VI P 371/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, sędzia M. C., dochodziła od Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza wyrównania wynagrodzenia za pracę oraz dodatkowego wynagrodzenia rocznego za lata 2021 i 2022. Argumentowała, że przepisy ustaw okołobudżetowych, które modyfikowały sposób ustalania wynagrodzeń sędziów, naruszają art. 178 ust. 2 Konstytucji RP, gwarantujący wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu i zakresowi obowiązków. Sąd, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, zastosował "rozproszoną kontrolę konstytucyjności" i uznał przepisy ustaw okołobudżetowych za niezgodne z Konstytucją RP. Stwierdził, że sposób kształtowania wynagrodzeń sędziów w latach 2021-2022 był uznaniowy i nie spełniał "warunków brzegowych" konstytucyjności, takich jak stabilność mechanizmu obliczania wynagrodzeń i ochrona przed nadmiernie niekorzystnymi zmianami w porównaniu do innych grup zawodowych. W związku z tym, sąd odmówił zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych i oparł się na przepisach ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, zasądzając na rzecz powódki kwotę 21.501,85 zł brutto wraz z odsetkami. Oddalono powództwo w pozostałym zakresie, umorzono postępowanie co do kwoty 0,25 zł, a także zasądzono od pozwanego na rzecz powódki koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania "rozproszonej kontroli konstytucyjności" przez sądy powszechne w sprawach dotyczących wynagrodzeń sędziów oraz interpretacja art. 178 ust. 2 Konstytucji RP w kontekście ustaw okołobudżetowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów i interpretacji przepisów dotyczących ich wynagrodzeń w latach 2021-2022. Wyrok TK K 1/23 dotyczy ustawy okołobudżetowej na 2023 r., ale sąd rozszerzył jego zastosowanie na lata wcześniejsze.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021-2023, modyfikujące zasady ustalania wynagrodzeń sędziów, naruszają art. 178 ust. 2 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021 i 2022, które modyfikowały zasady ustalania wynagrodzeń sędziów, zostały uznane za niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd zastosował "rozproszoną kontrolę konstytucyjności", uznając, że przepisy ustaw okołobudżetowych naruszyły konstytucyjną zasadę zapewnienia sędziom wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu i zakresowi obowiązków. Stwierdzono, że sposób kształtowania wynagrodzeń był uznaniowy, nie spełniał "warunków brzegowych" konstytucyjności i naruszał zasadę równości oraz stabilności wynagrodzeń.
Czy sąd powszechny może odmówić zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją RP w indywidualnej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powszechny może odmówić zastosowania przepisu ustawy, jeśli uzna go za niezgodny z Konstytucją RP, stosując tzw. "rozproszoną kontrolę konstytucyjności".
Uzasadnienie
Sąd powszechny może pominąć stosowanie przepisu ustawy, który stoi w sprzeczności z Konstytucją RP, zwłaszcza gdy Trybunał Konstytucyjny nie rozstrzygnął danej kwestii lub gdy opóźnienie w rozpatrzeniu pytania prawnego mogłoby prowadzić do niesprawiedliwego rozstrzygnięcia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. C. | osoba_fizyczna | powódka |
| Sąd Rejonowy dla Warszawy – Żoliborza w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
p.u.s.p. art. 91 § § 1c
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje sędziom warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków.
Pomocnicze
u.s.r.u.b. 2021 art. 12 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie modyfikacji wynagrodzeń sędziów.
u.s.r.u.b. 2022 art. 8 § ust. 1 i 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie modyfikacji wynagrodzeń sędziów.
u.s.r.u.b. 2023 art. 8 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP (wyrok TK K 1/23), z mocą od 15 listopada 2023 r.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa i niedyskryminacji.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Reguluje zasady naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie.
u.d.w.r. art. 5 § ust. 2
Ustawa o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej
Określa termin wypłaty dodatkowego wynagrodzenia rocznego.
u.k.s.c.
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do zasądzenia kosztów procesu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021-2022 naruszają art. 178 ust. 2 Konstytucji RP. • Sąd ma prawo stosować "rozproszoną kontrolę konstytucyjności" i odmówić zastosowania przepisów niezgodnych z Konstytucją. • Brak obiektywnych przesłanek i uznaniowość w kształtowaniu wynagrodzeń sędziów w latach 2021-2022. • Naruszenie zasady równości i sprawiedliwości społecznej. • Podwyżki wynagrodzeń innych grup zawodowych przy jednoczesnym "zamrożeniu" wynagrodzeń sędziów.
Odrzucone argumenty
Pozwany nie miał możliwości arbitralnej ingerencji w zasady wynagradzania. • Pozwany nie był uprawniony do odmowy zastosowania ustawy okołobudżetowej. • Roszczenie o odsetki za okres wcześniejszy niż termin wymagalności.
Godne uwagi sformułowania
rozproszona kontrola konstytucyjności • warunki brzegowe konstytucyjności • brak uznaniowości w kształtowaniu wynagrodzeń • wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu • drastyczne załamanie się równowagi budżetowej
Skład orzekający
Iwona Krawczyk
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania \"rozproszonej kontroli konstytucyjności\" przez sądy powszechne w sprawach dotyczących wynagrodzeń sędziów oraz interpretacja art. 178 ust. 2 Konstytucji RP w kontekście ustaw okołobudżetowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów i interpretacji przepisów dotyczących ich wynagrodzeń w latach 2021-2022. Wyrok TK K 1/23 dotyczy ustawy okołobudżetowej na 2023 r., ale sąd rozszerzył jego zastosowanie na lata wcześniejsze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy wynagrodzeń sędziów i bezpośrednio odnosi się do konstytucyjnych gwarancji ich niezależności i godności urzędu, a także do roli sądów w kontroli konstytucyjności przepisów. Jest to temat o dużym znaczeniu dla prawników i opinii publicznej.
“Sędzia wygrała sprawę o wynagrodzenie: ustawy okołobudżetowe niezgodne z Konstytucją!”
Dane finansowe
WPS: 21 502,1 PLN
wyrównanie wynagrodzenia za pracę i dodatkowego wynagrodzenia rocznego: 21 501,85 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.