przepisowych wpisów na wykresówkach, a także karę pieniężną w łącznej wysokości 200 zł na podstawie lp. 1.11.9. ust.2 lit. b oraz ust. 4 lit. c załącznika do tej ustawy za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego (zbyt długie zapisywanie wykresówki oraz nieprawidłowe oznaczenie czasowe na wykresówce niezgodne z urzędowym czasem kraju rejestracji).
Należy przy tym podkreślić, że w świetle obowiązujących przepisów ustawy o transporcie drogowym odpowiedzialność za skutek w postaci naruszenia przepisów o transporcie drogowym ponosi przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, a odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy. Wysokość kar za poszczególne rodzaje naruszeń jest natomiast ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym i organ nie ma możliwości miarkowania ich wysokości w zależności od okoliczności danej sprawy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, organ prawidłowo ocenił zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa. Nie znajdują jednocześnie uzasadnienia zarzuty skargi odnośnie naruszenia przez organ przy rozpoznaniu sprawy przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na prawidłowość dokonanego rozstrzygnięcia. Skarżąca została bowiem zawiadomiona o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie oraz pouczona o treści art. 10 § 1 k.p.a. i miała możliwość zajęcia stanowiska w sprawie oraz zgłaszania ewentualnych wniosków dowodowych. Organ nie zawiadomił wprawdzie skarżącej, przed wydaniem decyzji, o zakończeniu postępowania w sprawie, jednak w ocenie Sądu nie miało to wpływu na prawidłowość dokonanego przez organ rozstrzygnięcia, a skarżąca w odwołaniu miała możliwość ustosunkowania się do całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (organ odwoławczy nie przeprowadzał bowiem żadnych dodatkowych dowodów).
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.