VI SA/WA 1491/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-11-21
NSAtransportoweWysokawsa
kara administracyjnatransport drogowytachografmanipulacjaczas pracy kierowcykontrolaustawa o transporcie drogowymrozporządzenie UEWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za manipulację tachografem, uznając, że stan faktyczny nie został dostatecznie wyjaśniony, a przewoźnik mógł nie mieć wpływu na naruszenie.

Skarżący I. K. został ukarany karą pieniężną w wysokości 10 000 zł za wykonywanie przewozu pojazdem z manipulowanym tachografem. Zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji utrzymały decyzję w mocy. Skarżący odwołał się do WSA, argumentując, że zastosowano niewłaściwą kwalifikację prawną i że mógł nie mieć wpływu na naruszenie, co potwierdzało ważne badanie techniczne tachografu. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając obie decyzje z powodu niewystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego i braku dowodów na świadomość przewoźnika o manipulacji.

Sprawa dotyczyła skargi I. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który został przerobiony (zmanipulowany) w zakresie czujnika ruchu, co uniemożliwiało prawidłowe rejestrowanie czasu pracy kierowcy. Skarżący kwestionował kwalifikację prawną naruszenia, wskazując na lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.) jako właściwszą, oraz podnosił, że mógł nie mieć wpływu na naruszenie, co potwierdzało ważne badanie techniczne tachografu z 2017 r. GITD podtrzymał stanowisko WITD, uznając, że stan faktyczny wyczerpuje dyspozycję lp. 6.1.2 załącznika nr 3 u.t.d. i brak jest podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d. (okoliczności nadzwyczajne). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organ nie ustalił wszystkich okoliczności warunkujących przypisanie przewoźnikowi odpowiedzialności na podstawie lp. 6.1.2 załącznika nr 3 u.t.d., zwłaszcza że tachograf posiadał ważne badanie techniczne. Sąd podkreślił, że organ musiałby wykazać, iż ingerencja w tachograf nastąpiła po badaniu technicznym i że przedsiębiorca o tym wiedział lub mógł się dowiedzieć. Ponadto, sąd uznał za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., wskazując, że skarżący podjął wszelkie możliwe czynności zapobiegawcze (legalizacja tachografu, zabezpieczenie plomby), a organ nie wykazał, że przewoźnik miał wpływ na naruszenie lub mógł mu zapobiec. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję WITD z powodu naruszenia prawa materialnego i procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że stan faktyczny nie został dostatecznie wyjaśniony, a organ powinien rozważyć zastosowanie lp. 6.1.4 jako przepisu szczególnego. Brak jest wystarczających dowodów na to, że przeróbka nastąpiła po badaniu technicznym i że przewoźnik o tym wiedział.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że posiadanie ważnego badania technicznego tachografu stwarza domniemanie jego prawidłowości. Organ musi obalić to domniemanie, wykazując, że ingerencja nastąpiła po badaniu i że przedsiębiorca o tym wiedział. Brak takich dowodów uniemożliwia przypisanie odpowiedzialności na podstawie lp. 6.1.2.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust.1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust.1

Ustawa o transporcie drogowym

Pomocnicze

u.t.d.

Ustawa o transporcie drogowym

Załącznik nr 3, lp. 6.1.2: Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub powyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony.

u.t.d.

Ustawa o transporcie drogowym

Załącznik nr 3, lp. 6.1.4: Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf niewyposażony w drugi niezależny sygnał dotyczący ruchu pojazdu lub z odłączonym niezależnym sygnałem dotyczącym ruchu pojazdu o ile jest wymagany.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie niewłaściwej kwalifikacji prawnej naruszenia (lp. 6.1.2 zamiast lp. 6.1.4 załącznika nr 3 u.t.d.). Przewoźnik mógł nie mieć wpływu na naruszenie, co potwierdzało ważne badanie techniczne tachografu. Istnienie podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. z uwagi na brak możliwości przewidzenia i zapobieżenia naruszeniu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wymóg przeprowadzenia kalibracji tachografu przez kwalifikowany, uprawniony do tego podmiot ma w założeniu zabezpieczać przewoźnika w ten sposób, że stwarza domniemanie użytkowania przez niego urządzenia spełniającego wymogi określone w przepisach prawa. To domniemanie organ musi obalić nie tylko poprzez wskazanie cech urządzenia, które tych warunków nie spełniają, ale także przez wykazanie, że tachograf cechy te utracił już po wymaganym badaniu okresowym, kontrolnym lub kalibracji.

Skład orzekający

Grzegorz Nowecki

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Sałek

członek

Grażyna Śliwińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności przewoźnika za manipulacje w tachografie, zwłaszcza w kontekście ważnego badania technicznego i możliwości zastosowania przepisów egzoneracyjnych (art. 92c u.t.d.)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przeróbki czujnika ruchu i interpretacji przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzeń UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kontroli transportu drogowego i kar administracyjnych, a orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie dotyczące odpowiedzialności przewoźnika w przypadku manipulacji tachografem, co jest istotne dla branży.

Kara 10 000 zł za tachograf? Sąd uchyla decyzję – kluczowe znaczenie ma ważne badanie techniczne!

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1491/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-11-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-07-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska
Grzegorz Nowecki /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Sałek
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 752/20 - Wyrok NSA z 2023-09-05
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 58
art. 4, art. 92a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Patrycja Młynarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2019 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego I. K. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD", "organ II instancji" lub "organ") decyzją z [...] maja 2019 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez I. K. (dalej "skarżący" lub "strona") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD" lub "organ I instancji") z dnia [...] marca 2019 r. o nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych), utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. h, art. 92a ust.1, art. 92c ust.1, ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 58 z późn. zm.), dalej "u.t.d.", lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 32 oraz 46, Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.)
Do wydania ww. decyzji doszło w następującym stanie faktycznym.
W dniu 05 lutego 2019 roku w S. zatrzymano do kontroli pojazd członowy należący do przewoźnika polskiego – I. K. [...], adres: [...] L., C., składający się z ciągnika siodłowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Strona kontrolowanym pojazdem wykonywała międzynarodowy transport drogowy rzeczy na trasie Litwa-Polska. W toku postępowania stwierdzono, iż w pojeździe marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] zainstalowano tachograf marki Stoneridge Electronics, Adolfsbergsvagen 3, S70227 Órebroo 900208R7.4/16R02 o numerze seryjnym [...] z oprogramowaniem [...].
Na podstawie wydruku danych technicznych z tachografu stwierdzono, iż wyżej wymienione urządzenie rejestrujące jest sparowane z nadajnikiem KITAS 2+ o numerze seryjnym [...], który powinien być odporny na działanie pola magnetycznego.
W toku kontroli stwierdzono, że impulsator znajdujący się w skrzyni biegów nr [...] został przerobiony (zmanipulowany) - umożliwiając tym samym manipulację danymi zapisywanymi przez tachograf dotyczącymi aktywności kierowcy, a w szczególności czasu prowadzenia pojazdu oraz czasów wymaganych przerw i odpoczynków. W wyniku oględzin tachografu ustalono ponadto, iż nie wyświetla on ekranu porównania dwóch sygnałów prędkości. Zgodnie z instrukcją producenta oznacza to, iż funkcja odbioru sygnału z drugiego niezależnego czujnika ruchu (IMS) została wyłączona. Dodatkowo na serwisie tachografów, do którego skierowany został w/w pojazd stwierdzono, że tak przerobiony czujnik ruchu wyłącza drugi niezależny sygnał ruchu IMS.
W związku z powyższym WITD wydał decyzję o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych), za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub wyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie. Wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu zakwestionował ustalenia organu I instancji oraz proces subsumpcji związany z zastosowanie odpowiedniej normy prawnej do ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy. W ocenie strony, w tej sprawie właściwą kwalifikacją winno być Ip. 6.1.4 załącznika nr 3 do u.t.d., które sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf niewyposażony w drugi niezależny sygnał dotyczący ruchu pojazdu lub z odłączonym niezależnym sygnałem dotyczącym ruchu pojazdu o ile jest wymagany. Dodatkowo w ocenie strony organ I instancji winien zastosować przepis art. 92c u.t.d. ponieważ doszło do spełnienia przesłanek w nim wskazanych. Jednocześnie strona wskazała, że pojazd w dniu 02 września 2017 r. przeszedł prawidłowe badanie podczas którego nie stwierdzono ingerencji w czujnik ruchu na poczet czego strona załączyła dokument - nr rejestru [...].
Po ponownej analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie GITD przychylił się do stanowiska organu I instancji w sprawie stwierdzonych naruszeń i wysokości nałożonej kary pieniężnej.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2019 r. organ odwoławczy wskazał, że ingerencja w czujnik ruchu polegająca na przerobieniu wkładu impulsatora prowadzi do wniosku, iż stan faktyczny w pełni wyczerpuje dyspozycję naruszenia lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Dodatkowo stwierdzono naruszenie plomby przy impulsatorze. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji zastosował prawidłową kwalifikację prawną czynu. Wskazał ponadto, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż doszło do naruszenia lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do u.t.d. tj. wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf niewyposażony w drugi niezależny sygnał dotyczący ruchu pojazdu lub z odłączonym niezależnym sygnałem dotyczącym ruchu pojazdu, o ile jest wymagany. W niniejszej sprawie skutkiem ingerencji był brak działania drugiego niezależnego sygnału jednak przyczyną powyższego była skomplikowana przeróbka tachografu.
Jednocześnie GITD stwierdził, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d.. W ocenie organu przedsiębiorca będący profesjonalnym podmiotem obrotu gospodarczego winien w sposób należyty dbać o wyposażenie swoich pojazdów, którymi sam wykonuje lub za pomocą zatrudnianych przez niego kierowców wykonuje zadania transportowe. Dodatkowo przesłanka z art. 92c u.t.d. dotyczy sytuacji nadzwyczajnych niezależnych od strony, których brak w niniejszej sprawie. Jednocześnie organ uznał, że w sprawie brak podstaw do zastosowania przepisu art. 92b u.t.d., ponieważ brak jest naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przez kierowcę przepisów o czasie prowadzenia pojazdu. W związku z tym organ wskazał, że strona winna ponosić odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Przedmiotowy pojazd należy do "floty" przedsiębiorcy, a ten powinien dbać o jego prawidłowy stan techniczny w tym stan urządzeń zainstalowanych w tych pojeździe służących do wykonywania zadań przewozowych. Organ ponadto nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie przepisów egzoneracyjnych określonych w u.t.d. Podkreślił, że okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie przepisów egzoneracyjnych określonych w art. 92b oraz wart. 92c u.t.d., powinien wykazać sam przedsiębiorca. Organ nie stwierdził także istnienia innych okoliczności uzasadniających zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 92c u.t.d.
Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej:
a) naruszenie przepisów postępowania, w szczególności: art. 7, art. 77 k.p.a, poprzez niewystarczające zbadanie i ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.
b) przepisów prawa materialnego, w szczególności: art. 22 i art. 23 rozporządzenia 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. DE L 2014 60.1 zez zm.)
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że organ kontroli wydając w tej sprawie decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej przeprowadził postępowanie wyjaśniające niezgodnie z przepisami k.p.a poprzez błędne dokonanie kwalifikacji stwierdzonego naruszenia oraz zanegował czynności prowadzone przez uprawniony warsztat, które mają zasadnicze znaczenie dla prowadzonego postępowania. Ponadto nie zastosował należnego w tym postępowaniu zapisu art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. W szczególności zastosował l.p. 6.1.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym zamiast l.p. 6.1.4 załącznika nr 3.
Skarżący argumentował, że kontrola przeprowadzona w dniu 5 lutego 2019 r. stwierdziła jedynie prawdopodobieństwo ingerencji w impulsator tachografu. Kontrolujący w załączniku do protokołu kontroli jako podstawę stwierdzonego naruszenia wskazał błędy w działaniu tachografu, które miały miejsce w 2015 roku. Skarżący wskazał, że jest właścicielem pojazdu od 28 lipca 2017 r., a 2 września 2017 r. tachograf został poddany badaniu / kalibracji przez przedsiębiorcę T.-SERWIS M. J., z/s [...] L., ul. K,. Zdaniem skarżącego, wbrew twierdzeniu organu, kontroli protokół z badania tachografu zawiera czynności sprawdzające w zakresie zabezpieczeń czujnika ruchu, a z protokołu wynika, że badanie zabezpieczenia czujnika ruchu miało wynik pozytywny. Uprawniony instalator nie stwierdził ingerencji przewoźnika w działanie przyrządu kontrolno - pomiarowego tachografu. Skarżący zauważył ponadto, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji stwierdzono, że ingerencja w układzie elektrycznym impulsatora miała miejsce w 2015r., a w ocenie organu odwoławczego – od przeprowadzonego badania tj. 2 września 2017r. do dnia kontroli. Podkreślił, że organ odwoławczy na taką okoliczność nie dysponuje materiałem dowodowym.
W ocenie skarżącego, w zakresie przeprowadzonej kontroli stwierdzono brak odbioru sygnału z drugiego niezależnego czujnika ruchu. Wobec takiego naruszenia organ kontroli powinien przeprowadzić postępowanie w zakresie l.p. 6.1.4 zał. nr 3 tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf niewyposażony w drugi niezależny sygnał dotyczący ruchu pojazdu lub z odłączonym niezależnym sygnałem dotyczącym ruchu pojazdu o ile jest wymagany. Zdaniem skarżącego przepis l.p. 6.1. 4 w stwierdzonym stanie faktycznym jest przepisem szczególnym i powinien mieć zastosowanie w prowadzonym postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że ocena legalności zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2019 r., dokonywana jest przez sąd administracyjny według stanu faktycznego i prawnego na dzień ich wydania, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Wymaga podkreślenia, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2017 roku, poz. 1369, z późn. zm.; zwaną dalej "p.p.s.a.").
W ocenie Sądu, rozpoznając skargę należało uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.
Na wstępie wskazać należy, że w myśl art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy. Załącznik nr 3 do u.t.d. zawiera m.in. pkt 6.1.2, w którym jako naruszenie wskazane jest "Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub powyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony" oraz pkt 6.1.5., w którym jako naruszenie wskazane jest "Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przez warsztat posiadający zezwolenie"
W odniesieniu do naruszenia opisanego w poz. 6.1.2. załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji, materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy oraz analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji, prowadzą do wniosku, że organ nie ustalił wszystkich okoliczności warunkujących przypisanie przewoźnikowi odpowiedzialności na tej podstawie.
Przywołane w zaskarżonej decyzji przepisy umowy AETR i rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, do którego się ona odwołuje, określają wymagania przyrządów kontrolnych, gdy chodzi o ich konstrukcję, działanie i instalację. Zgodnie z regulacjami ww. rozporządzenia, tachografy poddaje się regularnym przeglądom wykonywanym przez zatwierdzone warsztaty, a zakres tych przeglądów został również tymi regulacjami określony. Konsekwencją powyższego jest poddanie sankcji w u.t.d. nie poszczególnych uchybień tymże warunkom technicznym stawianym tachografom, ale naruszenie wymogu posiadania przez urządzenie wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji – odpowiedzialność za właściwe dokonanie tych czynności leży więc z założenia po stronie podmiotu uprawnionego do ich dokonania, natomiast przewoźnik odpowiada za niedopełnienie formalnego wymogu przeprowadzenia stosownych badań. To zaś każe przyjąć, że w przypadku, gdy z dokumentacji i stanu zabezpieczeń urządzenia (tabliczka instalacyjna, plomba) wynika, iż urządzenie rejestrujące przeszło w wymaganym okresie konieczne badania kontrolne, to podstawą do uznania, że doszło do naruszenia, o którym mowa w załączniku nr 3 do u.t.d. poz. 6.1.2. musi być ustalenie, że: po pierwsze - zainstalowanie urządzenia powodującego zakłócenie prawidłowej pracy tachografu miało miejsce już po sprawdzeniu tachografu przez uprawniony warsztat, po drugie – że przedsiębiorca wiedział bądź z łatwością mógł się dowiedzieć, że doszło do awarii lub wadliwego działania tachografu, a więc, że badania okresowe stwierdzające prawidłowość kalibracji utraciły swoją aktualność.
Tymczasem, jak słusznie wskazuje skarżący – i czego organ nie kwestionował – tachograf znajdujący się w kontrolowanym pojeździe, posiadał ważne badanie techniczne. Formalny wymóg dotyczący legalizacji i sprawdzenia tachografu został zatem zachowany. Jeśli zatem organ postawił tezę, że określone elementy tachografu zostały wymienione po badaniu technicznym (czego nie wyartykułował wprost – raz bowiem pisze o nieprawidłowo przeprowadzonym badaniu technicznym, innym razem, że utraciło ono ważność na skutek ingerencji w tachograf i zamontowania w nim czujnika nieodpornego na zakłócenia pola magnetycznego), to w uzasadnieniu powinien wskazać na dowody taką tezę wspierające, a nie jedynie wyrazić przypuszczenie czy domniemanie. W przeciwnym wypadku na przedsiębiorcę zostałaby bowiem nałożona kara za nieprawidłowe – nierzetelne działanie warsztatu uprawnionego do przeprowadzenia badania technicznego. Wymóg przeprowadzenia kalibracji tachografu przez kwalifikowany, uprawniony do tego podmiot ma w założeniu zabezpieczać przewoźnika w ten sposób, że stwarza domniemanie użytkowania przez niego urządzenia spełniającego wymogi określone w przepisach prawa. To domniemanie organ musi obalić nie tylko poprzez wskazanie cech urządzenia, które tych warunków nie spełniają, ale także przez wykazanie, że tachograf cechy te utracił już po wymaganym badaniu okresowym, kontrolnym lub kalibracji. Tego zaś organ w niniejszej sprawie w istocie nie uczynił. Co więcej, z uzasadnienia decyzji nie wynika w sposób dostatecznie jasny, czy rzeczony tachograf przestał spełniać wymogi techniczne przed zamontowaniem dodatkowego urządzenia, czy właśnie w efekcie zainstalowania impulsatora i jaki miało to wpływ na odczyty tachografu w zakresie każdego z czujników ruchu. Za niedopuszczalne należałoby uznać bowiem przyjęcie, że ten sam czyn może de facto wypełniać znamiona dwóch różnych deliktów administracyjnych i stanowić podstawę nałożenia różnych kar administracyjnych, tj. z przepisu l.p. 6.1.2., kiedy w okolicznościach sprawy nie można wykluczyć zastosowania przepisu l.p. 6.1. 4 zał. nr 3 do u.t.d., tj. wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf niewyposażony w drugi niezależny sygnał dotyczący ruchu pojazdu lub z odłączonym niezależnym sygnałem dotyczącym ruchu pojazdu o ile jest wymagany, który to przepis można uznać za lex specialis w odniesieniu do bardziej ogólnej normy wynikającej z przepisu l.p. 6.1.2. zał. nr 3 do u.t.d.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie za usprawiedliwiony należało także uznać zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 u.t.d. W myśl tego przepisu - nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Uznać zatem należy, iż podstawą zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. jest ustalenie, iż do naruszeń przepisów doszło w okolicznościach, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć aby nie dopuścić do ich zaistnienia.
Tymczasem skarżący od samego początku postępowania konsekwentnie wskazywał, że nie miał świadomości odnośnie dokonanej przeróbki czujnika ruchu. Okoliczność tę potwierdza fakt wcześniejszego nabycia pojazdu oraz fakt zalegalizowania tachografu bez żadnych zastrzeżeń. W tych okolicznościach sprawy stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym fakt że urządzenie przeszło legalizację świadczy o tym, że nielegalnej przeróbki czujnika ruchu musiano dokonać już po jej przeprowadzeniu jest zbyt daleko idące, gdyż nie zostało poparte żadnymi dowodami. Organ ten stwierdził jedynie, że skarżący nie zweryfikował i nie upewnił się czy wszystkie elementy tachografu działają poprawnie oraz spełniają wymogi prawa pomijając przy tym to, że owym "upewnieniem" było pozytywne dokonanie legalizacji tachografu. Skoro urządzenie zostało sprawdzone przez uprawnionych instalatorów serwisu tachografów, to skarżący miał prawo domniemywać, że jest ono sprawne i pozwala na właściwe dokonywanie pomiarów. Wobec powyższego, względem skarżącego może znaleźć zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Wskazać bowiem należy, że skarżący podjął wszelkie możliwe czynności w celu zapobieżenia naruszenia obowiązujących przepisów, a mianowicie: kalibracja tachografu była dokonana przez uprawnioną jednostkę; impulsator został zabezpieczony plombą, której naruszenia nie stwierdzono w trakcie badania technicznego pojazdu; w pojeździe została naklejona tabliczka z nazwą uprawnionej jednostki i data kolejnej kalibracji. Jeżeli więc osoba trzecia dokonała ingerencji w urządzenie to skarżący nie może w tej sytuacji ponosić odpowiedzialności, gdyż poza tymi czynnościami nie był w stanie takim działaniom zapobiec, w sytuacji gdy nie ma pewności kiedy doszło do ingerencji w zakresie jednego z czujników ruchu, gdyż w sprawie niniejszej nie został w istocie ustalony podmiot, który dokonał przeróbki czujnika ruchu, jak również kiedy miało to miejsce. W związku z tym przypisanie odpowiedzialności skarżącemu za stwierdzone naruszenie pozostaje oderwane od okoliczności faktycznych, jeśli do ingerencji w urządzenie mogło dojść jeszcze przed pojawianiem się pojazdu w przedsiębiorstwie skarżącego, której to okoliczności organ nie wykluczył. Organ odwoławczy nie wykazał przy tym, aby sytuacja wymagała podjęcia dodatkowych środków dowodowych, innych niż rutynowe działania. W tym zakresie nie wyjaśnił także sprzeczności z ustaleniami dokonanymi przez organ I instancji, na co słusznie zwrócił uwagę skarżący.
W związku z powyższym za usprawiedliwiony należało uznać zarzut braku ustosunkowania się organu do wszystkich podnoszonych przez skarżącego okoliczności, gdyż organ obowiązany jest do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z niniejszą sprawą. W przypadku rozpoznawanej sprawy dotyczy to także wpływu przerobionego nadajnika na rejestrowanie danych z uwagi na jego niekompletność. Zgromadzenie dowodów w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w zakresie wystarczającym do uznania braku okoliczności egzoneracyjnych, o których mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d., jest bowiem obowiązkiem organu dokonującego kontroli.
W konsekwencji powyższego Sąd uznał, iż stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony przez organ, przy uwzględnieniu całości materiału dowodowego, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podkreślenia ponadto wymaga, iż konieczność precyzyjnych i jednoznacznych ustaleń musi wynikać nie tylko z akt sprawy, lecz przede wszystkim z uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie aktu administracyjnego stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne.
Biorąc pod uwagę powyższe wywody Sąd na mocy art. 145 § 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI