VI Ka 759/24

Warszawa, dnia 15 września 2025 r. Sygn. akt VI Ka 759/24 1 2WYROK 2.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 3Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: 4 Przewodniczący: SSO Tomasz Morycz 6protokolant sądowy - stażysta Jacek Kuźnicki 7przy udziale oskarżyciela publicznego (...) Urzędu Celno-Skarbowego w B. 8po rozpoznaniu dnia 5 września 2025 r. 9sprawy W. C. , syna E. i R. , ur. (...) w S. 10oskarżonego o przestępstwo z art. 56 § 1 kks w zb. z art. 61 § 1 kks w zb. z art. 62 § 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks 11na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego 12od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie 13z dnia 11 marca 2024 r. sygn. akt II K 348/22 17I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; II. kosztami sądowymi w postępowaniu odwoławczym obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 759/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1 Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 11 marca 2024 r. w sprawie o sygn. akt II K 348/22 1.2 Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Wskazać oskarżonego. Wskazać fakt. Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Wskazać oskarżonego. Wskazać fakt. Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Wskazać fakt Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu. 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Wskazać fakt Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu. . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Oskarżyciel publiczny zaskarżonemu wyrokowi zarzucił : - obrazę prawa procesowego, co miało wpływ na treść orzeczenia, poprzez pominięcie dowodów istotnych w sprawie oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść poprzez przyjęcie, że do przypisania oskarżonemu odpowiedzialności karnej za zarzucone mu przestępstwa skarbowe nie jest wystarczające oparcie się jedynie na przypuszczeniach i domniemaniach, dalszy uznanie, że wnioski co do sprawstwa i winy osoby oskarżonej nie mogą pozostawiać żadnych rozsądnych wątpliwości, zaś stan dowodów musi być tej rangi, aby jednoznacznie wskazywał na winę oskarżonego i wykluczał podaną przez niego wersję zdarzenia a przez to ostateczne uznanie, że postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie nie przyniosło takich wyników, które w sposób niebudzący wątpliwości pozwoliłoby wykluczyć wersję przedstawianą przez W. C. w zakresie prawdziwości robót budowalnych wykonanych na jego rzecz przez P. C. (1) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwa (...) P. C. (2) oraz rzetelności wystawionych z tego tytułu faktur oraz uznanie, że nie potwierdził się też zarzut w zakresie nierzetelnego prowadzenia ksiąg oraz oszustwa podatkowego z art. 56 § 1 kks , a także poprzez dowolną, fragmentaryczną i błędną ocenę materiału dowodowego czym było pominięcie analizy kompletnej treści ustaleń postępowania podatkowego i sądowo- administracyjnego, w tym wyroków Sądów Administracyjnych, które to dowody zaliczono w poczet materiałów sprawy, ponadto poprzez nietrafną ocenę treści zeznań świadków: - P. C. (1) , - E. S. , - B. J. (1) , - M. K. (1) , - W. Z. , - M. K. (2) , - Z. K. , - M. M. , - R. J. , - R. O. , - A. D. , - A. G. , - M. K. (3) , - A. K. , - M. D. , - K. K. , - I. P. , - R. C. , - Z. A. , - M. C. , - F. R. , - A. D. , - K. G. , które Sąd uznał za w całości zasługujące na wiarę jako, że są pełne, logiczne i spójne, nie dokonując analizy treści tych zeznań z całością materiału dowodowego, w tym przede wszystkim z ustaleniami postępowań podatkowych i sądowo-administracyjnych, w tym też w zakresie sekwencji zdarzeń, - błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na ustaleniu, że oskarżony nie dopuścił się zarzucanych mu czynów, przez co Sąd uznał, że wobec braku możliwości przypisania oskarżonemu odpowiedzialności karnej za zarzucony mu czyn w świetle zebranych dowodów oraz wykluczenia jego wersji Sąd uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzuconego mu przestępstwa skarbowego, - podczas gdy dowody zgromadzone w toku dochodzenia świadczą o tym, że oskarżony działał umyślnie, tj. zgodnie z treścią art. 4 kks co najmniej przewidywał możliwość popełnienia czynu i na to się godził. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny. Ilość, rodzaj i wzajemne powiązanie zarzutów przemawiały za ich zbiorczym omówieniem. Tym bardziej, że wszystkie były niezasadne. Na wstępie przypomnieć należy, że by ocena dowodów przeprowadzona przez organ postępowania dokonana została zgodnie z regułami art. 7 kpk konieczne jest: 1) oparcie jej na wszystkich przeprowadzonych dowodach, mając na względzie, że podstawę orzeczenia może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku postępowania, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia danej kwestii; 2) uwzględnienie zasad prawidłowego rozumowania; 3) uwzględnienie wskazań wiedzy; 4) uwzględnienie doświadczenia życiowego. Zasada swobodnej oceny dowodów jest zasadą kontrolowanej oceny dowodów, która wyraża się w dwóch aspektach. Po pierwsze, organ procesowy musi uzasadnić, dlaczego oparł się na jednych, a nie na innych dowodach oraz dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Po drugie, organ odwoławczy kontroluje swobodną ocenę dowodów dokonaną przez organ pierwszej instancji. Przy czym zarzut naruszenia art. 7 kpk nie może ograniczać się do wskazania wadliwości sędziowskiego przekonania o wiarygodności jednych, a niewiarygodności innych źródeł czy środków dowodowych, lecz powinien wykazać konkretne błędy w samym sposobie dochodzenia do określonych ocen, przemawiające w zasadniczy sposób przeciwko dokonanemu rozstrzygnięciu. W grę może wchodzić np. pominięcie istotnych środków dowodowych, niedostrzeżenie ważnych rozbieżności, uchylenie się od oceny wewnętrznych czy wzajemnych sprzeczności. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 kwietnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt III KK 78/21, prezentowanie własnej - możliwej w realiach konkretnej sprawy - oceny dowodów, bez wykazania błędności tej, której dokonał sąd pierwszej instancji, nie upoważnia jeszcze sądu odwoławczego do zajęcia w tej materii stanowiska odmiennego. Sąd odwoławczy, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie prowadzi samodzielnie postępowania dowodowego co do istoty sprawy, jest bowiem głównie sądem kontrolującym procedowanie przed sądem pierwszej instancji i stanowisko tego sądu może zakwestionować jedynie wówczas, gdy wykaże, że to postępowanie i jego wynik obrażają prawo. Sąd Okręgowy podziela również pogląd zawarty w wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 2019 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 173/19. Wskazano w nim, że na uzasadnienie błędu ustaleń faktycznych lub naruszenie standardów swobodnej oceny bądź interpretacji dowodów nie wystarczy subiektywne przekonanie skarżącego o niesprawiedliwości orzeczenia, a konieczne jest wykazanie, że w zaskarżonym wyroku poczyniono ustalenie faktycznie nie mające oparcia w przeprowadzonych dowodach, albo że takiego ustalenia nie poczyniono mimo, że z przeprowadzonych dowodów określony fakt jednoznacznie wynikał, względnie wykazanie, iż tok rozumowania sądu I instancji był sprzeczny ze wskazaniami doświadczenia życiowego, prawidłami logiki, czy zasadami wiedzy. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, apelacja oskarżyciela publicznego stanowiła jedynie subiektywną ocenę zaistniałych okoliczności i gołosłowną polemikę z zaskarżonym wyrokiem. Wbrew jego twierdzeniom, Sąd Rejonowy prawidłowo, zgodne z regułami wynikającymi z art. 7 kpk , ocenił cały zgromadzony materiał dowodowy i poczynił trafne ustalenia faktyczne, słusznie uniewinniając oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Nie powtarzając bardzo obszernej i niezwykle trafnej argumentacji Sądu Rejonowego, którą należy uznać za własną, odpowiedzialność karna jest czymś odmiennym od odpowiedzialności podatkowej. Odmienne są też reguły rządzące procesem karnym. W szczególności to oskarżyciel publiczny musi wykazać winę oskarżonego. W tym przypadku umyślną. Postępowania podatkowe, w tym wydawane w nich decyzje, są tu oczywiście niewystarczające. Wprawdzie sąd może, a w wielu przypadkach nawet powinien je brać pod uwagę, jednak absolutnie nie jest nimi związany. Dokonuje bowiem własnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym osobowego, samodzielnie stwierdzając czy doszło do popełnienia przestępstwa czy też nie. W przeciwnym razie postępowanie karne sprowadzałoby się de facto do zaakceptowania ocen, ustaleń i rozstrzygnięć podmiotów, które nie są sądami wraz ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu konsekwencjami. W dodatku karnymi. Może się więc okazać, że dojdzie do sytuacji, w której równolegle będą istniały decyzje podatkowe stwierdzające nieprawidłowości i wyroki uniewinniające dotyczące tych samych zachowań bądź zaniedbań. Reasumując, to oskarżyciel publiczny musi dowieźć, że oskarżony dopuścił się popełnienia przestępstwa. Tymczasem, tak zdaniem Sądu Rejonowego, jak i Sądu Okręgowego, swojemu obowiązkowi nie sprostał. To, że przedmiotowe roboty miały być wykonywane przez syna oskarżonego nie podważa ich zaistnienia i nie przesądza jego sprawstwa. Co więcej, nawet go nie uprawdopodabnia. Niejednokrotnie zdarza się przecież, że kontrahentami są bliższa bądź dalsza rodzina czy znajomi. Nie jest to niczym dziwnym, albowiem osoby te mają do siebie zaufanie, co w wielu przypadkach pozytywnie wpływa na inwestycje. Ponadto fakt wykonywania prac przez P. C. (1) , który prowadził własną działalność gospodarczą w tym przedmiocie, wynikał z materiału dowodowego. Dodatkowo wybór wykonawcy został poprzedzony konkursem ofert, strony zawarły pisemną umowę na przedmiotowe prace, a wszelkie rozliczenia wykonywane były za pośrednictwem przelewów. Nie była to też jednorazowa współpraca, albowiem P. C. (1) wspomagał mającego problemy zdrowotne oskarżonego znacznie wcześniej. Tymczasem, zakwestionowano jedynie część faktur, popadając w oczywistą sprzeczność i w żaden sposób tego nie tłumacząc. To, że część prac została wykonana po odbiorze budynku także nie oznaczało automatycznie, że doszło do popełnienia przestępstwa. Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy, ów odbiór nie zwalniał z konieczności wykonania wielu dodatkowych prac, mających na celu zarówno usunięcie zaobserwowanych niedociągnięć, jak i wykonanie robót, których ukończenie nie było warunkiem odbioru. Stan deweloperski nie jest tożsamy ze stanem budynku, jakiego oczekują jego przyszli mieszkańcy. Roboty naprawcze i podwykonawcze już po odbiorze są normalnym zjawiskiem w branży budowlanej. Co więcej, w zasadzie nie zdarza się, żeby takiej potrzeby i takich prac nie było. P. C. (1) wraz z pracownikami faktycznie tam byli i faktycznie je wykonywali. Potwierdzili to nie tylko oskarżony i P. C. (1) , ale też liczni świadkowie, często bezstronni i nie mający żadnego powodu, żeby składać zeznania określonej treści. Sąd Rejonowy skrupulatnie ocenił ich depozycje i Sąd Okręgowy nie widzi potrzeby, żeby to powtarzać. Niemniej, znamienne są tu depozycje świadka B. J. (2) , która wskazała, że gdyby roboty nie zostały wykonane, to nie miałaby co sprzątać, co bez wątpienia robiła. To, że nie wszyscy świadkowie pamiętali te prace nie jest niczym dziwnym. Raz, że niektórzy przebywali tam bardzo krótko. Dwa, że doszło do upływu czasu. Niemniej, nie wykluczyli takiego faktu. Twierdzenia, że było to nieekonomiczne były nieprzekonujące. Oskarżony, który znalazł się w trudnej sytuacji i musiał szybko uczynić zadość swoim zobowiązaniom, wybrał przecież najkorzystniejszą ofertę. Co więcej, doszło do pomniejszenia wypłaconego wynagrodzenia o koszty pracownicze w znacznej wysokości. Tym samym brak było podstaw do uznania, że wystawione faktury były nierzetelne i nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zdaniem Sadu Okręgowego, gdyby oskarżony rzeczywiście chciał to zrobić, to nie poczyniłby tylu starań, żeby tę współpracę sformalizować i rozliczyć. Okoliczność, że błędnie zinterpretował przepisy prawa podatkowego w zakresie momentu wykazania przychodu ze sprzedaży lokali mieszkalnych nie świadczyła o jego winie. Nie ukrył bowiem tego przychodu, a jedynie rozliczył go w niewłaściwym momencie. W ostatecznym rozrachunku Skarb Państwa nie podniósł z tego tytułu szkody. Reasumując, zgromadzony materiał dowodowy nie dostarczył dowodów winy. Twierdzenia skarżącego, w których de facto po prostu zakwestionował ocenę i ustalenia Sądu Rejonowego, unikając konkretów i uznając, że dowody mają potwierdzić twierdzenia oskarżonego, a nie im zaprzeczyć, były niewystarczające do stwierdzenia, że istnieją podstawy uznać, że doszło do popełnienia przestępstwa, co przemawiałoby za uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosek Oskarżyciel publiczny wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy sądowi I-szej instancji do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny. Z uwagi nie niezasadność zarzutów niezasadny był również związany z nimi wniosek. Rozstrzygnięcie Sadu Rejonowego, które Sąd Okręgowy uznał za prawidłowe nie mogło być zatem uchylone. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów ( art. 439 k.p.k. , art. 440 k.p.k. ). Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności. 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1.3 1 Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 11 marca 2024 r. w sprawie o sygn. akt II K 348/22 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy. Jak już wyżej wskazano, Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy i dokonał trafnych ustaleń faktycznych, słusznie uniewinniając oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Nie dopuścił się też innych uchybień. W dodatku mających wpływ na wynik procesu. Z tych względów zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy. 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1.3.1 1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany. 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia. 4. Konieczność warunkowego umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i warunkowego umorzenia ze wskazaniem podstawy prawnej warunkowego umorzenia postępowania. 5. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia z wyroku Lp. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności. 6. Koszty Procesu Wskazać oskarżonego. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności. W. C. II Z uwagi na bezzasadność apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego kosztami sądowymi w postępowaniu odwoławczym obciążono Skarb Państwa. 7. PODPIS 0.11.3 Granice zaskarżenia Wpisać kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Oskarżyciel publiczny Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 11 marca 2024 r. w sprawie o sygn. akt II K 348/22 0.11.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2 Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ Uchylenie ☐ zmiana