VI P 498/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, sędzia A. S., dochodziła od Sądu Okręgowego w Warszawie wyrównania wynagrodzenia za okres od stycznia 2021 r. do grudnia 2022 r. w łącznej kwocie 26 238,79 zł. Argumentowała, że ustawy okołobudżetowe na lata 2021 i 2022, które stanowiły podstawę ustalenia jej wynagrodzenia, były niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 178 ust. 2, gwarantującym sędziom wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu i zakresowi obowiązków. Powódka powołała się na przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, które przewidywały ustalanie wynagrodzenia w oparciu o przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie przychylił się do stanowiska powódki. W uzasadnieniu podkreślono, że przepisy ustaw okołobudżetowych, wprowadzające odmienne mechanizmy ustalania wynagrodzeń sędziów, naruszały konstytucyjne gwarancje niezawisłości sędziowskiej i godności urzędu. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, wskazując na naruszenie zasady incydentalności, braku uzasadnienia dla ingerencji w wynagrodzenia sędziów oraz naruszenie zasady ochrony praw nabytych i zaufania do państwa. W konsekwencji, sąd zasądził od Sądu Okręgowego w Warszawie na rzecz A. S. kwotę 26 238,79 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Sąd oddalił powództwo w pozostałej części i odstąpił od obciążania powódki kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej w części przegranej, biorąc pod uwagę, że powódka jedynie nieznacznie uległa w sprawie, a główną przyczyną sporu było niewyrównanie wynagrodzenia przez pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dla kwestionowania przepisów okołobudżetowych ingerujących w wynagrodzenia sędziów i innych grup zawodowych, jeśli naruszają one Konstytucję.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sędziów i ich wynagrodzeń, ale może być inspiracją do analizy konstytucyjności podobnych regulacji dotyczących innych grup zawodowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021 i 2022, które modyfikowały sposób ustalania wynagrodzeń sędziów, naruszały Konstytucję RP, w szczególności art. 178 ust. 2?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te naruszały Konstytucję RP, ponieważ ingerowały w sposób ustalania wynagrodzeń sędziów w sposób uznaniowy i nieproporcjonalny, naruszając gwarancje niezawisłości sędziowskiej i godności urzędu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawy okołobudżetowe naruszyły konstytucyjną zasadę zapewnienia sędziom wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu i zakresowi obowiązków. Podkreślono, że mechanizm ustalania wynagrodzeń sędziów powinien być oparty na obiektywnych przesłankach i wykluczać uznaniowość ustawodawcy, co nie miało miejsca w przypadku kwestionowanych przepisów. Zwrócono uwagę na naruszenie zasady incydentalności, brak uzasadnienia dla ingerencji oraz naruszenie zasady ochrony praw nabytych i zaufania do państwa.
Czy sąd powszechny jest uprawniony do odmowy zastosowania przepisu ustawy uznanego za niekonstytucyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powszechny jest uprawniony do odmowy zastosowania przepisu ustawy uznawanego przez siebie za niezgodny z Konstytucją i może orzekać z pominięciem takiego przepisu, stosując bezpośrednio Konstytucję.
Uzasadnienie
Sąd powszechny posiada kompetencję do badania zgodności stosowanych przepisów ustawowych z Konstytucją i może odmówić zastosowania przepisu uznanego za niekonstytucyjny, orzekając na podstawie bezpośrednio przepisów konstytucyjnych. Uprawnienie to jest ograniczone do indywidualnej sprawy i nie jest wiążące dla innych sądów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Sąd Okręgowy w Warszawie | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
p.u.s.p. art. 91 § § 1c
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania.
k.p.c. art. 477 § 2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokowi.
p.u.s.p. art. 91 § § 7
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Regulacja dotycząca dodatku za długoletnią pracę dla sędziów.
ustawa okołobudżetowa na 2021 r. art. 12 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021
Przepis określający podstawę wynagrodzenia sędziego w 2021 r., uznany za niezgodny z Konstytucją.
ustawa okołobudżetowa na 2022 r. art. 8 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022
Przepis określający podstawę wynagrodzenia sędziego w 2022 r., uznany za niezgodny z Konstytucją.
ustawa okołobudżetowa na 2023 r. art. 8
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Przepis określający podstawę wynagrodzenia sędziego w 2023 r., uznany za niezgodny z Konstytucją.
ustawa okołobudżetowa na 2023 r. art. 9
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Przepis określający podstawę wynagrodzenia sędziego SN w 2023 r., uznany za niezgodny z Konstytucją.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność ustaw okołobudżetowych z Konstytucją RP w zakresie ustalania wynagrodzeń sędziów. • Sąd powszechny ma prawo odmówić zastosowania przepisu niezgodnego z Konstytucją. • Naruszenie zasady incydentalności i braku uzasadnienia dla ingerencji w wynagrodzenia sędziów. • Naruszenie zasady ochrony praw nabytych i zaufania do państwa.
Odrzucone argumenty
Pozwany argumentował, że wypłacił wynagrodzenie zgodnie z obowiązującymi ustawami okołobudżetowymi, które były dla niego wiążące jako jednostki budżetowej. • Pozwany wskazywał na brak środków w planie finansowym na wypłatę wyższych wynagrodzeń.
Godne uwagi sformułowania
przepisy ustaw okołobudżetowych na rok 2021 i 2022 r. nie powinny być podstawą ustalenia wysokości jej wynagrodzenia, albowiem są niezgodne z Konstytucją • ingerencja ustawodawcy w ustanowiony w art. 91 § lc ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych mechanizm kształtowania wynagrodzeń sędziów w latach 2021 i 2022 za pomocą ustaw okołobudżetowych była niezgodna z Konstytucją • wynagrodzenia sędziów powinny być kształtowane w sposób wykluczający jakąkolwiek uznaniowość • nie można dokonać wydatku nie ujętego w planie finansowym
Skład orzekający
Przemysław Chrzanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dla kwestionowania przepisów okołobudżetowych ingerujących w wynagrodzenia sędziów i innych grup zawodowych, jeśli naruszają one Konstytucję."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sędziów i ich wynagrodzeń, ale może być inspiracją do analizy konstytucyjności podobnych regulacji dotyczących innych grup zawodowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy konfliktu między ustawami okołobudżetowymi a Konstytucją RP w kontekście wynagrodzeń sędziów, co jest tematem o dużym znaczeniu dla praworządności i niezależności sądownictwa.
“Sędzia wygrała z sądem: ustawy okołobudżetowe niezgodne z Konstytucją!”
Dane finansowe
WPS: 26 238,79 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 26 238,79 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.