Orzeczenie · 2016-03-18

VI KA 78/16

Sąd
Sąd Okręgowy w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2016-03-18
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokaokręgowy
przywłaszczeniekradzieżart. 284 kknaprawienie szkodyśrodek karnyzakaz reformationis in peiusapelacjapostępowanie karne

Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy, rozpoznał sprawę A. B. oskarżonego z art. 284 § 2 k.k. na skutek apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego (...) sp. z o.o. od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 2 października 2015 r. (sygn. akt III K 414/14). Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego przywłaszczenia cudzych rzeczy ruchomych (przesyłek z urządzeniami elektronicznymi, aparatem telefonicznym, artykułami kosmetycznymi) o łącznej wartości ponad 64 tys. złotych, działając na szkodę (...) S.A. z/s w W. Czyny te uznano za ciąg przestępstw, za co wymierzono karę 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę 30 stawek dziennych po 20 zł, z warunkowym zawieszeniem kary na 3 lata próby. Apelacja oskarżyciela posiłkowego dotyczyła braku rozstrzygnięcia w przedmiocie środka karnego naprawienia szkody (art. 46 § 1 k.k.). Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy. Argumentacja sądu odwoławczego opierała się na dwóch głównych przesłankach. Po pierwsze, wskazano na zakaz reformationis in peius (art. 434 § 1 k.p.k. i art. 443 k.p.k.), ponieważ w poprzednim wyroku z 2009 r. (sygn. akt III K 1170/03) zobowiązano oskarżonego do naprawienia szkody na podstawie art. 72 § 2 k.k., co jest środkiem probacyjnym związanym z warunkowym zawieszeniem kary. Środek karny z art. 46 § 1 k.k. jest środkiem karnym, który staje się wykonalny z dniem uprawomocnienia się wyroku, co jest mniej korzystne dla oskarżonego niż obowiązek naprawienia szkody z art. 72 § 2 k.k. Po drugie, sąd odwoławczy stwierdził, że oskarżyciel posiłkowy nie wykazał rzeczywistej szkody. Pokrzywdzony nie był właścicielem przywłaszczonych rzeczy, a jedynie zobowiązanym do wypłaty odszkodowania nadawcom. Nie przedstawił dowodów na wypłacenie takiego odszkodowania, a nadawcy zeznali, że go nie otrzymali. Sąd uznał, że nie można mówić o rzeczywistej szkodzie podlegającej naprawieniu na mocy art. 46 § 1 k.k. Zarzut obrazy przepisów o wymiarze kary (art. 53 k.k.) uznano za nietrafny, wskazując, że sąd I instancji prawidłowo ocenił okoliczności obciążające i łagodzące oraz wymierzył karę grzywny.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zakazu reformationis in peius w kontekście orzekania środków karnych i obowiązków naprawienia szkody w sprawach karnych, a także wymogi wykazania rzeczywistej szkody przez pokrzywdzonego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wcześniejsze orzeczenie zawierało obowiązek naprawienia szkody na podstawie art. 72 § 2 k.k., a apelacja dotyczy orzeczenia środka karnego z art. 46 § 1 k.k.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w sytuacji, gdy w poprzednim wyroku wobec oskarżonego orzeczono obowiązek naprawienia szkody na podstawie art. 72 § 2 k.k. (środek probacyjny), sąd w dalszym postępowaniu może orzec środek karny naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k., uwzględniając zakaz reformationis in peius?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie środka karnego z art. 46 § 1 k.k. byłoby surowsze dla oskarżonego niż wcześniejszy obowiązek naprawienia szkody z art. 72 § 2 k.k., co jest niedopuszczalne z uwagi na zakaz reformationis in peius.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy podkreślił, że środek karny z art. 46 § 1 k.k. jest środkiem karnym, wykonalnym z dniem uprawomocnienia, podczas gdy obowiązek z art. 72 § 2 k.k. jest środkiem probacyjnym związanym z warunkowym zawieszeniem kary. Orzeczenie środka karnego z art. 46 § 1 k.k. jest mniej korzystne dla oskarżonego, a zatem jego orzeczenie w tej sytuacji naruszałoby zakaz reformationis in peius.

Czy oskarżyciel posiłkowy wykazał rzeczywistą szkodę, która mogłaby podlegać naprawieniu na mocy art. 46 § 1 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, oskarżyciel posiłkowy nie wykazał poniesienia rzeczywistej szkody.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że pokrzywdzony nie był właścicielem przywłaszczonych rzeczy, a jedynie zobowiązanym do wypłaty odszkodowania nadawcom. Nie przedstawił dowodów na wypłacenie odszkodowania, a nadawcy zeznali, że go nie otrzymali. Brak dowodów na realną szkodę uniemożliwia orzeczenie obowiązku naprawienia szkody.

Czy sąd I instancji prawidłowo zastosował zasady wymiaru kary określone w art. 53 k.k.?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd I instancji prawidłowo zastosował zasady wymiaru kary.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał zarzut za nietrafny, wskazując, że sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku szczegółowo określił dyrektywy wymiaru kary, okoliczności obciążające i łagodzące, a także cele zapobiegawcze i wychowawcze kary.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
Oskarżony A. B.

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznaoskarżony
(...) sp. z o. o.spółkaoskarżyciel posiłkowy
Skarb Państwaorgan_państwowykoszty postępowania

Przepisy (15)

Główne

k.k. art. 284 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Środek karny, wykonalny z dniem uprawomocnienia, mniej korzystny dla oskarżonego niż obowiązek naprawienia szkody z art. 72 § 2 k.k.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 33 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 1 pkt. 1

Kodeks karny

k.k. art. 53

Kodeks karny

k.k. art. 56

Kodeks karny

k.k. art. 72 § § 2

Kodeks karny

Obowiązek naprawienia szkody jako środek probacyjny związany z warunkowym zawieszeniem kary, korzystniejszy dla oskarżonego.

k.k. art. 74 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 424

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 434 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakaz reformationis in peius.

k.p.k. art. 443

Kodeks postępowania karnego

Zakaz reformationis in peius.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakaz reformationis in peius uniemożliwia orzeczenie środka karnego z art. 46 § 1 k.k. w sytuacji, gdy w poprzednim wyroku orzeczono korzystniejszy obowiązek naprawienia szkody z art. 72 § 2 k.k. • Brak wykazania przez oskarżyciela posiłkowego rzeczywistej szkody uniemożliwia orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 46 § 1 k.k. poprzez brak orzeczenia środka karnego naprawienia szkody. • Naruszenie art. 53 k.k. w zw. z art. 56 k.k. poprzez nie wzięcie pod uwagę zasad wymiaru kary.

Godne uwagi sformułowania

nie może na dalszym etapie procesu karnego zapaść orzeczenie surowsze niż to, które nie zostało zaskarżone na jego niekorzyść • środek karny orzeczony na mocy art. 46 § 1 k.k. jest mniej korzystny dla oskarżonego, niż obowiązek naprawienia szkody w oparciu o art. 72 § 2 k.k. • nie można w tym przypadku mówić o rzeczywistej szkodzie, która mogłaby podlegać naprawieniu na mocy art. 46 § 1 k.k.

Skład orzekający

Grzegorz Kiepura

przewodniczący

Grażyna Tokarczyk

sędzia sprawozdawca

Kazimierz Cieślikowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakazu reformationis in peius w kontekście orzekania środków karnych i obowiązków naprawienia szkody w sprawach karnych, a także wymogi wykazania rzeczywistej szkody przez pokrzywdzonego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wcześniejsze orzeczenie zawierało obowiązek naprawienia szkody na podstawie art. 72 § 2 k.k., a apelacja dotyczy orzeczenia środka karnego z art. 46 § 1 k.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów dotyczących naprawienia szkody w sprawach karnych i znaczenie zakazu pogarszania sytuacji procesowej oskarżonego (reformationis in peius). Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy można domagać się odszkodowania, gdy sąd już raz zasądził naprawienie szkody? Kluczowa rola zakazu reformationis in peius.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst