Lexedit
Wróć do analizy orzeczenia
Pełny tekst orzeczenia

VI SA/Wa 1106/21

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

VI SA/Wa 1106/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-09-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka /sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/
Jakub Linkowski
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 72/22 - Wyrok NSA z 2025-09-11
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 września 2021 r. ze skargi P. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego ("GITD" lub "organ") z [...] grudnia 2020 r. utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego ("[...]WITD") z [...] stycznia 2020 r. nakładającą na P. P. ("skarżący" lub "strona") karę pieniężną w wysokości 15 000 (piętnaście tysięcy) zł.
Podstawę faktyczną skarżonego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
W dniu 9 maja 2015 r., w miejscowości [...], na drodze krajowej nr [...], zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej marki [...]o nr rej. [...], którym kierował P. P. - przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P. P. Firma Handlowo – Usługowa. Skarżący wykonywał on przejazd z ładunkiem kruszywa (ładunek podzielny). W trakcie kontroli stwierdzono nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego 12,4 t, nacisk potrójnej osi nienapędowej 29,95 t, a masa całkowita wynosiła 49 t. Przebieg kontroli został utrwalony protokołem kontroli.
Następnie [...]WITD wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary na stronę. Decyzją z [...] czerwca 2015 r. [...]WITD nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15000 złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.
Strona wniosła odwołanie od decyzji, domagając się jej uchylenia w całości.
Po rozpatrzeniu odwołania GITD decyzją z [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję [...]WITD. GITD, podobnie jak [...]WITD stwierdził, że kontrolowany pojazd członowy poruszając się drogą krajową nr 79 przekroczył o 2,4 t (24 % dopuszczalnej wartości) dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t i przekroczył o 5,95 t (ok. 24,8 % dopuszczalnej wartości) dopuszczalny nacisk potrójnej osi nienapędowej, który zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3 lit b) ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, nie może przekraczać 24 ton, w przypadku potrójnej osi przyczep i naczep, przy odległości między osiami składowymi pomiędzy 1,3 m, a 1,4 m (1,3 < d < 1,4). Ponadto skarżący przekroczył o 9 t (22,5 % dopuszczalnej wartości) dopuszczalną masę całkowitą pojazdu członowego, która zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a ww. rozporządzenia, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy 40 ton.
Organ ustalił, że kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Z tego względu w stanie faktycznym sprawy uznał za zasadne nałożenie kary pieniężnej 15 000 zł jak za brak zezwolenia kategorii VII.
Oprócz ustaleń wynikających z protokołu kontroli GITD organ powołał się na przesłuchanie P. P. oraz przedsiębiorcy odpowiedzialnego za załadunek – H. P., dokument WZ nr [...]oraz z dokumentację fotograficzną. Nadto organ ustalił, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 2 kwietnia 2015 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd członowy został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C/II o nr fabrycznych [...] i [...], które w dniu kontroli posiadały ważne świadectwo zgodności wydane przez Okręgowy Urząd Miar w [...] w [...] stycznia 2014 r. Dokumenty te zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. GITD ustalił, że kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach, przy czym kierowca pouczony nie wnosił o ponowne ważenie.
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ("WSA w Warszawie") skargę na powyższą decyzję GITD z [...] grudnia 2015 r. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 6, art. 7, art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 77 § 1 kpa, wskazując, że decyzja organu I oraz II instancji została wydana niesłusznie i jest dla niego krzywdząca. Strona powołała też nowe zarzuty w zakresie poprawności dokonywanych w trakcie kontroli pomiarów wagami SAW 10C wobec stanowiska Najwyższej Izby Kontroli ("NIK"), która w raporcie pod nazwą "Informacja o wynikach kontroli ochrony dróg przed niszczeniem przez przeciążone pojazdy" negatywnie oceniła organizację i prowadzenie przez WITD kontroli ważeniowych wobec nieprzystosowania wag LP 600 i SAW 10C do określania masy całkowitej pojazdów. Skarżący powołał się na wyrok VI SA/Wa 2018/13, w którym tut. Sąd stwierdził, że wagi SAW 10C nie powinny być stosowane do wyznaczania masy całkowitej pojazdu, a wynik takiego ważenia (poprzez sumowanie nacisków na osie) może być traktowany wyłącznie jako orientacyjny, wymagający sprawdzenia na innych urządzeniach. Ze świadectwa homologacji typu WE, dopuszczającego wagi SAW 10C na rynek europejski wynika, że urządzenia te przeznaczone są wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi. Skarżący także wskazał na to, że Naczelny Sądu Administracyjny ("NSA") wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. II GSK 240/14 potwierdził, iż kompensowanie błędów pomiarowych wag wewnętrznymi zarządzeniami GITD jest niezgodna z przepisami KPA. Ponadto organy kontrolne używają wag przenośnych do pomiarów statycznych niezgodnie z warunkami homologacji oraz producenckimi instrukcjami obsługi. Co więcej, skarżący zarzucił, że zgodnie z treścią świadectw legalizacji wynika, że maksymalne obciążenie wag użytych do ważenia pojazdu wynoszą 10.000,00 kg. Tymczasem na gruncie kontrolowanej sprawy posłużyły one do stwierdzenia nacisku wielkość tę przekraczającą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
WSA w Warszawie wyrokiem z 3 czerwca 2016 r sygn. VI SA/Wa 339/16 oddalił skargę strony.
Tutejszy Sąd podniósł, że w trakcie kontroli, w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzone zostały naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego wyniósł 12,4 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglone do 0,1 w górę) - przekroczenie o 2,4 t (24 % dopuszczalnej wartości),
- nacisk potrójnej osi nienapędowej pojazdu członowego - 29,95 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 5,95 t (ok. 24,8 % dopuszczalnej wartości),
- masa całkowita pojazdu członowego - 49 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę dla każdej osi) - przekroczenie dmc o 9 t (22,5 % dopuszczalnej wartości),
a podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Parametry te przekraczały dopuszczalne prawem normy, skarżący jednak nie kwestionował uzyskanych wyników, nie wnosił o powtórne ważenie pojazdu, a uzyskane wyniki potwierdził swoim podpisem w protokole kontroli – nie wnosząc żadnych uwag co do sposobu ważenia.
Tutejszy Sąd podkreślił, że na gruncie niniejszej sprawy skarżący nie wniósł do protokołu kontroli żadnych uwag ani do uzyskanych wyników ważenia, ani do stwierdzonych naruszeń. Protokół kontroli jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu stanowi dowód w sprawie.
Zdaniem tutejszego Sądu jest istotne, że wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego zespołu pojazdu jest pomiar dokonany w toku kontroli drogowej, na zalegalizowanych urządzeniach pomiarowych, w miejscu ważenia legitymującym się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów. Takie dokumenty zostały skarżącemu okazane przed dokonaniem ważenia. Został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Co więcej, przesłuchany w charakterze strony skarżący de facto przyznał, że nawet nie interesował się ile ton ładunku załadowano mu na pojazd. Zeznał bowiem, że w miejscu załadunku nie było wagi, ale on także nie sprawdził nacisków na manometrze, w który jest wyposażony pojazd, którym się poruszał. Dowód z wyjaśnień skarżącego został powołany przez organ odwoławczy.
W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, organ prawidłowo ocenił brak jakichkolwiek podstaw do zastosowania art. art. 140aa ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Sąd podniósł, że skarżący nie powoływał ani nie dowodził w trakcie postępowania administracyjnego żadnych innych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę zwolnienia go od odpowiedzialności administracyjnej, oprócz winy załadowcy. Jednakże odpowiedzialność załadowcy jest kwestią odrębną i na użytek tego postępowania przesłuchano załadowcę H. P. jako stronę. Nie ma bowiem innego uzasadnienia dla umieszczenia tego protokołu w aktach niniejszej sprawy. W myśl art. 140aa ust. 3 pkt 2 Prd ustawy karę pieniężną nakłada się na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.
Sąd uznał, że wbrew zarzutom sformułowanym dopiero w skardze, inspektorzy Transportu Drogowego prawidłowo zweryfikowali stan faktyczny zastany w chwili kontroli drogowej używając wyłącznie urządzeń o ważnej legalizacji opisanych w zaskarżonej decyzji. Były to przenośne wagi do pomiarów statycznych typu SAW 10 C/II o nr fabrycznych [...] i [...], których świadectwa legalizacji zostały skarżącemu okazane w trakcie kontroli. Skarżący tego nie kwestionował. Także w skardze nie kwestionuje faktu użycia legalizowanych wag, ale kwestionuje zasadność ich użycia jako wiarygodne źródło uzyskanych wyników. Innymi słowy kwestionuje możliwość ich używania w trakcie ważenia nacisków osi pojazdu i jego dmc. Zdaniem tutejszego Sądu nie można podzielić zarzutów skarżącego sformułowanych na podstawie powołanego stanowiska Głównego Urzędu Miar, które znane jest wprawdzie Sądowi z innych spraw, ale w niniejszej sprawie nie było podnoszone przez skarżącego w trakcie postępowania administracyjnego. Niemniej jednak stanowisko to nie stanowi źródła prawa, z kolei powołane wyroki dotyczą innych stanów faktycznych spraw. Tutejszy Sąd podniósł, że w przypadku dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy, załączona do akt instrukcja obsługi– w pkt 2.5 przewiduje zastosowanie 1 pary wag do pomiaru obciążenia osi (pkt. 2.4).
Kontrolowany pojazd członowy poruszając się drogą krajową nr [...] przekroczył o 2,4 t, czyli o 24 % dopuszczalnej wartości, maksymalnie przewidziany nacisk pojedynczej osi napędowej na drodze o dopuszczonym ruchu pojazdów o naciskach osi do 10 t. Przekroczył nadto o 5,95 t, czyli ok. 24,8 % dopuszczalnej wartości, dopuszczalny nacisk potrójnej osi nienapędowej, który zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3 lit b) ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, nie może przekraczać 24 ton, w przypadku potrójnej osi przyczep i naczep, przy odległości między osiami składowymi pomiędzy 1,3 m, a 1,4 m (1,3 < d < 1,4).
Zdaniem WSA w Warszawie, już tylko te dwa parametry oznaczają przekroczenia nacisków ponad 20%, co oznacza, że nałożona kara, nawet bez uwzględnienia przekroczenia dmc – wynosiłaby także 15 000 złotych.
Skarżący podnosił, że zgodnie z treścią świadectw legalizacji wynika, że maksymalne obciążenie wag użytych do ważenia pojazdu wynosi 10.000,00 kg, a na gruncie kontrolowanej sprawy posłużyły one do stwierdzenia nacisku wielkość tę przekraczającą. Odnosząc się do tego WSA w Warszawie podniósł, że wskazane maksymalne obciążenie dotyczy jednej wagi, zaś do ważenia użyta była para wag.
Reasumując, WSA w Warszawie oddalił skargę jako niezasadną.
Na powyższy wyrok WSA w Warszawie skargę kasacyjną wniósł skarżący.
Wyrokiem z 13 czerwca 2019 r. sygn. II GSK 254/17 NSA
1. uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie z 3 czerwca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 339/16,
2. uchylił zaskarżoną decyzję GITD i poprzedzającą ją decyzję [...]WITD z [...] czerwca 2015 r.,
3. zasądził od GITD na rzecz P. P. 4375 (cztery tysiące trzysta siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
NSA w uzasadnieniu tego wyroku podniósł, że skarga kasacyjna strony zasługuje na uwzględnienie jednak z innych powodów niż w niej podniesione.
W ocenie NSA nietrafne są stawiane w tej skardze zarzuty kwestionujące stosowanie prawa procesowego przez organy transportu drogowego oraz kontrolę tego procesu przez Sąd I instancji. Sąd II instancji dopatruje się niezasadności tych zarzutów z dwóch powodów. Pierwszy i podstawowy to wadliwość formalna zarzutów. Drugi odnosi się do ich merytorycznej trafności. Zdaniem NSA podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty procesowe są dotknięte wadami formalnymi, przy czym w przypadku zarzutów ujętych w pkt 1, 3, 4, 5 tej skargi wskazane wady nie dają podstaw do oceny skarżonego wyroku z punktu widzenia podnoszonych w nich naruszeń prawa. Jest tak dlatego, że skarga kasacyjna jako sformalizowany środek prawny dla swej skuteczności wymaga zachowania rygorów formalnych przewidzianych w ustawie. Z tego powodu jest ona profesjonalnym środkiem prawnym. Zatem w zakresie wskazanych zarzutów skarga kasacyjna powinna nie tylko określić sposób naruszenia przepisów powołanych w zarzutach, co zostało spełnione, ale stosownie do treści art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. miała uzasadnić te naruszenia oraz ze względu na treść art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wykazać, jaki jest wpływ tych naruszeń na rozstrzygnięcie, gdyż podkreślić należy, że procesowe zarzuty kasacyjne mogą być skuteczne tylko wówczas, gdy zostanie wykazane, że naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Rozpoznawana skarga kasacyjna w zakresie analizowanych zarzutów tego wymogu nie spełnia. Jej uzasadnienie w ogóle nie odnosi się do naruszeń prawa wskazanych w rozpoznawanych zarzutach, tym samym nie wyjaśnia jaki jest związek tych naruszeń z rozstrzygnięciem. Przy takim braku formalnym Sąd II instancji nie ma możliwości prawnej oceny skarżonego wyroku z punktu widzenia podniesionych w zarzutach naruszeń. Z tego więc powodu, zdaniem NSA, te zarzuty musiały być uznane za nieusprawiedliwione.
W zakresie zarzutów z pktu 2 i pktu 6 skargi kasacyjnej, także procesowych, należy stwierdzić, że dotknięte są one tą samą wadliwością, jednak z treści uzasadnienia, które zasadniczo dotyczy tylko kwestii objętych tymi zarzutami, daje się wywieść, że strona dopatruje się wadliwości wyroku Sądu I instancji ze względu na nieuprawnione oddalenie jej skargi, w sytuacji gdy Sąd I instancji nie uwzględnił wadliwości ważenia pojazdu, bo dopuścił taką możliwość przy użyciu wag, które mogły służyć do ważenia do 10 ton, a w przypadku pojazdu objętego postępowaniem chodziło o ponad 10 ton. Wadliwość tych ustaleń Sądu I instancji opiera się również na tym (pkt 6), że w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie została uwzględniona opinia kwestionująca sposób ustalania masy całkowitej pojazdu.
Do tak ujętych zarzutów procesowych NSA mógł się odnieść. Zatem oba zarzuty NSA uznał za nietrafne merytorycznie. NSA podkreślił, że trafnie wyjaśnił Sąd I instancji, że 10 ton, o jakich stanowi instrukcja użycia wag SAW IIC, to dopuszczalny nacisk możliwy do zważenia przez jedną wagę, a więc jednych kół osi pojazdu. W rozpoznawanej sprawie do ważenia użyto dwóch wag, a więc jednocześnie zważono oba zestawy kół na jednej osi i to ważenie wykazało ciężar (nacisk) 12,4 tony, czyli nacisk na jedną wagę 6,2 tony, co oczywiście jest mniej niż 10 ton, a więc ważono pojazd w sposób właściwy, nie przekraczając dopuszczalnych nacisków na jedną wagę.
Drugi argument na rzecz wadliwości wyroku Sądu I instancji jest, zdaniem NSA, również nietrafny, bo opinia kwestionująca ustalanie całkowitej masy pojazdu za pomocą wag przestawnych została przedstawiona dopiero na etapie skargi. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada, że kontroli aktu administracyjnego dokonuje się według stanu faktycznego i prawnego z chwili wydania decyzji. Zatem późniejsze fakty nie mogą mieć znaczenia dla postępowania kontrolnego. Dlatego trafne jest w ocenie NSA stanowisko Sądu I instancji, że te okoliczności, być może istotne dla sprawy mogłyby zostać rozważone w postępowaniu skierowanym w stosunku do ostatecznej decyzji wymierzającej karę a nie w postępowaniu przed Sądem I instancji. ż tych wszystkich powodów należało uznać zarzuty procesowe za nieusprawiedliwione.
Niezależnie od podnoszonych przez stronę zarzutów skarga kasacyjna podlegała, zdaniem NSA uwzględnieniu z następujących powodów. NSA, będąc sądem unijnym, jest zobligowany przy ocenie legalności postępowania przed Sadem I instancji uwzględniać regulacje zawarte w prawie unijnym oraz brać pod uwagę stanowisko i argumenty zawarte w orzecznictwie TSUE.
W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie NSA uwzględnił stanowisko tego Trybunału zawarte w wyroku z 21 marca 2019 r., C – 127/17. W tym orzeczeniu TSUE stwierdził, że Rzeczpospolita Polska, nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r. w związku z punktem 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53. Treść tego wyroku należy odczytywać przy uwzględnieniu stanowiska Trybunału zawartego w uzasadnieniu wyroku, a zwłaszcza pkt. 56, 61, 69, 72 i 107 tego uzasadnienia.
NSA stanął na stanowisku, że wprowadzony przez polskiego ustawodawcę system zezwoleń uniemożliwiając swobodny ruch pojazdów po niektórych drogach narusza przepisy art. 3 i 7 dyrektywy 96/53 nie tylko w odniesieniu do ruchu międzynarodowego w ścisłym tego słowa znaczeniu, ale także w zakresie ruchu krajowego rozumianego w sposób przyjęty w dyrektywie i ustalony wskazanym wcześniej wyrokiem TSUE, przede wszystkim dlatego, że z przyjętego w dyrektywie wyjątku pozwalającego państwom członkowskim na wprowadzanie ograniczeń w ruchu, uczynił zasadę, przez co ograniczył zasadę wynikającą z dyrektywy, a więc swobodę przemieszczania się pojazdów po drogach publicznych. W ocenie Sądu II instancji nie ma podstaw, by na gruncie rozwiązań prawnych przyjętych w dyrektywie, państwa członkowskie tak rozumiały możliwość odmiennego regulowania ruchu po drogach na własnych terytoriach, że skutkiem przyjętych przez nie rozwiązań prawnych w prawie krajowym dochodziło do wypaczenia regulacji przyjętych w dyrektywie.
Następnie [...]WITD wydał [...] stycznia 2020 r. decyzję nakładającą na stronę karę pieniężną w wysokości 15 000 zł.
[...]WITD wskazał, że w trakcie kontroli, w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzone zostały naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego wyniósł 12,4 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglone do 0,1 w górę) - przekroczenie o 0,9 t – przy wartości dopuszczalnej 11,5 t (7,83 % dopuszczalnej wartości),
- nacisk potrójnej osi nienapędowej pojazdu członowego - 29,95 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 5,95 t - przy wartości dopuszczalnej 24 t (ok. 24,79 % dopuszczalnej wartości),
- masa całkowita pojazdu członowego - 49 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę dla każdej osi) - przekroczenie dmc o 9 t – przy wartości dopuszczalnej 40 t (22,5 % dopuszczalnej wartości),
a podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
W związku z powyższym zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł.
Od decyzji [...]WITD z [...] stycznia 2020 r. strona wniosła odwołanie.
Jak wskazano powyżej, GITD decyzją z [...] grudnia 2020 r. utrzymał decyzję [...]WITD z [...] stycznia 2020 r. w mocy. Organ podzielił ustalenia [...]WITD, że dopuszczalny nacisk pojedynczej osi na kontrolowanej drodze powinien wynosić 11,5 t, co wynika w wyroku TS UE z 21 marca 2019 r., a nie – jak pierwotnie przyjmowały organy – 10 t. Jednak nie zmienia to wysokości nałożonej kary, gdyż dwa pozostałe naruszenia – przekroczenie nacisku potrójnej osi nienapędowej pojazdu członowego i masy całkowita pojazdu członowego były ponad 20-procentowe.
Dlatego skarżona decyzja [...]WITD została przez GITD utrzymana w mocy.
W skardze skierowanej do WSA w Warszawie na powyższą decyzję GITD z [...] grudnia 2020 r. skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie przepisu, tj. art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, a co za tym idzie nieuwzględnienie przedawnienia karalności czynu, za którego popełnienie nałożono karę pieniężną;
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.
a) art. 6, art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 77 § 1 kpa poprzez podtrzymanie decyzji [...]WITD opartej na czynnościach kontrolnych przeprowadzonych przy użyciu wagi SAW lOC/II niegwarantującej wiarygodnego pomiaru parametrów wagowych pojazdu należącego do skarżącego, a także dokonanie pomiaru w sposób, jak wynika z decyzji, niezgodny z preferowaną metodą pomiaru określoną w świadectwie homologacji oraz instrukcji obsługi tego typu wag, a wskutek tego niezasadne wymaganie od skarżącego posiadania zezwolenia na poruszanie się pojazdu nienormatywnego;
b) art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, i wskutek tego podtrzymanie błędu w ustaleniach faktycznych popełnionego przez [...]WITD, mającego istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, który polegał na błędnym stwierdzeniu przekroczenia wymienionych w uzasadnieniu decyzji parametrów wagowych pojazdu skarżącego, takich jak dopuszczalna masa całkowita pojazdu, rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej oraz rzeczywisty nacisk potrójnej osi napędowej, czego w rzeczywistości nie dało się stwierdzić przy użyciu wag SAW lOC/II i przy niezachowaniu, jak wynika z treści uzasadnienia decyzji, wymaganej metodologii ważenia;
c) art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez podtrzymanie błędu popełnionego przez organ I instancji, mającego istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, który polegał na wadliwym naliczeniu kary pieniężnej na podstawie art. 140ab pkt. 3 Prd poprzez błędne zakwalifikowanie przekroczeń wagowych do podpunktu c ww. ustawy, a zatem wymierzenie zawyżonej kary pieniężnej w kwocie 15 000 zł;
d) art. 107 § 1 pkt 6 kpa poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji GITD do podniesionej przez skarżącego kwestii przedawnienia karalności czynu, którego decyzja organu dotyczy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanej decyzji.
Należy podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie zapadły już prawomocny wyrok sądu administracyjnego, tj. NSA. Dlatego na pierwszy plan wysuwa się norma prawna wynikająca z art. 153 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Ocena prawna stanowi wyjaśnienie treści przepisów prawnych zawartych w uzasadnieniu wyroku mających zastosowanie w sprawie, jak i zbadaniu prawidłowości zastosowania przez organ tychże przepisów w sprawie poddanej kontroli Sądu.
Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku oznacza, że ani organy administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych czy odmiennych poglądów będących w sprzeczności z uprzednio wyrażonym. Ocena prawna traci bowiem moc jedynie w sytuacji zmiany prawa, czy istotnych okoliczności faktycznych sprawy, które zaistniały już po wydaniu wyroku, jak również w sytuacji wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego taką ocenę prawną. Podobnie wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku wiążą Sąd, jak i organy administracji orzekające w danej sprawie.
Podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowiłaby prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (tak w wyroku WSA w Warszawie z 13 czerwca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 625/07, publ. LEX 344933).
Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się przede wszystkim do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku, oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku (tak w wyroku WSA we Wrocławiu z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 1890/07, publ. LEX nr 397665). Sąd Najwyższy w wyroku z 25 lutego 1998 r. sygn. akt III RN 130/97/OSNP 1999/1/2 wyjaśnił, że zasada z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368, ze zm.), w myśl której "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Wykładnia zawarta w przytoczonym orzeczeniu Sądu Najwyższego jest aktualna również na gruncie art. 153 P.p.s.a.
Związanie sądu administracyjnego oraz organów administracyjnych oceną prawną oznacza zatem, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 22 marca 1999 r., sygn. IV SA 527/97, LEX nr 47275). Co więcej, również sąd administracyjny kontrolujący wydaną następnie decyzję przez organ także jest związany oceną prawną wyrażoną przez sąd w wyroku. Jak stwierdził bowiem NSA w wyroku z 8 lipca 2021 r., sygn. II OSK 3068/18, LEX nr 3213945: "Oddziaływaniem art. 153 p.p.s.a. objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania".
Przenosząc powyższe zasady na grunt rozpatrywanej sprawy, należy wskazać, że przy ponownym orzekaniu [...]WITD i GITD były związany ocenami prawnymi i wytycznymi wynikającymi z prawomocnego wyroku NSA z 13 czerwca 2019 r. sygn. II GSK 254/17.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja GITD w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Zdaniem Sądu, organy wytyczne NSA uwzględniły i uznały – na skutek wyroku TS UE, że zmniejszył się zakres naruszenia, ale tylko odnośnie jednego parametru, tj. nacisku na pojedynczą oś. Dopuszczalny nacisk pojedynczej osi na kontrolowanej drodze powinien bowiem wynosić 11,5 t, co wynika w wyroku TS UE z 21 marca 2019 r., a nie – jak pierwotnie przyjmowały organy – 10 t. Jednak nie zmienia to wysokości nałożonej kary, gdyż dwa pozostałe naruszenia – przekroczenie nacisku potrójnej osi nienapędowej pojazdu członowego i masy całkowita pojazdu członowego były ponad 20-procentowe. Organy zatem wykonały wytyczne NSA w tej sprawie.
Następnie Sąd ustosunkuje się do kwestii ewentualnego przedawnienia nałożenia kary pieniężnej, gdyż dopiero przesądzenie o uprawnieniu do wydania decyzji nakładającej karę warunkuje, czy w ogóle będzie zasadne rozważanie pozostałych zarzutów.
Zdaniem Sądu niezasadny jest zarzut przedawnienia, oparty m.in. na art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd podziela przeważający pogląd w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym art. 68 Ordynacji podatkowej w ogóle nie ma zastosowania do kar pieniężnych (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 maja 2021 r. sygn. VI SA/Wa 23/21, wyrok WSA w Warszawie z 12 października 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 230/17, wyrok NSA z 28 listopada 2017 r. sygn. akt. II GSK 2433/17, wyrok NSA z 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt II GSK 3767/17).
Jak wskazał NSA w wyroku z 18 sierpnia 2016 r., sygn. II OSK 2913/14, LEX nr 2142399: "Art. 2 o.p. obejmuje swoim zakresem tzw. niepodatkowe należności budżetu państwa. Ta kategoria danin publicznych nie obejmuje swoim zakresem ani podatków, ani opłat, ani ceł, ani świadczeń pieniężnych wynikających ze stosunków cywilnoprawnych oraz opłat za usługi, do których stosuje się przepisy o cenach, ani kar pieniężnych i grzywien wymierzanych przez sądy. Obejmuje natomiast rozmaite wpłaty mające charakter sankcji finansowych za nieprzestrzeganie postanowień prawa publicznego, przewidziane np. w ustawie o cenach. Taki sam charakter mają zarówno opłaty za wyłączenie z produkcji rolnej, jak opłaty za wyłączenie z produkcji leśnej".
Jednocześnie Sąd wskazuje, że instytucja przedawnienia nałożenia kary pieniężnej została wprowadzona do kpa dopiero w dniu 1 czerwca 2017 r. (ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego), poprzez dodanie art. 189g kpa. Wejście w życie art. 189g § 1 kpa, zgodnie z którym administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od naruszenia prawa albo od wystąpienia skutków naruszenia prawa, wprowadziło w sposób uniwersalny instytucję przedawnienia karalności deliktów administracyjnych. Jednocześnie, począwszy od 1 czerwca 2017 r., zgodnie z art. 67 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, do spraw dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy kpa, a zatem również art. 189g tego kodeksu.
Sąd podkreśla, iż przed 1 czerwca 2017 r. przepisy prawa nie przewidywały przedawnienia nakładania kar pieniężnych. Być może była to pewna wadliwość systemu prawa, może takie rozwiązanie ustawowe winno być przewidziane przepisami prawa. Jednak rolą sądu administracyjnego jest skontrolowanie zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia. Natomiast ani organ, ani sąd nie mają uprawnień do tworzenia prawa, gdyż funkcja ta zarezerwowana jest dla władzy ustawodawczej, która powinna być ewentualnym adresatem tego typu postulatów odnośnie przedawnienia nałożenia kary pieniężnej (ostatecznie wprowadzanych do kpa 1 czerwca 2017 r.). Wskazać przy tym należy, iż przedawnienie (w szczególności dotyczące obowiązków o charakterze administracyjnoprawnym) nie jest uprawnieniem o charakterze bezwzględnym. Jak słusznie stwierdził bowiem NSA w wyroku z 14 listopada 2014 r., sygn. II GSK 1692/13 (dotyczącym kary pieniężnej): "Wprawdzie należałoby przychylić się do wyrażonego przez Sąd I instancji poglądu, że w demokratycznym państwie nie powinno dochodzić do takich sytuacji, w których niektóre zobowiązania, z uwagi na brak regulacji prawnych, nie ulegają przedawnieniu, niemniej jednak wypada zauważyć, iż dopóki to nie zostanie unormowane, to wszelkie wypowiedzi w tym zakresie mają charakter jedynie postulatywny (de lege ferenda). Trybunał Konstytucyjny, wypowiadając się w tym zakresie, wielokrotnie wskazywał, że wprowadzenie do systemu prawnego instytucji przedawnienia zobowiązań, z uwagi na brak konstytucyjnej regulacji tej problematyki, jak również nadanie jej konkretnego kształtu, w tym określenia terminu przedawnienia, pozostaje w sferze uznania ustawodawcy (v. wyrok TK z dnia 23 maja 2005 r., sygn. akt SK 44/04, OTK ZU nr 5/A/2005, poz. 52; postanowienie TK z dnia 7 września 2009 r., sygn. akt Ts 389/08, OTK-B 2009/5/431; wyrok TK z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, OTK-A 2012/7/81, Dz.U.2012/848)". Powyższy pogląd NSA Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela.
Sąd wskazuje, że przywoływany przez skarżącego wyrok NSA z 5 lipca 2016 r. sygn. II GSK 2519/14 jest wyrokiem jednostkowym, aktualna linia orzecznicza tego Sądu zdecydowanie opowiada się za inną wykładnią art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej.
Skoro zatem art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej nie mógł mieć zastosowania w sprawie, to rozważyć należy zastosowanie art. 189g kpa w niniejszej sprawie. W tym kontekście ponownie Sąd wskazuje na wejście w życie dnia 1 czerwca 2017 r. ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935). Wyjaśnić należy, że wspomniana nowelizacja obejmowała m. in. włączenie do Kodeksu zamieszczonych w jego nowym dziale IVa przepisów o karach pieniężnych, w tym art. 189g § 1 oraz art. 189h kpa. Przywołać w tym kontekście należy stabilny pogląd Sądu Najwyższego, zgodnie z którym kwestię przedawnienia karalności oceniać należy na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów (zob. np. wyrok SN z 26 listopada 2013 r., sygn. akt V KK 290/13, LEX nr 1396808).
W tej sprawie zrodziła się w związku z powyższym potrzeba rozważenia skutków wprowadzenia przedawnienia do kpa w trakcie trwania postępowania administracyjnego. Kwestie intertemporalne zostały uregulowane w art. 16 ustawy nowelizującej z 7 kwietnia 2017 r., który stanowi: "Do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1.".
W ocenie Sądu wywiedzioną zeń normę intertemporalną odnosić należy wyłącznie do przepisów procesowych, skoro jej hipoteza obejmuje "postępowania administracyjne wszczęte i niezakończone", nie zaś do spraw załatwianych w tym postępowaniu. Dyspozycja tej normy nie rzutuje zatem na przepisy prawa materialnego, a takim niewątpliwie jest statuujący przedawnienie art. 189g § 1 kpa, jak też i regulujący zawieszenie biegu przedawnienia art. 189h kpa.
Sąd podziela pogląd zaprezentowany w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 28 lutego 2020 r. sygn. VI SA/Wa 1870/19, w którym tutejszy Sąd wskazał, że "Skoro ustawodawca posłużył się w art. 16 ustawy 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) pojęciem "postępowania", a nie "sprawy", dekodowaną z tego przepisu normę międzyczasową stosować należy wyłącznie do przepisów procesowych, a w konsekwencji wprowadzoną w art. 189g § 1 k.p.a. materialnoprawną instytucję przedawnienia kar pieniężnych stosować należy, w myśl zasady lex mitrior agit, także do postępowań administracyjnych, wszczętych przed 1 czerwca 2017 r.".
Jednocześnie jednak – obok art. 189g § 1 kpa - zastosować należy – na co słusznie zwrócił uwagę GITD w odpowiedzi na skargę – art. 189h § 4 pkt 1 oraz § 5 pkt 1 kpa. W myśl tych przepisów bieg terminu przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wniesienia środka zaskarżenia od decyzji w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej do sądu administracyjnego albo sądu powszechnego, albo skargi kasacyjnej od prawomocnego orzeczenia w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej; termin przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego albo sądu powszechnego właściwego do rozpoznania odwołania od decyzji w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej, albo odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, oddalenia skargi kasacyjnej, albo uchylenia przez Sąd Najwyższy zaskarżonego wyroku i orzeczenia co do istoty sprawy.
W niniejszej sprawie skargę na decyzję GITD z [...] grudnia 2015 r. strona wniosła 8 stycznia 2016 r. Prawomocne orzeczenie NSA zapadło zaś 13 czerwca 2019 r. W tym czasie bieg terminu przedawnienia był zawieszony, co oznacza, że w tej sprawie nie nastąpiło przedawnienie na podstawie art. 189g § 1 kpa.
Zarzut przedawnienia zatem uznać należy za niezasadny.
Nie mógł także odnieść skutku zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa. W istocie, GITD w skarżonej decyzji nie odniósł się do kwestii przedawnienia w oparciu o przepis art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, jednak nie miało wpływu na wynik postępowania, bowiem ten przepis – jak powyżej wskazano – nie miał zastosowania w sprawie. Podkreślić przy tym należy, iż zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa może zostać uwzględniony wyjątkowo, gdyż - co do zasady – uzasadnienie decyzji nie ma wpływu na treść jej rozstrzygnięcia. Nadmierna syntetyczność uzasadnienia decyzji tylko wtedy może być uznana za mogąca mieć wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w samej decyzji, jeśli organ nie rozważy w nim faktów czy też przepisów prawa mających znaczenie dla sprawy. Jako że art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej w tej sprawie takiego znaczenia nie miał, to nie można uznać, że doszło do naruszenia art. 107 § 3 kpa, tym bardziej, że – wbrew treści skargi – skarżący nie powoływał się w odwołaniu na naruszenie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący w odwołaniu powoływał się jedynie na naruszenie art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń, a GITD ustosunkował się (zasadnie zresztą) do tego zarzutu w skarżonej decyzji, podnosząc, że w sprawie administracyjnej nie stosuje się przepisów Kodeksu wykroczeń.
Z uwagi na treść przytoczonego powyżej art. 153 P.p.s.a. nie mogły odnieść skutku podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia kpa sformułowane w punktach 2 lit. a i b, które dotyczyły użycia w trakcie kontroli wag SAW 10C/II. Otóż kwestia ta była już poddana badaniu przez sądy administracyjne w niniejszej sprawie. Zarówno WSA w Warszawie w wyroku z 3 czerwca 2016 r. sygn. VI SA/Wa 339/16, jak i przede wszystkim NSA w wyroku z 13 czerwca 2019 r. sygn. II GSK 254/17 nie podzieliły w tym zakresie zarzutów skarżącego. NSA w powołanym wyroku podniósł bowiem, że trafnie wyjaśnił Sąd I instancji, że 10 ton, o jakich stanowi instrukcja użycia wag SAW IIC, to dopuszczalny nacisk możliwy do zważenia przez jedną wagę, a więc jednych kół osi pojazdu. W rozpoznawanej sprawie do ważenia użyto dwóch wag, a więc jednocześnie zważono oba zestawy kół na jednej osi i to ważenie wykazało ciężar (nacisk) 12,4 tony, czyli nacisk na jedną wagę 6,2 tony, co oczywiście jest mniej niż 10 ton, a więc ważono pojazd w sposób właściwy, nie przekraczając dopuszczalnych nacisków na jedną wagę.
Drugi argument na rzecz wadliwości wyroku Sądu I instancji był, zdaniem NSA orzekającego w niniejszej sprawie, również nietrafny, bo opinia kwestionująca ustalanie całkowitej masy pojazdu za pomocą wag przestawnych została przedstawiona dopiero na etapie skargi. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada, że kontroli aktu administracyjnego dokonuje się według stanu faktycznego i prawnego z chwili wydania decyzji. Zatem późniejsze fakty nie mogą mieć znaczenia dla postępowania kontrolnego. Dlatego trafne jest w ocenie NSA stanowisko Sądu I instancji, że te okoliczności, być może istotne dla sprawy mogłyby zostać rozważone w postępowaniu skierowanym w stosunku do ostatecznej decyzji wymierzającej karę a nie w postępowaniu przed Sądem I instancji. Z tych wszystkich powodów należało uznać zarzuty procesowe za nieusprawiedliwione.
Zarówno [...]WITD, jak i GITD były tymi wytycznymi NSA w niniejszej sprawie na podstawie art. 153 P.p.s.a. związane. Dlatego też organ nie mógł ocenić tego elementu stanu faktycznego inaczej niż sąd administracyjny w zapadłym w tej sprawie wyroku.
Zarzuty te zatem, zdaniem Sadu, są niezasadne.
Niezasadny jest także zarzut nieprawidłowego ustalenia wysokości kary pieniężnej.
Definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 2 ust. 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Stosownie do art. 64 ust. 1 tej ustawy, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.
Jak stanowi art. 64 ust. 2 Prd zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.
W trakcie kontroli, w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzone zostały naruszenia dopuszczalnych norm o ponad 20 % odnośnie nacisku potrójnej osi nienapędowej pojazdu członowego i masy całkowitej pojazdu członowego, a podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
W tych okolicznościach, stosownie do treści art. 140ab ust. 2 Prd, w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym ustawodawca nakłada karę jak za przejazd bez zezwolenia. Kwalifikacja stwierdzonego naruszenia została prawidłowo dokonana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Jeśli bowiem kontrolowany pojazd nie spełnia warunków normatywnych lub warunków nienormatywnych albo poruszał się po kategorii drogi, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń od I do VI, to wówczas kwalifikacja prawna stwierdzonego naruszenia możliwa jest jedynie w oparciu o brak zezwolenia kategorii VII (lp. 7 załącznika nr 1 do Prd). Zgodnie z art. 140aa ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści ust. 3 pkt 1 ww. artykułu karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd, którym to podmiotem jest skarżący.
Zgodnie z art. 140ab ust. 1 Prd "Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:
1) 1500 zł - za brak zezwolenia kategorii I;
2) 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii II-IV;
3) za brak zezwolenia kategorii V:
a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 10 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach (...)".
Owe "pozostałe przypadki" z art. 140aby ust. 1 pkt 3 lit. c obejmują zatem sytuacje, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
Organ prawidłowo powołał także na s. 3 decyzji stosowne przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, zgodnie z którymi dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie może przekraczać w przypadku dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy 40 ton, a dopuszczalny nacisk potrójnej osi nienapędowej – 24 tony.
Wskazać należy, że [...]WITD w decyzji pierwszoinstancyjnej dwukrotnie przytoczył treść art. 140aa Prd – na s. 2 i 6 decyzji. Nieprawidłowa treść tego przepisu jest przytoczona na s. 6 decyzji, stąd teoretycznie mogły się rodzić pewne wątpliwości strony odnośnie wysokości nałożonej kary. Podkreślić jednak należy, że w niniejszej sprawie [...]WITD prawidłowo nałożył karę w odpowiedniej wysokości. Art. 140aa Prd w ogóle nie stanowi o wysokości kar. GITD skorygował dodatkowo ten błąd [...]WITD, wskazując prawidłową wysokość kary i prawidłową podstawę prawną do jej wymierzenia i określenia jej wysokości. Naruszenie prawa przez [...]WITD nie miało zatem wpływu na wynik sprawy.
Z powodów wskazanych wyżej sąd za niezasadne uznał zarzuty podniesione w skardze oraz nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Organ odwoławczy prawidłowo w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, także ten przepis kpa również nie został naruszony.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Niniejszy wyrok został wydany przez WSA w Warszawie na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz związanych z nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm.), dodanego na podstawie art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875), zmieniającej wyżej wymieniona ustawę z dniem 16 maja 2020 r.