VI SA/WA 1476/20

VI SA/Wa 1476/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
II GSK 1585/21 - Wyrok NSA z 2025-01-30
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części i poprzedzającą ją decyzję w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2020 r. sprawy ze skargi "(...)" z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)"maja 2020 r. nr "(...)" w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z "(...)" września 2019 r. w zakresie jakim nakłada karę pieniężną w wysokości 800 (osiemset) złotych za niezgłoszenie w terminie zmiany danych dotyczących licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz karę pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych za niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym; 2. uchyla decyzję "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z "(...)" września 2019 r. w zakresie w jakim nakłada karę pieniężną w wysokości 800 (osiemset) złotych za niezgłoszenie w terminie zmiany danych dotyczących licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz karę pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych za niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym; 3. w pozostałej części oddala skargę; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "(...)"z siedzibą w W. kwotę 304 (trzysta cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") decyzją z [...] maja 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140, dalej: "u.t.d."), lp. 1.5, 1.12 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania [...] na rzecz wspierania obywatelskich działań prospołecznych I. z siedzibą w [...] (dalej: "Strona",, "[...]", "Skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] września 2019 r. nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 9.300 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że [...] kwietnia 2019 r. w [...] miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji. Kontrolowanym pojazdem kierował Pan P. J. Podczas kontroli ustalono, że kierowca przewoził zarobkowo pasażerów, którzy zamówili kurs przez aplikację [...]. Kurs miał miejsce z ul. [...] na ul. [...] w [...]. Pasażerka zapłaciła gotówką 22 złote, za co otrzymała paragon na kwotę 20,09 zł. Usługa transportowa (przewozu pasażerów) zgodnie z wystawionym paragonem została wykonana w imieniu i na rzecz [...]. Kierowca okazał do kontroli tylko prawo jazdy i dowód osobisty. Jednocześnie kierujący nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na przewóz osób wydanych na rzecz [...].
Pismem z 8 maja 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił Stronę o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego z urzędu.
Następnie organ I instancji zwrócił się do Urzędu [...] z prośbą o udzielenie informacji, czy Strona posiadała ważną na dzień kontroli licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób lub licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką i czy został zgłoszony do niej kontrolowany pojazd. W odpowiedzi na powyższe pismo Urząd [...], Biuro Administracji i Spraw Obywatelskich udzieliło odpowiedzi, że na dzień kontroli tj. [...] kwietnia 2019 r. [...] posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzieloną [...] czerwca 2018 r. przez Prezydenta [...]. Jednakże kontrolowany pojazd nie został zgłoszony do wskazanej licencji, co potwierdza pismo z [...] czerwca 2019 r.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej z [...] września 2019 r. nakładającej na Stronę karę pieniężną w łącznej wysokości 9300 zł (tj. 800 złotych z tytułu lp. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d., 500 złotych z tytułu lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d. i 8000 złotych z tytułu lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.), od której Strona pismem z [...] września 2019 r., wniosła odwołanie.
Rozpoznając odwołanie GITD po przytoczeniu mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa, powtórzył również ustalenia faktyczne przedstawione przez organ I instancji w decyzji I instancji. Następnie w zakresie stwierdzonego naruszenia określonego w lp. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d., GITD wyjaśnił, że w toku postępowania organ I instancji ustalił, na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu [...], że [...] jest w posiadaniu licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym nr [...] udzielonej [...] czerwca 2018 r. Natomiast do ww. licencji nie został zgłoszony kontrolowany pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Tym samym w ocenie organu odwoławczego bezspornym jest, że w dniu kontroli tj. [...] kwietnia 2019 r. doszło do popełnienia przez stronę naruszenia z tytułu lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Mianowicie Spółka posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, ale nie zgłosiła do niej kontrolowanego pojazdu i tym samym organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną za niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił licencji zmiany danych w wymaganym terminie.
W zakresie stwierdzonego naruszenia określonego w lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d., GITD wyjaśnił, że w ustalonym stanie faktycznym niewątpliwie zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli, tj. [...] kwietnia 2019 r. doszło do naruszenia przez Stronę przepisów prawa w zakresie niewyposażenia kierowcy w wymagany dokument, tj. wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej kierowca wykonywał na rzecz [...] krajowy transport drogowy osób po terenie [...]. Potwierdzeniem zrealizowanej usługi transportowej jest paragon. W tracie czynności kontrolnych kierujący okazał tylko: prawo jazdy i dowód osobisty. Kierowca nie dysponował natomiast wypisem z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej Stronie.
GITD, tym samym uznał, że organ I instancji analizując ww. stan faktyczny sprawy słusznie uznał, że kierowca wykonując w imieniu i na rzecz Strony przewóz drogowy powinien dysponować podczas kontroli wymaganym wypisem z licencji udzielonej Stronie, a fakt stwierdzający jego brak spowodował zasadne nałożenie na Stronę kary pieniężnej w wysokości 500 złotych z tytułu naruszenia lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.
W zakresie stwierdzonego naruszenia określonego w lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d., GITD wyjaśnił, że bezspornym jest, że Strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Wobec tego podlegała ona obowiązkom określonym w przepisach ustawy o transporcie drogowym odnoszącym się do tego rodzaju przewozu. Między innymi była zobowiązana do wykonywania przewozu pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a u.t.d.) z zastrzeżeniem wyjątków określonych w art. 18 ust. 4b ustawy. Skontrolowany pojazd jak wynika zaś z protokołu kontroli był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób, łącznie z kierowcą. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów, które wskazywałyby na możliwość objęcia pojazdu wyjątkami określonymi w art. 18 ust. 4b u.t.d. Z akt sprawy wynika, że umowa na przejazd została zawarta przez klienta przez telefon za pośrednictwem aplikacji, a przewóz został opłacony po jego wykonaniu gotówką. Materiał dowodowy nie wskazuje, aby przejazd był wykonywany na podstawie umowy pisemnej zawartej w lokalu przedsiębiorstwa po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem przewozu, wniesionej w sposób opisany w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d. pojazdem, który byłby wyłącznie własnością Strony lub stanowił przedmiot leasingu. Zasadne było więc wymierzenie kary pieniężnej za naruszenie określone w lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy.
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera również żadnych przesłanek wskazujących na konieczność zastosowania wobec strony art. 92c u.t.d.
W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na Stronę kary pieniężnej w wysokości 9.300 zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.5., lp. 1.12. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d., stosownie do treści art. 92a ust. 3 u.t.d.
Pismem z 26 maja 2020 r. Skarżąca, reprezentowana przez adwokata wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z [...] maja 2020 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji, a także o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Bolt, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę, nie zaś przez Skarżącą (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na Skarżącą kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez Skarżącą, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.,
2) art. 18 ust 4b pkt 1 lit c u.t.d., poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd Skarżącej był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest B. B.V.,
3) art. 92a ust 1 i ust. 6 w zw. z lp. 1.5., lp. 1.12., oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w zw. z art. 4 pkt. 6a u.t.d., poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącą,
4) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy:
a) takich jak ustalenie czy wykonywane przez kierowcę czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej i brak zweryfikowania, czy kierujący posiadała status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu Skarżącej,
b) takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z [...] kwietnia 2019 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu. Organ w żaden sposób nie wykazał na jakiej podstawie Skarżąca ma odpowiadać ze naruszenie ustawy o transporcie drogowym, w sytuacji, w której brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że zatrzymany kierowca wykonywał przejazd w imieniu Skarżącej,
c) poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącej, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer,
5) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji,
6) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji [...],
7) art. 8 K.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że zgromadzony w toku materiał dowodowy, jak również tok rozumowania organu przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazują żadnego powiązania pomiędzy kierującym a Skarżącą. Tym samym brak jest podstaw do uznaniu, że to Skarżąca podejmowała i wykonywała działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób [...] kwietnia 2019 r.
Skarżąca dodała, że aby uznać, że Skarżąca wykonywała krajowy transport drogowy bez wymaganej licencji, należy w pierwszej kolejności ustalić czy czynności podejmowane przez Skarżącą mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Wykonywanie krajowego transportu drogowego zakłada świadczenie odpłatnie usługi przewozu osób lub rzeczy w ramach wykonywania działalności gospodarczej. W tym kontekście należy skonstatować, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie tylko nie ustalił czy formalnie Skarżąca posiada status przedsiębiorcy, ale również nie wykazał, aby czynności przez nią wykonywany (stwierdzony w toku kontroli) posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej.
Skarżąca podniosła, że do konstytutywnych cech świadczących o prowadzeniu działalności gospodarczej świadczy jej zarobkowy charakter. Ponadto z przesłanek determinujących ocenę, czy dana działalność może być traktowana jako działalność gospodarcza, jest ocena ciągłości. Skarżąca stwierdziła, że nie tylko nie posiadał statutu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez nią czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej.
Skarżąca podkreśliła, że nie otrzymała wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem Skarżącej możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera przez platformę internetową o nazwie [...]. Dzięki tej aplikacji możliwe jest skojarzenie kierowcy, który jedzie na określonej trasie z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej [...] (nie zaś na rzecz kierowcy!) za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową [...] - karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przejeździe. Ponadto, sam fakt jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli, w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania czy ciągłości. Zdaniem Skarżącej, nie sposób mówić o wykonywaniu działalności gospodarczej w sytuacji, w której Skarżąca dokonała jednorazowego przewozu.
Skarżący dodał, że zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073 2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) Nr 561 2006 (Dz.U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r., 300. 88), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Dlatego immanentną cechą tego rodzaju przewozu, jak wynika z definicji, jest okoliczność, że przewóz grupy pasażerów następuje z inicjatywy kierującego lub pasażera. W okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, zdaniem Skarżącej, że to nie Skarżąca zainicjowała przejazd. Przewóz ten był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów. Zjawisko to jest zbliżone do tzw. carsharingu (carpoolingu), natomiast z pewnością nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i utrzymana na w mocy decyzja I instancji naruszają przepisy prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie w części.
W niniejszej sprawie została na Skarżącą nałożona kara pieniężna za dokonanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu i bez spełnienia przesłanek z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. samochodem osobowym nie zgłoszonym do licencji nr [...] wydanej Skarżącej przez Prezydenta [...] [...] czerwca 2018 r. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym i bez posiadania przez kierowcę wypisu z powyższej licencji.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo stwierdziły popełnione przez Skarżącą naruszenie polegające na dokonaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu i bez spełnienia przesłanek z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., nieprawidłowo natomiast uznały, że wykonując tego rodzaju przewóz, Skarżąca powinna zgłosić ten samochód na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d., do posiadanej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz, że Skarżąca powinna wyposażyć kierowcę w wypis tej licencji.
Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Sporny w sprawie przewóz nie stanowił publicznego przewozu osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami (przewóz regularny – art. 4 pkt 7 u.t.d.), niepublicznego przewozu regularnego określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (przewóz regularny specjalny – art. 4 pkt 9 u.t.d.), ani wielokrotnego przewozu zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym (przewóz wahadłowy – art. 4 pkt 10 u.t.d.).
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009". Jak wynika natomiast z art. 5b ust. 1 u.t.d., uzyskania odpowiedniej licencji wymaga podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką.
Na podstawie art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast w świetle art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Przewozu okazjonalnego dokonywanego na tej podstawie w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym dotyczy licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d.
W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że sporny w niniejszej sprawie przewóz stanowił przewóz okazjonalny, co oznacza, że w sprawie zastosowanie mają powyżej przytoczone przepisy. Z okoliczności stanu faktycznego ustalonego przez organy w sposób wyczerpujący wynika, że przewóz był wykonywany w celach zarobkowych, na zamówienie klientów poprzez aplikację Bolt, samochodem osobowym, który nie spełniał kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu, gdyż był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. O odpłatnym, a więc zarobkowym charakterze planowanego przejazdu przesądza fakt, że od pasażerki została pobrana przez kierowcę opłata 20 zł gotówką po dokonanym przewozie. Z ustaleń utrwalonych w protokole kontroli wynika, że pasażerka za pośrednictwem aplikacji [...] zamówiła usługę transportową, za którą zobowiązana była do dokonania zapłaty. Zupełnie zatem niewiarygodnie brzmią wyjaśnienia Skarżącej, że zapłata została dokonana za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera, a nie za zamówiony przejazd. Trudno się zgodzić również ze Skarżącą, że zgromadzony w toku materiał dowodowy, jak również tok rozumowania organu przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazują żadnego powiązania pomiędzy kierującym a Skarżącą, skoro kierowca wystawił za dokonany przewóz paragon w imieniu [...].
Istotną okolicznością w niniejszej sprawie, jest fakt, że do świadczenia spornej usługi przewozu miało dojść na skutek skorzystania zarówno przez pasażerów, jak i przez Skarżącą z internetowej platformy [...], służącej właśnie do organizowania usług przewozu. Pasażerka w niniejszej sprawie złożyła zamówienie poprzez powyższą platformę, które miała zrealizować Skarżąca. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że całe przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez platformę [...], ma charakter zorganizowany i ciągły i w ramach tego przedsięwzięcia Skarżąca miała świadczyć sporną usługę.
Można w tym miejscu wskazać również na dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 34/15) analizę charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną [...], analogiczną do aplikacji [...]. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.
Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą, Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu.
Powyższy wyrok potwierdził prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez Skarżącą (usługa transportowa). Skoro bowiem TSUE potraktował firmę [...] (platformę konkurencyjną do [...], jak również [...]), jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to oczywistym jest, że Skarżąca jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera), za którą pobiera opłatę w gotówce i wystawia paragon, również wykonywała usługę transportową (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1141/17; wyrok WSA w Gliwicach z dnia z 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17 i z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 390/19).
Okoliczności powyższe jednoznacznie przesądzają o tym, że działanie Skarżącej mieściło się w ramach pojęcia krajowego transport drogowy czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego ile razy Skarżąca świadczyła w ten sposób usługi przewozu. Sąd zgadza się w tej kwestii ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym np. w wyroku z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. W przeciwnym razie nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w praktyce byłoby niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie prowadzenie jej na podstawie licencji.
Z tych względów nie można zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącej, że nie podejmowała i nie wykonywała działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób i, że w żaden sposób nie można przypisać Skarżącej przymiotu przedsiębiorcy, przez co nie spełnia kryteriów podmiotowych pozwalających na zastosowanie na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.d.t., kar pieniężnych określonych w lp. 1.5 lp. 1.12. oraz lp. 2.11 z załącznika nr 3 do u.t.d., w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzonych naruszeń, jak i wydania zaskarżonej decyzji.
Jak wynika z art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Jak wynika z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 8000 zł.
Nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne wskazujące, że Skarżąca nie spełniła wymogów wynikających z art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b pkt 2 u.t.d. Samochód osobowy, którym dokonywany był przewóz pasażerki nie spełniał kryteriów konstrukcyjnych przewidzianych w art. 18 ust. 4a u.t.d., nie był bowiem przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Nie zostały również spełnione przesłanki, które umożliwiałyby niespełnienie przez Skarżącą wymogów konstrukcyjnych pojazdu z art. 18 ust. 4a u.t.d. Skarżąca bowiem nie zawarła z pasażerami umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, jak również zapłata gotówką nie nastąpiła w lokalu przedsiębiorstwa. Jak natomiast wynika z treści art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., przesłanki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie aby możliwe było zastosowanie uregulowanego tam wyjątku od wymogów konstrukcyjnych samochodu, którym dokonywany jest przewóz okazjonalny.
Organy obu instancji słusznie zatem wskazały, iż Skarżąca popełniła naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym wymienione w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Z tych względów za niezasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz art. 18 ust 4b pkt 1 lit c u.t.d., jak również art. 92a ust 1 i ust. 7 w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w zw. z art. 4 pkt. 6a u.t.d.
Sąd uznał, że ustalenia dokonane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, odpowiadają wymogom postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym normom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu, materiał dowodowy na którym organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie, stanowi wyczerpujący materiał dowodowy pozwalający na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy. W sprawie zostały ustalone przez organy, kwestionowane przez Skarżącą okoliczności. Ustalenia te pozwalały na przyjęcie przez organy, że działalność Skarżącej nosi cechy wykonywania działalności gospodarczej, a samochód osobowy, którym był dokonany sporny przewóz nie spełniał wymogów konstrukcyjnych przewidzianych w art. 18 ust. 4a u.t.d., jak również, że do skojarzenia kierującego z pasażerami doszło poprzez internetową platformę [...] z inicjatywy pasażerki.
W oparciu o te ustalenia organy dokonały prawidłowej subsumpcji prawnej stanu faktycznego do omówionych powyżej przepisów prawa materialnego, co skutkowało prawidłowym stwierdzeniem przez organy opisanego powyżej naruszenia prawa po stronie Skarżącej, za które została na Skarżącą nałożona kara pieniężna w prawidłowej wysokości 8.000 zł.
W konsekwencji należy stwierdzić, że w tym zakresie, GITD prawidłowo, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i nie uchybił zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej, unormowanej w art. 8 K.p.a.
W ocenie Sądu jednak organy obu instancji błędnie przyjęły, że w tych okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy Skarżąca popełniła również naruszenia, o których mowa w lp. 1.5. i lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie, które za każdą zmianę jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 800 zł, oraz niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d, w tym przypadku w wypis licencji nr [...], które za każdy dokument jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 500 zł.
Obowiązek dotyczący zgłoszenia zmiany danych, w zakresie istotnym w niniejszej sprawie wynika z treści art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d., zgodnie z którą przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Obowiązek natomiast wyposażenia kierowcy w wypis z licencji wynika z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., z którego wynika, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli dokumenty wymienione w tym przepisie, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
W ocenie Sądu, skoro licencja nr [...] wydana Skarżącej przez Prezydenta [...] [...] czerwca 2018 r. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, nie uprawniała Skarżącej do dokonania stwierdzonego w niniejszej sprawie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych, przewidzianych w art. 18 ust. 4a u.t.d., Skarżąca nie miała obowiązku zgłaszania samochodu osobowego, którym dokonany był sporny przewóz pasażerów do powyższej licencji, jak również nie miała obowiązku wyposażenia kierowcy w wypis tej licencji. W okolicznościach faktycznych stwierdzonego w niniejszej sprawie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych, przewidzianych w art. 18 ust. 4a u.t.d., i bez zawarcia umowy przez pasażera i Skarżącą w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa oraz zapłaty za przewóz gotówką ale nie w lokalu przedsiębiorstwa, a więc bez spełnienia łącznie wymogów, o których mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., żadna z licencji przewidzianych w art. 5b ust. 1 u.t.d., nie uprawniała Skarżącej do dokonania przedmiotowego przewozu okazjonalnego. Posiadania zatem przez Skarżącą licencja nr [...], nie była licencją, na podstawie której Skarżąca mogła dokonać spornego przewozu pasażerów, co oznacza, że bezpodstawne jest stwierdzenie organu o konieczności zgłoszenia przedmiotowego samochodu osobowego do tej licencji oraz wyposażenia kierowcy w wypis tej licencji. Gdyby Skarżąca, dokonywała przewozu okazjonalnego w warunkach, o których mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., gdzie nie obowiązują wymogi konstrukcyjne z art. 18 ust. 4a u.t.d. i miałaby zastosowanie posiadana przez Skarżącą licencja nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, zasadnym byłoby stwierdzenie przez organy, że Skarżąca popełniła naruszenia, polegające na niezgłaszaniu samochodu osobowego, którym dokonany był sporny przewóz pasażerów do powyższej licencji i niewyposażenia kierowcy w wypis tej licencji.
W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdza, że organ I instancji bezpodstawnie nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 800 zł, za niezgłaszaniu samochodu osobowego, którym dokonany był sporny przewóz pasażerów do posiadanej przez Skarżącą licencji [...] oraz karę pieniężną w wysokości 500 zł, za niewyposażenie kierowcy w wypis tej licencji, a organ II instancji bezpodstawnie to zaakceptował, poprzez co organy obu instancji naruszyły w tym zakresie art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1 i ust. 7 oraz lp. 1.5. i lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na łączną wysokość nałożonej w niniejszej sprawie na Skarżącą kary pieniężnej.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie niejawnym. Zgodnie z art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa o covid"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz.1829) począwszy od 17 października 2020 r. miasto stołeczne Warszawa, będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. W związku z tym, na podstawie zarządzenie nr 39 Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym ( § 1 w zw. z § 3 tego rozporządzenia), a także brak technicznych możliwości przeprowadzenia zdalnie rozprawy z udziałem stron – Sąd rozpoznał tę skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o covid, co poprzedził odwołaniem wyznaczonego w tej sprawie posiedzenia jawnego.
Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.
W świetle powyższego, Sąd rozstrzygając, na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, tej ustawy, uchylił w części, o której mowa w pkt 1 i pkt 2 sentencji wyroku, zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję I instancji.
W pkt 3 sentencji wyroku, Sąd na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę w pozostałej części.
W pkt 4 sentencji wyroku, Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w związku z art. 206 ww. ustawy, ponieważ uwzględnił skargę w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu, postanowił o kosztach postępowania w wysokości 304 zł, stanowiących 14% kwoty 2172 zł, obejmującej wpis w kwocie 372 zł oraz kwotę 1800 zł, stanowiącej wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit a w związku z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015, poz. 1800 z późn. zm.).