VI P 204/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, sędzia M. F., dochodziła od Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Północ wyrównania wynagrodzenia za rok 2022 w kwocie 10.697 zł wraz z odsetkami. Argumentowała, że sposób ustalania jej wynagrodzenia w 2022 roku, oparty na przepisach ustawy okołobudżetowej, był niezgodny z Konstytucją RP, w szczególności z art. 178 ust. 2 gwarantującym sędziom wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu. Sąd Rejonowy przyznał rację powódce. W uzasadnieniu podkreślono, że przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (p.u.s.p.) dotyczące wynagrodzeń sędziów opierają się na obiektywnych miernikach i mają charakter ustrojowy. Sąd wskazał, że ustawodawca trzykrotnie (w latach 2021, 2022, 2023) odstąpił od stosowania art. 91 § 1c p.u.s.p. na rzecz regulacji w ustawach okołobudżetowych. Analizując orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, w tym wyrok w sprawie K 1/12, sąd uznał, że stosowane w latach 2021-2022 przepisy ustaw okołobudżetowych naruszały konstytucyjne gwarancje sędziów, ponieważ nie miały charakteru incydentalnego, nie były należycie uzasadnione trudną sytuacją budżetową i naruszały zasadę ochrony praw nabytych oraz zaufania do państwa. Sąd stwierdził, że wynagrodzenie powódki powinno być ustalone na podstawie art. 91 § 1c p.u.s.p., a nie przepisów ustaw okołobudżetowych. W konsekwencji, zasądzono na rzecz powódki dochodzoną kwotę wraz z odsetkami. Postępowanie w pozostałej części umorzono, a od obciążania powódki kosztami zastępstwa procesowego odstąpiono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie konstytucyjności wynagrodzeń sędziów i krytyka ustaw okołobudżetowych jako narzędzia ingerencji w niezawisłość sędziowską.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów i interpretacji przepisów dotyczących ich wynagrodzeń w kontekście ustaw okołobudżetowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych, które modyfikują sposób ustalania wynagrodzeń sędziów w sposób odbiegający od ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 178 ust. 2 gwarantującym wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021 i 2022, które odstąpiły od mechanizmu określonego w art. 91 § 1c ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, są niezgodne z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawy okołobudżetowe naruszyły art. 178 ust. 2 Konstytucji RP, ponieważ nie zapewniały sędziom wynagrodzenia opartego na obiektywnych kryteriach, były stosowane w sposób systematyczny, a nie incydentalny, oraz naruszały zasadę zaufania do państwa i prawa. Wskazano na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego w podobnych sprawach.
Czy sąd powszechny jest uprawniony do odmowy zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powszechny jest uprawniony do badania zgodności stosowanych przepisów ustawowych z Konstytucją oraz do odmowy zastosowania przepisu uznawanego za niekonstytucyjny, stosując bezpośrednio Konstytucję.
Uzasadnienie
Sąd powszechny może odmówić zastosowania przepisu, jeśli uzna go za niezgodny z Konstytucją, co nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.
Od kiedy wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia od dnia, w którym dłużnik opóźnił się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, nawet jeśli nie poniósł szkody i opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 481 § 1 k.c., przesłanką powstania roszczenia o odsetki jest sam fakt opóźnienia dłużnika, a przekonanie dłużnika o braku obowiązku zapłaty nie uchyla tego obowiązku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. F. | osoba_fizyczna | powódka |
| Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie | instytucja | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego, nawet bez szkody i niezależnie od odpowiedzialności dłużnika za opóźnienie.
p.u.s.p. art. 91 § § 1c
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do umorzenia postępowania w części.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania.
k.p.c. art. 477 § 2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
p.u.s.p. art. 91 § § 2
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych
p.u.s.p. art. 91 § § 7
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych
ustawa okołobudżetowa na 2022 r. art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP.
ustawa okołobudżetowa na 2023 r. art. 8
Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP.
ustawa okołobudżetowa na 2023 r. art. 9
Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustaw okołobudżetowych naruszają Konstytucję RP, w szczególności art. 178 ust. 2, poprzez arbitralne ustalanie wynagrodzeń sędziów i odstępowanie od obiektywnych kryteriów. • Sądy powszechne mają prawo do odmowy zastosowania przepisów niezgodnych z Konstytucją. • Wynagrodzenie sędziów powinno być ustalane na podstawie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, a nie ustaw okołobudżetowych. • Dłużnik jest zobowiązany do zapłaty odsetek za opóźnienie od dnia wystąpienia opóźnienia, niezależnie od swojej winy czy szkody wierzyciela.
Odrzucone argumenty
Pozwany Sąd Rejonowy argumentował, że wypłacił wynagrodzenie zgodnie z obowiązującymi przepisami ustaw okołobudżetowych, które były dla niego wiążące jako jednostki sektora finansów publicznych.
Godne uwagi sformułowania
ustawy okołobudżetowe naruszają gwarancję zapewnienia sędziom wynagrodzenia na poziomie odpowiadającym godności sprawowanego przez nich urzędu • sądy powszechne są uprawnione do badania zgodności stosowanych przepisów ustawowych z Konstytucją oraz posiadają kompetencję do odmowy zastosowania przepisu ustawy uznawanego przez nie za niekonstytucyjny • wynagrodzenie sędziów powinno być znacząco wyższe od przeciętnego wynagrodzenia w kraju • przekonanie dłużnika, że nie jest zobowiązany lub jest zobowiązany w innej wysokości, nie uchyla obowiązku zapłaty odsetek za czas opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego
Skład orzekający
Przemysław Chrzanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konstytucyjności wynagrodzeń sędziów i krytyka ustaw okołobudżetowych jako narzędzia ingerencji w niezawisłość sędziowską."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów i interpretacji przepisów dotyczących ich wynagrodzeń w kontekście ustaw okołobudżetowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy konstytucyjnych praw sędziów do godnego wynagrodzenia i krytyki działań ustawodawcy, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.
“Sędzia wygrał z sądem o wynagrodzenie! Kluczowa decyzja o konstytucyjności ustaw okołobudżetowych.”
Dane finansowe
WPS: 10 697 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 10 697 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.