VI SA/Wa 1273/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-01-09
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowyprzewóz na potrzeby własnekara pieniężnaustawa o transporcie drogowymzaświadczenieopłata za przejazdwykresówkiczas pracy kierowcówtytuł prawny do pojazduWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę R. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, utrzymując w mocy karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Skarżący R. G. został ukarany karą pieniężną za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz za nieokazanie wykresówek. Skarżący argumentował, że nie podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym, ponieważ wypożyczył pojazd na jeden dzień i nie był jego właścicielem ani dysponentem. Sąd uznał, że skarżący posiadał tytuł prawny do dysponowania pojazdem na podstawie umowy najmu i że wszystkie przesłanki do nałożenia kary zostały spełnione.

Sprawa dotyczyła skargi R. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5.600 zł. Kary nałożono za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym: wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Skarżący twierdził, że nie podlega przepisom ustawy, ponieważ wypożyczył pojazd wraz z przyczepą na jeden dzień i nie był ich właścicielem ani dysponentem w rozumieniu ustawy. Argumentował również, że przewożone materiały nie były odpadami i że nie jest kierowcą w rozumieniu ustawy o czasie pracy kierowców. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżący posiadał tytuł prawny do dysponowania pojazdami na podstawie umowy najmu, a przewóz spełniał warunki przewozu na potrzeby własne. Sąd podkreślił, że ustawa o transporcie drogowym nie wymaga posiadania pojazdu przez określony czas do uzyskania zaświadczenia i że nieznajomość prawa nie zwalnia z odpowiedzialności. Sąd uznał również, że organy administracji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy oraz wyczerpująco uzasadniły swoje decyzje.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, przedsiębiorca legitymujący się jakimkolwiek ważnym tytułem prawnym do dysponowania pojazdem, wynikającym z umowy (nawet ustnej, nienazwanej), podlega przepisom ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa najmu pojazdu, nawet jednodniowa, stanowi tytuł prawny do dysponowania pojazdem w rozumieniu art. 4 pkt 4 lit. b) ustawy o transporcie drogowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (30)

Główne

u.t.d. art. 93 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § 4

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 33 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 33 § 3a

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 33 § 3b

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 42 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § 2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 4 § 4

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja przewozu na potrzeby własne, obejmująca m.in. posiadanie tytułu prawnego do dysponowania pojazdami i wykonywanie przewozu pomocniczo do podstawowej działalności gospodarczej.

Pomocnicze

rozp. MI art. 4 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych

rozp. MI art. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych

rozp. MI art. 4 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych

rozp. MI art. 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych

rozp. 3820/85 art. 1 § 3

Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85

Definicja kierowcy obejmująca każdą osobę kierującą pojazdem, nawet przez krótki okres.

rozp. 3821/85 art. 15 § 7

Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85

u.c.p.k. art. 31 § 1

Ustawa o czasie pracy kierowców

u.c.p.k. art. 31 § 2

Ustawa o czasie pracy kierowców

u.c.p.k. art. 31 § 3

Ustawa o czasie pracy kierowców

u.c.p.k. art. 16 § 1

Ustawa o czasie pracy kierowców

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedsiębiorca posiadał tytuł prawny do dysponowania pojazdem na podstawie umowy najmu. Przewóz spełniał warunki przewozu na potrzeby własne. Naruszenie przepisów dotyczących obowiązku posiadania zaświadczenia, uiszczenia opłaty za przejazd oraz okazania wykresówek. Nieznajomość prawa nie zwalnia z odpowiedzialności.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym, ponieważ wypożyczył pojazd na jeden dzień i nie był jego właścicielem ani dysponentem. Przewożone materiały nie stanowiły odpadów. Skarżący nie jest kierowcą w rozumieniu ustawy o czasie pracy kierowców. Brak obowiązku posiadania zaświadczenia na przewóz na potrzeby własne z uwagi na incydentalny charakter przewozu i brak posiadania pojazdów przez wymagany okres. Naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji (brak odniesienia do dowodów, nieuzasadnienie rozstrzygnięcia).

Godne uwagi sformułowania

przedsiębiorca ma się legitymować jakimkolwiek tytułem prawnym do dysponowania pojazdem, który wynika z umowy, nawet ustnej, choćby była to umowa nienazwana przez kodeks cywilny nieznajomość prawa szkodzi (ignorantia iuris nocet) kierowcą jest każda osoba, która kieruje pojazdem nawet przez krótki okres

Skład orzekający

Grażyna Śliwińska

przewodniczący

Ewa Marcinkowska

członek

Piotr Borowiecki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'tytuł prawny do dysponowania pojazdem' w kontekście przewozu na potrzeby własne oraz stosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym do przedsiębiorców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częste problemy interpretacyjne związane z przepisami transportowymi i definicją 'przewozu na potrzeby własne', co jest istotne dla praktyków prawa transportowego.

Wypożyczyłeś auto do firmy? Uważaj na przepisy transportowe!

Dane finansowe

WPS: 5600 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1273/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Marcinkowska
Grażyna Śliwińska /przewodniczący/
Piotr Borowiecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Asesor WSA Ewa Marcinkowska Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant Robert Rozbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2006r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika skarżącego R. G., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "R" z siedzibą w K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2004 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.600,- złotych - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] września 2004 r., na drodze krajowej nr [...], około godz. 8:45, zatrzymano i przeprowadzono kontrolę pojazdu ciężarowego marki [...]o nr rej. [...]o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) 3500 kg poruszającego się wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...]o dmc 2000 kg, kierowany osobiście przez skarżącego R. G. Inspektor WITD stwierdził w treści protokołu, iż kontrolowanym zespołem pojazdów wykonywany był przewóz odpadów na potrzeby własne. W toku kontroli kierowca nie okazał karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, a ponadto stwierdzono brak wymaganego wypisu zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, brak zezwolenia na przewóz odpadów, a także stwierdzono nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dzień kontroli, oraz z dnia [...] września 2004 r. i z ostatniego dnia pracy poprzedzającego tydzień, w którym skarżący prowadził pojazd. W protokole stwierdzono, iż kierowca oświadczył, że nie używał wykresówek, albowiem nie wiedział, że ma obowiązek ich używania. Kierowca kontrolowanego zespołu pojazdów nie zgłosił zastrzeżeń do treści protokołu, podpisując się pod jego treścią (vide: Protokół kontroli z dnia [...] września 2004 r., nr [...]– w aktach administracyjnych sprawy – k.18).
Pismem z dnia [...] września 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w W. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie, przesyłając w załączeniu kopię w/w protokołu kontroli stwierdzającego powyższe uchybienia. Organ poinformował stronę skarżącą o przysługujących jej prawach i wezwał do złożenia wyjaśnień.
Pismem z dnia [...] września 2004 r. skarżący R. G. wyjaśnił, iż skontrolowany pojazd wraz z przyczepą został przez niego wypożyczony na jeden dzień, tj. na dzień [...] września 2004 r. i nigdy nie stanowił własności strony. Skarżący stwierdził, że nigdy też nie dysponował pojazdem w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Samochód i przyczepa są własnością wypożyczalni, a więc podmiotu zawodowo trudniącego się transportem drogowym w zakresie przewozu rzeczy. Skarżący przyznał, iż pojazdem przewożone były tzw. końce produkcyjne nadające się do dalszego przerobu, załączając wyjaśnienia pisemne spółki A. Sp. z o.o., z których wynika, iż na fakturze okazanej przy kontroli jedynie omyłkowo wpisano słowo odpady. Ponadto skarżący wskazał, iż nie jest kierowcą w rozumieniu ustawy o czasie pracy kierowców. Podniósł także, iż przedmiotowy przewóz był jedynie przewozem incydentalnym. Z tej przyczyny strona skarżąca uznała, iż nie podlega wymogom posiadania zaświadczenia na przewóz na potrzeby własne, a ponadto podkreśliła, iż aby takie zaświadczenie otrzymać – należy dysponować pojazdami co najmniej 1 rok, a więc wypożyczając przyczepę na jeden dzień skarżący nie miał możliwości uzyskania stosownego zaświadczenia. Ponadto skarżący stwierdził, iż nie przewożąc odpadów, nie miał obowiązku posiadania odpowiedniego zaświadczenia. Uznał również, iż jako pracodawca nie podlega obowiązkowi wynikającemu z ustawy o czasie pracy kierowców. Podniósł, iż nie będąc właścicielem ani dysponentem pojazdu, w ogóle nie podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem strony skarżącej poprzez dysponowanie pojazdem należy rozumieć swobodę dysponowania nim w każdym czasie, np. poprzez umowę dzierżawy, leasingu, itp., nigdy zaś – poprzez wypożyczenie, która to umowa nie jest określona w kodeksie cywilnym.
W konsekwencji stwierdzonych uchybień oraz po przeanalizowaniu wyjaśnień strony skarżącej, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję z dnia [...] października 2004 r., nr [...], na podstawie której – działając w oparciu o przepis art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 33 ust. 1 i ust. 3a, ust. 3b oraz art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088), a także na podstawie § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) w zw. z Lp. 1.1.7, Lp. 1.4.1. i Lp. 1.11.11. ust. 1 lit. b) Załącznika do cyt. ustawy, a także na podstawie art. 1 ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. WE L 370/1 z 31.12.1985 r.; Dz.Urz. UE – polskie wydanie specjalne 05/t. 1) i art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L 370/8 z 31.12.1985 r.; Dz.Urz. UE – polskie wydanie specjalne 07/t. 1) – nałożył na skarżącego R. G. karę pieniężną w łącznej wysokości 5.600,- złotych, w tym karę 2.000,- zł z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, karę 3.000,- zł z tytułu wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz karę w wysokości 600,- zł z tytułu nie okazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli – za każdą wykresówkę (3x200,- zł).
Pismem z dnia [...] października 2004 r. pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie od w/w decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2004 r. do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W uzasadnieniu środka zaskarżenia pełnomocnik strony, podnosząc ponownie argumenty zawarte w piśmie z dnia [...]września 2004 r. - stwierdził, że brak jest podstaw do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, albowiem strona w ogóle nie podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] - utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2004 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, powołując się na obowiązujące w tej materii przepisy prawa materialnego oraz na wyniki przeprowadzonej w dniu [...] września 2004 r. kontroli zespołu pojazdów kierowanego przez skarżącego - stwierdził, iż w chwili kontroli spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, że wykonywany był przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców polegającym na nieokazaniu podczas kontroli wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdą wykresówkę. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowym stanie faktycznym wykonywany przez skarżącego przedsiębiorcę przewóz spełniał warunki określone w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Strona miała – zdaniem organu – tytuł prawny do dysponowania pojazdem, choć nie jest jego właścicielem, kierowca był jednocześnie skarżącym przedsiębiorcą, a rzeczy (resztki materiałów określonych w dokumencie wydania materiałów nr 15) były przewożone na potrzeby własne firmy. Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego strona skarżąca w dniu kontroli dokonywała przewozu rzeczy pomocniczo w stosunku do wykonywanej przez siebie działalności gospodarczej, polegającej m.in. na handlu hurtowym i detalicznym artykułów przemysłowych. Zdaniem organu odwoławczego fakty podniesione przez pełnomocnika strony skarżącej w odwołaniu nie mogą zostać uwzględnione, albowiem w świetle ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorca ma się legitymować jakimkolwiek tytułem prawnym do dysponowania pojazdem, który wynika z umowy, nawet ustnej, choćby była to umowa nienazwana przez kodeks cywilny. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż – wbrew stanowisku pełnomocnika strony – ustawa o transporcie drogowym nie przewiduje żadnych cezur czasowych do otrzymania zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne. Tym samym – jak wskazał organ – przewóz ten różni się od wykonywania transportu, na wykonywanie którego przedsiębiorca musi spełniać szereg warunków niezbędnych do uzyskania licencji (vide: art. 5 i nast. ustawy o transporcie drogowym). Organ wskazał, iż zaświadczenie o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne przedsiębiorca może uzyskać od chwili prowadzenia takiej działalności i nie musi być właścicielem pojazdu, aby takie zaświadczenie uzyskać. W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego w analizowanej sytuacji strona skarżąca nie mogła wykonywać przewozu pomocniczo w stosunku do swojej działalności pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony bez spełnienia wymogów ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem organu fakt sporadycznego wykonywania przewozów kontrolowanym pojazdem oraz nieznajomość obowiązujących uregulowań prawnych - nie mogą mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
W dniu [...] czerwca 2005 r. pełnomocnik strony skarżącej – działając za pośrednictwem organu - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, pełnomocnik skarżącego R. G. zarzucił Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy – poprzez nieprawidłową wykładnię art. 4 pkt 4 w zw. z art. 42 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, a ponadto naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy – poprzez niezastosowanie się do wymogów nałożonych przez przepis art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, że niezrozumiałym staje się twierdzenie organów obu instancji, iż przedsiębiorca legitymował się tytułem prawnym do dysponowania kontrolowanym pojazdem. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącego R. G. łączyła z wypożyczalnią jednodniowa, jednorazowa umowa najmu, a zatem nie można zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego zawartym w decyzji, iż wystarczającym dla wykonywania przewozu na potrzeby własne jest legitymowanie się jakimkolwiek tytułem, albowiem w myśl przepisów ustawy ma być to tytuł prawny. Tym samym – w ocenie pełnomocnika - skarżący nie będąc ani właścicielem, ani dysponentem pojazdu, w ogóle nie podlegał regulacjom zawartym w ustawie o transporcie drogowym, albowiem zgodnie z przepisem art. 4 pkt 4 cyt. ustawy warunkiem uznania przewozu za wykonywany na potrzeby własne jest łączne wystąpienie wszystkich przesłanek. Pełnomocnik strony podniósł ponownie, iż skarżący nie dysponuje zespołem pojazdów samochodowych przekraczających dmc 3,5 t., a więc nie podlega wymogowi posiadania zaświadczenia na przewóz na potrzeby własne, które to zaświadczenie można otrzymać jedynie w sytuacji, gdy dysponuje się stosownymi pojazdami co najmniej przez 1 rok. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, iż rozstrzygając sprawę organ II instancji nie odniósł się do przytoczonych przez stronę dowodów oraz nie uzasadnił, które z dowodów uznał za wiarygodne, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, a którym tej wiarygodności odmówił, ograniczając się w swych rozważaniach jedynie do dosłownego przytoczenia treści przepisów prawa, które zdaniem organu mogły znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie oraz do stwierdzenia, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa i zgodna z prawem. Pełnomocnik strony podniósł także, iż organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do podniesione przez stronę w odwołaniu zarzutu, iż przewożone materiały nie stanowiły odpadów w ich ustawowym rozumieniu, a więc strona nie była zobowiązana do posiadania zaświadczenia uprawniającego do przewozu odpadów. Ponadto – zdaniem pełnomocnika skarżącego – organy obu instancji nie uwzględniły w swych rozstrzygnięciach przesłanej przez stronę dokumentacji dotyczącej rejestracji firmy wraz z kopiami rachunków za wynajem samochodu i przyczepy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga R. G. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa.
Przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 kwietnia 2005 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2004 r. nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, jak również przepisów tzw. pochodnego (wtórnego) prawa wspólnotowego, w tym w szczególności rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L 370/8 z 31.12.1985 r.; Dz.Urz. UE – polskie wydanie specjalne 07/t. 1) oraz rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. WE L 370/1 z 31.12.1985 r.; Dz.Urz. UE – polskie wydanie specjalne 05/t. 1).
Decyzje organów obu instancji nie naruszają również unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Zdaniem Sądu zasądzając karę pieniężną w wysokości 5.600,- złotych organy inspekcji transportu drogowego obu instancji prawidłowo uznały, że skontrolowanym pojazdem wykonywano przewóz na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, bez wymaganego zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne, zaś kierowca kontrolowanego pojazdu, którym dokonywano przewozu towarów - nie okazał wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dzień kontroli ([...] września 2004 r.), oraz za dzień [...] września 2004 r. a także za ostatni dzień pracy poprzedzający tydzień, w którym skarżący prowadził pojazd.
Z akt postępowania administracyjnego wynika bezspornie, iż w dniu kontroli skarżący przedsiębiorca - wykonując przewóz rzeczy (resztki materiałów określonych w dokumencie wydania materiałów nr [...]) na potrzeby własnej firmy, pomocniczo w stosunku do wykonywanej przez stronę działalności gospodarczej – dokonywał spornego przejazdu zestawem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym należy podnieść, iż zgodnie z tym przepisem niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych;
Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą wszelkie przesłanki do uznania, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz na potrzeby własne.
Wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony skarżącej, przedsiębiorca R.G. w chwili kontroli posiadał tytuł prawny do dysponowania zespołem pojazdów, albowiem skarżący, wypożyczając w dniu [...] września 2004 r. pojazd ciężarowy marki [...] o nr rej. [...]o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) 3500 kg oraz przyczepę marki [...] o nr rej. [...]o dmc 2000 kg, zawarł umowy, na podstawie których przedsiębiorcy wypożyczający środki transportu zobowiązali się oddać skarżącemu w/w rzeczy ruchome do używania przez czas oznaczony, zaś skarżący zobowiązał się do zapłaty umówionej kwoty pieniężnej. Dowodem zawarcia tych umów są: w przypadku w/w samochodu ciężarowego - faktura Vat nr v (k-25v akt administracyjnych), zaś w przypadku przyczepy – rachunek nr [...] (k-22v akt administracyjnych). Należy – zdaniem Sądu – w pełni podzielić stanowisko organu i uznać, że w świetle przepisu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorca ma się legitymować jakimkolwiek ważnym tytułem prawnym do dysponowania pojazdem, który wynika z umowy, nawet ustnej, choćby była to umowa nienazwana przez kodeks cywilny. W chwili kontroli zespół pojazdów był w posiadaniu zależnym skarżącego przedsiębiorcy na podstawie ważnej pod względem prawnym umowy, a więc przyjąć należy, iż strona dysponowała zespołem kontrolowanych pojazdów w znaczeniu, o którym mowa w art. 4 pkt 4 lit. b) cyt. ustawy.
Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
Wbrew stanowisku strony należy zauważyć, iż ustawa o transporcie drogowym nie przewiduje żadnych wymaganych okresów posiadania pojazdu potrzebnych do otrzymania zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne.
W tej sytuacji trzeba uznać, iż organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000,- zł z uwagi na wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, zasadnie powołując się na dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 cyt. ustawy w zw. z Lp. 1.1.7 załącznika do tej ustawy.
Jeśli chodzi o kwestię stwierdzonego w toku postępowania kontrolnego przewinienia polegającego na nieuiszczeniu opłaty, należy podkreślić, iż zgodnie z przepisem art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Uiszczenie opłaty drogowej następuje poprzez nabycie karty opłaty, którą należy następnie prawidłowo wypełnić. Kwestię uiszczania przedmiotowych opłat szczegółowo reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). § 3 cyt. rozporządzenia stanowi, iż przedsiębiorca wykonujący transport drogowy oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne uiszcza opłatę roczną, półroczną, siedmiodniową albo dobową. Zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 1 tego rozporządzenia uiszczenie opłaty następuje przez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5. Jak stanowi z kolei § 4 ust. 2 rozporządzenia wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty.
Zdaniem Sądu z akt sprawy, w tym w szczególności z protokołu kontroli z dnia [...] września 2004 r. – wynika w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, iż w chwili kontroli przeprowadzonej przez upoważnionego pracownika [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, iż skarżący wykonywał przewóz drogowy na potrzeby własne bez uiszczenia stosownej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Ustalenia poczynione w tym zakresie przez organ zarówno I, jak i II instancji, nie budzą żadnych zastrzeżeń i wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ustalenia te nie były również podważane przez samego skarżącego, który nie zgłosił jakichkolwiek uwag do protokołu kontroli.
W konsekwencji Sąd uznał, iż organ prawidłowo zastosował dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z L.p. 1.4.1. Załącznika do tej ustawy, który karą 3.000,- złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej dotyczących trzeciego ze stwierdzonych przewinień należy zauważyć, iż zgodnie z przepisem art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem.
Zgodnie zaś z przepisem art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 ze zm.) kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy.
Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli (art. 31 ust. 2 cyt. ustawy).
Przepis ust. 3 art. 31 w/w ustawy stanowi, iż postanowienia przepisów ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy osobiście wykonującego przewozy drogowe, z tym że przedsiębiorca przedkłada stosowne oświadczenie.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, kartę opłaty drogowej, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.
Wbrew stanowisku strony skarżącej należy uznać, iż - kierując osobiście kontrolowanym pojazdem - przedsiębiorca zobowiązany był przestrzegać przepisów o czasie pracy kierowców, albowiem w świetle unormowań wspólnotowych kierowcą jest każda osoba, która kieruje pojazdem nawet przez krótki okres, oraz każda osoba, która jest przewożona w pojeździe w tym celu, aby kierować nim w razie potrzeby (vide: art. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego).
W konsekwencji należy uznać, iż organ prawidłowo zastosował dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Lp. 1.11.1. ust. 1 lit. b) Załącznika do tej ustawy, który przewiduje karę 200,- zł za nieokazanie w chwili kontroli wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu.
Skarżący przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego powinno się wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej. W tej sytuacji - zdaniem Sądu - skarżący nie może powoływać się na nieznajomość prawa, albowiem brak jest w niniejszej sprawie podstaw do wyłączenia obowiązywania fundamentalnej zasady prawnej stanowiącej, iż nieznajomość prawa szkodzi (ignorantia iuris nocet).
Ustosunkowując się do zarzutów formalnoprawnych podnoszonych przez skarżącego, należy wskazać, iż organy inspekcji transportu drogowego obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ odwoławczy, jak również organ I instancji oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Organy nie ustosunkowały się w uzasadnieniu decyzji do wyjaśnień strony skarżącej dotyczących braku obowiązku posiadania zaświadczenia uprawniającego do przewozu odpadów, albowiem w konsekwencji wyjaśnień strony zawartych w piśmie z dnia 20 września 2004 r. – organ I instancji nie ukarał skarżącego z tytułu naruszenia norm regulujących przewóz odpadów, przychylając się do jego stanowiska.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI