VI P 389/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa sędziego M. R. przeciwko Sądowi Okręgowemu w Warszawie o wynagrodzenie za pracę. Powód domagał się zasądzenia kwoty 9.069,46 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia za rok 2021 oraz wyrównania dodatkowego wynagrodzenia rocznego, argumentując, że jego wynagrodzenie powinno być wyliczane na podstawie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, a nie ustaw okołobudżetowych, które jego zdaniem naruszały Konstytucję RP (art. 178 ust. 2). Pozwany Sąd Okręgowy wniósł o oddalenie powództwa, wskazując, że nie był uprawniony do wypłaty wynagrodzenia wbrew obowiązującym ustawom i nie ponosi odpowiedzialności za decyzje władzy ustawodawczej i wykonawczej. Sąd Rejonowy ustalił stan faktyczny, który był bezsporny, i skupił się na kwestii prawnej zgodności ustaw okołobudżetowych z Konstytucją. Sąd uznał, że przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021 i 2022, które ograniczały wynagrodzenia sędziów, były niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP. Podkreślono, że model wynagradzania sędziów ma na celu zapewnienie ich niezawisłości i stabilności finansowej, a ingerencja ustawodawcy powinna być ograniczona i oparta na obiektywnych przesłankach. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, w tym wyroki w sprawach K 1/12 i K 1/23, które wskazywały na niekonstytucyjność podobnych regulacji. Sąd zwrócił uwagę, że w latach 2021-2023, mimo „zamrożenia” wynagrodzeń sędziów, ustawodawca podnosił pensje innym grupom zawodowym, w tym urzędnikom państwowym, co podważało argument o złej sytuacji finansowej państwa jako przyczynie ograniczeń. Sąd uznał, że coroczne zamrażanie wynagrodzeń sędziowskich nie było incydentalnym środkiem ratowania finansów państwa, lecz stało się regularną praktyką, naruszającą zasadę równości wobec prawa i stabilności systemu prawnego. W konsekwencji, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 9.069,46 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Nadano wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 19.065,18 zł. Koszty postępowania przejęto na rachunek Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie niekonstytucyjności ustaw okołobudżetowych ograniczających wynagrodzenia sędziów, prawo do odsetek za opóźnienie w wypłacie wynagrodzenia.
Dotyczy konkretnego okresu i specyfiki wynagradzania sędziów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych ograniczające wynagrodzenia sędziów w latach 2021-2022 były zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 178 ust. 2?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te były niezgodne z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że coroczne zamrażanie wynagrodzeń sędziów przez ustawy okołobudżetowe, w sytuacji gdy inne grupy zawodowe otrzymywały podwyżki, naruszało konstytucyjną zasadę równości i stabilności wynagrodzeń sędziowskich, które powinny być chronione przed uznaniowością władzy ustawodawczej i wykonawczej.
Czy sędzia może odmówić zastosowania przepisu ustawy, uznając go za sprzeczny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia ma możliwość odmowy zastosowania przepisu, gdy stwierdzi jego sprzeczność z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym sędzia, stosując ustawy, może odmówić zastosowania przepisu sprzecznego z Konstytucją, co nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.
Czy wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie wynagrodzenia, nawet jeśli opóźnienie nie nastąpiło z winy dłużnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 481 k.c., odsetki należą się za samo opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, niezależnie od winy dłużnika czy poniesionej przez wierzyciela szkody.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. | osoba_fizyczna | powód |
| Sąd Okręgowy w Warszawie | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
p.u.s.p. art. 91 § § 1c
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego. Przepis § 1d stanowi, że jeżeli przeciętne wynagrodzenie jest niższe od przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał roku poprzedzającego - przyjmuje się podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w dotychczasowej wysokości, co uniemożliwia zaistnienie zmniejszenia wartości uposażenia.
Konst. RP art. 178 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziom zapewnia się warunki pracy i płacy odpowiadające godności ich urzędu oraz zakresowi ich obowiązków.
Pomocnicze
ustawa okołobudżetowa na rok 2021 art. 12 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021
Regulacja, która stanowiła podstawę ustalenia wynagrodzenia sędziego w roku 2021 na podstawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2019 r.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie chociażby nie poniósł szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.p.c. art. 477 § 2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
u.o.t.p. T.K. art. 59 § ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 3
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Trybunał Konstytucyjny nie bada zgodności z Konstytucją ustaw, które w kwestionowanej części utraciły moc obowiązującą.
u.f.p. art. 38
Ustawa o finansach publicznych
u.f.p. art. 38a
Ustawa o finansach publicznych
u.e.r. FUS art. 20
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konstytucyjna ochrona wynagrodzenia sędziów (art. 178 ust. 2 Konst. RP). • Niezgodność ustaw okołobudżetowych z Konstytucją RP ze względu na uznaniowość i brak uzasadnienia ekonomicznego. • Naruszenie zasady równości wobec prawa poprzez podwyższanie wynagrodzeń innych grup zawodowych przy jednoczesnym zamrażaniu pensji sędziów. • Prawo do odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie wynagrodzenia (art. 481 k.c.).
Odrzucone argumenty
Pozwany nie był uprawniony do wypłaty wynagrodzenia wbrew ustawom okołobudżetowym. • Brak odpowiedzialności pozwanego za decyzje władzy ustawodawczej i wykonawczej. • Ustawy okołobudżetowe miały pierwszeństwo przed ustawą Prawo o ustroju sądów powszechnych (lex posterior derogat legi priori).
Godne uwagi sformułowania
Sąd jest uprawniony do dokonania oceny późniejszych regulacji pod kątem ich zgodności z normami konstytucyjnymi. • Działanie to nie było powiązane ze zmianami w ustawie – Prawo o ustroju sądów powszechnych. • Nie sposób stwierdzić, iż wynagrodzenie powódki w roku 2021 oraz 2022 spełniało powyższe kryteria. • Nie zachowano zatem konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. • Odsetki stanowią opartą na uproszczonych zasadach rekompensatę uszczerbku majątkowego doznanego przez wierzyciela w wyniku pozbawienia go możliwości czerpania korzyści z należnego mu świadczenia pieniężnego i należne są za samo opóźnienie w spełnieniu świadczenia.
Skład orzekający
Joanna Napiórkowska - Kasa
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie niekonstytucyjności ustaw okołobudżetowych ograniczających wynagrodzenia sędziów, prawo do odsetek za opóźnienie w wypłacie wynagrodzenia."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu i specyfiki wynagradzania sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy wynagrodzeń sędziów i ich zgodności z Konstytucją, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście ochrony praw konstytucyjnych.
“Sędziowie wygrywają z państwem: ustawy okołobudżetowe ograniczające pensje uznane za niekonstytucyjne!”
Dane finansowe
WPS: 9069,46 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 9069,46 PLN
wyrównanie dodatkowego wynagrodzenia rocznego: 9069,46 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.