VI P 280/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, sędzia I. S., wniósł pozew przeciwko Sądowi Okręgowemu w Warszawie o wyrównanie wynagrodzenia za okres od stycznia 2021 r. do grudnia 2022 r. oraz o niewypłaconą część wynagrodzenia rocznego za lata 2021 i 2022, a także o odsetki ustawowe. Argumentował, że sposób ustalania jego wynagrodzenia na podstawie ustaw okołobudżetowych (na lata 2021, 2022 i 2023) naruszał art. 178 ust. 2 Konstytucji RP, który gwarantuje sędziom wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu i zakresowi obowiązków. Powód wskazał, że przepisy te wprowadzały uznaniowość i nie opierały się na obiektywnych kryteriach ekonomicznych, w przeciwieństwie do przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Pozwany Sąd Okręgowy wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że był zobowiązany do stosowania obowiązujących ustaw okołobudżetowych i nie miał możliwości arbitralnej ingerencji w zasady wynagradzania. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe, VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, uwzględnił powództwo. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności na wyrokach w sprawach K 8/00, K 1/12 oraz K 1/23. Stwierdził, że przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021, 2022 i 2023 naruszały konstytucyjne gwarancje sędziów poprzez wprowadzanie uznaniowości, brak obiektywnych przesłanek ustalania wynagrodzeń oraz naruszenie zasady sukcesywnego wzrostu płac i zakazu obniżania ich nominalnej wysokości. Sąd uznał, że w latach 2021-2023 nie wystąpiły konstytucyjnie uzasadnione przyczyny (jak np. przekroczenie limitu zadłużenia państwa) do odstąpienia od obiektywnego mechanizmu wynagradzania sędziów określonego w Prawie o ustroju sądów powszechnych. W konsekwencji, sąd odmówił zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych jako niezgodnych z Konstytucją i ustalił wynagrodzenie powoda w oparciu o przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych. Zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 29.332,98 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia wraz z odsetkami, a także kwoty tytułem ustawowych odsetek za opóźnienie w zapłacie wynagrodzenia za poszczególne miesiące roku 2023 oraz kwotę 2.700,00 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika. Wyrokowi w punkcie pierwszym nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wynagrodzeń sędziów w kontekście konstytucyjnych gwarancji i rozproszonej kontroli konstytucyjności.
Dotyczy konkretnego okresu i specyfiki przepisów okołobudżetowych. Orzeczenie sądu rejonowego, choć oparte na orzecznictwie TK, może być przedmiotem kontroli instancyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021-2023, modyfikujące zasady ustalania wynagrodzeń sędziów, są zgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te naruszają art. 178 ust. 2 Konstytucji RP, ponieważ wprowadzają uznaniowość, brak obiektywnych przesłanek i naruszają zasadę sukcesywnego wzrostu wynagrodzeń, co jest sprzeczne z konstytucyjnymi gwarancjami dla sędziów.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że wynagrodzenia sędziów muszą być ustalane w sposób obiektywny, bez uznaniowości, i powinny wykazywać tendencję wzrostową. Ustawy okołobudżetowe naruszyły te zasady, nie znajdując uzasadnienia w trudnej sytuacji budżetowej państwa.
Czy sąd powszechny może odmówić zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powszechny jest uprawniony do odmowy zastosowania przepisu ustawy, jeśli uzna go za sprzeczny z Konstytucją, w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwały i wyroki Sądu Najwyższego, które potwierdzają prawo sądów powszechnych do badania zgodności stosowanych przepisów z Konstytucją i odmowy ich zastosowania w indywidualnych sprawach, co wynika z zasady nadrzędności Konstytucji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Sąd Okręgowy w Warszawie | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.s.p. art. 91 § § 1c
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego. Przepis ten powinien być podstawą ustalania wynagrodzeń sędziów.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków. Jest to kluczowa norma konstytucyjna w sprawie.
Pomocnicze
u.s.p. art. 91 § § 1d
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Jeżeli przeciętne wynagrodzenie jest niższe od przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał roku poprzedzającego - przyjmuje się podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w dotychczasowej wysokości.
ustawa okołobudżetowa na rok 2021 art. 12 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021
Przepis ten był podstawą ustalenia wynagrodzeń sędziów w 2021 r., ale został uznany za niezgodny z Konstytucją w kontekście tej sprawy.
ustawa okołobudżetowa na rok 2022 art. 8 § ust. 1 i 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022
Przepisy te były podstawą ustalenia wynagrodzeń sędziów w 2022 r., ale zostały uznane za niezgodne z Konstytucją w kontekście tej sprawy.
ustawa okołobudżetowa na rok 2023 art. 8 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Przepis ten był podstawą ustalenia wynagrodzeń sędziów w 2023 r., ale został uznany za niezgodny z Konstytucją w kontekście tej sprawy (choć wyrok TK dotyczył bezpośrednio tej ustawy).
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Reguluje zasady naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 148 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznawania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
k.p.c. art. 477 § 2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustaw okołobudżetowych naruszają art. 178 ust. 2 Konstytucji RP poprzez uznaniowość i brak obiektywnych przesłanek ustalania wynagrodzeń sędziów. • Sąd powszechny ma prawo odmówić zastosowania przepisu ustawy niezgodnego z Konstytucją. • Brak konstytucyjnie uzasadnionych przyczyn do odstąpienia od obiektywnego mechanizmu wynagradzania sędziów.
Odrzucone argumenty
Pozwany argumentował, że był zobowiązany do stosowania obowiązujących ustaw okołobudżetowych i nie miał możliwości ingerencji w zasady wynagradzania.
Godne uwagi sformułowania
ustawodawca w sposób całkowicie uznaniowy • nie spełniony warunek brzegowy • rozproszona kontrola konstytucyjności • warunki brzegowe konstytucyjności
Skład orzekający
Małgorzata Kryńska-Mozolewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wynagrodzeń sędziów w kontekście konstytucyjnych gwarancji i rozproszonej kontroli konstytucyjności."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu i specyfiki przepisów okołobudżetowych. Orzeczenie sądu rejonowego, choć oparte na orzecznictwie TK, może być przedmiotem kontroli instancyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy wynagrodzeń sędziów i ich konstytucyjnych gwarancji, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym, a także pokazuje praktyczne zastosowanie rozproszonej kontroli konstytucyjności przez sądy powszechne.
“Sędziowie wygrywają z budżetem: Konstytucja ponad ustawami okołobudżetowymi w sprawie wynagrodzeń!”
Dane finansowe
WPS: 29 332,98 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 29 332,98 PLN
ustawowe odsetki za opóźnienie: 285,81 PLN
ustawowe odsetki za opóźnienie: 255,46 PLN
ustawowe odsetki za opóźnienie: 229,7 PLN
ustawowe odsetki za opóźnienie: 202,11 PLN
ustawowe odsetki za opóźnienie: 173,6 PLN
ustawowe odsetki za opóźnienie: 145,08 PLN
ustawowe odsetki za opóźnienie: 118,41 PLN
ustawowe odsetki za opóźnienie: 88,98 PLN
ustawowe odsetki za opóźnienie: 61,76 PLN
ustawowe odsetki za opóźnienie: 38,01 PLN
ustawowe odsetki za opóźnienie: 10,14 PLN
wynagrodzenie pełnomocnika: 2700 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.