Sygn. akt VI P 83/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 czerwca 2026 roku
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie Przewodniczący: Sędzia Anna Kliś-Marciniak
po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2026 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym
w trybie art. 224§ 3 kpc
sprawy z powództwa A. T. i S. S.
przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w W. - G.
o zapłatę
orzeka
I. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Areszt Śledczy W. G. na rzecz powódki S. S. kwotę 8.424,00 zł (słownie: osiem tysięcy czterysta dwadzieścia cztery złote 00/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi:
1. od kwoty 324 zł od dnia 1 lutego 2022 r. do dnia zapłaty;
2. od kwoty 324 zł od dnia 1 marca 2022 r. do dnia zapłaty;
3. od kwoty 324 zł od dnia 1 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty;
4. od kwoty 324 zł od dnia 1 maja 2022 r. do dnia zapłaty;
5. od kwoty 324 zł od dnia 1 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty;
6. od kwoty 324 zł od dnia 1 lipca 2022 r. do dnia zapłaty;
7. od kwoty 324 zł od dnia 1 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty;
8. od kwoty 324 zł od dnia 1 września 2022 r. do dnia zapłaty;
9. od kwoty 324 zł od dnia 1 października 2022 r. do dnia zapłaty;
10. od kwoty 324 zł od dnia 1 listopada 2022 r. do dnia zapłaty;
11. od kwoty 324 zł od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty;
12. od kwoty 324 zł od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia zapłaty;
13. od kwoty 324 zł od dnia 1 lutego 2023 r. do dnia zapłaty;
14. od kwoty 324 zł od dnia 1 marca 2023 r. do dnia zapłaty;
15. od kwoty 324 zł od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty;
16. od kwoty 324 zł od dnia 1 maja 2023 r. do dnia zapłaty;
17. od kwoty 324 zł od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia zapłaty;
18. od kwoty 324 zł od dnia 1 lipca 2023 r. do dnia zapłaty;
19. od kwoty 324 zł od dnia 1 sierpnia 2023 r. do dnia zapłaty;
20. od kwoty 324 zł od dnia 1 września 2023 r. do dnia zapłaty;
21. od kwoty 324 zł od dnia 1 października 2023 r. do dnia zapłaty;
22. od kwoty 324 zł od dnia 1 listopada 2023 r. do dnia zapłaty;
23. od kwoty 324 zł od dnia 1 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty;
24. od kwoty 324 zł od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia zapłaty;
25. od kwoty 324 zł od dnia 1 lutego 2024 r. do dnia zapłaty;
26. od kwoty 324 zł od dnia 1 marca 2024 r. do dnia zapłaty;
II. oddala powództwo S. S. w pozostałym zakresie;
III. nadaje wyrokowi w punkcie I rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 7.303,82 zł (słownie: siedem tysięcy trzysta trzy złote 82/100);
IV. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Areszt Śledczy W. G. na rzecz powoda A. T. kwotę 4.860,00 zł (słownie: cztery tysiące osiemset sześćdziesiąt 00/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi:
1. od kwoty 162 zł od dnia 1 lutego 2022 r. do dnia zapłaty;
2. od kwoty 162 zł od dnia 1 marca 2022 r. do dnia zapłaty;
3. od kwoty 162 zł od dnia 1 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty;
4. od kwoty 162 zł od dnia 1 maja 2022 r. do dnia zapłaty;
5. od kwoty 162 zł od dnia 1 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty;
6. od kwoty 162 zł od dnia 1 lipca 2022 r. do dnia zapłaty;
7. od kwoty 162 zł od dnia 1 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty;
8. od kwoty 162 zł od dnia 1 września 2022 r. do dnia zapłaty;
9. od kwoty 162 zł od dnia 1 października 2022 r. do dnia zapłaty;
10. od kwoty 162 zł od dnia 1 listopada 2022 r. do dnia zapłaty;
11. od kwoty 162 zł od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty;
12. od kwoty 162 zł od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia zapłaty;
13. od kwoty 162 zł od dnia 1 lutego 2023 r. do dnia zapłaty;
14. od kwoty 162 zł od dnia 1 marca 2023 r. do dnia zapłaty;
15. od kwoty 162 zł od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty;
16. od kwoty 162 zł od dnia 1 maja 2023 r. do dnia zapłaty;
17. od kwoty 162 zł od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia zapłaty;
18. od kwoty 162 zł od dnia 1 lipca 2023 r. do dnia zapłaty;
19. od kwoty 162 zł od dnia 1 sierpnia 2023 r. do dnia zapłaty;
20. od kwoty 162 zł od dnia 1 września 2023 r. do dnia zapłaty;
21. od kwoty 162 zł od dnia 1 października 2023 r. do dnia zapłaty;
22. od kwoty 162 zł od dnia 1 listopada 2023 r. do dnia zapłaty;
23. od kwoty 162 zł od dnia 1 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty;
24. od kwoty 162 zł od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia zapłaty;
25. od kwoty 162 zł od dnia 1 lutego 2024 r. do dnia zapłaty;
26. od kwoty 162 zł od dnia 1 marca 2024 r. do dnia zapłaty;
27. od kwoty 162 zł od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty;
28. od kwoty 162 zł od dnia 1 maja 2024 r. do dnia zapłaty;
29. od kwoty 162 zł od dnia 1 czerwca 2024 r. do dnia zapłaty;
30. od kwoty 162 zł od dnia 1 lipca 2024 r. do dnia zapłaty;
V. nadaje wyrokowi w punkcie IV rygor natychmiastowej wykonalności;
VI. odstępuje od obciążania kosztami procesu pozwanego;
VII. przejmuje na rachunek Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie koszty poniesione tymczasowo przez Skarb Państwa w toku postępowania.
Sygn. akt VI P 83/25
UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 22 stycznia 2025 roku powódka S. S. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego Skarbu Państwa – Aresztu Śledczego W. –G. w W.kwoty 4.860,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty:
1) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 lutego 2022r.,
2) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 marca 2022r.,
3) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 kwietnia 2022r.,
4) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 maja 2022r.,
5) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 czerwca 2022r.,
6) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 lipca 2022r.,
7) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 sierpnia 2022r.,
8) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 września 2022r.,
9) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 października 2022r.,
10) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 listopada 2022r.,
11) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 grudnia 2022r.,
12) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 stycznia 2023r.,
13) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 lutego 2023r.,
14) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 marca 2023.,
15) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 kwietnia 2023r.,
Ponadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów sądowych wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu wskazała, że w jej ocenie doszło do naruszenia przez pozwanego zasady równego traktowania w zatrudnieniu, bowiem został im pomniejszony w porównaniu do innych funkcjonariuszy, dodatek służbowy w części modernizacyjnej jedynie z tego względu, że miała dłuższy staż pracy.
(pozew – k. 1 – 3)
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu swego stanowiska pozwany wskazał, że realizował politykę podwyższania wynagrodzeń opartą na wyrównaniu podwyżki dla każdego funkcjonariusza i wynikającą z przepisów rozporządzenia wydanego przez Ministra Sprawiedliwości.
(odpowiedź na pozew – k. 17-21v)
Pismem z dnia 11 grudnia 2024r. i 30 kwietnia 2026r. powódka wniosła modyfikację powództwa – rozszerzenie pozwu i zasądzenie na jej rzecz dodatkowo kwoty 3.888,00 zł, a mianowicie kwoty:
1) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 kwietnia 2023r.,
2) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 maja 2023r.,
3) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 czerwca 2023r.,
4) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 lipca 2023r.,
5) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 sierpnia 2023r.,
6) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 września 2023r.,
7) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 października 2023r.,
8) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 listopada 2023r.,
9) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 grudnia 2023r.,
10) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 stycznia 2024r.,
11) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 lutego 2024r.,
12) 324 zł wraz z odsetkami od dnia 01 marca 2024r..
(modyfikacja powództwa- k. 96-96v, 100-100v)
Pismem z dnia 25 maja 2026r. pozwany wniósł o oddalenie powództwa, także w zakresie rozszerzonego powództwa.
(pismo z 25.05.2026r.- k. 108)
Pozwem z dnia 22 stycznia 2025 roku powód A. T. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego Skarbu Państwa – Aresztu Śledczego W.– G.w W. kwoty 4.860,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty:
1) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 lutego 2022r.,
2) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 marca 2022r.,
1) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 kwietnia 2022r.,
3) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 maja 2022r.,
4) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 czerwca 2022r.,
5) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 lipca 2022r.,
6) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 sierpnia 2022r.,
7) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 września 2022r.,
8) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 października 2022r.,
9) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 listopada 2022r.,
10) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 grudnia 2022r.,
11) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 stycznia 2023r.,
12) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 lutego 2023r.,
13) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 marca 2023.,
14) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 kwietnia 2023r.,
15) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 maja 2023r.,
16) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 czerwca 2023r.,
17) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 lipca 20223.,
18) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 sierpnia 2023r.,
19) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 września 2023r.,
20) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 października 2023r.,
21) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 listopada 2023.,
22) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 grudnia 2023r.,
23) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 stycznia 2024r.,
24) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 lutego 2024r.,
25) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 marca 2024.,
26) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 kwietnia 2024r.,
27) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 maja 2024r.,
28) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 czerwca 2024r.,
29) 162 zł wraz z odsetkami od dnia 01 lipca 2024.,
Ponadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów sądowych wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu wskazał, że w jej ocenie doszło do naruszenia przez pozwanego zasady równego traktowania w zatrudnieniu, bowiem został im pomniejszony w porównaniu do innych funkcjonariuszy, dodatek służbowy w części modernizacyjnej jedynie z tego względu, że miał dłuższy staż pracy.
(pozew – k. 1 – 3v)
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu swego stanowiska pozwany wskazał, że realizował politykę podwyższania wynagrodzeń opartą na wyrównaniu podwyżki dla każdego funkcjonariusza i wynikającą z przepisów rozporządzenia wydanego przez Ministra Sprawiedliwości.
(odpowiedź na pozew – k. 17-21v)
Postanowieniem z dnia 20 października 2025r. Sąd połączył sprawę z powództwa A. T. przeciwko Skarbowi Państwa- Aresztowi Śledczemu w W. G. prowadzoną pod sygn. akt VI P 85/25, do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą z powództwa S. S. przeciwko Skarbowi Państwa- Aresztowi Śledczemu w W. G., prowadzoną pod sygn. akt VI P 83/25 i prowadzić ją pod sygnaturą akt VI P 83/25.
(postanowienie- k. 54)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powód A. T. jest zatrudniony w Areszcie Śledczym W.– G. w W. od dnia 10 maja 2018r. na stanowisku funkcjonariusza publicznego.
Powódka A. S. jest zatrudniona w Areszcie ŚledczymW. – G. w W. od dnia 01 lutego 2017r. na stanowisku funkcjonariusza publicznego.
Pismem z dnia 28 marca 2022 roku pracodawca ustalił powodowi A. T. uposażenie zasadnicze wg 6 grupy zaszeregowania w kwocie 3.241,00 zł, dodatek za wysługę lat w wysokości 10% uposażenia zasadniczego w kwocie 325,00 zł miesięcznie (z czego kwota 162,00 zł wynikała z dokumentów potwierdzających wysługę lat zaliczoną od 01 stycznia 2022r.), dodatek za stopień w kwocie 1.158,00 zł, w tym 208,00 zł na podstawie rozporządzenia i Ministra Sprawiedliwości w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażanie zasadniczego Służby Więziennej i dodatek służbowy w kwocie 400,00 zł na podstawie §6 pkt 1 rozporządzenia oraz dodatek w kwocie 254,00 zł ustalony na podstawie § 6 pkt 2 rozporządzenia. Łączny wzrost dodatków do uposażenia zasadniczego o charakterze stałym, stanowiący realizację podwyżki uposażenia z dniem 01 stycznia 2022r. wyniósł 624,00 zł.
Pismem z dnia 28 marca 2022 roku pracodawca ustalił powódce S. S.uposażenie zasadnicze wg 6 grupy zaszeregowania w kwocie 3.241,00 zł, dodatek za wysługę lat w wysokości 15% uposażenia zasadniczego w kwocie 487,00 zł miesięcznie (z czego kwota 324,00 zł wynikała z dokumentów potwierdzających wysługę lat zaliczoną od 01 stycznia 2022r.), dodatek za stopień w kwocie 1.158,00 zł, w tym 208,00 zł na podstawie rozporządzenia oraz dodatek służbowy w kwocie 400,00 zł na podstawie §6 pkt 1 rozporządzenia i dodatek w kwocie 92,00 zł ustalony na podstawie § 6 pkt 2 rozporządzenia. Łączny wzrost dodatków do uposażenia zasadniczego o charakterze stałym, stanowiący realizację podwyżki uposażenia z dniem 01 stycznia 2022r. wyniósł 624,00 zł.
Wobec faktu, że podwyżka dodatku za wysługę lat i podwyżka dodatku za stopień po ich zsumowaniu przekroczyła kwotę 624,00 zł powodowie nie otrzymali dodatku służbowego w części ustalonej w związku z § 6 pkt 2 rozporządzenia.
Funkcjonariusze pełniący służbę, którzy nie otrzymali w ogóle podwyżki dodatku za wysługę lat, otrzymali podwyżkę dodatku służbowego w części ustalonej w związku z §6 pkt 2 rozporządzenia w pełnej kwocie – czyli w kwocie 416,00 zł.
(bezsporne, a nadto zeznania świadka M. (1) k. 77v-78v, zeznania powódki S. k. 93, zeznania powoda A. . k. 93v-94)
Zgodnie z uchwałą nr – 28 – X/2022 Zarządu Głównego (...) z dnia 18 stycznia 2022 roku Zarząd Główny (...) Związku Zawodowego (...) odrzucił w całości propozycję przedstawioną na spotkaniu w dniu 11 stycznia 2022 roku przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej dotyczącą wprowadzenia podwyżki uposażeń dla funkcjonariuszy Służby Więziennej od 1 stycznia 2022 roku. W uchwale podkreślono, że podwyżka powinna nastąpić w kwocie równej dla każdego funkcjonariusza i pracownika SW w następujący sposób:
1) z kwoty 677,00 zł na etat funkcjonariusza przeznaczonej na podwyżki od 1 stycznia 2022 roku w ustawie budżetowej i ustawie modernizacyjnej należy wydzielić kwotę około 53,00 zł z przeznaczeniem na nagrodę roczną,
2) pozostałą kwotę 624,00 zł należy przeznaczyć w całości po równo na każdego funkcjonariusza na podwyższenie dodatku za stopień służbowy,
3) z kwoty 606 zł na etat pracownika cywilnego należy wydzielić kwotę około 48 zł z przeznaczeniem na nagrodę roczną,
4) pozostałą kwotę 558 zł należy przeznaczyć w całości po równo na etat na podwyższenie wynagrodzenia zasadniczego.
Jednocześnie Zarząd Główny zajął stanowisko, że w związku z nowelizacją ustawy o Służbie Więziennej w kwestii zaliczania lat pracy i służby do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat funkcjonariuszy, tak jak w innych służbach mundurowych podległych MSWiA, budżet Państwa powinien zagwarantować środki konieczne na wprowadzenie nowelizacji w tym zakresie od 1 stycznia 2022 roku. Nie mogą one pochodzić ze środków na przeprowadzenie wzrostu uposażeń funkcjonariuszy SW od 1 stycznia 2022 roku.
We wspólnym komunikacie Ministerstwa Sprawiedliwości, Centralnego Zarządu Służby Więziennej oraz Związków Zawodowych z dnia 10 lutego 2022 roku wskazano z kolei, że każdy funkcjonariusz Służby Więziennej otrzyma ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2022 roku podwyżkę uposażenia nie niższą niż 624 zł brutto. Strony pozostają w rozbieżności co do składników uposażenia (dodatek za stopień, dodatek służbowy i wysługa lat), które zrealizują podwyżkę. Dalej w tym komunikacie wskazano, że szczegółowy sposób realizacji podwyżek zostanie określony w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości wydanym na podstawie art. 58 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej, zmieniającym rozporządzenie w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej, uwzględniającym m. in. w przypadku ustalenia wysokości dodatku za wysługę lat z uwzględnieniem okresów dotychczas nieuwzględnionych lub nieudokumentowanych, dodatek służbowy będzie podlegał odpowiedniej modyfikacji w części modernizacyjnej, ustalonej zgodnie z zasadami realizacji podwyżki uposażeń.
W szeregu pism kierowanych przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia Centralnego Zarządu Służby Więziennej, Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej utrzymane zostały zasady naliczania podwyżki wskazane we wspólnym komunikacie z 10 lutego 2022 roku. Również w wiadomościach mailowych opisujących jak powinny być realizowane podwyżki została wskazana zasada pomniejszania dodatku służbowego w części modernizacyjnej o kwotę podwyższonego dodatku za wysługę lat. Pracownicy kadr pozwanego nie mieli swobody co do wyliczania dodatku za wysługę lat i dodatku służbowego, kierowali się w tym zakresie wytycznymi przesyłanymi przez Centralny Zarząd Służby Więziennej.
Osoby, które miały w swoich aktach dokumenty, albo potem je doniosły miały wyliczony dodatek za wysługę lat z urzędu, bez ich wniosku.
(dowód: uchwała – k. 23, wspólny komunikat – k. 24, pisma Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia Centralnego Zarządu Służby Więziennej z dnia 24 marca 2022 mmkkkroku i z dnia 4 marca 2022 roku – k. 25, 26, pismo Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 21 kwietnia 2023 roku – k. 27-28, pismo Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia 24 marca 2022 roku – k. 29, zeznania świadka M. k. 77v-78v, zeznania świadka I. R. – k. 78v-79-93)
Średnie miesięczne wynagrodzenie powoda A. T. liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy wynosiło brutto 7.620,03 zł.
Średnie miesięczne wynagrodzenie powódkiS. S. liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy wynosiło brutto 7.303,82 zł.
(dowód: zaświadczenia o wynagrodzeniu – k.32 akt sprawy VI P 83/25, k. 32 akt sprawy VI P 85/25)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych wyżej dowodów z dokumentów, ich kserokopii, korespondencji mailowej, zeznań powódki S. S., powoda A. T., a także zeznań świadków M. O. i I. R., którym Sąd dał wiarę w całości, gdyż były one spójne, logiczne i wzajemnie się uzupełniały. Sąd miał na uwadze, że co do zasady stan faktyczny był pomiędzy stronami bezsporny, a spór sprowadzał się do interpretacji prawa.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo S. S.iA. T. było zasadne.
Przedmiotowa sprawa dotyczy wyrównania wynagrodzenia, a nie odszkodowania w związku z naruszeniem zasady równego traktowania, zatem Sąd skoncentrował się na analizie prawnej zapisów ustawy o Służbie Więziennej i Rozporządzenia wykonawczego Ministra Sprawiedliwości.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że od 1 stycznia 2022 roku weszły w życie znowelizowane przepisy ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z którymi od tego dnia inaczej niż dotąd był naliczany dodatek za wysługę lat. Kluczowym elementem programu modernizacji służb było wzmocnienie motywacyjnego systemu uposażeń funkcjonariuszy. Dodane zostały zapisy rozszerzające katalog okresów uwzględnianych przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat m.in. o okresy ukończonych studiów wyższych, jak też okresy pracy poza służbą mundurową, tak zwane okresy pracy „w cywilu”. Chodzi tu konkretnie o znowelizowaną treść art. 58 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z którym do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat funkcjonariuszy, zwanej dalej "wysługą lat", zalicza się okresy zakończonego zatrudnienia wykonywanego w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub na danym stanowisku (pkt 4), czy też okresy ukończonych przez funkcjonariusza studiów wyższych, w wymiarze nie dłuższym jednak od programowego czasu trwania jednolitych studiów magisterskich albo programowego czasu trwania studiów pierwszego i drugiego stopnia (pkt 5).
W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej uposażenie funkcjonariusza składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia zasadniczego o charakterze stałym. Jeśli chodzi o dodatki do uposażenia zasadniczego o charakterze stałym, to zgodnie z art. 58 ust. 1 tej ustawy są to: dodatek za wysługę lat, dodatek za stopień oraz dodatek służbowy. Z kolei zgodnie z art. 58 ust. 3 Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb przyznawania dodatków do uposażenia zasadniczego o charakterze stałym, w szczególności wysokość tych dodatków, sposób ich obliczania, a w przypadku dodatku służbowego, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, także warunki jego obniżania, uwzględniając zakres obowiązków służbowych i ich specyfikę.
Na podstawie wskazanej wyżej delegacji ustawowej z art. 58 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej zostało wydane rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 marca 2022 roku w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. z 2022 roku, poz. 663). Rozporządzenie to zostało wydane jako jeden z elementów realizacji strategii podwyżek w Służbie Więziennej. Elementem tej strategii było również wprowadzenie zmiany ustawowej co do zaliczenia okresów innego zatrudnienia i studiów do wysługi lat, o czym była mowa wyżej.
Zgodnie z §6 omawianego rozporządzenia dodatek służbowy:
1) składa się z części ustalonej na podstawie § 5;
2) może składać się z części ustalonej zgodnie z zasadami realizacji podwyżki uposażeń funkcjonariuszy od 1 stycznia 2022 r., której wysokość nie może przekroczyć kwoty 416 złotych.
Z powyższej regulacji wynika wyraźnie, że druga część dodatku służbowego, czyli owa kwota maksymalnie 416,00 zł, jest fakultatywna („może składać się”), a jednocześnie jej wysokość w treści rozporządzenia została wprost powiązana z zasadami realizacji podwyżki uposażeń funkcjonariuszy od 1 stycznia 2022 roku, a więc również z wynikającą z tych zasad podwyżką dodatku za wysługę lat dla funkcjonariuszy legitymujących się odpowiednim okresem zatrudnienia lub służby na podstawie znowelizowanych przepisów art. 58 ustawy o Służbie Więziennej.
Z podanych wyżej przepisów wynika, że w przypadku, gdyby doszło do zwiększenia dodatku za wysługę lat w związku ze zmianą przepisów o zaliczeniu do tej wysługi poprzednich okresów zatrudnienia lub studiów od 1 stycznia 2022 roku, należy odpowiednio pomniejszyć kwotę dodatku z § 6 pkt 2 rozporządzenia, czyli tę fakultatywną kwotę nie większą niż 416,00 zł. Jednocześnie jednoznacznie ta kwota z §6 pkt 2 wynika z chęci realizacji podwyżki, wprost jest o tym mowa w rozporządzeniu. Prawodawca zdecydował więc o takim ukształtowaniu nowych przepisów dotyczących uposażenia funkcjonariuszy, aby zachować równość podwyżki w kwocie 624,00 zł, ewentualnie wyższej, jeśli kwota podwyższenia dodatku za wysługę oraz kwota dodatku za stopień zagwarantowana w wysokości po 208,00 zł na każdy etat, przekraczałaby kwotę 624,00 zł. W takich wypadkach funkcjonariusz nie dostawał w ogóle części dodatku służbowego z §6 pkt 2 (dostawał go w wysokości 0,00 zł).
Istotą wprowadzonych zmian było podwyższenie wynagrodzenia o 624,00 zł brutto na etat. Kwota pełnej części modernizacyjnej dodatku służbowego (416,00 zł) oraz kwota dodatku za stopień (208,00 zł) daje łącznie właśnie 624,00 zł. Tym samym, aby zachować równość podwyżek w sytuacji powodów, którym zwiększano dodatek za wysługę lat, o taką kwotę zwiększenia tego dodatku za wysługę był pomniejszany dodatek służbowy w część modernizacyjnej.
W ocenie Sądu Minister wyszedł poza wskazaną wyżej delegację ustawową, określoną w cytowanym art. 58 ust 3 ustawy o Służbie Więziennej. Zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Z kolei w myśl art. 178 ust. 1 sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom.
Obecnie w doktrynie i orzecznictwie nie ma żadnych wątpliwości, że sąd powszechny może odmówić zastosowania określonego przepisu, jeśli uzna go za niezgodny z Konstytucją lub ustawą (uchwała Sądu Najwyższego - Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt III PZP 2/21, postanowienie Sądu Najwyższego z 9 lutego 2017 r. IV CSK 152/16; wyrok Sądu Najwyższego z 25 sierpnia 2011 r. II CNP 11/11). Do bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sąd (art. 8 ust. 2) dochodzi najczęściej wówczas, gdy sąd stwierdzi istnienie konfliktu między normami (zasadami, wartościami) konstytucyjnymi, a przepisem ustawy, który ma zastosować.
Mając na uwadze powyższe Sąd dokonał oceny konstytucyjności i zgodności z delegacją ustawową ww. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 marca 2022 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. z 2024 r. poz. 153).
W ocenie Sądu niezgodne z delegacją ustawową wynikającą z art. 58 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej są przepisy § 6 i 9 ww. rozporządzenia.
Art. 58 ust. 1 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej przewiduje tylko jeden, obligatoryjny dodatek służbowy. Tymczasem § 6 rozporządzenia rozdziela go na dwie części - jedną obligatoryjną, o wysokości ustalanej uznaniowo (tzw. dodatek motywacyjny), a drugą fakultatywną, o wysokości, która "nie może przekroczyć kwoty 416 złotych" ("dodatek modernizacyjny"). Natomiast rozwiązanie zawarte w § 9 niniejszego rozporządzenia powoduje obniżenie dodatku stażowego w drodze aktu niższego rzędu, jakim jest rozporządzenie. Z jednej strony bowiem ustawa o Służbie Więziennej w art. 58 ust. 1 pkt 1) i ust. 2 gwarantuje funkcjonariuszom zaliczenie tzw. cywilnego stażu pracy i wskazuje, że dzięki temu ich dodatek stażowy będzie odpowiednio wyższy, co mało mieć skutek motywacyjny dla funkcjonariuszy. Z drugiej strony rozporządzenie w § 9 w zw. z § 6 ust. 2 odbiera im część dodatku stażowego przyznanego ustawą, zaliczając go na poczet części modernizacyjnej dodatku służbowego, tym samym niwelując korzyść wynikającą z nabycia praw do wyższej wysługi lat, niweczy cel ustawy w tym zakresie. Wskazane przepisy rozporządzenia w zakresie, w jakim pozwalają na "skonsumowanie" podwyżki przez wzrost dodatku za wysługę lat, tworzą pozorną podwyżkę i różnicują funkcjonariuszy bez racjonalnego uzasadnienia.
Sąd uznał, że kwestionowane przepisy rozporządzenia wykraczają poza zakres upoważnienia ustawowego. Ustawa modernizacyjna w swojej intencji zakłada powszechny wzrost wynagrodzeń dla funkcjonariuszy i pracowników cywilnych w celu zwiększenia efektywności formacji. Wprowadzenie w § 6 ust. 2 i § 9 rozporządzenia mechanizmów ograniczających wypłatę dodatku modernizacyjnego stanowi niedopuszczalną modyfikację woli ustawodawcy przez organ egzekutywy. Sąd, stosując bezpośrednio art. 8 ust. 2 oraz art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, odmówił zastosowania tych przepisów, opierając rozstrzygnięcie bezpośrednio na normie ustawowej, która przyznaje prawo do świadczenia bez ograniczeń zawartych w akcie wykonawczym.
Z uwagi na powyższe powodom należało przyznać dodatek służbowy w kwocie 324 zł wobec S. S. i w kwocie 162 zł wobec A. T., bez pomniejszania go o część wypłaconą w postaci dodatku stażowego.
Nie sposób również pominąć regulacji zawartej w §2 ust. 2 rozporządzenia tj. ustalenia wysokości dodatku za wysługę lat dokonuje się na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach osobowych funkcjonariusza, na dzień przyjęcia do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia okresów służby i pracy wykonywanej przed przyjęciem do służby (ust. 1); funkcjonariuszowi, na jego pisemny udokumentowany wniosek, ustala się wysokość dodatku za wysługę lat, uwzględniając okresy dotychczas nieuwzględnione lub nieudokumentowane (ust. 2); ustalenie wysokości dodatku za wysługę lat w kolejnych latach służby następuje z urzędu (ust. 7).
Z powyższej regulacji wynika, że normodawca uznał, że dla wyliczenia wyższego dodatku za wysługę lat konieczny jest uprzednio złożony przez danego funkcjonariusza pisemny, udokumentowany wniosek. Jedynie po pierwszym naliczeniu owego zwiększonego dodatku za wysługę lat jego naliczenie (zwiększenie) w kolejnych latach następuje z urzędu. Działanie pracodawcy z urzędu jest więc ograniczone do sytuacji, gdy jedynie zwiększa dodatek, a nie wylicza go na podstawie zmienionych przepisów po raz pierwszy. Wprost bowiem wskazano, że inicjatorem naliczenia dodatku za wysługę lat na nowych zasadach musi być funkcjonariusz, a jego wniosek w tym przedmiocie musi być złożony na piśmie i odpowiednio udokumentowany.
Z ustaleń Sądu wynika jednoznacznie, że powodowie nie składali wniosku o wyliczenie od dnia 1 stycznia 2022 roku dodatku za wysługę lat na podstawie nowych przepisów, ten dodatek został im wyliczony przez pozwanego z urzędu, na podstawie dokumentów, jakimi pozwany dysponował w dokumentacji kadrowej danego funkcjonariusza. Takie działanie pozwanego jest więc niezgodne z normą §2 ust. 2 wskazanego rozporządzenia. Bez pisemnego wniosku powodów, pozwany nie był uprawniony do naliczania dodatku za wysługę lat.
Na marginesie jeśli chodzi o kwestię naruszenia przez pozwanego zakazu dyskryminacji oraz naruszenie przez niego wobec powodów zasady równego traktowania w zatrudnieniu należy wskazać, że podstawową przesłanką tego roszczenia jest wykazanie bezprawności działania pozwanego. W niniejszej sprawie działania pozwanego miały jednak oparcie w prawie, w powszechnie obowiązujących przepisach rozporządzenia z dnia 15 marca 2022 roku. Pozwany przyznając w taki sposób dodatek służbowy nie działał więc bezprawnie, ale na gruncie obowiązujących przepisów rozporządzenia.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Sąd w pkt II wyroku oddalił powództwo wobec powódki S. S. w zakresie kwoty 324 zł, gdyż w piśmie modyfikującym powództwo powtórzyła żądanie zapłaty dodatku za kwiecień 2023 roku.
W kwestii kosztów postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 102 kpc. W ocenie sądu standardy uposażenia zostały naruszone wadliwym Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości. Jednostka pozwana działała w granicach narzuconego jej budżetu i przekazanych wytycznych.
Sąd przejął na rachunek Skarbu Państwa koszty poniesione tymczasowo przez Skarb Państwa, o czym orzeczono w pkt VII.
Sąd nadał również na podst. art. 477 ( 2) § 1 k.p.c. wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w całości wobec powoda A. T., mając na uwadze, że zasądzona kwota jest niższa od jego jednomiesięcznego wynagrodzenia, natomiast co do powódki S. S. nadał rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 7.303,82 zł
Z:
1. (...)
2. (...)
13 lipca 2026
Z: (...)Pełny tekst orzeczenia
VI P 83/25
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.