VI SA/Wa 1568/20

VI SA/Wa 1568/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-12-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Sławomir Kozik /przewodniczący sprawozdawca zdanie odrebne/
Tomasz Sałek
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1034/21 - Wyrok NSA z 2024-11-20
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 4 pkt 1, pkt 11 i pkt 22; art. 4 pkt 6a; art. 5 ust. 1; art. 5b ust. 1; art. 18 ust. 4a i ust. 4b; art. 87 ust. 1; art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1; zał. nr 3 lp. 1.1, lp. 2.11
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Konrada Dreli na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 maja 2020 r. nr BP.501.2552.2019.0164.WA7.4450 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Do orzeczenia zgłoszono zdanie odrębne
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) decyzją z [...] maja 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i ust. 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140, dalej: u.t.d.) oraz
lp. 1.1 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania K. D.(dalej: Strona, Skarżący), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: [...]WITD) z [...] listopada 2019 r. nr [...] o nałożeniu na Stronę kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.
Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:
W dniu [...] sierpnia 2019 r. w [...] funkcjonariusze policji przeprowadzili kontrolę drogową pojazdu marki [...] o nr rej. [...] . Kontrolowanym pojazdem kierowała Strona, wykonując okazjonalny przewóz osób we własnym imieniu. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole nr [...]. Protokół kontroli wraz z aktami sprawy zostały przekazane [...]WITD.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z urzędu, [...]WITD decyzją z [...] listopada 2019 r. stwierdził naruszenie ujęte w lp. 2.11 zał. nr 3 do u.t.d., zgodnie z którym wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, zagrożone jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł oraz naruszenie określone w lp. 1.1 zał. nr 3 do u.t.d., polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, za które przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 12.000 zł. Organ I instancji stwierdził, że suma kar pieniężnych za stwierdzone podczas kontroli naruszenia wyniosła 20.000 zł i dlatego zgodnie z treścią art. 92a ust. 3 u.t.d., karę ograniczył do wysokości 12.000 zł.
Rozpoznając, wniesione w terminie przez Stronę odwołanie od powyższej decyzji, GITD, po przytoczeniu mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa wyjaśnił m.in., że kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli i nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.
Wyjaśnił, że z protokołu kontroli i notatki urzędowej kontrolującego wynikało, że kierujący w chwili zatrzymania do kontroli przewoził pasażera z lotniska im. [...] na ulicę [...] w W.. Usługa przewozu została zamówiona za pomocą aplikacji mobilnej [...]. Za kurs pasażer miał zapłacić gotówką 14 zł.
W ocenie GITD bezspornym było, że wykonawcą omawianego przewozu była Strona. Strona bowiem nie przedłożyła żadnego dowodu na okoliczność współpracy z innym podmiotem przy realizacji zarobkowych przewozów osób. Organ I instancji pismem z 16 września 2019 r. wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień w sprawie i przedłożenia dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Ta jednak do dnia wydania skarżonej decyzji nie wskazała żadnego podmiotu, w imieniu którego miałaby przewóz z dnia kontroli wykonywać. Dlatego przypisanie Stronie odpowiedzialności za realizację przewozu z dnia kontroli należało uznać za prawidłowe.
Organ dodał, że w toku postępowania Strona nie przedłożyła dowodu na posiadanie przez nią uprawnienia do wykonywania transportu drogowego osób. Według informacji pochodzącej ze Starostwa Powiatowego w G. Strona nie widniała w rejestrze podmiotów posiadających uprawnienia w transporcie drogowym (pismo z 26 września 2019 r.). Zgodnie z treścią pisma Urzędu Miasta [...] W. z 2 października 2019 r. Strona nie posiadała licencji na transport drogowy taksówką.
Organ nie miał wątpliwości, że przewóz miał charakter odpłatny. Opłata za usługę miała zostać uiszczona przez pasażera gotówką, co wynikało z protokołu kontroli i notatki urzędowej kontrolującego. [...] natomiast to aplikacja służąca wyłącznie do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd. Korzystający z aplikacji [...] kierowcy, realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób, pełnią rolę wykonawców przewozu. Bezspornym było zatem, zdaniem GITD, że Strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób.
Zdaniem GITD, nie budziło również wątpliwości, iż kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem przewozów określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. Bezsporne pozostawało, że kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą (był przeznaczony do przewozu 5 osób razem z kierowcą), co potwierdzał dowód rejestracyjny pojazdu i protokół kontroli. W omawianym przypadku przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji [...], co wykluczało zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej w smartfonie, odbywało się poza lokalem przedsiębiorstwa. Nadto opłata za usługę miała zostać uiszczona gotówką, a nie bezgotówkowo. Dlatego też GITD stwierdził, że nałożenie na Stronę kary pieniężnej za popełnienie naruszenia z lp. 2.11 zał. nr 3 do u.t.d. było prawidłowe.
W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał za zasadne nałożenie na Stronę kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 3 u.t.d., tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.1. oraz lp. 2.11. zał. nr 3 do u.t.d.
Strona nie zgodziła się z opisaną wyżej decyzją GITD i wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Zaskarżyła decyzję w całości i wnosiła o uchylenie jej w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji [...]WITD, a także o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Rozstrzygnięciu Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1. zał. nr 3 do u.t.d., polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. (głównie ze względu na to, że czynności Skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej),
2) art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a i ust. 4b w zw. z lp. 2.11 zał. nr 3 do u.t.d., polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...]/[...], świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy,
3) art. 18 ust 4b pkt 1 lit c) u.t.d., poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd Skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...].b.v.,
4) art. 92a ust 1 i ust. 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 zał. nr 3 do u.t.d., w zw. z art. 4 pkt. 6a u.t.d., poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego,
5) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy:
a) takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej i brak zweryfikowania przez organ, czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli,
b) takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z [...] sierpnia 2019 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu,
c) poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer,
6) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji,
7) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania, czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy, czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji o nazwie [...],
8) art. 8 K.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie niejawnym. Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa o covid"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
(Dz.U. z 2020 r., poz.1829) począwszy od 17 października 2020 r. miasto stołeczne Warszawa, będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. Stan ten utrzymało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 2132), w którego § 1 ustalono, że obszarem, na którym wystąpił stan epidemii wywołany zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z tym, mając także na uwadze brak technicznych możliwości przeprowadzenia zdalnie rozprawy z udziałem stron – Sąd rozpoznał tę skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o covid.
Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była decyzja GITD nakładająca na Skarżącego karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.t.d., które określają zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a) u.t.d.).
W myśl art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r. Nr 300, str. 51).
Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa art. 5b ust. 1 u.t.d. Zgodnie z tym uregulowaniem podjęcie
i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. Podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty wymienione w art. 87 u.t.d., a wykonując transport drogowy – także wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.).
Przewóz okazjonalny został zdefiniowany w art. 4 pkt 11 u.t.d. jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Stosownie do art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Przepis art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza przewóz okazjonalny:
1. pojazdami zabytkowymi,
2. samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Stosowanie do art. 4 pkt 22 u.t.d. przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy.
W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie.
Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 (pkt 1), popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 (pkt 2) – zał. nr 3 do u.t.d.
W myśl lp. 1.1. zał. nr 3 do u.t.d. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł. Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. powoduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł (lp. 2.11. zał. nr 3 do u.t.d.).
Stosownie do art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł.
Z akt sprawy wynika, że podczas kontroli drogowej w dniu [...] sierpnia 2019 r. funkcjonariusze policji stwierdzili, że skarżący przewoził pojazdem marki [...] o nr rejestracyjnym [...] pasażera z lotniska im. [...] na ulicę [...] w W.. Przewóz został zamówiony przez pasażera za pomocą mobilnej aplikacji [...]. Po zakończeniu przejazdu opłata za przejazd miała być zapłacona w wysokości 14 zł w gotówce, do czego nie doszło wskutek przeprowadzenia ww. kontroli. Podczas kontroli kierujący nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Nie wskazał przy tym podmiotu, w którego imieniu miałby kontrolowany przewóz wykonywać. W toku postępowania administracyjnego na podstawie informacji Starostwa Powiatowego w G. ustalono, że skarżący nie widniał w rejestrze podmiotów posiadających uprawnienia w transporcie drogowym. Natomiast według informacji Urzędu [...] skarżący nie posiadał licencji na transport drogowy taksówką. Wobec powyższego organy ITD zasadnie uznały, że skarżący nie posiadał i nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, czy też licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób lub na przewóz drogowy osób taksówką.
Jednocześnie w toku kontroli stwierdzono, że pojazd marki [...] , którym skarżący wykonywał przewóz w dniu kontroli, był przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.
Braku zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób skarżący nie kwestionował ani w odwołaniu, ani w skardze. Kwestię sporną stanowiła natomiast ocena, czy po stronie skarżącego zaistniały okoliczności uniemożliwiające wszczęcie lub prowadzenie postępowania administracyjnego. Skarżący twierdził bowiem, że w dacie kontroli nie miał statusu przedsiębiorcy, a podjęte przez niego czynności nie miały cech prowadzenia działalności gospodarczej, a tym bardziej cech wykonywania transportu drogowego. Nie był zatem obowiązany do posiadania licencji wymaganej przepisami u.t.d. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. Jednocześnie Skarżący podważał przypisanie mu wykonywanie transportu okazjonalnego.
W ocenie sądu, organy prawidłowo uznały, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. skarżący naruszył przepisy prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób. Działalność skarżącego stanowiła zorganizowany i zaplanowany rodzaj aktywności, właściwy dla podmiotu podejmującego czynności przewoźnika. Nie można uznać, że działalność ta była przypadkowa. Przemawiało za tym korzystanie przy jej wykonywaniu z aplikacji [...], która wymaga zarejestrowania na platformie internetowej. Aplikacja internetowa tego typu służy wielokrotnemu korzystaniu z niej, co stanowi jej elementarną cechę. Skarżący w dniu kontroli korzystał z aplikacji [...] przez przyjęcie zlecenia, co podał pasażer znajdujący się w pojeździe podczas kontroli (por. protokół kontroli i notatka urzędowa w aktach adm.). Podczas kontroli skarżący nie zaprzeczył oświadczeniom pasażera ani opisanym okolicznościom, tylko odmówił podpisania protokołu kontroli bez podania przyczyny.
Należy zauważyć, że dowód z dokumentu urzędowego, jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli drogowej (przewidziany przez art. 74 u.t.d.) ma znaczenie szczególne, gdyż posiada cechy dokumentu w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (por. wyroki NSA z: 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 50/08; 24 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 586/18; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Protokół taki może być podważony jedynie przez konkretny dowód, że dane w nim zgromadzone są nieprawdziwe (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1062/09; opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżący zaś jedynie polemizował z zebranym materiałem dowodowym, nie przedstawiając przeciwstawnych dowodów.
W orzecznictwie przyjmuje się, że wykonywanie transportu drogowego podlegającego sankcji musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17).
Transportem drogowym w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.d. jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami zarejestrowanymi w kraju. Z kolei w myśl art. 4 pkt 6a u.t.d. przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1; dalej: rozporządzenie (WE) nr 561/2006).
Wbrew stanowisku skarżącego nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu faktycznie wykonującego przewóz za popełnione naruszenia. Podmiotem wykonującym transport jest również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08 i z 4 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 166/09).
Nie zasługują na uwzględnienie próby podważenia przez skarżącego ustaleń o odpłatnym charakterze przewozu. Fakt zobowiązania się przez pasażera do uiszczenia zapłaty za przewóz (gotówką) nie został zakwestionowany. Zatem skarżący zainkasowałby należność za usługę, to oznaczało też, że wykonywał usługę we własnym imieniu i na swoją rzecz.
Przedstawione stanowisko znajduje potwierdzenie w analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja [...], dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r., sygn. C-34/15. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą.
Usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć określoną trasę, należy zatem uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługa przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Skarżący korzystając z aplikacji [...] przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jego pośrednictwem zlecenie na przewóz osób i uzyskałby także wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Tym samym uznać należy, że skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego.
Skarżący wykonywał zarobkowo przewóz drogowy osób, a dowody zebrane w sprawie świadczą o wykonywaniu działalności w zakresie przewozu osób w sposób zorganizowany. Działalność skarżącego stanowiła krajowy transport drogowy rozumieniu art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący miał obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez ten podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej.
W tych okolicznościach nałożenie na skarżącego kary przewidzianej w lp. 1.1 zał. nr 3 do u.t.d. było uzasadnione.
Sąd podziela również stanowisko GITD, że wykonywany przez skarżącego przewóz był przewozem okazjonalnym, wykonywanym pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.
Według art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny, to przewóz osób który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
W orzecznictwie podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, znajdująca się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. U. UE L z dnia 2009.300.8.). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II, W-wa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06).
Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" określonej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi prowadzi do wniosku, że skarżący [...] sierpnia 2019 r. wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich warunków określonych w ustawie o transporcie drogowym.
Okoliczność, że przewóz był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów nie wykluczała uznania, że świadczenie usługi przewozu osób zainicjowane zostało przez pasażera, który zamówił kurs za pomocą aplikacji [...]. Kierujący musiał być podłączony do tej aplikacji (w opisywanej sytuacji jako oczekujący na pasażera, aby zrealizować jego zamówienie). Kierujący (bezspornie) przyjął zlecenie i wykonywał odpłatny przewóz pasażera na terenie W. samochodem osobowym posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Po zakończeniu przejazdu pasażer zamierzał dokonać zapłaty gotówką za przejazd.
W ocenie sądu organy prawidłowo uznały, że [...] sierpnia 2019 r. Skarżący wykonywał przewóz okazjonalny osób we własnym imieniu, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego. Zatem w świetle przywołanych wyżej przepisów, zachodziły podstawy do nałożenia na Stronę kary z lp. 2.11 zał. nr 3 do u.t.d.
Skoro suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia przewidziane w lp. 1.1. (12.000 zł) oraz lp. 2.11 (8.000 zł) zał. nr 3 do u.t.d. przekraczała sumę kar, o której mowa w art. 92a ust. 3 u.t.d., ostatecznie wymierzono Skarżącemu karę w maksymalnej przewidzianej w tym przepisie wysokości 12.000 zł.
Bezzasadne są zarzuty naruszenia przez organy przepisów procesowych określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Skarżącemu zapewniono czynny udział w postępowaniu, organ informował go o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści właściwych przepisów. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia i oceny, że wykonywane przez skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób.
Sąd nie dopatrzył się również w działaniach organów naruszenia zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
Dlatego GITD zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Zdanie odrębne
Zdanie odrębne
Zgadzając się ze stanowiskiem organów Inspekcji Transportu Drogowego i ze stanowiskiem Sądu co do zasadności nałożenia w niniejszej sprawie na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8000 zł za naruszenie opisane w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w związku z dokonanym przez Skarżącego przewozem okazjonalnym samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. i bez spełnienia wymogów formalnych, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. uważam, że organy niezasadnie nałożyły na Skarżącego kolejną karę pieniężną w wysokości 12000 zł, za naruszenie opisane w lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Moim zdaniem organy błędnie przyjął, że w okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy Skarżący popełnił również powyższe naruszenie, polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, za które przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 12.000 zł. Wynika to z faktu, że przepisy u.t.d., nie przewidują takiego zezwolenia, czy też licencji, która uprawniałaby Skarżącego do dokonania przewozu okazjonalnego w warunkach jakie miały miejsce w niniejszej sprawie, a więc bez spełnienia wymogów technicznych, o których mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. oraz bez spełniania wymogów, o których mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Żadna z licencji wymienianych art. 5b ust. 1 u.t.d., nie dawałaby Skarżącemu uprawnienia do dokonania spornego w niniejszej sprawie przewozu okazjonalnego pojazdem nie spełniającym wymogów technicznych z art. 18 ust. 4a u.t.d., przy jednoczesnym nie spełnieniu wymogu zawarcia pisemnej umowy w lokalu przedsiębiorstwa, jak to miało w miejsce w niniejszej sprawie. Z treści przepisów u.t.d., w szczególności z art. 5b ust. 1 oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d. wynika, że ustawodawca uznał, że stwierdzony w niniejszej sprawie przewóz okazjonalny w ogóle nie jest dopuszczalny, ponieważ forma jego realizacji odpowiada wykonywaniu krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Dlatego ustawodawca nie uregulował żadnej licencji ani zezwolenia na ten rodzaj przewozu okazjonalnego, a jego wykonanie usankcjonował karą pieniężną w wysokości 8000 zł.
Moim zdaniem ustawodawca okazał się niekonsekwentny ustanawiając karę pieniężną za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. i bez spełnienia wymogów formalnych, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. w wysokości niższej niż kara pieniężna przewidziana za wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, na który ustawodawca przewidział licencję, lecz wykonywany bez tej licencji. Nie można jednak tej niekonsekwencji korygować poprzez nakładanie kolejnej kary pieniężnej za brak licencji, której podmiot wykonujący przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. i bez spełnienia wymogów formalnych, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., nie mógłby uzyskać.
Z tych względów uważam, że organy bezpodstawnie nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, za wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji naruszając w tym zakresie art. 5b ust. 1, art. 92a ust. 1 i ust. 7 oraz lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na łączną wysokość nałożonej w niniejszej sprawie na Skarżącego kary pieniężnej. W niniejszej sprawie organ nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 8.000 zł, za naruszenie z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, za naruszenie z lp.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Zgodnie natomiast z art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych. Nieprawidłowe uznanie przez organ, że Skarżący popełnił również naruszenie, o którym mowa w lp.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. oznacza, że organ nałożył na Skarżącego karę pieniężną w nieprawidłowej wysokości 12.000 zł, zamiast 8.000 zł.
W tym stanie rzeczy, moim zdaniem, Sąd powinien na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., uchylić zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2019 r. w zakresie jakim nakłada karę pieniężną w wysokości 12000 (dwanaście tysięcy) złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., uchylić decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2019 r. w zakresie jakim nakłada karę pieniężną w wysokości 12000 (dwanaście tysięcy) złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji i na podstawie art. 151 P.p.s.a., w pozostałej części oddalić skargę.