VI P 260/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka J. M., starszy referendarz sądowy, pozwała Sąd Rejonowy w Wołominie o wyrównanie wynagrodzenia za lata 2021 i 2022, wraz z odsetkami, argumentując, że sposób ustalenia jej wynagrodzenia przez ustawy okołobudżetowe narusza art. 178 ust. 2 Konstytucji RP. Podkreśliła, że wynagrodzenie referendarza jest powiązane z wynagrodzeniem sędziego i powinno być ustalane na poziomie 85% wynagrodzenia sędziego rejonowego, zgodnie z Prawem o ustroju sądów powszechnych. Powódka wskazała, że ustawy okołobudżetowe z lat 2021-2023 odstąpiły od obiektywnych kryteriów, wprowadzając uznaniowość i naruszając konstytucyjne gwarancje. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że był zobowiązany do stosowania obowiązujących ustaw. Sąd, analizując przepisy i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (w tym wyroki w sprawach K 8/00, K 1/12, K 1/23), uznał, że ustawy okołobudżetowe naruszyły konstytucyjne zasady dotyczące wynagrodzeń sędziów i referendarzy, wprowadzając uznaniowość i nie zapewniając stabilności dochodów. Sąd odmówił zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych jako niezgodnych z Konstytucją i zastosował mechanizm przewidziany w Prawie o ustroju sądów powszechnych. W konsekwencji zasądził na rzecz powódki wyrównanie wynagrodzenia za lata 2021 i 2022 oraz skapitalizowane odsetki za opóźnienie w wypłacie wynagrodzenia za rok 2023. Wyrokowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności do wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych jako niezgodnych z Konstytucją RP w sprawach dotyczących wynagrodzeń sędziów i referendarzy.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej dotyczącej wynagrodzeń sędziów i referendarzy w latach 2021-2023.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sposób ustalania wynagrodzenia referendarza sądowego na podstawie ustaw okołobudżetowych, odbiegający od mechanizmu przewidzianego w Prawie o ustroju sądów powszechnych, jest zgodny z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sposób ustalania wynagrodzenia referendarza sądowego na podstawie ustaw okołobudżetowych, odbiegający od mechanizmu przewidzianego w Prawie o ustroju sądów powszechnych, jest niezgodny z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawy okołobudżetowe z lat 2021-2023 naruszyły konstytucyjne gwarancje dotyczące wynagrodzeń sędziów i referendarzy poprzez wprowadzenie uznaniowości i brak obiektywnych przesłanek, w przeciwieństwie do mechanizmu przewidzianego w Prawie o ustroju sądów powszechnych. Działania te nie spełniały 'warunków brzegowych' konstytucyjności określonych przez Trybunał Konstytucyjny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| Sąd Rejonowy w Wołominie | instytucja | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
u.s.p. art. 91 § 1c
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego. Wynagrodzenie referendarza sądowego jest kształtowane na poziomie 85% wynagrodzenia zasadniczego sędziego sądu rejonowego.
u.s.p. art. 151 b § 2
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Wynagrodzenie referendarza sądowego jest kształtowane na poziomie 85% wynagrodzenia zasadniczego sędziego sądu rejonowego w stawce drugiej, powiększonego o należną składkę z tytułu ubezpieczenia społecznego.
Konstytucja RP art. 178 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie, chociażby nie poniósł szkody.
k.p.c. art. 148 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie niejawne.
k.p.c. art. 477 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności.
Ustawa o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej
Ustawa o finansach publicznych art. 38
Ustawa o finansach publicznych art. 38a
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 art. 12 § 1
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie ustalania wynagrodzeń sędziów.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 art. 8 § 1 i 2
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie ustalania wynagrodzeń sędziów.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 art. 8 § 1
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie ustalania wynagrodzeń sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawy okołobudżetowe naruszają art. 178 ust. 2 Konstytucji RP poprzez uznaniowość i brak obiektywnych przesłanek w ustalaniu wynagrodzeń sędziów i referendarzy. • Mechanizm ustalania wynagrodzeń sędziów i referendarzy w Prawie o ustroju sądów powszechnych jest zgodny z Konstytucją RP. • Sądy powszechne mają prawo odmówić zastosowania przepisu niezgodnego z Konstytucją (rozproszona kontrola konstytucyjności).
Odrzucone argumenty
Pozwany argumentował, że był zobowiązany do stosowania obowiązujących ustaw okołobudżetowych i nie miał możliwości ingerencji w zasady wynagradzania.
Godne uwagi sformułowania
podstawa ustalenia wynagrodzenia referendarza sądowego jest tożsama i bezpośrednio powiązana z podstawą ustalania wynagrodzenia sędziego • ustawodawca w sposób nieuzasadniony odstąpił od wyżej wskazanego sposobu wyliczania wynagrodzenia sędziów • nie można z całą pewnością stwierdzić, że przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021 i 2022 r., 2023., stanowiące podstawę wypłacanych powódce wynagrodzeń są sprzeczne z art. 178 ust. 2 i art. 2 oraz art. 32 Konstytucji • powrót do arbitralnego ustalania wynagrodzeń sędziowskich (...) świadczy o niezachowaniu w danej sytuacji warunku brzegowego w postaci zakazu uznaniowości w kształtowaniu wynagrodzeń całego środowiska sędziowskiego • brak jasnych, przewidywalnych i obiektywnych mechanizmów kształtowania poziomu przychodów
Skład orzekający
Małgorzata Kryńska-Mozolewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych jako niezgodnych z Konstytucją RP w sprawach dotyczących wynagrodzeń sędziów i referendarzy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej dotyczącej wynagrodzeń sędziów i referendarzy w latach 2021-2023.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy konstytucyjnych gwarancji wynagrodzenia dla sędziów i referendarzy, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym, a także pokazuje mechanizmy kontroli konstytucyjności przez sądy powszechne.
“Sędziowie wygrywają z ustawą budżetową: Konstytucja chroni ich pensje przed uznaniowością!”
Dane finansowe
WPS: 20 741,49 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 20 741,49 PLN
skapitalizowane odsetki: 1039,74 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.